نشست دو روزه «داوری» در ترازوی داوری به همت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی صبح امروز آغاز به کار کرد.
💠@parsania_net
🔰 انجمن مطالعات اجتماعی حوزه برگزار میکند؛
آیین نکوداشت دانشمند انقلابی
«استاد عماد افروغ»
💢با حضور اساتید محترم:
▪️حجتالاسلام دکتر پارسانیا
«تلاش افروغ برای حضور امر دینی در جهان امروز»
▪️آقای دکتر شجاعیزند
«گفتمانی که افروغ بدان تعلق داشت»
▪️حجتالاسلام دکتر غفاریفر
«تبیین انقلابیگری عماد افروغ»
▪️حجتالاسلام دکتر اولیایی
«عماد افروغ، جستجوگر عدالت»
▪️آقای دکتر عبدی
«استاد عماد افروغ و ظرفیت های «مکتب رئالیسم انتقادی برای پیشبرد علوم اجتماعی اسلامی» و کاستیهای آن»
▪️حجتالاسلام دکتر سلطانی
«امر سیاسی در مناسبات سنت و مدرنیته در اندیشه استاد افروغ
🗓زمان: چهارشنبه ۱۰ خردادماه ساعت ۱۶
🕌مکان: قم، بلوار جمهوری، جمهوری۲ فرعی اول سمت چپ ساختمان انجمن های علمی حوزه
💠 هماهنگی جهت حضور:
@adminssoq
@motaleate_ejtemai
💠@parsania_net
◼️ویژه برنامه بزرگداشت امام خمینی رحمة الله علیه
🔶 باموضوع: نقش نهضت امام خمینی در احیا علوم اسلامی در دوره معاصر
🔷 باسخنرانی: حجت الاسلام والمسلمین دکتر حمید پارسانیا
🔶 سه شنبه ۹ خرداد ماه ۱۴۰۲، ساعت ۱۲
🔷 ساختمان شماره ۲ دانشگاه علوم اسلامی رضوی، سالن شیخ بهائی
🔶 کانون غربشناسی و اندیشه اسلامی دانشگاه علوم اسلامی رضوی
@gharbshenasi_razavi
📌در آیین نکوداشت مرحوم استاد افروغ مطرح شد؛
#استاد_حمید_پارسانیا
🎙جوهره اندیشه مرحوم افروغ ناظر به نیازهای روز جامعه بوده است
💢 برخی از اندیشمندان و متفکران غربی در حوزه جامعهشناسی و فلسفه به این مسأله ورود پیدا کردهاند که اساساً اقتضای جهان مدرن در پذیرفتن یا عدم پذیرش دین چیست؛ البته در کشور ما به خصوص پس از انقلاب اسلامی، شخصیتهایی در حوزه علوم اجتماعی راجع به این قضایا ورود پیدا کردند که مشخص بوده علقه و دغدغه دین مدارانه داشتهاند.
🌀 چه در غرب و چه در داخل ایران، دیدگاهی وجود داشته و دارد که اساساً جهان مدرن، هویت دینی ندارد و دینی هم که الآن مطرح است بیشتر ماهیت سکولار دارد، ضمن آن که عده ای نیز کوشیده اند که بگویند در عصر مدرن، دین هزینه زیست جدید شده است و لذا از این زاویه به بررسی موضوع با نگاه خودشان پرداخته اند.
🔸ما البته طرح بحث امتناع امر دینی را با یک نوع ادبیات دینی هم در کشورمان داشته ایم و آن هم مربوط به این بوده که عده ای گفته اند هر پرچمی که قبل از ظهور برافراشته شود، محکوم به شکست است و باید منتظر بمانیم که همه دنیا را ظلم و جور پُر کند.
❇️ در چنین فضایی، تلاش مرحوم دکتر افروغ برای حضور امر دینی در جهان امروز حائز اهمیت است و تأکید ایشان این بود که باید قائل باشیم ظرفیت در حوزه فرهنگ اسلامی برای بازخوانی این مسائل و گفتوگو پیرامون آنها فراهم است.
✴️ مرحوم دکتر افروغ اعتقاد و باور عمیق به انقلاب اسلامی و تأثیر آن در گفتمان معرفتی و فکری داشت و از سویی معتقد به ظرفیت عظیم جهان اسلام و تشیع به خصوص از منکر حکمت ایرانی و شیعی بود.
💠@parsania_net
💠 امام راحل، استاد تراز اول فلسفه بودند
❇️ امام راحل قبل از اينكه فرد تراز اول انقلاب و فقه باشند يك استاد تراز اول فلسفه بودند. ما مدرسينی داشتيم كه در حوزه فقه فعاليت داشتند اما در حوزه فلسفه خير؛ یا بالعكس.
🌀 امام خمینی (ره) در اين موضوع شاخص بودند كه افراد جوان را براي فراگيری درس فقه، دور خود جمع میكردند. لذا حوزه فعاليت ايشان، ابتدا تدريس سپس مرجعيت و بعد هم تحول و انقلاب اسلامی بود.
✴️امام خمینی (ره) فردی است كه انقلابی را شكل داد كه در طول تاريخ همچين انقلابی با چنين انسجامی رخ نداده بود. همكاری كه مردم و امت اسلام با امام (ره) داشتند از صدر اسلام تاكنون بی سابقه بوده است. امام نقطه انسجام فلسفه،عرفان، فقه و انقلاب و نقطه عطف تشيع در جهان اسلام است....👇
💠@parsania_net
...
♻️ آمادگی كه حضرت امام برای انقلاب در سطح جامعه به وجود آورده بود، حتی در زمان مشروطه نيز اتفاق نيفتاد. امام با استفاده از ظرفيت مرجعيت توانست حركت بزرگي در حوزه های مختلف اعم از اجتماعی و سیاسی و دیگر حوزه ها ايجاد كند.
🔸فقه به تنهايی واقعيت اجتماعی ايران و فرهنگ ايران نمیتواند شكل دهد و امام به اسم فقه و نهاد مرجعيت كه يك واقعيت اجتماعی بود، ظرفيت نهان ولايت را آشکار كرد.
✅ امام خمینی (ره) دغدغه تاريخ و تمدنی و فرهنگی داشتند. ما نمیتوانيم از قلمرو فلسفه و فرهنگ و زيست اسلامی عقبههای استدلالی را برداريم و فقط فقه را مورد توجه قرار دهيم.
🔹امروز اگر جمهوری اسلامی آن مجاری اسلامی خود را به غرب تغيير دهد، يعنی به جای ابن سينا ، كانت باشد با غلبه مبانی غرب چيزی به نام فقه باقی نخواهد ماند. امام، ميراث معرفتی جهان اسلام را زمانی احيا كرد كه حوزههای علميه داشتند افول میكردند.
✳️ شخصيت فلسفی امام جدای شخصيت كلامی ايشان نبوده است و از هويت فلسفی جامعه شيعه آمده است. باید گفت امام شخصيت همه جانبهای است كه تمام ابعاد را در خود دارد. شخصيت فلسفی امام به گذشته فلسفه و تاريخ شيعه باز میگردد.
✨امام خمینی يك شخص نيست كه فرهنگ با او كاری نداشته باشد؛ ياران و همراهانی دارد و در آينده اين حركت در صورتی ادامه پيدا خواهد کرد كه اين جامعيت ادامه داشته باشد. لذا انقلاب اسلامی بايد هويت خود را تحكيم ببخشد و هويت های ديگر را بشناسد تا بتواند پيام خود را به جهان نشان دهد.
✍️#استاد_حمید_پارسانیا
💠@parsania_net
💠 ضرورت ساماندهی و مدیریت واحد ظرفیتهای فعال در حوزه علوم انسانی اسلامی
🎙#استاد_حمید_پارسانیا
❇️ باید حوزه و آموزش عالی به یک مدیریت مشترک در عرصه تحول در حوزه علوم انسانی اسلامی برسند و شورای تحول در ابتدا باید به دنبال ساماندهی اقدامات انجام شده در عرصه تحول علوم انسانی اسلامی باشد.
🌀همچنین فرصتی برای مجموعههای فعال در این عرصه ایجاد شود تا شاهد انسجام هرچه بیشتر این نهادها باشیم.
✴️ داشتن یک نگاه کلی برای مسیر تحول علوم انسانی اسلامی لازم است و نباید در این مسیر بروکراسیای ایجاد شود که ظرفیتهای فعال طی آن حذف شوند.
♻️ باید عملکرد حوزه در دانشگاه مورد بررسی قرار بگیرد و اگر این عملکرد مفید باشد یک ظرفیت ایجاد خواهد شد؛ ولی اگر به درستی پیش نرود به تهدید تبدیل خواهد شد.
🔻پ.ن: در دومین جلسه ستاد راهبری علوم انسانی اسلامی با حضور آیت الله علیرضا اعرافی مدیر حوزههای علمیه کشور، غلامعلی حدادعادل رئیس شورای تحول علوم انسانی اسلامی شورای عالی انقلاب فرهنگی، محمدعلی زلفیگل وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، محمدمهدی طهرانچی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، حجت الاسلام والمسلمین حمید پارسانیا رئیس شورای تخصصی حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی و جمعی از مدیران حوزوی و دانشگاهی مطرح شد.
#علوم_انسانی_اسلامی
💠@parsania_net
استاد پارسانیا (online-audio-converter.com).mp3
38.28M
#صوت
🔰مراسم نکوداشت مرحوم استاد افروغ
▪️استاد پارسانیا؛ با موضوع «تلاش افروغ برای حضور امر دینی در جهان امروز»
▪️برگزارشده توسط انجمن مطالعات اجتماعی حوزه در تاریخ ۱۴۰۲/۳/۱۰
@motaleate_ejtemai
💠@parsania_net
📚 تقدیر از علم
❇️ تقدیر از کتاب تقدیر از علم است؛ تقدیر از کتاب برای حفظ و ماندگار شدن و ورود حقیقت به عرصه زیست و زندگی است زیرا انکشاف حقیقت وقتی در جان آدم وارد میشود از طریق قلم ماندگار میشود.
🌀همچنین ارزش هر فرهنگ، تاریخ و تمدنی به علم است، هر فرهنگی را میتوان از نوع نحوه مواجهه با علم و تعریف آن از سطح علم و معرفت شناخت و حال و آینده آن را دنبال کرد.
✴️ عالمان، علم را در کتاب ماندگار میکنند و نشر اثر، علم را به قلمرو فرهنگ وارد میکند و عدالت را در حاشیه حقیقت ممکن میسازد، حضور رئیس جمهوری نیز شکل نهادیه ۴۰ ساله تقدیر از علم و عالمان و کتاب و کتابت نیز بخشی از تلاش برای نشر علم و حفظ علم و حراست از هویت علمی جامعه و فرهنگ و تاریخ اسلامی است.
▪️مراسم «چهلمین جایزه کتاب سال و سیامین جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران»
🎙#استاد_حمید_پارسانیا
💠@parsania_net
ویژه برنامه رحلت امام - استاد پارسانیا - 09-03-1402.mp3
42.43M
#صوت
✴️ نقش امام خمینی (رحمه الله علیه) در احیای علوم اسلامی
🎙#استاد_پارسانیا
#علوم_اسلامی
💠@parsania_net
#ویراست
🔶 علوم انسانی غربی بعد از این که در دوره مدرن بر اساس ساختار و خاستگاه تاریخی و مبانی معرفتی و منطقی خاص خودشان، فرصت بروز و ظهور پیدا کرد، در حاشیه اقتدار، سیاست، اقتصاد و در حاشیه برخورد و مواجهات تاریخی دنیای غرب با کشورهای غیر غربی، وارد فضای معرفتی کشورهای غیرغربی ــ از جمله کشور ماـ شد.
🔸نظریهای که وارد فرهنگ دیگری شود، بستر و زمینه تاریخی خود را به همراه میآورد و ناخودآگاه فرهنگ بیگانه بسط پیدا میکند و با فرهنگ موجود چالش مییابد؛ جامعه در این شرایط، احساس تنش میکند که این تنش به دو صورت حل میشود؛ یا با حذف فرهنگ بومی، یا با تصرف در علم و فرهنگی که میهمان و گاهی مهاجم است.
#استاد_حمید_پارسانیا
💠@parsania_net
#بوستان_کتاب
📘کتاب «فلسفه و روش علوم اجتماعی» روانه بازار نشر شد
✍️حمید پارسانیا
✍️ مهمترین مفاهیمی که در این کتاب از دو بعد هستی شناختی و معرفت شناختی موضوع بحث بودهاند، این موارد است: عقل، وحی، نقل، شهود، روش و علم تجربی، تجریدی و نیز علم سکولار و علم دینی.
🌀 این اثر مجموعه ۱۰ نشست است که هفت نشست آن در طرح گفتمان نخبگان علوم انسانی از سال ۱۳۹۴ تاکنون ارائه شده است؛ یکی در وزارت علوم اندونزی در جاکارتا و دیگری در بیروت و آخرین آنها در مجمع عالی حکمت قم بوده است.
🔸فصل اول: «باز اندیشی در هویت و معنای علوم انسانی»
🔸فصل دوم: «تطورات معانی عقل»
🔸فصل سوم: «تأثیر تحولات معنای عقل در معانی مدرن فلسفه و علوم اجتماعی»
🔸فصل چهارم: «نسبت مفهوم عقل در قرآن و روایات با عقل در فرهنگ و تاریخ اسلام»
🔸فصل پنجم: «تطورات معنای علم و علوم انسانی در جهان مدرن و جهان اسلام»
🔸فصل ششم: «چیستی علم دینی»
🔸فصل هفتم: «روش شناسی علم دینی»
🔸فصل هشتم: «چیستی علوم انسانی اسلامی»
🔸فصل نهم: «عقلانیت شهود»
🔸فصل دهم: بیان سند و دلالت «لعِلمُ سُلطانُ»
#دوستان_کتاب
📚@dostaneketab
❖ مسابقه کتابخوانی علوم انسانی اسلامی
❞ «فلسفه و روش علوم اجتماعی» عنوان کتابی است که به بررسی چیستی و روش علوم اجتماعی می پردازد. این اثر ارزشمند توسط «استاد #حمید_پارسانیا» به نگارش درآمده است.
❞ مهلت ثبت نام در مسابقه از ۲۵ خرداد تا ۱۰ تیر
❞ به ۲ نفر برگزیده ، هدیه ۲۵۰ هزار تومانی به همراه مجموعه ۳ جلدی «تحول در علوم انسانی» اعطا می شود.
❞ برگزاری آزمون ۳۱ تیر در سایت مدرسه علوم انسانی اسلامی آیه خواهد بود.
⭕️ برای ثبت نام به لینک زیر مراجعه فرمایید
https://formafzar.com/form/pbr2e
⭕️ جهت کسب اطلاعات بیشتر
▫️http://Www.nsayeh.com
▫️https://eitaa.com/AyeSchool
༺ مدرسه علوم انسانی اسلامی آیه ༻
https://eitaa.com/joinchat/2315124922C2faae9826b
ویژه برنامه رحلت امام - استاد پارسانیا - 09-03-1402.mp3
42.43M
#صوت
💢موضوع: نقش امام خمینی (رحمه الله علیه) در احیای علوم اسلامی
💢با ارائه استاد پارسانیا
#علوم_اسلامی
کانال انجمن علمی مطالعات اجتماعی حوزه
#استاد_حمید_پارسانیا
💠@parsania_net
💠 آمادگی كه حضرت امام برای انقلاب در سطح جامعه به وجود آورده بود، حتی در زمان مشروطه نيز اتفاق نيفتاد.
📝 #حمید_پارسانیا
❇️ امام با استفاده از ظرفيت مرجعيت توانست حركت بزرگی در حوزه های مختلف اعم از اجتماعی و سیاسی و دیگر حوزه ها ايجاد كند.
🌀 فقه به تنهايی واقعيت اجتماعی ايران و فرهنگ ايران نمیتواند شكل دهد و امام به اسم فقه و نهاد مرجعيت كه يک واقعيت اجتماعی بود، ظرفيت نهان ولايت را آشکار كرد.
✳️ امام خمینی (ره) دغدغه تاريخ و تمدنی و فرهنگی داشتند. ما نمیتوانيم از قلمرو فلسفه و فرهنگ و زيست اسلامی عقبههای استدلالی را برداريم و فقط فقه را مورد توجه قرار دهيم.
💢 امروز اگر جمهوری اسلامی آن مجاری اسلامی خود را به غرب تغيير دهد، يعنی به جای ابن سينا ، كانت باشد با غلبه مبانی غرب چيزی به نام فقه باقی نخواهد ماند. امام، ميراث معرفتی جهان اسلام را زمانی احيا كرد كه حوزههای علميه داشتند افول میكردند.
✴️ شخصيت فلسفی امام جدای شخصيت كلامی ايشان نبوده است و از هويت فلسفی جامعه شيعه آمده است. باید گفت امام شخصيت همه جانبهای است كه تمام ابعاد را در خود دارد. شخصيت فلسفی امام به گذشته فلسفه و تاريخ شيعه باز میگردد.
♻️ امام خمینی يک شخص نيست كه فرهنگ با او كاری نداشته باشد؛ ياران و همراهانی دارد و در آينده اين حركت در صورتی ادامه پيدا خواهد کرد كه اين جامعيت ادامه داشته باشد. لذا انقلاب اسلامی بايد هويت خود را تحكيم ببخشد و هويت های ديگر را بشناسد تا بتواند پيام خود را به جهان نشان دهد.
#استاد_حمید_پارسانیا
مدرسه علوم انسانی اسلامی آیه
💠@parsania_net
💠 معنای علم و علوم انسانی
💢 از آنجا که در تلقی پوزیتیویستی، علم به معرفت آزمونپذیر محدود است، مفاهیم و قضایای بنیادی در خارج از قلمرو علم قرار میگیرند و به انسانیات، باورهای اجتماعی و باورهای جامعه علمی ارجاع داده میشوند.
🌀 در نتیجه علم، هویت و تعریف خود را از حوزه فرهنگ و قلمرو معرفتهای غیر علمی میگیرد. در این صورت، چون علم نمیتواند از مفاهیم، مبانی و مبادی خود (که گاه با عنوان «پارادایمهای علمی» از آنها یاد میشود) دفاع علمی کند، هویت مستقل خود را از دست میدهد. با این اتفاق، دیگر علم حوزه مستقلی از حوزه #فرهنگ نخواهد بود و اگر فرهنگ بشری و خصوصاً فرهنگ جامعه علمی عوض شود، پارادایم علم تغییر میکند.
❇️ با استفاده از همین مطلب، علم را نیز به معرفتهایی که بر اساس نگاه پوزیتویستی غیر علمی بودند، ملحق کردند!!
🔸 تلقی مابعدتجربی و پسامدرن از علم، ظرفیت و فرصت جدیدی برای علوم انسانی اسلامی پدید آورد. در این تلقی، علوم انسانی اسلامی علمی است که به حسب سوژه و حتی به حسب تعریف، ساختار و هویت علم، متأثر از باورها و عقاید اسلامی است.
⭕️ در این تلقی، علوم انسانی اسلامی در ذیل علم اسلامی قرار میگیرد. علم اسلامی دانشی است که پارادایم، اصول موضوعه و مفاهیم پایهای خود را از قلمرو باورها، ارزشها و مبانی هستی شناختی اسلامی اخذ میکند. به بیان دیگر، علم اسلامی معنایی از علم است که در درون فرهنگ و تاریخ اسلامی شکلگرفته است؛ اعم از آنکه موضوع آن امر طبیعی و یا امور انسانی باشد.
🔹 در این رویکرد، عقاید، باورها و ارزشهای دینی همانند اساطیر، ایدئولوژیها و دیگر معرفتهای غیر علمی، برساختههای فرهنگی و تاریخیِ بشر خوانده میشوند و علیرغم اینکه به حسب ذات خودْ هویت علمی ندارند، علم را در دامن خود، تفسیر و تعریف میکنند.
✴️ بنابراین در این تلقی، معارف اسلامی بدان گونه که در متن اندیشه اسلامی حضور دارند، مورد قبول نبوده و به اقتضای رویکردهای پسامدرن بازخوانی میشوند لذا این بحث ها تماماً با قبول فضای غرب بوده است در حالیکه تفاوت کانتکس علم دینی با علم سکولار خیلی بیشتر از این حرفها می باشد!
✳️ توصیه میکنیم دوستانی که در حال تحصیل یکی از رشتههای علوم انسانی هستند حتما به مطالعه کتب فلسفه علوم انسانی غربی نیز بپردازند تا بدانند علوم انسانی فقط مختص قرن ۱۳ نیست و امروزه انحصار در روش هم خیلی مورد قبول نمیباشد!
✍️ قسمتی از متن برگرفته از جلسات تدریس استاد #پارسانیا است.
#علوم_انسانی_اسلامی
#استاد_حمید_پارسانیا
💠@parsania_net
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
#تعریف_علم
💢 علوم اجتماعی اسلامی به چه معناست؟
❇️ در جهان اسلام، به دلیل اینکه علم در معنای حسی و تجربی آن مقید نیست، تبیین این علوم به دانش تجربی محدود نمیشود، بخش تفسیری آن در تقابل با بخش تبیینی قرار نمیگیرد، بلکه خود از خصلت تبیینی برخوردار است و تفسیر با تبیین همراه است و از برهان استفاده میکند و بخش انتقادی آن نیز به مرجعیت اراده انسانها در ساخت معنا باز نمیگردد؛ بلکه به مرجعیت حقیقت و عدالت نسبت به همه حقایق و امور فرهنگی-اجتماعی بازگشت میکند. یعنی علوم اجتماعی در جهان اسلام سه ویژگی تبیینی، تفسیری و انتقادی بودن را دارد.
⭕️ برای شرح بیشتر منابعی پیشنهاد میشود:
📃 مقاله ”روش شناسی علوم انسانی با رویکرد اسلامی” نوشته حجتالاسلام حمید پارسانیا
📃 مقاله ”بازسازی علم مدرن و بازخوانی علم دینی” نوشته حجتالاسلام حمید پارسانیا
📃 مقاله ”نظریه و فرهنگ” نوشته نوشته حجتالاسلام حمید پارسانیا
📙 کتاب ”جهانهای اجتماعی” نوشته نوشته حجتالاسلام حمید پارسانیا
📗 کتاب ” ما و علوم انسانی ۳″ مجموعه نشستهای سومین دوره مقدماتی طرح ملی گفتمان نخبگان علوم انسانی
📘 کتاب ” ما و علوم انسانی ۲ ” مجموعه نشستهای دومین دوره مقدماتی طرح ملی گفتمان نخبگان علوم انسانی
#استاد_حمید_پارسانیا
#علوم_انسانی_اسلامی
💠@parsania_net
🔰انجمن مطالعات اجتماعی حوزه با همکاری مجتمع بینالملل حوزههای علمیه برگزار میکند؛
💢افتتاح اولین میز بینالملل انجمنهای علمی حوزه؛
💢و رونمایی از راهبرد ترویجی_پژوهشی انجمن؛
🔰با حضور:
▫️ حجتالاسلام آقای حسینی کوهساری؛ معاون بینالملل حوزه
▫️ حجتالاسلام دکتر پارسانیا؛ عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی
▫️تعدادی از فعالین عرصه بینالملل از ایران و کشورهای همسایه
🗓زمان: چهارشنبه ۲۴ خرداد ۱۴۰۲ ساعت ۱۵
🕌مکان: قم، بلوار جمهوری۲, فرعی اول سمت چپ ساختمان انجمن های علمی حوزه
💢هماهنگی جهت حضور در جلسه
@adminssoq
#استاد_پارسانیا
@motaleate_ejtemai
💠@parsania_net
معرفت دینی.mp3
3.59M
🎙#استاد_پارسانیا
💠 دینداری از روی معرفت نه ایمانگروی!؟
✴️ علامه جوادی آملی: انسان، حرفهای خوب خودش را به استادش نسبت میدهد.
💠@parsania_net
#جمعیت
✴️ جایگاه «فرهنگ» در دانش جمعیتشناسی
⚠️ «چالههای جمعیتی» یکی از اصلیترین پیامدهای فرهنگ مدرن است که اغلب جوامع امروز با آن دست و پنجه نرم میکنند.
✍️ یادداشت ذیل متن تلخیص شده از سخنرانی استاد پارسانیا در نشست «جمعیت، توسعه و تغییرات فرهنگی در ایران؛ الزامات و بایستههای سیاستگذاری جمعیتی»
❇️ بررسی رابطه «جمعیت» و «فرهنگ» به لحاظ نظری و فلسفی جای تأمل بسیار دارد. متأسفانه به نظر میرسد ما در «دانش جمعیتشناسی»مان از بررسی این رابطه غفلت کردهایم. علاوه بر اینکه، این رشته علمی در نظام آکادمیک ما، هنوز به لحاظ موضوع و عقبه نظری، وامدار نگاههای غیربومی و غربی است.
♦️بنابراین اگر میخواهیم در سیاستگذاریهای افزایش جمعیت موفق ظاهر شویم ابتدا باید نگاه فرهنگی را در دانش جمعیتشناسی پررنگتر کنیم و دیگر اینکه عقبه بومی و فلسفی خودمان را در مبانی دانش جمعیتشناسی دنبال کنیم؛ چرا که موضوعات اجتماعی متفرد هستند و متناسب با فرهنگ هر جامعهای صورتبندی میشوند.
🌀بنابراین، قواعد و ضوابطی که در یک جامعه جواب میدهد، الزاماً در عرصه فرهنگی دیگری کارایی ندارد؛ به همین دلیل، داشتن نگاه «فرهنگی» و «بومی» در دانش جمعیتشناسی بسیار اهمیت دارد.
ادامه👇
#استاد_پارسانیا
💠@parsania_net
💥«چالههای جمعیتی» از پیامدهای فرهنگ مدرن است
🌀«جمعیت» در دوران مدرن، با مسائل جدیدی مواجه و به تعبیری «مسألهمند» شده است و این مسألهمندی پیامد رشد یکباره تکنولوژی و تکنیکزدگی در فرهنگ مدرن است. در واقع، تکنیکزدگی، جهانبینی و فرهنگی را در زمانه ما صورتبندی کرد که عملاً یکی از تبعات آن را میتوان در فرایند تشکیل خانواده و مسأله جمعیت ردگیری کرد و «چالههای جمعیتی» یکی از اصلیترین پیامدهای فرهنگ مدرن است که اغلب جوامع امروز با آن دست و پنجه نرم میکنند.
❇️ بنابراین پرسش هایی که امروز پیش روی حوزه جمعیتشناسی ما قرار میگیرد این است که «چاله جمعیتی» در جامعه ما چقدر به زمینههای فرهنگی ما مربوط میشود؟ خانواده و جمعیت در زیست ایرانی امروز چه جایگاه و اهمیتی دارد؟ رسانهها و سیاستگذاریها و تبلیغات تا چه حد میتوانند در ترمیم چالههای جمعیتی اثرگذار باشند؟
🌀 در جامعه ما، دانش جمعیتشناسی هم به لحاظ موضوع و هم به لحاظ عقبه تئوریک و نظری در حوزه Science قرار میگیرد و با این هویت به ما منتقل شده است و ما هم از منظر Science از آن بهره میبریم که البته این سطح لازم است اما کافی نیست و نیاز داریم با هویت خودمان هم با این دانش مواجه شویم و خود را در برابر این پرسش قرار دهیم که چقدر جایگاه فعلی دانش جمعیتشناسی برای ما راهگشا بوده و چقدر نیاز داریم در این نوع مواجهه تصرفاتی داشته باشیم؟
⭕️ امروز با توجه به مسألهمند شدن مقوله جمعیت در جامعه ایرانی شایسته است قبل از هر طرح و برنامه سیاستگذارانهای ابتدا در حوزه آکادمی و دانشی نگاهمان را اصلاح کنیم و با دانش جمعیتشناسی به مثابه «ابژه» مواجه شویم و در این مواجهه بکوشیم ویژگیها و ظرفیتهای فکری و فلسفی خودمان را نیز بر این علم بار کنیم.
✨قاعدتاً جوامع مدرن، بسیاری از ظرفیتهای فرهنگی پیشین خود را از دست داده و به نوعی از آن عبور کردهاند اما این امر در مورد جامعه ما مصداق ندارد و ما هنوز از ظرفیتهای پیشین و سنتیمان برخوردار هستیم و میتوانیم از آنها برای برونرفت از مسائلمان استفاده کنیم.
ادامه 👇
#استاد_پارسانیا
💠@parsania_net
🌍 چرا برای یک جامعه «میزان جمعیت» مهم است؟
🔸یکی از پرسشهایی که دانش جامعهشناسی ما باید به آن پاسخ دهد این است که «جمعیت» در چه نسبتی با «جامعه» قرار میگیرد؟ در حوزه علوماجتماعی کسانی همچون جرج زیمل و امیل دورکیم کوشیدهاند به این پرسش پاسخ دهند؛ زیمل از سهمی که «عدد» در مراودات و ارتباطات اجتماعی بازی میکند، حرف میزند و دورکیم بحث جمعیت و تقسیمکار را مطرح میکند.
✅ یکی از بحثهایی که در این خصوص مطرح میشود این است که آیا «جامعه» هویت مستقلی از «فرد» دارد؟ قائل بودن یا نبودن ما به هویت مستقل جامعه از فرد، در نظریهپردازیها تعیینکننده است و هر نظریهپردازی با اتخاذ موضع در این امر، نظریه خود را سامان میدهد.
💢 اما ظرفیتهای حکمی و فلسفی ما در فرهنگ ایرانی- اسلامی برای ورود به مسأله جمعیت به کدام نگاه نزدیکتر است و چگونه مسأله جمعیت را تئوریزه میکند؟ متفکران ما به رابطه بین «فرد» و «جامعه» پرداختهاند و از آن جمله میتوان به فارابی، علامه طباطبایی و شهید مطهری اشاره کرد.
♻️ یکی از برهانهایی که در این رابطه در سنت حکمی و فلسفی ما وجود دارد «برهان کلی طبیعی» است و بر اساس آن، بین جامعه و فرد تفاوت گذاشته میشود. بر اساس این برهان، موضوع جامعه فرد انسانی است که «عدد» گرفته است و حکم آن طبیعتاً با فرد انسانی به شکل منفرد تفاوت دارد.
⏺ به عبارتی، وقتی انسان و انسانیت تکثر عددی پیدا میکنند، احکام جدیدی بر آنها بار میشود که با احکام فرد از اساس متفاوت است. لذا هر عددی ظرفیت جدیدی را بوجود میآورد. در این فضا، جمعیت و جمعیتشناسی با توجهی که به اعداد و جمعیت دارد، میتواند خصوصیات و ویژگیهای یک جامعه را پیشبینی و بیان کند که این پیشبینیها اصلاً قابل تقلیل به قلمرو فرد و روانشناسی نیست.
♦️بر این اساس، «عدد» خصلت و هستی جامعه است و جامعه از رهگذر «عدد» بسط پیدا میکند و با داشتن عدد میتوان ظرفیتها و مسائلی را که برای جامعه پیش میآید پیشبینی کرد.
⚪️برهان دوم برای اثبات هویت مستقل جامعه این است که، قوام و هستی جامعه به «فرهنگ» آن است. انسان، موجودی کنشگر است و قوام کنش او به معنایی برمیگردد که با آن مأنوس است. حوزههای آرمانی و ارزشی یک نوع مشترک انسانی میآفریند. معنا همچون یک روح مشترک، انسانهایی که با یک قلمرو ارزشی مشترک ربط وجودی پیدا میکنند را به هم پیوند میزند.
🔶مورد دیگری که دلیل بر اهمیت فرهنگ در یک جامعه و گواهی بر استقلال جامعه از فرد است، به این نکته برمیگردد که فرهنگها هویتساز هستند و هر فرهنگی در قلمرو سیاست و اقتصاد، خود را مینمایاند. در واقع، بستر ارزشی یک جامعه است که جایگاه قدرت و اقتصاد را تعیین میکند.
🟣 اما نکتهای که در این فضا نباید از نظر دور داشت، این است که اگر فرهنگی با کثرت توابعی را نشان داد، الزاماً فرهنگ دیگری با همان کثرت، همان توابع را نشان نمیدهد. کثرت در برخی فرهنگها عامل درگیری و ستیز است اما همین کثرت، در فرهنگ دیگری اتفاقاً عامل همبستگی میشود و اینجاست که ضرورت پیوند «جمعیتشناسی» با «جامعهشناسی» و «فرهنگ» برجسته میشود.
🔰اگر به لحاظ آماری دانش جمعیتشناسی ما میتواند تحولات جمعیت را پیشبینی کند، در عین حال باید این مهم را هم بررسی کند که این کثرت چه تأثیری در جامعه و در مناسبات سیاسی و اقتصادی و فرهنگی خواهد داشت. اگر امتی با هویت فرهنگی خود شناخته میشود، یکی از مهمترین دلایل این هویتمندی «عدد» و «جمعیت» آن امت است و نباید از اهمیت این مهم چشم پوشید.
#استاد_پارسانیا
💠@parsania_net