در برابر جنگ‌افروزی انتفاعی با وجود تحرکات میدانی در سطح منطقه که نشان از شروع مجدد درگیری یا دست‌کم تشدید محاصره دریایی دارد، تحرکات سیاسی تمایل آمریکا به خروج از جنگ را نشان می‌دهد. با این‌حال تهدیدات دشمن همچنان پابرجاست و گمانه‌زنی‌های امنیتی، سناریوهایی مثل حمله به زیرساخت‌ها و تجاوز زمینی به برخی نقاط کشور را برای درگیری‌های آتی پیش‌بینی می‌کند. سناریوهایی که طبیعتا مستلزم پاسخ متقابل و هم‌تراز است و قطعا پیش‌بینی‌های لازم برایش انجام شده است. واکنش نیروهای مسلح ما به تجاوزات دشمن در جنگ رمضان طیف وسیعی از اهداف را دربر می‌گرفت؛ از موشک‌باران اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا در منطقه تا ضربات پهپادی به زیرساخت‌های اقتصادی مرتبط با آمریکا در منطقه و مهم‌تر از همه، اعمال حاکمیت بر تنگه راهبردی هرمز که به‌نظر می‌رسد مورد اخیر، صرف‌نظر از نوساناتی که شوک قیمتی نفت را مهار کرد، کاری‌ترین ضربه را به دشمن وارد کرده است. اما حالا اخباری به گوش می رسد که حملات به پایگاه‌ها و زیرساخت‌های اقتصادی با وجود تأثیر فوری بر سازمان رزم و عقبه اقتصادی دشمن و نیز اثر سیاسی بر شکست هژمونیک دشمن، هزینه مادی بلندمدتی برای دشمن ندارد و بلکه گردش مالی قابل توجهی هم برای اقتصادش به همراه خواهد آورد. علاوه بر جبران خسارات پایگاه‌های آمریکا در کشورهای عربی که هزینه‌هایشان عموما برعهده کشور میزبان است، زیرساخت‌های این کشورها هم توسط آمریکا بازسازی خواهند شد تا حتی از جنگ‌افروزی‌هایش هم انتفاع اقتصادی ببرد. به نوشته میدل‌‌ایست‌آی، «دولت ترامپ به کشورهای عرب خلیج فارس گفته است که باید از شرکت‌های آمریکایی برای بازسازی زیرساخت‌های خود که در جریان حملات تلافی‌جویانه ایران آسیب‌دیده، استفاده کنند. تنها هزینه‌های تعمیر و بازسازی زیرساخت‌های مرتبط با انرژی این کشورها تا ۳۹ میلیارد دلار تخمین زده می‌شود.» واقعیت این است که زیرساخت‌های اعراب نه برای آمریکا مهم است و نه حتی برای خود سران عرب! کشورهایی که پول کافی و ذخیره ارزی وافی در اختیار دارند، برای هزینه‌کرد بخشی از دلارهای نفتی در این محل مشکل چندانی نخواهند داشت و سود این بازسازی‌ و نوسازی هم مستقیما به جیب شرکت‌های آمریکایی و دلالان عرب خواهد رفت. در جهانی که از جنگ و تولید اسلحه در جهت رونق اقتصادی استفاده می‌کنند، خیلی دور از ذهن نیست که تخریب زیرساخت‌های کشورهای جهان سوم هم به رونق کارتل‌های غربی کمک کند! بنابراین حمله متقابل به پایگاه‌های آمریکایی و زیرساخت‌های مرتبط در کشورهای عربی هرچند لازم است، اما کافی نیست و نقش تعیین‌کننده و بازدارنده‌ای در جنگ نخواهد داشت و احتمالا بازی در همان زمین است. اصولا وقتی دشمن بدون توجه به تهدید ضربات متقابل و متقارن اقدام به حمله کرده، بدین معناست که اهداف ارزشمندتری را مدنظر دارد و چنین ریسکی را پذیرفته است. به‌نظر می‌رسد در کنار این ضربات، پاسخ‌های نامتقارن و اثرگذارتری را نیز باید مدنظر داشت که بتواند تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر دشمن متجاوز بگذارد که مهم‌ترین آن‌ها، حملات پیش‌دستانه، ورود نیروی زمینی به درگیری منطقه‌ای، وارد کردن تلفات بالا به نیروهای آمریکایی و تمرکز بر ایجاد شوک قیمتی در بازارهای جهانی است که می‌تواند هزینه واقعی جنگ را بالا ببرد. #جنگ #بازدارندگی #خسارت بیشتر بخوانید: خسارت کافی نیست! فراتر از جنگ منطقه‌ای عبور از دیپلماسی فانتزی تعرفه هرمز را تصاعدی کنیم! جنگ منطقه‌ای در تله آتش‌بس آتش‌بس؛ فرصتی برای بازنگری پایان انفعال استراتژیک؟ در انتظار غافل‌گیری تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour

تنگه قیمت نفت از ابتدای جنگ #تنگه_هرمز را بستیم که مزیت اصلیش باید انفجار #قیمت_نفت می‌بود. اما سازهای ناکوک سیاسی بارها قیمت را شکست و جلوی شتابش را گرفت. تنگه بدون قیمت، موضوعیت زیادی ندارد و تمرکز باید بر قیمت نفت باشد تا تورمش آستانه تحمل جهان را درنوردد. 140 دلار هم کافی نیست، هدف را بالاتر بگذارید! پ.ن: زبان پاسخ به دشمن را #قالیباف_انقلابی می‌داند، نه #قالیباف_دیپلمات... زنده‌باد قالیباف انقلابی! پ.ن: رهبر شهید انقلاب: من دیپلمات نیستم، انقلابی‌ام! بیشتر بخوانید: فراتر از جنگ منطقه‌ای تعرفه هرمز را تصاعدی کنیم! تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour

زندگی باید کرد مجلس در رأس امور دو ماه است که تعطیل است. کنکور سراسری ۴۵ روز پس از پایان جنگ برگزار خواهد شد. امتحانات نهایی دانش‌آموزان پانزده روز پس از پایان جنگ برگزار می‌شود و آزمون دانشگاه فرهنگیان نیز چنین سرنوشتی خواهد داشت و... همه این‌ها وابسته است به مساعد شدن شرایط کشور و اعلام پایان رسمی جنگ از سوی شورای عالی امنیت ملی. هفته گذشته برگزاری انتخابات هفتمین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا نیز به دو ماه پس از پایان جنگ تحمیلی موکول شد. انتخاباتی که با دغدغه امام راحل و امام شهید هیچ‌گاه و در هیچ شرایطی، حتی درحالی‌که چند استان درگیر اشغال‌گری رژیم بعث بودند، حتی یک روز به تعویق نیفتاد و رهبر شهید انقلاب، بارها برگزاری بدون تأخیر انتخابات‌ها را یکی از افتخارات جمهوری اسلامی می‌دانستند و امیدوار بودند که این رویه در آینده نیز تداوم یابد... همه این‌ها در کنار محدودیت‌های ناگزیر جنگ، مثل خسارات و تبعات اقتصادی، لغو پروازها و کاهش سفرها، محدودیت‌های ارتباطی و... بخشی از زندگی مردم را تحت‌الشعاع قرار داده و باعث توقف جریان طبیعی زندگی در برخی زمینه‌ها شده است. جنگ و احتمال ادامه آن حتی در دوران آتش‌بس، قریب دو ماه است که به‌درستی همه توجهات را به نبرد با دشمن معطوف کرده و مردم نیز در سنگر خیابان، دفاع از ایران اسلامی را در جبهه داخلی برعهده دارند. اما تداوم این حضور، مستلزم تداوم جریان زندگی و امید به آینده است. در میانه جنگ وجودی نمی‌توان تداوم زندگی را به پایان جنگ و وقتی نامعلوم موکول کرد؛ کمااین‌که بسیاری از دستگاه‌ها تدابیری برای استمرار خدمات با بخشی از ظرفیت حضوری و استفاده از ظرفیت دورکاری اندیشیده‌اند تا خللی در خدمات عمومی و زندگی مردم به وجود نیاید. گرچه برخی از این محدودیت‌ها در وضعیت ویژه کشور ناگزیر است، اما توقف فرایندها و موکول کردن آن‌ها به زمان نامتعین، تبعات دامنه‌داری را ایجاد خواهد کرد که خود مسائل دیگری را پدید خواهد آورد. مضاف بر این‌که این بلاتکلیفی و وابسته شدن زندگی به پایان جنگ، مفهومی جز انفعال و فشار اجتماعی به تصمیم‌گیران برای پایان جنگ به هر قیمت نخواهد داشت. اما اینک ضرورت بزرگ‌تری اقتضا می کند که این تعویق‌ها تا حد امکان کاهش یابد و زندگی طبیعی جریان خود را از دست ندهد. چون پیروزی در جنگ وجودی در گرو اثبات تاب‌آوری ملت است که جز با جریان زندگی، چه در بیم و امید آتش‌بس و چه در بحبوحه جنگ محقق نمی‌شود. نزدیک نیم‌قرن محاصره اقتصادی و تحریم‌ها هم همین را می‌گوید که مهم‌ترین هدف دشمن، تعطیلی چرخه زندگی مردم و امورات کشور است که می‌تواند با بلاتکلیفی و تلقی ناکارآمدی، به نارضایتی و کاهش تاب‌آوری جامعه بینجامد. زنده نگه داشتن جریان زندگی حتی در سخت‌ترین شرایط است که نشان از استحکام ساختار سیاسی و اجتماعی دارد و مقاومت ملی را در برابر دشمن تقویت خواهد کرد. همین سازگاری با شرایط ویژه است که حکومت‌ها، نسل‌ها و تمدن‌ها را از خطر انقراض می‌رهاند. مأموریتی که البته نیازمند ابتکار عمل و اعتماد به مردمی است که امتحان خود را پس داده‌اند. جنگ با همه محدودیت‌ها و مصائبی که دارد، قابل تحمل است؛ به‌شرط آن‌که زندگی جریان داشته باشد. بیشتر بخوانید: زندگی به شرط مذاکره! امتداد «خیابان» کجاست؟ غروب برجام و پایان بلاتکلیفی عبور از تعلیق جنگ و صلح مکانیسم «بازگشت» پیام‌آور بعثت مردم تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour

⚪️ مردم‌سالاری در جنگ در چهارمین هفته آتش‌بس، مجلس شورای اسلامی وارد سومین ماه تعطیلی خود شده و انتخابات هفتمین دوره شوراها نیز به آینده‌ای نامعلوم معوق شده است. هرچند ملاحظات امنیتی و اجتماعی موضوع نیاز به تدبیر دارد، اما همیشه ساده‌ترین راه و پاک کردن صورت‌مسئله بهترین راه نیست! مروری بر سخنان رهبر شهید انقلاب درباره برگزاری بدون تأخیر انتخابات حتی در دوره جنگ، نشان می‌دهد که مردم‌سالاری را به بهانه جنگ هم نمی‌توان تعطیل کرد. بخوانیم: 🔸 از اول انقلاب نگذاشتیم انتخابات تأخیر بیفتد! انتخابات مظهر کامل حضور و انتخاب مردم است. مردم با حضور خودشان در صحنه انتخابات، مردم‌سالاری واقعی را در این کشور شکل می‌دهند؛ این خیلی مهم است. ما این را در طول این ۳۷ سالی که از اول انقلاب گذشته است، نگذاشتیم تعطیل بشود یا تأخیر بیفتد. (۱۳۹۴/۰۶/۲۴) 🔸 خط امام؛ مردم‌سالاری بدون یک روز تأخیر در سخت‌ترین دوران جنگ که تهران زیر بمباران دشمن بود، انتخابات تعطیل نشد؛ حتی تا امروز یک روز انتخابات در ایران تأخیر نیفتاده است. کدام دموکراسی را در دنیا شما سراغ دارید؟ انقلاب‌ها که هیچ؛ در هیچ دموکراسی‌ای با این دقت سر موقع آراء مردم به صندوق‌ها ریخته نمی‌شود. این خط امام است. (۱۳۸۹/۰۳/۱۴) 🔸 تأخیر انتخابات به بهانه جنگ؟ در کشورهای گوناگون وقتی جنگ می‌شود یا یک حادثه‌ای اتفاق می‌افتد، انتخابات را عقب می‌اندازند؛ اما در ایران انتخابات یک روز از موعد مقرر خودش عقب نیفتاده است؛ در هیچ برهه‌ای از برهه‌ها. تهران بمباران می‌شد، شهرهای خوزستان و ایلام و کرمانشاه و بقیه جاها بمباران می‌شد، درعین‌حال انتخابات در موعد معین انجام می‌گرفت. در اقصی‌نقاط کشور، در روستاها و حتی در جاهایی که رفت‌وآمد سخت است، انتخابات در این کشور تعطیل نشده است. (۱۳۹۴/۰۶/۲۴) 🔸 انتخابات بدون تأخیر به کوری چشم دشمن! انتخابات، شاخص و عَلم نظام جمهوری اسلامی است. به کوری چشم دشمن‌ها، ما الحمدلله انتخابات را بدون اندک تأخیری، همیشه سر وقت انجام دادیم؛ این خیلی مهم است. از سال 58 که اولین انتخابات انجام گرفته است تا امروز، سی و یکی دو تا انتخابات انجام گرفته؛ سر وقت، با دقت. (۱۳۹۰/۰۳/۰۸) 🔸 سیاست‌بازها به دنبال تأخیر انتخابات... در بعضی از دوره‌ها برخی از آدم‌های سیاست‌باز و سیاست‌زده سعی‌شان این بود که انتخابات را تعطیل کنند یا عقب بیندازند، اما به توفیق الهی جلوی این‌ها گرفته شد و انتخابات در موعد معین انجام گرفت. (۱۳۹۴/۰۶/۲۴) 🔸 خودشان را کشتند که انتخابات را عقب بیندازند! واقعا خودشان را کشتند که شاید بتوانند در یک برهه‌ای انتخابات مجلس را عقب بیندازند، اما نتوانستند! رؤسای قوا با هم‌دیگر هم‌دست شدند که نگذارند انتخابات مجلس شورای اسلامی سر وقت انجام بگیرد، اما نتوانستند! خیلی تلاش کردند، آمدند، بحث کردند، حرف زدند، روزنامه نوشتند، امضاء جمع کردند، مأمورین دولتی را بسیج کردند، ولی الحمدلله نتوانستند. بعد از این هم به توفیق الهی همین جور خواهد بود! انتخابات مهم است. انتخابات برای ما یک پرچم افتخار است؛ نشانه مردم‌سالاری دینی است. (۱۳۹۰/۰۳/۰۸) #جنگ #انتخابات #مردم_سالاری بیشتر بخوانید: زندگی باید کرد زندگی به شرط مذاکره! تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour

عملیات غیرممکن با تاپ‌گان ایرانی! طبق اعلام رسانه‌های آمریکایی که به تأیید مقامات نظامی کشورمان نیز رسیده، یک خلبان ایرانی با جنگنده قدیمی نسل سوم توانسته است با وجود لایه‌های متعددی از پیشرفته‌ترین رادارها، پدافندها و جنگنده‌های رهگیر نسل پنجم، پایگاه آمریکایی را در بالاترین حالت‌آماده‌باش بمباران کند و به پایگاه خود بازگردد. به گزارش ان‌بی‌سی نیوز به نقل از مقامات آمریکایی «در روزهای ابتدایی جنگ، یک جنگنده اف5 ایرانی پایگاه مجهز آمریکا در کویت را بمباران کرده است. به گفته دو مقام آمریکایی، این اولین‌بار پس از جنگ جهانی است که یک هواپیمای سرنشین‌دار به یک پایگاه نظامی آمریکا حمله می‌کند. جنگنده‌ای که 67 سال پیش ساخته‌شده پایگاه بزرگ‌ترین ارتش جهان را بمباران کرده است.» منشأ حمله آن‌قدر غافل‌گیرانه و ناشناخته بوده که برخی تحلیل‌گران احتمال می‌دهند باعث سردرگمی و تشخیص اشتباه دشمن و شلیک به جنگنده‌هایش شده که خبر سقوط سه جنگنده آمریکایی در روزهای ابتدایی جنگ منتشر شد. به گفته مقامات آمریکایی، جنگنده ایرانی در ارتفاع بسیار پایین به پایگاه نزدیک شده و از سامانه‌های پاتریوت و شبکه‌های دفاع هوایی کوتاه‌برد نیز عبور کرده است تا بتواند حملاتش را با بمب‌های سقوط‌آزاد انجام دهد. در این موج حمله به آشیانه‌های هواپیما، ستاد فرماندهی، زیرساخت‌های ارتباطات ماهواره‌ای، باندهای پرواز و سامانه‌های راداری پیشرفته ارتش آمریکا خسارات شدیدی وارد شده است که طبق برآورد اندیشکده «AEI» به میلیاردها دلار می‌رسد. در این میان چیزی که بیش از خسارات اهمیت دارد، تحقیر نیروی هوایی آمریکاست. برخی فعالان رسانه‌ای این شاهکار قهرمانانه را با اسطوره‌سازی‌های هالیوودی از نیروی هوایی آمریکا در فیلم‌های تخیلی «تاپ گان» مقایسه کردند که این‌بار در واقعیت محقق شده است. جنگنده اف5 که در سال ۱۳۴۴ وارد کشور شد، با تعداد ۱۸۰ فروند عملا ستون فقرات نیروی هوایی کشور را تشکیل داد. جنگنده کوچک و سبکی که در نسخه‌های اولیه حتی رادار هم نداشت، در نسخه‌های بعدی به استانداردهای جنگنده نسل سوم رسید؛ اما با ظهور جنگنده‌های نسل چهار و پنج، از نیروی هوایی بسیاری از کشورها کنار گذاشته شد. اما تحریم‌های تسلیحاتی در ایران مانع از بازنشستگی اف5 بود و ارتقای این جنگنده در دستور کار قرار گرفت که نسخه‌های آذرخش و صاعقه محصول این پروژه بودند. این ارتقاها در نهایت به تولید چهار فروند نسخه کاملا بومی کوثر انجامید؛ با موتور ملی اوج، رادار بومی با برد سه برابری، اویونیک مدرن و سیستم هدف‌گیری مدرن، امکان حمل موشک‌های جدید و... که همین تغییرات اساسی، این جنگنده را به نسل چهارم نزدیک می‌کرد. برخی رسانه‌ها این گمانه را مطرح کرده‌اند که در این عملیات از آخرین نسخه این جنگنده، یعنی جنگنده ایرانی کوثر استفاده شده است که در این صورت می‌توان امیدوار بود که طرح‌های توسعه بومی بتواند نتایج شگفت‌آوری را خلق کند. اما به اذعان همه تحلیل‌گران، نقطه اوج ماجرا مهارت استثنایی و رشادت محض خلبانی است که توانسته چنین معجزه‌ای را بیافریند. معجزه‌ای که به اعتراف رسانه آمریکایی فقط از یک نفر برمی‌آمده و آن هم همان خلبان ایرانی بوده است! #جنگ #نیروی_هوایی #جنگنده_کوثر تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour

دور زدن ممنوع! در اولین واکنش به تحرکات اخیر آمریکایی‌ها در نقض رژیم عبورومرور در آب‌های منطقه، نیروهای نظامی کشورمان در اطلاعیه‌ای نقشه جدید محدوده تحت کنترل تنگه هرمز را اعلام کرد؛ از شرق، بین کوه مبارک در ایران و جنوب فجیره در امارات و از غرب، بین انتهای جزیره قشم در ایران و ام‌القیوین در امارات. محدوده‌ای که بنادر اماراتی رأس‌الخیمه در خلیج‌فارس و فجیره در دریای عمان را محدوده کنترلی نیروهای مسلح ایران قرار می‌داد و هرگونه عبورو مرور در این بنادر را به مجوز نیروهای ایرانی منوط می‌کرد. بر این اساس بلافاصله برای کلیه شناورهای موجود در این محدوده و به‌ویژه بنادر فوق هشدار تخلیه صادر شد. با این اوصاف منطقه ممنوعه هرمز دیگر یک خط فرضی از میان تنگه نیست؛ بلکه محدوده بزرگ‌تری را دربرمی‌گیرد که قابلیت مدیریت و مانور بیشتری دارد. گرچه این موضوع مستقیما به کشور خاصی مرتبط نیست، ولی با این اقدام امارات متحده عربی که از مزیت ارتباط دریایی به خارج از خلیج‌فارس برخوردار است، این مزیت را از دست می‌دهد و می‌توان گفت به‌نوعی در محاصره دریایی قرار خواهد گرفت. اما با وجود اقدامات خصمانه و تحریک‌آمیز امارات در تشدید فشارها علیه ایران و همکاری مستمر با آمریکا و رژیم صهیونیستی، این اقدامات را صرفا نمی‌توان در چارچوب گوشمالی امارات معنا کرد. بلکه هدف اصلی را در بندر فجیره باید دید که قرار بود تنگه هرمز را دور بزند. جایی‌که امارات با خط لوله‌ای 48 اینچی روزانه دو میلیون بشکه از نفتش را از ابوظبی و خلیج‌فارس به چهارصد کیلومتر آن‌سوتر در دریای عمان منتقل می‌کند. فجیره سال‌هاست سرمایه‌گذاری عظیمی برای ایجاد پایانه نفتی مستقل به خود دیده تا بتواند وابستگی ترانزیت نفت به تنگه هرمز را کاهش دهد و امروز 18 میلیون مترمکعب نفت را در بطن خود دارد که بزرگ‌ترین ظرفیت تجاری ذخیره‌سازی محصولات پالایشی در خاورمیانه است. ظرفیتی که در حال توسعه است و قرار است به ۴۲ میلیون بشکه انبار زیرزمینی برسد. با این حساب ساحل شرقی امارات در دریای عمان هم در محدوده اعمال حاکمیت ایران در تنگه هرمز قرار می‌گیرد تا این کشور نوپا نتواند از تبعات تنش‌آفرینی در منطقه بگریزد. هم‌سرنوشتی کشورهای منطقه اقتضای آن دارد که اگر قرار بر محاصره ایران با کمک کشورهای منطقه باشد، بقیه کشورها هم تبعاتش را بپذیرند. حالا امارات باید متوجه شده باشد که از این پس هیچ‌یک از زیرساخت‌های انرژی کشورهای خلیج فارس ارزش نظامی ندارد و نمی‌تواند مورد هدف ایران قرار گیرد؛ چرا که این منابع انرژی باید سالم باشند تا تنگه هرمز ارزش و موضوعیت خود را حفظ کند. اما تنها جایی که در منازعات آتی و جنگ احتمالی زیرساخت‌ها در معرض حملات ایران خواهد بود، مراکزی است که وابستگی مستقیمی به تنگه هرمز ندارند و بندر فجیره در رأس این اهداف است. #جنگ #تنگه_هرمز #امارات بیشتر بخوانید: تنگه قیمت نفت فراتر از جنگ منطقه‌ای تعرفه هرمز را تصاعدی کنیم! جنگ منطقه‌ای در تله آتش‌بس پایان انفعال استراتژیک؟ در انتظار غافل‌گیری تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour

چالش اثر تنگه بستن تنگه هرمز تاکنون آثار و پیامدهای گسترده‌ای داشته که مهم‌ترین آن‌ها افزایش قیمت نفت بوده است. اما این افزایش قیمت به دلایل مختلف در قیمت اسمی صددلار متوقف شده و نتوانسته شوک مورد انتظار را به بازارهای جهانی وارد کند. از سوی دیگر آثار بستن تنگه هرمز صرفا کوتاه‌مدت نیست و آثار بلندمدت آن فراتر از اختلال موقت در عرضه و قیمت انرژی، ماهیت بنیادین و ساختاری خواهد داشت که ممکن است به بازتعریف نظم منطقه‌ای بینجامد. نظمی که بر پایه مزیت ژئوپلیکی تنگه می‌تواند جایگاه سیاسی ایران در منطقه را به سطح دیگری ارتقا بخشد. اما این نظم جدید در عرصه‌های اقتصادی به گونه دیگری بروز خواهد کرد و نظم جدید اقتصادی ممکن است به کاهش ارزش تنگه در درازمدت بینجامد و همین امر بر ارزش سیاسی آن نیز سایه افکند. چرا که مرور زمان موجب سازگاری اقتصاد منطقه و جهان با شرایط جدید و تلاش برای کاهش وابستگی استراتژیک به این نقطه حساس خواهد شد. وابستگی صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس به تنگه هرمز و تهدید امنیت اقتصادی این کشورها، آن‌ها را به سمت توسعه مسیرهای جایگزین و بازتعریف زنجیره‌های تأمین سوق خواهد داد. این تلاش‌ها حتی در صورت بازشدن کامل تنگه هم اتفاق خواهد افتاد؛ کمااین‌که کشورهایی مثل عربستان و امارات طی دهه گذشته با پیش‌بینی چنین وضعیتی به سمت توسعه مسیرهای جایگزین صادرات نفت رفته و در جریان جنگ فعلی هم از آن بهره‌برداری کردند. تغییر منطقه کنترلی تنگه هرمز توسط قوای نظامی کشورمان و شمول بندر فجیره در امارات برای جلوگیری از دور زدن تنگه، نشان از اهمیت این موضوع دارد و بستن تنگه باب‌المندب نیز می‌تواند برگ دیگری برای مهار همین سناریو توسط عربستان در بندر ینبع و دریای سرخ باشد. اما طبیعی‌ست که افزایش مسیرهای جایگزین و کاهش سطح تنش، امکان تهدید و تحدید مسیرهای جایگزین را در آینده پس از جنگ، دشوار خواهد کرد. گرچه مسیرهای موجود فعلا ناکافی هستند و نمی‌توانند بار دور زدن کامل تنگه را بر دوش بکشند، اما پروژه‌هایی مثل احیا و توسعه خط لوله نفت عراق و طرح‌های بلندپروازانه‌ای نظیر پروژه چهاردریا در سوریه که با هدف کاهش وابستگی به مسیرهای دریایی سنتی و تنگه‌ها طراحی شده‌اند، دست‌کم می‌توانند چشم‌انداز اهمیت اقتصادی تنگه هرمز را با چالش مواجه کنند. با این تفاصیل به‌نظر می‌رسد علاوه بر اعمال حاکمیت سیاسی و برقراری رژیم حقوقی جدید بر تنگه، مهم‌ترین راهبرد برای استفاده از ظرفیت اقتصادی تنگه هرمز در جنگ، استفاده حداکثری کوتاه‌مدت با بهره‌گیری از اثر روانی بستن تنگه و استفاده بلندمدت با مدیریت هوشمندانه تردد و زنده نگاه‌داشتن مزیت‌های اقتصادی این مسیر است. اما در کوتاه‌مدت، اثر روانی قیمت نفت مهم‌ترین ابزار فعلی ما برای ایجاد فشار بین‌المللی بر دشمن در میانه جنگ فعلی است و نباید با واکنش‌ها و مواضع نابه‌جای سیاسی مهار شود و اثر خود را از دست دهد. استفاده از این پنجره زمانی، مستلزم وارد کردن شوک فوری و حداکثری به بازار انرژی است که آستانه تحمل اقتصاد جهانی (قیمت لحظه‌ای 200 دلاری و قیمت پایدار ۱۵۰ دلاری بنابر محاسبات معتبر) را تهدید کند. این شوک قیمتی می‌تواند بحران کنترل‌شده‌ای را در سطح اقتصاد جهانی ایجاد کند که ضمن پرهیز از خطر رکود و سقوط قیمت نفت، مزیت سیاسی و امنیتی فوق‌العاده‌ای را برای کشورمان به‌همراه آورد و ضمانت عینی تحقق خواسته‌های برحق ملت ایران قرار گیرد. #تنگه_هرمز #قیمت_نفت بیشتر بخوانید: دور زدن ممنوع! تنگه قیمت نفت فراتر از جنگ منطقه‌ای تعرفه هرمز را تصاعدی کنیم! جنگ منطقه‌ای در تله آتش‌بس تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour

عراق همدل؛ پای کار ایران روز گذشته توئیت عربی رئیس‌جمهور خطاب به آیت‌الله‌ سیستانی و مردم عراق منتشر شد که در آن از مواضع حکیمانه و حمایت‌های بی‌دریغ حضرت آیت‌الله العظمی سیستانی مرجعیت عالیقدر عراق نسبت به جمهوری اسلامی ایران و آسیب‌دیدگان تجاوز اخیر آمریکا و رژیم اسرائیل قدردانی کرده بود. پزشکیان همچنین با تقدیر از همدلی، همراهی و حمایت ملت برادر عراق با ملت ایران، تأکید کرد که مرجعیت همواره پناهگاه مستحکم معنوی و پشتیبان ارزشمند مظلومان بوده است. آیت‌الله العظمی سیستانی از ابتدای تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشورمان این جنگ ظالمانه را با شدیدترین عبارات محکوم کرده و از همه مسلمانان و آزادگان جهان خواسته بود که با ملت‌های مظلوم ایران و لبنان همبستگی نشان دهند. اما در پیام دیگری که در آستانه عید فطر گذشته صادر شد، مردم عراق را به کمک به برادران ایرانی و لبنانی‌شان فراخواندند. در این پیام که در خطبه‌های نماز اعتاب مقدسه عراق قرائت شد آمده بود: ای مؤمنان، ایمان تنها اقرار و عقیده نیست و عمل صالح و همدردی و یاری رساندن نیز لازم است. در این شرایط دشوار که رنج‌ها افزون و نیاز آسیب‌دیدگان و آوارگان بیشتر شده است، وظیفه شرعی و انسانی ما ایجاب می‌کند که دست یاری به سوی برادران مصیبت‌دیده خود دراز کنیم. مرجعیت عالی دینی، اجازه می‌دهد که از حقوق شرعی برای کاهش آلام آسیب‌دیدگان در ایران و لبنان مصرف شود. فراخوان مرجعیت موجی از همبستگی مردمی را در عراق پدید آورد و صحنه‌های زیبایی از یگانگی دو ملت ایران و عراق را به تصویر کشید. عراقی‌ها با ایجاد پویشی از همدلی و همراهی با مردم ایران، تصویر هدایا و تبرعات خود به مردم ایران و رسید صادره توسط دفتر آیت‌الله سیستانی را در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشتند که یادآور پویش ایران همدل به ابتکار رهبر شهید انقلاب بود. برخی از این صحنه‌ها در شبکه‌های اجتماعی توجه کاربران را به خود جلب کرد: دختربچه عراقی که گوشواره‌هایش را از گوش درمی‌آورد، می‌گوید این‌ها از گوشواره‌های حضرت رقیه باارزش‌تر نیست؛ تقدیم به مردم ایران. کودکی که با شور و هیجان قلکش را می‌شکند و تمام پس‌اندازش را برای کمک به مردم ایران اهدا می‌کند. مرد سال‌خورده‌ای که هزینه درمانش را برای هدیه به مردم ایران تقدیم می‌کند. عروسی که سرویس طلای خود را اهدا می‌کند. و پسربچه‌ای که دوچرخه‌اش را به‌عنوان تنها دارایی‌اش برای کمک به مردم ایران هدیه کرد و با چشمانی اشک‌بار گفت: جان‌های ما فدای شما در جمهوری اسلامی ایران. با این پویش سیل کمک‌های مردمی عراق به ایران برای تجدید پیمان برادری در روزهای سخت توسط نهادهای مختلف عراقی، از آستان‌های مقدس تا مواکب و کتائب بسیج مردمی به راه افتاد. چند روز بعد اولین کاروان کمک‌های بشردوستانه از حرم حسینی وارد ایران شد تا با ورود کاروان‌های بعدی بیشترین کمک‌های بین‌المللی در طول جنگ اخیر از طرف این ضلع جبهه مقاومت رقم بخورد؛ از موادغذایی و دارویی گرفته تا تجهیزات پزشکی، آمبولانس و ماشین‌آلات سنگین آواربرداری. صدها نفر از موکب‌داران عراقی نیز راهی ایران شدند تا موکب خود را این بار نه در اربعین و مشایه، بلکه در فروردین و شهرهای ایران برپا کنند و با پذیرایی از مردم مقاوم ایران سهمی در این مبارزه مقدس داشته باشند یا شاید ادای دینی کرده باشند به دوستی‌ها و همراهی‌های گذشته ایرانیان، به‌ویژه در روزهای سخت مبارزه با تروریسم داعش. آیت‌الله سیستانی همچنین هزینه ویژه‌ای برای بازسازی مدرسه میناب اختصاص داد که مراسم کلنگ‌زنی مدرسه جدید به‌سرعت انجام شد. علاوه بر این نماینده مرجعیت به دیدار خانواده شهدای میناب و عیادت مجروحان جنگی بستری در بیمارستان‌های تهران رفت و هدایایی نیز به آن‌ها پرداخت شد. کمک‌های ارزش‌مند مردم عراق در حالی وارد کشور شده است که به تصریح معاون جمعیت هلال احمر کشورمان «هیچ درخواست نیازی از سوی ایران اعلام نشده» و حجم کمک‌ها نیز شاید در قیاس با عمق اقتصاد ایران به چشم نیاید؛ اما این توجه مرجعیت و حرکت خودجوش مردمی، عمق هم‌دلی و ارتباط عاطفی ایران و عراق در برهه‌های حساس تاریخی را به نمایش گذاشت. #جبهه_مقاومت #عراق #مرجعیت بیشتر بخوانید: اربعین و معجزه خدمت فرصت مقاومت در دل تهدید جنگ تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour

#رئیس_جمهور اگر #مردم ایران را قابل می‌دانند قدری هم در پلتفرم داخلی حرف بزنند... چون بیش از ۹۹ درصد مردم برخلاف ایشان دسترسی به #اینترنت بین‌الملل ندارند! این آخرین پیام دکتر #پزشکیان در #ویراستی بوده، ۲۰ ماه پیش! و غیر از فصل انتخابات تقریبا فعالیتی نداشته‌اند... صفحه من در ویراستی: https://virasty.com/r/1Ua تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour

از کربلا نباید گذشت! روز گذشته نیروهای بسیج مردمی عراق (حشدالشعبی) عملیات گسترده امنیتی را با هدف اعمال کنترل کامل بر بیابان‌های کربلا و نجف آغاز کردند. این عملیات پس از بالا گرفتن جنجال‌های گسترده بر سر ادعای وجود یک پایگاه مخفی رژیم صهیونیستی در این منطقه انجام می‌شود. اوایل هفته افشای وجود یک پایگاه مخفی اسرائیل در عمق بیابان‌های عراق شگفتی محافل خبری را برانگیخت. پایگاهی متعلق به رژیم صهیونیستی که پیش از آغاز جنگ رمضان و با هدف پشتیبانی از عملیات هوایی علیه ایران در بیابان‌های کربلا و نجف احداث شده است. این ادعا را ابتدا رسانه آمریکایی وال‌استریت ژورنال مطرح کرد که با واکنش‌های ضدونقیض مقامات عراقی مواجه شد. اما انتشار جزئیات بعدی و تصاویر ماهواره‌ای جایی برای انکار آن باقی نمی‌گذاشت. تصاویری که وجود یک باند فرود خاکی بر روی بستر خشک یک دریاچه قدیمی و استقرار تجهیزات و چادرهای اسکان نظامی را نشان می‌داد. افشای اولیه این پایگاه حساس، توسط یک چوپان عراقی صورت گرفت که اسفندماه گذشته با مشاهده تردد غیرعادی بالگردها در منطقه‌ای دورافتاده، موضوع را به مقامات عراقی گزارش کرد. با اعزام نیروهای امنیتی عراقی، جنگنده‌های ناشناس اجازه نزدیک شدن به محل را نداده و آن‌ها را هدف حملات هوایی قرار دادند که به شهادت و مجروحیت چند تن از آنان انجامید. در آن زمان با وجود انتشار خبر این درگیری در عمق عراق، موضوع در ابهام باقی ماند و حالا رسانه‌های آمریکایی و اسرائیلی آن را فاش کرده‌اند. هرچند این موضوع احتمال وجود پایگاه‌های مشابه را تقویت خواهد کرد و عملیات حشدالشعبی نیز برای اطمینان از این موضوع است. ارتش عراق ضمن پذیرش درگیری نیروهای امنیتی با نیروهای ناشناس خارجی در منطقه یادشده، اعلام کرد که از نیمه اسفند گذشته تاکنون نشانه‌ای دال بر استقرار مجدد آن نیروها وجود ندارد. با این‌حال برخی دیگر از مقامات عراق اعلام کردند که پایگاه مخفی مدت‌ها فعال بوده و نیروهای عراقی توسط آمریکا از نزدیک شدن به حریم آن منع شده‌اند و این منطقه عملا از حاکمیت عراق خارج شده است. طی روزهای گذشته و پس از این افشاگری، پروازهای مکرر هواپیماهای پشتیبانی آمریکایی به منطقه یادشده امکان تخلیه پایگاه از نیروهای اسرائیلی را قوت بخشید که نشان می‌دهد این حرکت از ابتدا با حمایت و پشتیبانی آمریکا انجام شده است. اما گذشته از جزئیات موضوع، این مسأله ارتباط مستقیمی با امنیت ملی ایران دارد. راه‌اندازی پایگاهی در سیصد کیلومتری مرز ایران، عملا اسرائیل را به همسایه نزدیک ایران تبدیل می‌کند که حتی برای رسیدن جنگنده‌هایش به اهداف ایرانی، نیازی به سوخت‌گیری هوایی نخواهد داشت! پیش از این و در جریان حملات اسرائیل به کشورمان نیز آسمان عراق بدون هیچ مشکلی جولانگاه جنگنده‌های اسرائیلی بود و تمام حملات نظامی اسرائیل از طریق همسایه شرقی ما انجام شده است. مضاف بر این‌که نیروهای آمریکایی نیز بارها از فضای این کشور برای ضربه به کشورمان استفاده کرده‌اند که ترور سردار شهید سلیمانی در رأس این جنایات بوده است. با وجود همدلی فوق‌العاده مردم عراق و نیروهای مردمی این کشور با محور مقاومت و به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران و با وجود ادعاهای مقامات غربی مبنی بر نفوذ ایران در این کشور، حکم‌رانی امنیتی در عراق عملا در اختیار دشمن آمریکایی و اسرائیلی است و ادامه این روند قابل تحمل نیست. گرچه حکومت عراق در این موضوع، استقلال و استقرار چندانی ندارد و قادر به اعمال حاکمیت بر آسمان و زمین خود نیست، اما مسأله جنگ و امنیت ملی را نمی‌توان با تعارفات همسایگی برگزار کرد و از آن گذشت. اگر دیروز می‌گفتیم که برای آزادی قدس از کربلا باید گذشت، امروز دست‌کم باید گفت که برای دفاع از حرم ایران از کربلا نباید گذشت! #جنگ #جبهه_مقاومت #عراق بیشتر بخوانید: جولان اسرائیل پشت مرزهای غربی! نفوذ از غرب یا شمال‌غربی؟ وقتی نیروهای مقاومت درگیر اقتصاد می‌شوند عراق همدل؛ پای کار ایران تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour

یا لثارات الامام شیعه اگر تا امروز زنده است، از برکت خون امام شهیدش در کربلا بوده و به تعبیر امام(ره) محرم و صفر اوست که اسلام را زنده نگه داشته است. این خون‌خواهی و انتقام‌های بعدی حتی این اثر را داشت که خلفای بعدی جسارت قتل ائمه شیعه را از دست بدهند و از روش‌های مخفیانه‌ای استفاده کنند تا از انتقام مختارهای زمان در امان باشند. از ابتدای انقلاب اسلامی مردم ایران نیز خون شهدای ما بود که جان می‌داد به انقلاب و به بیان امام راحل، ملت را زنده‌تر می‌کرد و به تکاپو وامی‌داشت. امروز هم جریان زندگی در رگ‌های انقلاب اسلامی از همین خون‌های پاکی است که توسط شقی‌ترین افراد و رژیم‌های ناپاک جاری شده و نباید اجازه داد که به سردی گراید. رهبر انقلاب در اولین پیامشان این اطمینان را دادند که انتقام خون رهبر شهید انقلاب و سایر شهدای جنگ گرفته خواهد شد: «این اطمینان را به همگان می‌دهم که ما از انتقام خون شهدای شما صرف‌نظر نخواهیم کرد. انتقامی که در نظر داریم، فقط مربوط به شهادت رهبر عظیم‌الشّأن انقلاب نیست؛ بلکه هر عضوی از ملّت که توسّط دشمن شهید می‌شود، خود موضوع مستقلّی برای پرونده انتقام است.» ایشان در پیام اربعین امام شهید نیز یادآوری کردند که خون‌بهای شهیدان این جنگ را فراموش نمی‌کنیم و از مردم نیز خواستند که عزم انتقام و خون‌خواهی امام شهید را زنده نگه‌دارند: ملت عزیز اگر چه با پایان گرفتن مدت عزای رسمی شهادت رهبر عظیم‌الشأن خود، جامه عزا را از تن بیرون می‌آورد، اما عزم قاطع بر انتقام خون پاک ایشان و همه شهدای جنگ تحمیلی دوم و سوم را در روح و قلب خود زنده نگه‌میدارد و پیوسته مترصّد تحقق آن خواهد بود.» گرچه فضاهای سرد سیاسی ناگزیرند که شرط و شروطی را بر روی کاغذ آورند و حقوق مردم و مصالح ملی را از مجاری خشک دیپلماتیک پیگیری کنند، اما گرمای خون امام شهید چیزی نیست که در دماسنج‌های دنیایی به شماره آید و چنین خونی را بتوان قیمتی گذاشت. فارغ از مناسبات سیاسی و نتایجش، مردمی که در نظام امت و امامت نفس کشیده‌اند و عهد خون با امامشان بسته‌اند، خون‌خواهی امام شهید را بخشی از عهد خود می‌دانند. این همان چیزی‌ست که به نقطه کانونی اتحاد ملی ایرانیان تبدیل شده و ارزشش به بیان رهبر شهید انقلاب، کم‌تر از خود شهادت نیست. با این‌که هفتادوهفت روز است که امام شهیدمان آرام گرفته، خون پاکش هم‌چنان در رگ‌های مردم می‌جوشد و خیایان‌ها را به خروش درمی‌آورد. پیکرش هم‌چنان بر زمین است، اما مردم ما این شب‌ها در خیابان‌ها پرچم خون‌خواهی رهبر شهیدشان را بر دوش می‌کشند و برای تشییعش آماده می‌شوند. حالا برافراشتن مداوم پرچم «یا لثارات الامام» و تلاش برای این انتقام مقدس است که می‌تواند دشمن را از کرده خود پشیمان کند تا تضمینی واقعی باشد بر امنیت رهبران نظام. #یا_لثارات_الامام #انتقام #امام_شهید بیشتر بخوانید: داغی که سرد نمی‌شود... امتداد «خیابان» کجاست؟ تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour

گره تنگه کورتر می‌شود؟ تنگه هرمز که تا نهم اسفندماه گذشته به روی همه شناورهای تجاری و حتی نظامی باز بود، با تجاوزات آمریکا به کشورمان به گره کوری تبدیل شد که باز کردنش به هدف جدیدی برای دشمن تبدیل شده است. بحرانی که آژانس بین‌المللی انرژی آن را بزرگترین اختلال در تأمین انرژی جهانی نامیده، آمریکا را بر آن داشت تا پروژه آزادی را برای باز کردن نظامی و اسکورت کشتی‌ها در این تنگه اجرایی کند که البته ناکام بود. ابهامات درباره این پروژه دو روز پیش پای فرمانده نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا را به جلسه استماع کنگره باز کرد تا راه‌های بازگشایی نظامی تنگه را با نمایندگان کنگره آمریکا درمیان بگذارد. آدمیرال «داریل کادل» البته آب پاکی را روی دست نمایندگان ریخت و اعتراف کرد که نیروی دریایی آمریکا توان بازگشایی تنگه هرمز از طریق اسکورت کشتی‌ها در این آب‌راه را ندارد: «ما موضوع اسکورت را بررسی کرده‌ایم؛ این یک مأموریت بسیار چالش‌برانگیز است. از نظر نظامی ارائه خدمات اسکورت در یک تنگه مورد مناقشه، فراتر از ظرفیت نیروی دریایی آمریکا برای انجام مؤثر آن است. باید به جایی برسیم که تنگه با یک آتش‌بس عمومی پذیرفته‌شده، باز شود.» با وجود شکست پروژه آزادی و اعلام ناتوانی برترین قدرت نظامی جهان در این مأموریت، اخبار ضدونقیض از مشارکت سایر کشورها هم‌چنان به گوش می‌رسد. مارک روته دبیر کل ناتو روز جمعه اعلام کرد که آمریکا می‌تواند از پایگاه‌های اروپایی برای عملیات نظامی خود استفاده کند و ما می‌توانیم به ایالات متحده در تلاش‌هایش برای بازگرداندن آزادی دریانوردی در تنگه هرمز کمک کنیم. اما اعلام آمادگی دبیرکل ناتو بلافاصله با واکنش برخی از اعضای این اتحادیه نظامی مواجه شد. وزارت امور خارجه فرانسه اعلام کرد که این کشور هرگونه نقش احتمالی ناتو در تأمین امنیت تنگه هرمز را رد می‌کند و تأکید دارد که مأموریت این ائتلاف به خاورمیانه تسری نمی‌یابد. وزیر خارجه ایتالیا هم گفت: مأموریت در تنگه هرمز نمی‌تواند تحت رهبری ناتو انجام شود و باور ندارد که این ائتلاف وارد چنین عملیاتی شود. حتی فرمانده عالی ناتو در اروپا نیز معتقد است این ائتلاف برنامه‌ای برای مأموریت احتمالی در تنگه هرمز ندارد! این اظهارات ضدونقیض را شاید بتوان در ادامه سردرگمی سیاسی نسبت به وضعیت تنگه هرمز تفسیر کرد. تناقضی که در ادعاهای سیاسیون و نظامیان آمریکایی هم مشاهده می‌شود و حتی اندیشکده‌های غربی نیز پاسخی برای آن پیدا نکرده‌اند. مؤسسه کاتو نتیجه جنگ تا این‌جای کار را «شکست استراتژیک» خواند و مرکز مطالعات استراتژیک آمریکا هم اعلام کرد وعده فروپاشی حکومت ایران محقق نشده است و حتی یک ایران ضعیف‌شده هم می‌تواند تنگه هرمز را کنترل کند. روز جمعه تحلیل‌گران بروکینگز وضعیت تنگه هرمز را «بدترین سناریوی محتمل» و «تقریبا فاجعه» توصیف کردند و نوشتند: کنترل ایران بر تنگه هرمز، موازنه قدرت در منطقه و جهان را به نفع تهران تغییر داده و واشنگتن عملا سلطه خود را در این منطقه حیاتی از دست داده است. به دلیل نبود گزینه‌های نظامی کارآمد و کم‌هزینه، معکوس کردن این شکست در آینده نزدیک غیرممکن است. حتی با وجود اهرم‌های فشار اقتصادی، هیچ راهکار نظامی یا دیپلماتیک ساده‌ای برای بازپس‌گیری کنترل کامل بر تنگه هرمز وجود ندارد.» حاکمیت ایران بر تنگه هرمز و جریان یافتن ترانزیت کالا و انرژی از این آب‌راهه در حالی به نقطه بی‌بازگشت رسیده که هم‌زمان گمانه‌های وقوع بحران اینترنت جهانی در مناقشات آتی اذهان را به خود مشغول کرده است. تهدید ایران می‌تواند به منزله تهدید شریان‌های حیاتی اقتصاد دیجیتال در دنیا باشد که بخشی از آن از بستر تنگه هرمز عبور می‌کند. #تنگه_هرمز #اینترنت بیشتر بخوانید: چالش اثر تنگه دور زدن ممنوع! تنگه قیمت نفت فراتر از جنگ منطقه‌ای تعرفه هرمز را تصاعدی کنیم! جنگ منطقه‌ای در تله آتش‌بس تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour