اندیشکده پیک شفا
📜شعری منسوب به امام علی(ع)
✨اى انسان، #داروى تو در درونت وجود دارد در حالی که تو نمی دانى و #دردت هم از خودت میباشد اما نمیبينى.
✨آيا گمان میكنى كه تو موجود كوچكى هستى؟! در حالى كه دنیای بزرگی در تو نهفته است.
✨اى انسان، تو كتاب روشنى هستى كه با حروفش هر پنهانى آشکار میشود.
✍آرى، این توانایی تنها در انسان وجود دارد که جنبههای مختلفی را در درون خود جا داده و این شعر، خواهان بیان این نکته است.
انسان در یک نگاه ساده بینانه ممکن است خود را تنها صاحب یک جسم مادی و خاکی بداند؛ اما این جسم مادی در درونش، انبوهی از معجزات و آیات الهی است. انسان نسخه کوچک شده این عالم است که تمام بزرگیهای این جهان از مرکب و بسیط، مجرد و غیره را در خود جای داده؛ به بیانی دیگر، انسان باید به این نکته توجه داشته باشد که هيچ آيت و نشانهای نيست مگر اینكه در انسان نظير آن وجود دارد.
۞وَ فىِ الْأَرْضِ ءَايَاتٌ لِّلْمُوقِنِينَ۞وَ فىِ أَنفُسِكمُْ أَ فَلَا تُبْصِرُونَ۞
«در زمین نشانه هایی برای یقین کنندگان است و همچنین در وجود خودتان، ایا مشاهده نمیکنید؟!»
📄انسان علاوه بر این #جسم_مادی و خاکی، دارای #روح بوده و قدرت و تواناییِ پیشرفتِ بسیار زیادی را دارد. حتی در کالبدش نیز تمایزاتی آشکار است، که او را برتر از دیگر مخلوقات میکند و حتی اگر این جسم را معیار قرار دهیم، باز هم باید انسان را از همگان بالاتر دانست. مجموع اینها سبب رشد، تعالی و برتری انسان میشود و در این ابیات به انسان گوشزد شده است که، ای انسان! خود را تنها به عنوان یک انسان مادی فرض مکن، تو موجودی هستی با توانایی بالقوّه که در تو نهاده شده، و ابزارهای مناسب این تعالی، رشد کرده و به موقعیت مناسبی برسی که کسی را توان رسیدن به آن نباشد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
#حدیث_نگاشت
✨امیرالمومنین(ع):
«سخن زیبا، نشانه فراوانی عقل است.»
📗غررالحکم
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
✍جالينوس حکیم گويد: چاره نيست آدمى را از نگاه داشتن #تندرستى و تدبير آن؛ نيكو صناعتى است از انواع #صناعت طبّ، از جهت آنكه تندرستى برتر از ديگر انواع صناعت طبّ است؛ چنانكه اوانى زر و سيم و جواهر و آبگينه، آن نيكوتر و بقيمتتر باشد كه شكسته نباشد و بر حال خود درست مانَد؛ همچنين آنكه تن آدمى آنگه بقوّت تر و #قوى تر[باشد] كه به صحّت خويش مانده باشد، آزار رنج تن نشده باشد؛ و از اين جهت #حفظ_صحّت واجب است، از آنكه صحّت سبب بقاست و سرمايه پرغنيمتىِ عمر است و بقا كه بدان صحّت ابدى و لذّات دنيوى حاصل توان كرد؛ و اتفاق علماست كه حقّ تعالى[انسان را] از #مزاج هاى مختلف آفريده است و مركّب كرده و محتاج شراب و طعام گردانيده كه اگر آن را نيابند، هلاك گردند و اگر در آن اسراف كنند، رنجور شوند.
📄[علما]متّفق اند بر آنكه هركس كه #حركت و #سكون و #خوردن و #آشاميدن و #خون بيرون كردن و #مسهل خوردن و #مباشرت كردن و ديگر عادات، طريق #اعتدال گوش دارد و از حدّ نگذرد، در #صحّت و بقاء او اميدوارتر باشد از آن كسى كه در اين معانى افراط كند يا تقصير روا دارد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
🧉سكنجبين: دفع #صفرا بكند و محروران را نافع بوَد و #تشنگى بنشاند، سدّه را بگشايد درد #جگر را سود دهد و طبع را نرم کند.
①⇦سكنجبين بُزورى: سدّه جگر بگشايد و #بول براند و مستسقى را نافع بود.
②⇦سكنجبين بزورى گرم: سدّه جگر و #معده بگشايد و بول براند، فضول از معده پاك كند و مستسقى را نافع بود و تشنگى كاذب بنشاند.
③⇦سكنجبين ريوندى: #يرقان و جگرِ گرم را نافع بود.
④⇦سكنجبين رمّانى: #تب هاى محرّقه را سود دهد.
⑤⇦سكنجبين سفرجلى: معده را سود دهد و غذا #هضم كند.
⑥⇦سكنجبين سفرجلى حارّ: ضيق النّفس و #درد_پهلو كه از #سردى بود و #فالج و #لقوه را سود دهد.
⑦⇦سكنجبين عسلی: معتدل بوَد در سردى و گرمى.
⑧⇦سكنجبين افتيمونی: توحش(وحشت) #سودايى و #صرع را نافع بود.
⑨⇦سکنجبین عنصلی: #استسقا و درد پهلو که از #سردی بوَد و #سرفه کهنه #بلغمی و فالج و لقوه و #سرسام بلغمی و #تنگی_نفس را نافع باشد.
📕خواص الاشیاء
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
✍تأثيرات اغذيه
📄مقرر است كه غذاست كه در بدن، بدلِ اجزايى مى شود كه از او به تحليل مى رود. پس واجب است كه عاقلِ حافظِ صحت، طلب غذايى كند كه بيشترِ از آن جزو بدن او شود و در #مزاج موافق بدن باشد، تا #اعتدال مدتى بماند.
🍀بنابر اين بايد كه #تره ها و #ميوه ها كمتر استعمال كند، مگر به حسبِ تعديلِ غذايى كه با آن تناول كنند.
🥩مثلا اگر[غذا] #گوشت_گوسفندى بزرگ يا شكمبه يا مثل اينها باشد، تره هاى تيزِ گرم بخورند تا تلطيفِ آن[غذا] بكند، كه اگر [آن تره را] با غذايى #معتدل بخورند بسوزاند و آن معتدل، #صفراوى و #سوداوى كند.
🕰و بايد كه اين ملاحظه ها، بعد از ملاحظه وقتِ #غذا باشد، تا ادخال نشود، كه بدترينِ چيزها آن است كه غذا هنوز #هضم نشده، غذايى ديگر واقع شود كه اين خود فاسد مى شود و آنچه #نضج نيافته و نگذشته هم فاسد مى كند و سبب اكثر #مرض ها مى شود.
🥘پس واجب است بر #حافظ_صحت كه تا #بدن خود سبك و #اشتها صادق نيابد، ميل غذا نكند. و وقت غذا به حسب هر مزاج مختلف است، تعلق به زود گذشتن و دير گذشتن دارد و گاه باشد كه #معده به قوت به شش ساعت و زودتر هضم كند و به دو ساعت #جگر هم بگذراند و در عروق چهار ساعت و در اعضا هم به چهار ساعت.
🫀اگرچه به حسب حقيقت، وقت غذا زمانى است كه جميع هضمها تمام شده باشد، ليكن به حسب عادت و عرف بعد از #هضم_عروقى تناول مى كنند، چنانچه عادت مردم است و «العادة طبيعة ثانية». اما مقرر است كه عاقلِ متامل در غلط كم افتد. اين مقدار در اين محل كفاف است.
📗دفع المضار الکلیه عن الابدان الانسانیه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
📜نمونه ای از مشاهدات بالینی جناب محمد ابن زکریای رازی:
«به عيادت بيمارى رفتم و نخست براز او را در طشت ديدم كه شبيه به آبى بود كه گوشت خام در آن شسته شده باشد، و اين علامت كاملا مشخصى است براى اختلالات كبدى؛ سپس بدون اينكه از اين تشخيص خود چيزى بروز دهم در بالين بيمار حاضر شده و نبض او را گرفتم تا معلوم نمايم آيا ورمى در كبد هست يا فقط اختلال در اعمال اين عضو وجود دارد.
در امتحانِ نبض علائمى از وجود ورم در كبد يافتم، و اطمينان پيدا كردم كه بيمار مبتلا به ورم كبد است. آنگاه دستم را روى دندههاى پشت طرف راست، جائى كه موضع كبد است گذاشته گفتم اينجا درد مىكند؛ بيمار بآن اقرار كرد. سپس به او گفتم تو سرفه مى كنى سرفه هاى كوچك خشك و بيمار بلافاصله تصديق كرد، و اتفاقا در همان موقع شروع كرد بهمان گونه سرفه كردن و باو گفتم اگر تنفس عميق بكنى دردى را كه در پهلو حس مىكنى شديدتر مىشود، و همچنين حس سنگينى در طرف راست زير دندهها مىنمائى، و مىخواستم باو بگويم كه درد بناحيۀ ترقوه مىرسد، زيرا مىدانستم كه وقتى ورم كبد شديد باشد دردى در ناحيۀ ترقوه ظاهر مىشود، اما يقين نداشتم كه در اين بيمار چنين حالى پيدا شده باشد، پس باحتمال اينكه شايد چنين دردى عارض او نشده است گفتم ممكن است درد در آنجا پيدا شود و احساس نمائى كه ترقوه بطرف پائين كشيده مىشود. بيمار جواب داد اين درد نيز بمن عارض شده است.
در اين موقع چشم خود را برگردانده و در طاقچۀ اتاق ظرف كوچكى كه در آن گل زوفا مخلوط با آب عسل بود ديدم و از مشاهدۀ آن پى بردم كه بيمار كه اتفاقا خودش نيز طبيب بود تصور كرده است ذات الجنب دارد، پس به او گفتم مبتلا به ورم كبد هستى ولى با علائم موجود، تشخيص ذات الجنب دادهاى».
📕الحاوی فی الطب
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
#حدیث_نگاشت
✨دعایِ پیامبرِ نور و رحمت(ص):
«پروردگارا، زنانی که خود را پوشیده نگه میدارند، مشمول رحمت و غفران خود بگردان»
📗مستدرک الوسایل، ج ۳، ص ۲۴۴
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
#حدیث_نگاشت
✨قال رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم):
المِعدَة بیت کلِّ داءٍ، وَ الحَمِئَة رَاس کلِّ دَواءٍ
« #معده خانه هر دردى است، و #پرهیز و اجتناب (از غذاهاى نامناسب و #پرخوری ) اساس و راس هر داروى شفابخش است»
📗بحار الانوار، ج ۱۴
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📄در روایتی داریم که اميرالمؤمنين على(عليه السّلام) از طبيبی پرسيدند كه طبّ چيست؟
طبیب گفت: پرهيز كردن[از آنچه مضر است] و اعتدال داشتن[نسبت به آنچه که مفید است]
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
✍جالينوس حکیم مىگويد: چه بسا #مزاج نيك، كه از جهت بسيار #خوردن به زيان رسیده است؛ چنان كه بسيار مزاج هاى بد كه به حسن #تدبير و #مراعات به اصلاح آمده است.
و چنين مىگويند كه يكى از حكما در پرهيز كردن مبالغه مىكرد. با وى گفتند: پرهيزِ بسيار سبب #ضعف مىشود.
گفت: من مىخورم كه بزيم[زندگی کنم]، نمىزيم[زندگی نمیکنم] كه بخورم.
📕صلاح الصحاح فی حفظ الصحه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
✍در ميان رجحان و حسن اهتمام بلكه وجوب اقدام در ارتكاب اسباب و استعمال ادويۀ موجبهٔ صحّت بدن و سلامت مزاج و رفع امراض و اسقام و شبهه نيست كه در عامّه امور مقدّراتى هست فى الواقع و نفس الامر؛ و ليكن ما در مقام تكليف، مكلّفيم در مقام تحصيلِ سعادت به ارتكاب اسباب سعادت، و نمى توانم آنها را ترك نمايم و بگويم: اگر مقدر است سعيد باشيم، خواهيم شد، و الا نخواهيم شد.
🌾و همچنين در مقام تحصيل روزى بايد در مقام تحصيل و طلب برآييم و نمىتوانيم در خانه بنشينيم و بگوييم اگر مقدّر است به ما چيزى برسد، مىرسد و الا فلا؛ و همچنين در مقام زراعات و تجارات مكلّفيم به زراعت و تجارت و هكذا در مقام دفع موذيات ظاهره بايد دفع كنيم آنها را، و همچنين در مقام دفع اسباب مذلّت مكلّف مىباشيم كه دفع اسباب ذلت از خود نمايم و هكذا در عامه امور دنيويّه و اخرويّه.
👈عالَم تقدير عالَمى است جداگانه و عالَم تكليف عالَمى است جداگانه. ما مكلّف به عالم تقدير و تعويض به آن نيستيم به حكم كافه عقلا، و وجه آن معلوم است كه حكمتهاى بالغه الهيّه اقتضا نموده است بر ترتيب اين اسباب و رفتن پى آنها كه اگر نباشد نظم عالم مختل مىشود.
👌بِعِينه در صحت بدن و رفع امراض، مثل ساير امور است.
🚫حرام است كه هرطور پيش آيد بخواهيم معمول داريم در حال صحّت و مرض، و بگوييم اگر بايد ما صحيح باشيم صحيح خواهيم بود و الا فلا، و همچنين اگر بايد مرض دفع شود مىشود و الا فلا.
✅در استعمال ادويه و رجوع به اطبّا و انجام اسباب حفظ صحّت و دفع امراض بايد مراقبت داشته باشيم، اگر تدبير با تقدير وفق داد، فَنِعمَ المَقصد والا در عالم تكليف و امتثال امر به تكليف خود عمل نمودهايم؛ و اگر قصد قربت هم باشد، اجر اخروى هم داريم.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
#آیه_نگاشت
✨بِسم اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم✨
۞يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالأَنصَابُ وَالأَزْلاَمُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ۞
۞إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَن يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاء فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَن ذِكْرِ اللّهِ وَعَنِ الصَّلاَةِ فَهَلْ أَنتُم مُّنتَهُونَ۞
«ای اهل ایمان! جز این نیست که همه مایعات مست کننده[شراب] و قمار و بت هایی که [برای پرستش] نصب شده و پاره چوب هایی که به آن تفأل زده می شود، پلید و از کارهای شیطان است؛ پس از آنها دوری کنید تا رستگار شوید.»
«مسلماً شیطان می خواهد با شراب و قمار، میان شما دشمنی و کینه [سخت] اندازد، و شما را از یاد خدا و نماز باز دارد؛ آیا شما [از این امور با همه زیان ها و خطراتی که دارد] خودداری خواهید کرد؟»
📗قرآن کریم، آیه ۹۰ و ۹۱ سوره مائده
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
🍯گل انگبين قند:
قوّت #معده بدهد و #هاضمه را نيكو بُوَد.
🔖صنعت آن: بستانند #گل_سرخ و ورق كنند يك من يا بيشتر يا كمتر آنچه خواهند و با دو من #قند بكوبند و در آفتاب نهند در ظرفى و كرباس نو بر سرش ببندند تا از خاك و مور ايمن باشد.
🌸گل انگبين عسلى:
#سردى_معده و استسقا را و سردى #جگر و سوء الهضم را نيكو بود.
🔖صنعت آن: چون صنعت قندى باشد، امّا آنجا گل با قند مىكوبند، اينجا تنها مىكوبند و در #عسل مصفّى اندازند و در آفتاب نهند.
🍯گل انگبين سفرجلى[بِه]:
قوّت #دل و #دماغ و معده بدهد.
🔖صنعت آن: چون صنعت گل قند باشد.
🌸گل انگبين لسان الثور[گاوزبان]:
ادويه قلبى گرفته اند. مادّه #سودا دفع كند و #خفقان زايل كند و #سرفه_بلغمى را نافع بود.
🔖صنعت آن: چون صنعت سفرجلى باشد.
📙خواص الاشیاء
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa