eitaa logo
موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی
539 دنبال‌کننده
347 عکس
4 ویدیو
0 فایل
مؤسسه‌ای با هدف پاسخ به پرسش‌هایی درباره علل و زمینه‌های انقلاب اسلامی، بازخوانی زوایای پنهان تاریخ و روایتی متکی بر اسناد تاریخی 🌐 www.psri.ir شناسه بله، ایتا و تلگرام: 🆔 @psri_ir
مشاهده در ایتا
دانلود
🗓 عملیات کانتیننس برای تصاحب نفت ایران 🔸۳۱ تیر ۱۳۲۰، آنتونی ایدن، وزیر خارجه بریتانیا، در یادداشتی محرمانه فاش کرد که انگیزه اصلی اشغال ایران، ترس از دست دادن کنترل بر منابع نفتی و نیاز به کریدور تدارکاتی برای پشتیبانی از جبهه شرقی است، نه «حضور کارشناسان آلمانی» که بهانه‌ای رسمی برای این اقدام بود. 🔹نفت ایران از ابتدای قرن بیستم، نقشی محوری در راهبرد امپریالیستی بریتانیا ایفا کرد. در سال ۱۹۰۱، ویلیام ناکس دارسی امتیاز نفت جنوب ایران را دریافت کرد و در سال ۱۹۰۹، شرکت نفت ایران و انگلیس تأسیس شد. در سال ۱۹۱۴، دولت بریتانیا با خرید ۵۱ درصد از سهام این شرکت، عملاً کنترل آن را به‌دست گرفت. تا سال ۱۹۴۰، ایران سالانه بیش از هشت میلیون تن نفت تولید می‌کرد که بخش اعظم آن برای تأمین نیازهای جنگی بریتانیا حیاتی بود. 🔸با حمله آلمان به شوروی در خرداد ۱۳۲۰، مسیرهای سنتی تأمین کمک به شوروی بسته شد و تنها راه ممکن، مسیر زمینی از طریق ایران بود. این مسیر که به «کریدور فارسی» معروف شد، از بنادر خلیج‌فارس آغاز و از طریق راه‌آهن سراسری به شوروی می‌رسید. در طول جنگ، بیش از ۴ میلیون تن محموله کمک‌های جنگی از این مسیر منتقل شد. 🔹بهانه رسمی بریتانیا و شوروی، «حضور گسترده کارشناسان آلمانی» در ایران بود. اما اسناد تاریخی نشان می‌دهند تعداد آن‌ها کمتر از هزار نفر بود و عمدتاً در پروژه‌های عمرانی غیرنظامی مشغول بودند. مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 قدرت وحدت در برابر توطئه انگلیسی 🔸بیست‌وپنجم تیر ۱۳۳۱، دکتر محمد مصدق به دلیل اختلاف با شاه بر سر وزارت جنگ استعفا کرد. شاه بی‌درنگ احمد قوام، سیاستمدار کهنه‌کار، را مأمور تشکیل کابینه کرد. قوام با انتشار اعلامیه‌ای با جمله معروف «کشتیبان را سیاستی دگر آمد»، هشدار داد که «دوره عصیان سپری شده» و با مخالفان به شدت برخورد خواهد کرد. این لحن تهدیدآمیز، جامعه را ملتهب کرد و مردم از همان ساعات نخست دست به اعتراض و اعتصاب زدند. 🔹مهم‌ترین واکنش از سوی آیت‌الله سیدابوالقاسم کاشانی صورت گرفت. او در بیست‌وهشتم تیر قوام را فردی وابسته به استعمار دانست و از مردم خواست برای دفاع از استقلال کشور آماده شوند. صبح ۳۰ تیر، تانک‌ها در خیابان‌ها مستقر شدند و نیروهای نظامی منزل آیت‌الله کاشانی را محاصره کرده بودند. تظاهرات از دانشگاه تهران آغاز شد و گروه‌های مختلف از هر طبقه و صنفی با هماهنگی قابل‌ستایشی به خیابان‌ها ریختند و به سوی میدان بهارستان حرکت کردند. 🔹نیروهای نظامی ابتدا با باتوم و سرنیزه کوشیدند جمعیت را متفرق کنند، اما هنگامی که موج مردم متوقف نشد، به دستور مستقیم فرماندار نظامی تهران بر روی مردم آتش گشودند. حدود ۸۰۰ نفر زخمی یا کشته شدند. در برخی نقاط، سربازان از تیراندازی خودداری کردند و حتی در یک مورد، مردم و سربازان یکدیگر را در آغوش گرفتند و بوسیدند. سرکوب تنها به تهران محدود نشد و مردم کفن‌پوشی که از شهرهای دیگر به سوی تهران می‌آمدند، در منطقه «کاروانسرا سنگی» به گلوله بسته شدند. مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 الگوگیری ماندلا از امام شهید 🔸۳۱ تیرماه ۱۳۷۱، نلسون ماندلا، رهبر کنگره ملی آفریقا و نماد مبارزه با آپارتاید، در تهران با آیت‌الله خامنه‌ای دیدار کرد. ماندلا در این ملاقات، بارها از ایشان به عنوان «رهبر خود» یاد کرد و بر تأثیر مستقیم انقلاب اسلامی در امید بخشیدن به مردم آفریقای جنوبی تأکید نمود. 🔹سابقه این ارتباط به روزهای آغازین مبارزه علیه آپارتاید بازمی‌گشت. ایران با قطع روابط با دولت نژادپرست آفریقای جنوبی، از گروه‌های آزادی‌بخش حمایت کرد. محسن پاک‌آیین، سفیر سابق ایران در زامبیا، روایت کرده که در هشتم اسفند ۱۳۶۹، دو هفته پس از آزادی ماندلا از ۲۷ سال زندان، لوزاکا اولین شهری بود که پذیرای او شد. ماندلا در آن سفر به پاک‌آیین گفت: «من از رهبران ایران بسیار ممنونم. سلام مرا به رهبر و رئیس‌جمهور کشورتان برسانید.» 🔸در مرداد ۱۳۷۰، ماندلا برای دیدار رسمی از ایران به تهران آمد. مهم‌ترین بخش این سفر، ملاقات صمیمانه او با رهبر شهید بود. ماندلا با اشاره به تأثیر انقلاب اسلامی گفت: «انقلاب اسلامی ایران تحت رهبری امام خمینی، امیدهای فراوانی را برای قیام مردم آفریقای جنوبی به همراه داشته است و تاریخ هرگز نقش ایران را فراموش نخواهد کرد.» او تأکید کرد: «ملاقات با رهبر انقلاب بزرگی که جهان را تحت تأثیر قرار داده، برای من امیدبخش و موجب افتخار است.» 🔹ماندلا در این دیدار به کمک‌های مستمر غرب به رژیم آپارتاید اشاره کرد و گفت: «ما هرگز با حامیان دشمن خود متحد نخواهیم شد و به غرب متکی نخواهیم بود» متن کامل این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 مذاکره با دشمن وجودی؛ مبانی فقهی شروط جمهوری اسلامی ایران 🔸پس از شکست آمریکا و رژیم صهیونیستی در تجاوز به ایران، کاخ سفید ناچار به درخواست مذاکره شد. شورای عالی امنیت ملی در ۱۹ فروردین ۱۴۰۵، هشت شرط اساسی اعلام کرد که ریشه در قواعد فقهی دارد؛ نه زیاده‌خواهی سیاسی، بلکه ضرورت دفاع از کیان اسلامی. 🔹تقابل آمریکا با ایران از نوع «جنگ وجودی» است؛ نزاعی بر سر بقاء، هویت و نظام سیاسی. در این نوع جنگ، «صلح پایدار» ناممکن و حداکثر ممکن «آتش‌بس موقت» (هدنه) است. از این رو، شروط مذاکره باید بر «سلب قدرت تجاوز» و «نابودی ابزارهای تهدید» متمرکز باشند. از دل قواعد فقهی، سیزده اصل مذاکراتی استخراج شده است که از جمله آنها می‌توان به «نفی اعتماد به دشمن عهدشکن (اصالت بدبینی)»، «وجوب نفی سبیل»، «عزت‌مداری» و «وفای به عهد تا زمانی که دشمن پایبند باشد» اشاره کرد. 🔸بررسی تفاهمنامه اسلام‌آباد نشان می‌دهد که این سند با وجود نقاط قوت، از منظر فقهی نیازمند بازنگری اساسی در بندهای مرتبط با مدیریت تنگه هرمز، رفع تدریجی تحریم‌ها، عدم تصریح به حق غنی‌سازی و عدم پیش‌بینی مکانیسم خروج یک‌طرفه است. عبارت کلیدی رهبری که فرمودند: «بنده علی‌الاصول، نظر دیگری داشتم»، دقیقاً به همین نقص‌های فقهی در تفاهم‌نامه اشاره دارد. مشروح این بازخوانی دقیق فقهی از تفاهم‌نامه را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir