#روایت 🗓️ شگردهای مأمور ارشد موساد در تهران 🔸۲۵ خرداد ۱۳۵۶، اسحاق سگف یا اتشاک سگو (که نامش را با شیوه‌های دیگری هم می‌نوشتند) از سوی موساد وارد تهران شد. پوشش او که درجه سرتیپی داشت، پست «وابسته نظامی» بود تا نظارت بر اجرای قراردادهای تسلیحاتی و اطلاعاتی ایران و اسرائیل را بر عهده داشته باشد اما دامنه مأموریت سگو بسیار فراتر رفت. 🔹ورود سگو بی‌سروصدا اما حساب‌شده بود. چند ماه پیش از آن، در اسفند ۱۳۵۵، عباسعلی خلعتبری، وزیر امور خارجه وقت ایران، در سفر به سرزمین‌های اشغالی با او دیدار کرده و او را به عنوان وابسته نظامی جدید پذیرفته بود. در فروردین ۱۳۵۶، قرارداد تولید موشک‌های زمین‌به‌زمین بین ایران و اسرائیل آماده امضا بود. شیمون پرز به تهران آمد و تفاهمنامه همکاری فن‌آورانه را نهایی کرد. مسئولیت پیگیری روزانه این قراردادهای حساس به سگو سپرده شد. (ماجرای قرارداد موشکی را اینجا بخوانید.) 🔸سگو حلقه اتصال دستگاه امنیتی اسرائیل (موساد و شاباک) با ارتش شاه و ساواک هم به شمار می‌رفت. او با بالاترین مقامات نظامی ایران نظیر ارتشبد ازهاری، سپهبد ربیعی و طوفانیان ملاقات‌های منظم داشت. ۵ آبان ۱۳۵۷، زمانی که تظاهرات انقلابی سراسر ایران را فرا گرفته بود، ژنرال داوید ایوری، فرمانده نیروی هوایی اسرائیل، مخفیانه به تهران آمد. سگو مسئول هماهنگی کامل این سفر بود. او و ژنرال ایوری با یک فروند بالگرد در اختیار مقامات نظامی شاه، از جایی به جای دیگر نقل مکان می‌کردند تا با سران ارتش دیدار کنند. مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓️ شکست توسعه اسرائیلی و الگوی جایگزین امام 🔹پیش از پیروزی انقلاب، آمریکا و اسرائیل نقش پررنگی در اجرای برنامه‌های توسعه روستایی ایران داشتند. آمریکا از طریق برنامه «نقطه چهارم» مشاوران و کارشناسان خود را به روستاهای ایران فرستاد تا الگوهای کشاورزی غربی را پیاده کنند. 🔸در کنار آمریکا، اسرائیل نیز به یکی از بازیگران اصلی پروژه‌های روستایی ایران تبدیل شد و آموزش مروجان کشاورزی و برخی مأموران دولتی ایران را نیز بر عهده گرفت و فناوری‌ها و الگوهای مورد نظر خود را به روستاهای ایران منتقل کرد. به این ترتیب، بخش مهمی از برنامه‌های توسعه روستایی پیش از انقلاب تحت تأثیر مستقیم آمریکا و اسرائیل پیش می‌رفت. 🔸پس از پیروزی انقلاب با تدبیر شهید بهشتی طرحی با عنوان «جهاد برای سازندگی روستاها» به امام خمینی ارائه شد. امام با توجه به محرومیت گسترده مناطق روستایی، در ۲۷ خرداد ۱۳۵۸ فرمان تشکیل جهاد سازندگی را صادر کردند. اندکی پس از تأسیس، حوادثی همچون سیل خوزستان زمینه حضور گسترده جهادگران در این استان را فراهم کرد و با آغاز جنگ تحمیلی، فعالیت‌های آنان ابعاد گسترده‌تری یافت. جهاد سازندگی یک الگوی توسعه‌ای ضداستعماری بود. دقیقاً برعکس مدل‌های قبلی که توسعه روستاها را وابسته به وام‌های صندوق بین‌المللی پول، مشاوران آمریکایی و تکنولوژی اسرائیلی کرده بود. یک الگوی بومی که منجر به بهبود زندگی در بسیاری از مناطق توسعه نیافته شد و یک جهش با تکیه بر نیروی مردم در عمران و آبادانی کشور ایجاد کرد. متن کامل این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓️ دیکتاتوری در پوشش تجدد کاذب 🔹در ۲۸ خرداد ۱۳۱۴ وزارت داخله با بخشنامه‌ای رسمی، کلاه پهلوی را که خود رضاخان با زور اسلحه اجباری کرده بود، منسوخ و استفاده از کلاه شاپو را اجباری کرد. این اقدام ادامه سیاستی بود که با قانون متحدالشکل شدن البسه در ۶ دی ۱۳۰۷ آغاز شده بود. بر اساس این قانون، مردان ایرانی موظف به پوشیدن لباس‌های متحدالشکل و غربی شدند و برای متخلفان مجازات تعیین شد. با افزایش مقاومت مردم، مأموران به برخوردهای مستقیم روی آوردند و حتی لباس‌ها را قیچی و کلاه‌های سنتی را از سر افراد برمی‌داشتند. همزمان، محدودیت‌هایی نیز برای عزاداری‌های محرم اعمال شد. 🔸سفر رضاخان به ترکیه در مهر ۱۳۱۳ و مشاهده اصلاحات مصطفی کمال آتاتورک، در تشدید این سیاست‌ها نقش مهمی داشت. او پس از بازگشت، بر حضور دختران و پسران در رژه‌ها و تغییرات اجتماعی تأکید کرد و مسئله حجاب را نیز در دستور کار قرار داد. تغییر کلاه پهلوی به کلاه شاپو که در میان مردم «کلاه لگنی» نامیده می‌شد، در همین چارچوب انجام گرفت. رضاشاه معتقد بود برای ورود به تمدن جدید باید ظاهراً و سنتاً همرنگ غرب شد و تفاوت ایرانیان با اروپاییان را عمدتاً در پوشش و ظاهر می‌دید. 🔹سیاست یکسان‌سازی لباس با حذف کلاه پهلوی و جایگزینی کلاه شاپو ادامه یافت؛ به‌گونه‌ای که در برخی شهرها مردم برای عبور از مقابل نظمیه، یک یا دو کلاه را نوبتی استفاده می‌کردند. دولت این تغییر را با دلایلی چون حفظ کارگران از آفتاب توجیه می‌کرد، اما الگوی اصلی آن اصلاحات ترکیه بود. متن کامل روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗒 *وفاداری عمیق به مردم‌سالاری* 🔹شورای بازنگری قانون اساسی با حکم امام خمینی از ۴ اردیبهشت ۱۳۶۸ با هدف رفع نواقص و مشکلات اجرایی قانون اساسی مشغول بررسی بود که خبر ارتحال امام خمینی به صدر اخبار تبدیل شد. 🔸یکی از موارد در دست بررسی از قبل، اعطای اختیار انحلال مجلس شورای اسلامی به رهبری بود. این پیشنهاد واکنش گسترده نمایندگان مجلس را در پی داشت و ۱۷۷ نماینده در ۳۰ خرداد ۱۳۶۸ طی نامه‌ای به آیت‌الله مشکینی نسبت به بررسی آن ابراز نگرانی کردند. 🔹شورای بازنگری برای بررسی موضوعات مختلف، چند کمیسیون تخصصی تشکیل داد که یکی از مهم‌ترین آنها کمیسیون رهبری و مجمع تشخیص مصلحت به ریاست آیت‌الله موسوی اردبیلی بود. در این کمیسیون، پیشنهاد شد که در اصل ۱۱۰ قانون اساسی اختیار انحلال مجلس برای رهبری پیش‌بینی شود. 🔸در چنین شرایطی، آیت‌الله خامنه‌ای در نخستین روزهای رهبری از اختیارات خود برای صیانت از نماد مردم‌سالاری استفاده کرده و در نامه تاریخ ۱۰ تیر ۱۳۶۸ خطاب به آیت‌الله مشکینی خواستار کنار گذاشتن این مسئله از دستور کار شدند. 🔹 ایشان پیش‌تر و در همان روزهای نخست رهبری، در دیدار با نمایندگان مجلس، آن نهاد را «سنگر استوار و مردمى» معرفی کرده بودند و تأکید کردند: «مطمئنّاً مجلس شوراى اسلامى آن رکن رکینى است که موضع‌گیرى آن و تصمیم آن و حرکت صحیح و جهت‌دار و مدبّرانه‌ آن نقش عمده‌اى خواهد داشت در اینکه ملّت ما و جامعه‌ ما و همه‌ ما با هم بتوانیم این راه را دنبال کنیم.» متن کامل این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 بازخوانی تاریخی دیدار ایران و آمریکا و ماجرای تحریم‌های خاموش 🔸۳۱ خرداد ۱۳۷۷، ورزشگاه ژرلان لیون، شاهد پیروزی تیم ملی فوتبال ایران در دومین دیدار خود از جام جهانی مقابل آمریکا بود. 🔹پیش از سوت آغاز، نبرد اصلی در رسانه‌ها شکل گرفته بود. شبکه‌ای فرانسوی فیلم «بدون دخترم هرگز» را پخش کرد که چهره‌ای تحریف‌شده از ایران ارائه می‌داد. مسئولان تیم ملی تهدید کردند که بدون عذرخواهی رسمی، بازی نمی‌کنند؛ تهدیدی که به عذرخواهی مقامات فرانسوی انجامید. 🔹با وجود این تنش‌ها، برخی امیدوار بودند ورزش بتواند آنچه را سیاست ناتوان مانده، محقق سازد. بیل کلینتون در پیامی گفت: «امیدوارم این رویداد ورزشی گامی در جهت پایان‌دادن به سال‌ها فاصله و سوءتفاهم باشد.» 🔸اما واقعیت‌های دیگری نیز در پس‌زمینه جریان داشت. لس‌آنجلس تایمز در فوریه ۱۹۹۹، به نقل از جورج تنت، رئیس سیا، هشدار داد که «احتمال ناآرامی در ایران بیش از هر زمان دیگری است». 🔹رهبر شهید انقلاب هم پیام تبریک صادر کرد و با اشاره به امتداد شادی مردم تا سه بامداد آنها را به خاطر شاد کردن دل ملت ستود. بعد از آن نیز چند بار از مواجهه با این بازی یاد کرد. از جمله سیزدهم بهمن ۱۳۷۷ لایه‌های پنهان این رویارویی را بازخوانی کرد: «هدف دشمن این بود که ایران گل بخورد و رئیس‌جمهور آمریکا از موضع اقتدار پیام بدهد. این گل و دنباله بازی، قضایا را صد و هشتاد درجه تغییر جهت داد.» متن کامل این روایت را [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗒 رابطه یک‌طرفه شاه با آمریکا 🔹اول تیرماه ۱۳۵۳، سناتور والتر دلاهاک در سنای آمریکا پیشنهاد قطع کمک‌های نظامی به ایران را مطرح کرد. استدلال او این بود که ایران به‌واسطه افزایش قیمت نفت، درآمدهای کلانی به دست آورده و دیگر نیازی به این کمک‌ها ندارد. هرچند این طرح تصویب نشد، اما نشان داد که حتی در اوج همکاری تهران و واشنگتن، اعتماد متقابل وجود نداشت. 🔸 پس از اعلام دکترین نیکسون در سال ۱۳۴۸، آمریکا تلاش کرد بار امنیت منطقه را بر دوش متحدانش بگذارد. در خلیج فارس، ایران نقش «ژاندارم منطقه» را بر عهده گرفت و به‌عنوان پیمانکار امنیتی واشنگتن عمل کرد. هدف اصلی، حفظ منافع غرب و مقابله با نفوذ شوروی و جریان‌های چپ‌گرا بدون حضور مستقیم نیروهای آمریکایی بود. در این چارچوب، ارتش ایران در مأموریت‌های منطقه‌ای به کار گرفته شد و هزینه‌های سنگینی را متحمل گردید؛ در حالی که منافع حاصل از این اقدامات عمدتاً در راستای راهبردهای آمریکا و متحدانش تعریف می‌شد. 🔹 مهم‌ترین نمونه این سیاست، حضور نظامی ایران در جنگ ظفار عمان بین سال‌های ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۴ بود. حدود ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ نیروی ایرانی برای حمایت از سلطان قابوس و مقابله با شورشیان مورد حمایت شوروی، عراق و یمن جنوبی اعزام شدند. متن کامل این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗒از منبر محرم تا زندان شاه 🔹محرم ۱۳۴۲ در حالی فرا رسید که نهضت امام خمینی پس از ماجرای انجمن‌های ایالتی و ولایتی، رفراندوم فرمایشی شاه و فاجعه مدرسه فیضیه وارد مرحله‌ای تازه شده بود. امام تصمیم گرفت از ظرفیت منبرها و هیئت‌های عزاداری برای افشای عملکرد رژیم استفاده کند و این برنامه را به علما و سخنرانان ابلاغ کرد. آیت‌الله خامنه‌ای نیز مأمور شد این پیام را به مشهد برساند و سپس برای اجرای برنامه افشاگری راهی بیرجند شود؛ شهری که از مراکز نفوذ اسدالله علم به شمار می‌رفت. 🔸روز هفتم محرم، آیت‌الله خامنه‌ای در اجتماع بزرگی در مسجد مصلی بیرجند بر منبر رفت و از توطئه‌های رژیم شاه علیه اسلام، روحانیت و هویت دینی مردم سخن گفت. او همچنین فاجعه مدرسه فیضیه را با جزئیات برای مردم بازگو کرد؛ روایتی که فضای مجلس را دگرگون ساخت و اشک و خروش حاضران را برانگیخت. این سخنرانی‌ها تا روز نهم محرم ادامه یافت، اما در همان روز مأموران رژیم او را بازداشت کردند و نخستین تجربه مواجهه‌اش با دستگاه پلیسی شاه رقم خورد. 🔹پس از بازداشت، او ابتدا در بیرجند نگه داشته شد و سپس تحت‌الحفظ به مشهد انتقال یافت. آیت‌الله خامنه‌ای مدتی را در بازداشتگاه ساواک و زندان اردوگاه مشهد در کنار طلاب، دانشجویان و جوانان مبارز سپری کرد. با وجود آنکه چند بار خبر آزادی قریب‌الوقوعش را شنید، چند روز دیگر در زندان ماند تا سرانجام همراه دیگر بازداشت‌شدگان آزاد شد. متن کامل این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓️ تروری که اثر معکوس داشت 🔸تابستان ۱۳۶۰، فصل رویارویی‌های بی‌سابقه علیه انقلاب نوپا بود. همزمان با عزل ابوالحسن بنی‌صدر توسط نمایندگان مردم، سازمان مجاهدین خلق (منافقین) «فاز نظامی» را اعلام کرد و صحنه سیاست ایران را به میدان ترورهای کور تبدیل نمود. بنی‌صدر که از ۲۶ خرداد مفقود شده بود، با مسعود رجوی در پنهانگاه‌ها به سر می‌برد. سودابه سدیفی، مشاور بنی‌صدر، بعدها اعتراف کرد که بنی‌صدر به رجوی پیام داده بود: «باید شروع به زدن رأس آنها نمود، چاره دیگری نیست.» 🔹در چنین فضایی، آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای به عنوان یکی از اهداف اصلی ترور انتخاب شد. بعدها مشخص شد مسعود رجوی او را یکی از پنج نفر «واجب‌القتل» معرفی کرده بود. 🔸روز ششم تیر ۱۳۶۰، آیت‌الله خامنه‌ای طبق روالش برای پاسخگویی به پرسش‌های مردم، در مسجد ابوذر تهران حضور یافته بود که با انفجار ضبط صوتی در مقابلش، هدف یک ترور ناموفق قرار گرفت. این ترور نافرجام، آغاز یک سلسله جنایات بود. فردای آن روز - هفتم تیر - بمبی در دفتر حزب جمهوری اسلامی منفجر شد و ۷۲ تن به شهادت رسیدند. در هشتم شهریور نیز انفجار دفتر نخست‌وزیری، رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر را به شهادت رساند. اما حضور گسترده مردم در مراسم تشییع شهدا، نشان داد که تاکتیک «براندازی ضربه‌ای» سازمان مجاهدین شکست خورده است. 🔸مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓هم‌پیمانی مجاهدین خلق و فرقان برای مقابله با جمهوری اسلامی 🔹در سال‌های منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی، سازمان مجاهدین خلق با ایجاد گروه‌های پوششی، اهداف خود را دنبال می‌کرد. یکی از مهم‌ترین این گروه‌ها فرقان بود که از نظر ادبیات، اعلامیه‌ها و مواضع سیاسی شباهت زیادی با مجاهدین خلق داشت. اسناد ساواک نیز از ارتباط اعضای مؤثر مجاهدین با فرقان حکایت می‌کنند. فرقان پس از انقلاب وارد فاز مسلحانه شد و با حمایت فکری و ارتباطات پنهان با مجاهدین خلق، زمینه اجرای ترورهای گسترده را فراهم کرد. 🔸فرقان از اردیبهشت ۱۳۵۸ با استناد به برداشت‌های خاص خود از آیات قرآن، سلسله ترورهایش را آغاز کرد و افرادی چون سپهبد قرنی، آیت‌الله مطهری، مهدی عراقی و آیت‌الله مفتح را هدف قرار داد. پس از دستگیری اعضای فرقان، بخش مهمی از این برنامه‌ها مستقیماً توسط سازمان مجاهدین خلق دنبال شد. 🔹پس از آغاز تقابل مسلحانه در ۳۰ خرداد ۱۳۶۰، سازمان مجاهدین خلق با همراهی ابوالحسن بنی‌صدر، حذف فیزیکی مسئولان ارشد نظام را در دستور کار قرار داد. ترور نافرجام آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای در ششم تیر و انفجار هفتم تیر که به شهادت آیت‌الله بهشتی و ده‌ها نفر از مسئولان انجامید، بخشی از این راهبرد بود. رهبران سازمان تصور می‌کردند با حذف سران نظام، زمینه سقوط جمهوری اسلامی فراهم می‌شود، اما حضور گسترده مردم در تشییع شهدا این محاسبه را بر هم زد. این روایت را اینجا بخوانید‌. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 *پشت پرده کودتا در قطر چه بود؟* 🔸۲۷ ژوئن ۱۹۹۵ (۶ تیر ۱۳۷۴)، قطر شاهد یک کودتای بدون خونریزی بود. حمد بن خلیفه آل ثانی، ولیعهد و وزیر دفاع، در حالی که پدرش شیخ خلیفه بن حمد برای معالجه در سوئیس به سر می‌برد، با تکیه بر وفاداری نیروهای نظامی، مراکز حساس دوحه از جمله کاخ امیری، فرودگاه و رسانه‌های دولتی را تصرف کرد و در تلویزیون خود را امیر جدید معرفی نمود. او در سخنرانی خود گفت: «من از آنچه اتفاق افتاده راضی نیستم، اما باید انجام می‌شد و من مجبور به انجام آن بودم.» 🔹ریشه این کودتا به اختلافی عمیق بر سر مدیریت اقتصاد قطر بازمی‌گشت. خلیفه بر رویکرد محافظه‌کارانه و تمرکز بر درآمدهای نفتی تأکید داشت، در حالی که حمد به دنبال سرمایه‌گذاری کلان بر روی ذخایر عظیم گاز طبیعی و توسعه صادرات LNG بود. گزارش‌ها حاکی از آن بود که هزینه‌های زیاد خانواده حاکم و مدیریت نادرست درآمدهای نفتی، بودجه طرح‌های نوسازی اقتصادی مورد نظر حمد را محدود کرده بود. حمد که از سال ۱۹۷۷ فرماندهی نیروهای مسلح را در اختیار داشت، توانست حمایت فرماندهان نظامی و بخش مهمی از خاندان آل‌ثانی را جلب کند. 🔸پس از کودتا، حمد برای تثبیت قدرت، کابینه‌ای متشکل از بستگان و متحدان نزدیک خود تشکیل داد. شیخ حمد بن جاسم آل‌ثانی، که نقش کلیدی در هماهنگی کودتا داشت، به عنوان وزیر امور خارجه منصوب شد. تلاش‌های امیر مخلوع برای جلب حمایت دیپلماتیک کشورهای عربی ناکام ماند و آمریکا، بریتانیا و دیگر قدرت‌ها دولت جدید را به رسمیت شناختند. متن کامل این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 بازخوانی انعکاس جهانی تشییع امام خمینی 🔸وقتی خبر رحلت امام خمینی در صدر خروجی خبرگزاری‌های جهانی قرار گرفت، رسانه‌ها ابتدا بر پیامدهای سیاسی و آینده جمهوری اسلامی متمرکز شدند، اما با ورود خبرنگاران خارجی به تهران، روایت‌ها از تحلیل سیاسی به گزارش میدانی تغییر کرد. حجم جمعیت در مسیرهای منتهی به محل وداع چنان بود که کنترل ترافیک شهری از دست خارج شد و عکاسان از غیرقابل ثبت بودن ابعاد جمعیت در قاب تصویر سخن گفتند. 🔹صبح ۱۵ خرداد، تشییع به یکی از بزرگ‌ترین تجمعات انسانی قرن تبدیل شد. فشردگی جمعیت به حدی بود که تعدادی از افراد بر اثر فشار جان باختند. در انتقال پیکر به بهشت‌زهرا، ازدحام چنان شد که کفن امام پاره شد و بخش‌هایی از آن به‌عنوان تبرک توسط عزاداران برداشته شد. رسانه‌هایی مانند «واشنگتن پست» و «لس‌آنجلس تایمز» این صحنه را «فوران احساسات جمعی» و یکی از غیرمعمول‌ترین تشییع‌های تاریخ خواندند. 🔸یکی از نکات مهم در تحلیل رسانه‌ای این رویداد، تغییر تدریجی واژگان است. در حالی که برخی تیترها از واژه‌هایی مانند chaos (آشوب، هرج‌ومرج) استفاده کردند، متن گزارش‌ها به‌تدریج به سمت واژگانی مانند sea of mourners (دریایی از عزاداران)، millions of people (میلیون‌ها نفر)، unprecedented gathering (گردهمایی بی‌سابقه) حرکت کرد. این تغییر نشان می‌دهد که روایت رسانه‌ها در مواجهه با واقعیت میدانی، از چارچوب تحلیل سیاسی به ثبت یک رخداد تاریخی تغییر کرده بود. روایت کامل‌ را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir