#روایت 🗓️ پایان ۵۴۰ روز امید به کودتا 🔸ششم مرداد ۱۳۵۹، عکس اول اغلب مطبوعات ایران، تصویر شادی مردم ایران با در دست داشتن عبارت «شاه مُرد» بود. محمدرضا پهلوی در ۵۴۰ روز پایانی عمرش، دوره‌ای از سرگردانی میان شش کشور را پشت سر گذاشت؛ دورانی که آمریکا و دیگر متحدان استراتژیک دیروز، درهای خود را به روی او بستند و پادشاهی که دهه‌ها تکیه‌گاه غرب در خاورمیانه شمرده می‌شد، به مهره‌ای سوخته در دیدگاه آن‌ها بدل گشت تا سرانجام در بیمارستان نظامی معادی قاهره تسلیم مرگ شد. 🔹۲۶ دی ۱۳۵۷، با دعوت کارتر، شاه و فرح خاک ایران را ترک کردند و پس از توقفی شش‌روزه در مصر، به مراکش رفتند. شاه امید داشت با حمایت آمریکا بتواند مجدد کودتا کرده و به ایران برگردد. در مراکش، شاه دو ضمانت از کاخ سفید خواست: حفاظت از خانواده‌اش در آمریکا و ادامه آموزش خلبانی پسرش. اما نگرانی از واکنش مردم انقلابی ایران باعث شده بود هیچ کشوری دیگر تمایلی به پذیرش شاه نداشته باشد. ملک حسن مراکش نیز که از میزبانی خسته شده بود، به سفیر آمریکا گفت: «مرا از شر شاه خلاص کنید!» 🔸شاه سرانجام با تلاش لابی حامیانش، به باهاما و سپس مکزیک رفت. لابی حامیان شاه سابق عملیاتی محرمانه با نام رمز «پروژه آلفا» برای مقدمه‌سازی امکان انتقال محمدرضا پهلوی به آمریکا طراحی کردند. در اوایل مهر ۱۳۵۸، جوزف رید، دستیار راکفلر، پرونده پزشکی شاه را به عنوان برگ برنده به صحنه آورد و به معاون وزارت خارجه آمریکا اطلاع داد که شاه بیمار است و می‌تواند خطر پذیرش او را کم کند. متن کامل روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 بیانیه‌ای که مقدمه‌ی کودتا شد 🔸۷ مرداد ۱۳۳۲، وزارت امور خارجه آمریکا در آستانه‌ی کودتای ۲۸ مرداد، بیانیه‌ای منتشر کرد و نسبت به اوضاع داخلی ایران و ادامهٔ حکومت مصدق ابراز نگرانی نمود. جان فاستر دالس، وزیر خارجه، در کنفرانسی خبری از «گسترش فعالیت‌های کمونیستی در ایران» سخن گفت. این بیانیه در تهران به‌عنوان «اخطار نهایی» به دولت دکتر مصدق تلقی شد. اما آنچه پشت این ابراز نگرانی دیپلماتیک پنهان بود، بسیار فراتر از یک هشدار ساده بود؛ حلقه‌ای از زنجیره مداخلات برنامه‌ریزی‌شده‌ای که از ماه‌ها پیش با هماهنگی وزارت خارجه، سیا و دولت بریتانیا برای سرنگونی دولت منتخب ایران طراحی شده بود. 🔹در پشت صحنه، فعالیت‌های پنهان گسترده‌ای جریان داشت. سیا با هزینه‌ای بالغ بر ۳.۵ میلیون دلار، به استخدام عوامل نفوذی، روزنامه‌نگاران و شخصیت‌های سیاسی مخالف مصدق پرداخت و در ایران «به اندازه کافی اسلحه و مواد انفجاری ذخیره کرد تا از یک سازمان چریکی ۱۰,۰۰۰ نفره برای شش ماه پشتیبانی کند». در ۲۲ ژوئیه (۳۱ تیر)، کرمیت روزولت از همکارانش خواست تا بیانیه رسمی آمریکا را برای انتشار پس از کودتا تهیه کنند. در ۵ اوت (۱۴ مرداد)، پیش‌نویس این بیانیه آماده شد که در آن، کودتا «نتیجه اراده مردم ایران و بهره‌بری شاه» توصیف گردیده بود. متن کامل روایت را اینجا بخوانید. 📷 جان فاستر دالس (وزیر امور خارجه) با صدور بیانیه‌های دیپلماتیک مسیر را برای عملیات پنهان (کودتا) برادرش آلن دالس (رئیس سیا) هموار می‌کرد. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 روایتی از نقش اختلافات در زمینه‌سازی کودتای ۲۸ مرداد 🔸نهم مرداد ۱۳۳۱، دکتر محمد مصدق لایحه‌ای با قید دو فوریت به مجلس تقدیم و خواستار اختیارات شش‌ماهه قانون‌گذاری شد؛ اقدامی که با به چالش کشیدن اصل تفکیک قوا، بذر نخستین شکاف‌ها را در میان رهبران نهضت ملی کاشت. این تقابل صریح، نقطه اوج مسیری بود که از ماه‌ها پیش با بروز اختلافات بنیادین بر سر نحوه اداره کشور آغاز شده بود. 🔹پس از قیام ۳۰ تیر، برخی رویکردهای اجرایی دولت از نگاه منتقدان، نادیده گرفتن دستاوردهای مردمی تلقی شد. مدارا با مسببان حوادث ۳۰ تیر، از جمله احمد قوام، و سپردن مناصب حساس به چهره‌هایی چون سرلشکر وثوق - که متهم به سرکوب معترضان بود - بر دامنه نارضایتی‌ها افزود. آیت‌الله کاشانی در نامه‌ای به مصدق هشدار داد: «از امثال من و شما زیبنده نیست بر خلاف عهدی که با خدای خود و خلق خدا داریم رفتار نماییم که موجب طعن و لعن آیندگان شویم.» 🔸با وجود این هشدارها، دولت با طرح موضوع استعفا، سرانجام اختیارات قانون‌گذاری را از مجلس گرفت. در ۱۸ دی ۱۳۳۱، مصدق در اقدامی تأمل‌برانگیز، تقاضای تجدید اختیارات را به مدت یک سال به مجلس فرستاد. حسین مکی در اعتراض به این رویه از نمایندگی استعفا داد. مصدق در نامه‌ای به رئیس مجلس، تصویب این لایحه را به رأی اعتماد دولت گره زد و نوشت: «از نظر دولت رأی و نظر مجلس شورای ملی در این لایحه به منزله رأی اعتماد تلقی خواهد شد.» مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓️وقتی ساواک علیه سی‌آی‌ای فعالیت کرد! 🔹اگر پیروزی انقلاب اسلامی ایران را اولین ضربه به آمریکا بدانیم؛ ضربه دوم، راه‌اندازی تشکیلاتی به نام ساواما است. در زمستان سال ۱۳۵۷ مصطفی چمران مامور شد تا اعضای باقیمانده اداره کل هشتم ساواک را دور هم جمع کند و آنها را متقاعد سازد تا بر سر کار خود برگردند و بر فعالیت‌های آمریکا، اسراییل و بریتانیا متمرکز شوند. 🔸تعدادی از این کارشناسان ضدجاسوسی مشغول به کار شدند و آنها که تا چند ماه پیش در ارتباط با افسران سی‌آی‌ای در ایران بودند یا لااقل آنها را به‌خوبی می‌شناختند، اکنون در طرف دیگر میز نشسته بودند و وظیفه داشتند که از آمریکایی‌ها به عنوان یک تهدید امنیت ملی مراقبت کنند. 🔹با این سازوکار، تمام افسران آمریکایی که می‌توانستند با منابع ایرانی ارتباط برقرار کنند و طرح‌های خود را پیش ببرند، تحت نظر تشکیلات نوظهور ساواما قرار گرفته بودند و هر تماسی که با منابع و عوامل حاصل می‌شد، به معنای برملا شدن هویت عوامل و منابع ایرانی سی‌آی‌ای بود و این موضوع بحرانی برای برنامه‌های آمریکا علیه ایران بود. 🔸تعویض تمام افسران ایستگاه با نیروهای جدید نیاز به یک تصمیم چالشی داشت. اگر صرفاً همان مأموران تعویض می‌شدند، نیروهای تازه‌وارد به سرعت قابل شناسایی بودند؛ اما اگر تمام کارکنان سفارتخانه جابه‌جا می‌شدند، امکان شناسایی افسران سیا برای نیروهای اطلاعاتی دولت موقت وجود نداشت. شرح کامل ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓پشت پرده حج خونین ۶۶ 🔹۹مرداد۱۳۶۶ یکی از خونبارترین وقایع حج رقم‌ خورد: تیراندازی نظامیان سعودی به زائران بی‌دفاع ایرانی و کشته و مجروح‌شدن صدها زائر. امام خمینی آمریکا و اسرائیل را عامل اصلی این فاجعه معرفی کرد و حکومت عربستان را مجری سیاست‌های آنها دانست. 🔸سیاست‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده بود که عراق برای بازسازی فضای سیاسی و بین‌المللی خود در پی شکست‌هایش در جنگ‌با ایران، به شکاف بیشتر ایران با کشورهای عربی نیاز داشت و صحنه‌ی حج و حضور مسلمانان سراسر جهان بهترین زمان ممکن بود. این سیاست‌ها با طرح‌ریزی و همکاری منافقین که به عراق رانده شده بودند، پیگیری شد. 🔹یکی از مهم‌ترین اسناد درباره نقش سازمان مجاهدین خلق در حج ۱۳۶۶، سندی است که مذاکرات میان عباس داوری، از مسئولان این سازمان و افسران اطلاعاتی عراق را ثبت کرده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، نیروهای سازمان با استفاده از پوشش زائران عراقی وارد عربستان شدند و پس از ورود، در میان زائران ایرانی قرار گرفتند. هدف از این اقدام، آن بود که فعالیت‌های آنان به نام زائران ایرانی ثبت شود. 🔸این اطلاعات، در کنار سند مذاکرات عباس داوری با افسران اطلاعاتی عراق، نشان می‌دهد که حضور سازمان مجاهدین خلق در حج ۱۳۶۶ یک حضور برنامه‌ریزی‌شده و خارج از چارچوب یک سفر عادی زیارتی بوده است. همچنین پس از سالها تصویری از حضور مسعود رجوی در سال ۶۶ در عربستان منتشر شد که انتشار دیرهنگام آن، پرسش‌هایی درباره علت پنهان ماندن این سفر در سال‌های قبل ایجاد کرد. جزئیات ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓پایان زندگی بختیار چگونه رقم‌ خورد؟ 🔹شانزدهم مرداد ۱۳۷۰، شاپور بختیار، آخرین نخست‌وزیر حکومت پهلوی، در ۷۶ سالگی در ویلای محل اقامتش در سورسن، در نزدیکی پاریس، به سزای کشتارهایی که در دولتش انجام شد، رسید. 🔸بختیار که در ماه‌های پایانی حکومت پهلوی تنها ۳۷ روز نخست‌وزیر بود، تلاش بسیاری برای سرکوب مردم کرد و پس از ناتوانی در کودتا به کمک آمریکا و تثبیت پیروزی انقلاب اسلامی، ایران را ترک کرد و در فرانسه کانون توطئه علیه حکومت منتخب مردم شد. یکی از این اقدامات، تلاش‌های او برای اقناع صدام برای حمله به ایران بود که منجر به جنگ تحمیلی اول و شهادت تعداد زیادی از هموطنان در هشت سال دفاع مقدس شد. 🔹او پیش‌تر نیز در سال ۱۳۶۰ از اقدام برای مجازات جان سالم به در برده بود، اما ده سال بعد در خانه‌ای که تصور می‌شد تحت حفاظت دولت فرانسه و کنترل امنیتی قرار دارد، مجازات شد. ناپدیدشدن محافظان و جزئیات مبهم صحنه قتل، پرونده بختیار را به موضوعی جنجالی تبدیل کرد. پرونده‌ای که اگرچه هنوز ابعاد آن مکتوم مانده است، اما نشان‌دهنده وجود دست‌های مجازاتگری در سراسر جهان است که می‌تواند گریبان متجاوزان به حریم ایران را بگیرد. 🌄شرح تصویر: ۱. شاپور بختیار ۲. لحظه قرار دادن بختیار در قبری در پاریس، ۲۳ مرداد ۱۳۷۰؛ عکس از پیر وردی، خبرگزاری فرانسه این روایت را اینجا بخوانید‌. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 روایتی از اتحاد پنهان پاریس و سازمان مجاهدین خلق 🔸سازمان مجاهدین خلق در نقطه آغاز پیروزی انقلاب اسلامی، با نفوذ در اداره دوم ارتش و دستیابی به اسناد محرمانه، نشان داد که از پشتوانه اطلاعاتی برخوردار است. این در حالی بود که شالوده سازمان فروپاشیده بود و اعضای شاخص آن تازه از زندان آزاد شده بودند. این پرسش مطرح می‌شود که کدام دستگاه اطلاعاتی پشت این سازمان قرار داشت؟ حداقل ردپای یک سازمان آشکارا مشهود است: دستگاه اطلاعاتی فرانسه. 🔹ایو بونه، رئیس DST (سازمان ضدجاسوسی فرانسه) از سال ۱۳۶۱، با گروه‌های تروریستی معامله می‌کرد؛ به آنها اجازه می‌داد در فرانسه فعالیت کنند به شرطی که دست به عملیات تروریستی در خاک فرانسه نزنند. او در دادگاه اعتراف کرد که با گروه ابونضال توافق شفاهی کرده است: «من هیچ حمله دیگری به خاک فرانسه نمی‌خواهم و در عوض به شما اجازه ورود به فرانسه را می‌دهم.» این همان الگویی بود که بعدها درباره سازمان مجاهدین خلق نیز به کار گرفته شد؛ پناه دادن به یک گروه تروریستی در ازای توقف عملیات در فرانسه. 🔸حمایت بونه تا امروز ادامه دارد و او همچنان در جشن‌ها و کمپین‌های سازمان برای حذف نامش از فهرست گروه‌های تروریستی شرکت می‌کند. این اتحاد پنهان، که با فریب افکار عمومی همراه بوده، هزینه‌های سنگینی به فرانسه تحمیل کرده و نشان می‌دهد چگونه یک سازمان تروریستی با پشتوانه اطلاعاتی یک کشور اروپایی، توانست سال‌ها به فعالیت خود ادامه دهد. شرح مفصل این رابطه را که از قبل از انقلاب اسلامی آغاز شده بود، اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓خوش‌باوری و نظامی‌گری ساختگی 🔹در اسفندماه ۱۳۵۳، محمدرضا پهلوی در مصاحبه‌ای به‌مناسبت اعلام تشکیل حزب رستاخیز، به تحلیل علل اشغال ایران در جنگ جهانی دوم پرداخت و گفت: «خوش‌باوری ما و تا حدی ضعف نظامی و به‌خصوص شاید باز هم نتیجه خوش‌باوری، آماده نبودن مملکت برای مواجهه با یک شبیخون خارجی» سبب اشغال شد. او افزود که اگر ایران «پل‌ها، راه‌آهن یا احیاناً بعضی چاه‌های نفت خودمان را مین‌گذاری می‌کردیم، هیچ خارجی به مملکت ایران نمی‌آمد». این اظهارات که در اوج قدرت ظاهری شاه و با تکیه بر ارتش عظیمی که خود ساخته بود، بیان می‌شد، در حکم اعترافی تلخ به ناتوانی ساختاری دولت پدرش در حفظ استقلال کشور بود. 🔸رضاشاه در طول دو دهه سلطنت خود، هزینه‌های هنگفتی را صرف ایجاد یک ارتش مدرن کرد. او در اوج قدرت، ارتش خود را «بهترین ارتش جهان» می‌نامید. با این حال، همین ارتش در برابر هجوم متفقین در شهریور ۱۳۲۰، ظرف تنها شش روز فروپاشید. پژوهشگران تاریخ نظامی ایران نشان داده‌اند که این ارتش، علی‌رغم ظاهر مدرن، از «ناکارآمدی نظامی، ضعف ساختاری، سیاست‌زدگی عمیق و هزینه‌هایی فراتر از ظرفیت اقتصاد» رنج می‌برد. 🔹پیامدهای اشغال ایران، فراتر از یک شکست نظامی موقت بود. اشغال ایران، عملاً به پایان سلطنت رضاشاه انجامید. جالب آنکه محمدرضا پهلوی کوشید ارتشی عظیم و مدرن بسازد تا «بهترین ارتش منطقه» را در اختیار داشته باشد؛ اما در نهایت نتوانست از سقوط رژیم در سال ۱۳۵۷ جلوگیری کند. شرح این روایت را اینجا بخوانید‌. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓فدراسیون نوپای امارات در آستانه جنگ داخلی 🔹زمستان ۱۳۵۶، فدراسیون نوپای امارات در آستانه فروپاشی و رویارویی نظامی داخلی قرار گرفت. در پشت‌پرده، نبردی پنهان میان ابوظبی و دبی بر کنترل نیروهای مسلح جریان داشت. شیخ زاید با مانور بر ضعف‌های امنیتی، خواهان ادغام همه نیروها در ارتش واحد تحت فرمان خود بود. برای تحقق این هدف، از شاه اردن ژنرال عواد الخالدی را خواست تا پایه‌ریزی ارتش واحد را انجام دهد. الخالدی طرح‌هایی برای سلب نقش عملی دبی طراحی کرد. 🔸الخالدی طی دیدار با سفیر ایران، طرح سه‌مرحله‌ای خود را تشریح کرد. طرح اول ارتش واحد با فرماندهی مطلق، طرح دوم وضع موجود با چهار فرماندهی جداگانه و طرح سوم وضعیت پیشین بود. شیخ زاید اجرای مرحله‌ای را پذیرفت. هسته اصلی ارتش فدرال، همان نیروی تشکیل‌شده توسط انگلیسی‌ها بود. الخالدی مقررات را از روی ارتش اردن تنظیم کرد. بیش از ۵۰ درصد نیروهای ابوظبی (۲۶ هزار نفر) غیرمحلی شامل عمانی، سودانی و اردنی بودند. 🔹مخالفت اصلی با ادغام از سوی دبی و رأس‌الخیمه بود. شیخ زاید با اولتیماتوم مالی، حکام را تحت فشار گذاشت. انتصاب فرزند ۲۳ ساله‌اش سلطان بن زاید به فرماندهی کل، بدون مشورت با وزیر دفاع دبی، واکنش شدید ایجاد کرد. شیخ راشد ارتش چهارهزار نفری دبی را به مرز ابوظبی اعزام کرد. غربی‌ها و شرکت‌های نفتی از وحدت حمایت می‌کردند تا منافعشان تهدید نشود، اما رقابت‌های خاندانی، اتحاد را شکننده نگه داشت. متن کامل را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓️روایتی از توطئه بریتانیایی برای حذف علمای عراق 🔹پس از پایان جنگ جهانی اول و تثبیت قیمومت بریتانیا بر عراق، تقابل سیاسی گسترده‌ای میان مراجع تقلید شیعه با انگلیسی‌ها شکل گرفت که به اخراج دسته‌جمعی علمای برجسته بین‌النهرین به مرزهای ایران انجامید. 🔸هم‌زمان با این رویداد، اتحاد جماهیر شوروی تازه‌تأسیس در تلاش بود تا از طریق احزاب سوسیالیست، نفوذ ایدئولوژیک خود را در فضای سیاسی ایران گسترش دهد. در میانه این پیکار پیچیده ژئوپلیتیک، دستگاه اطلاعاتی بریتانیا هم با استفاده از فرصتی پیش آمده، عملیات چندلایه‌ای را طراحی کرد تا دو دشمن اصلی خود در منطقه یعنی روحانیون تبعیدی و نیروهای بلشویک را به‌طور هم‌زمان خنثی کند. 🔹در خاطرات آیت‌الله خالصی‌زاده درباره این توطئه آمده است: «من شنیده بودم که انگلیسی‌ها از دشمنان خود در راستای اجرای سیاست‌هایشان بهره‌برداری می‌کنند ولی معنای این حرف را نمی‌فهمیدم تا امروز که دیدم دو دشمن انگلیس، یعنی علمای عراق و بلشویک‌ها، به جان هم افتاده‌اند. انگلیس امروز علما را با شمشیر بلشویک‌ها به قتل می‌رساند و با یک تیر دو نشان می‌زند که از دست دو دشمنش در یک آن راحت شود. چون وقتی علما را به‌دست بلشویک‌ها به قتل رساند، جهان اسلام علیه بلشویک‌ها به جنبش درمی‌آید.» شرح این توطئه را می‌توانید [اینجا] بخوانید‌. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓روایتی از اتحاد پنهان پاریس و تروریست‌های ضد ایران 🔹در سال‌های ریاست‌جمهوری فرانسوا میتران، فرانسه به یکی از مراکز فعالیت گروه‌های تروریستی تبدیل شده بود. این در حالی بود که او یک برنامه کلان مبارزه با تروریست داشت که معروف به «دکترین میتران» بود. این دکترین ترکیبی از مبارزه قاطع با تروریسم فعال و پناهندگی مشروط به تروریست‌های سابق بود که از خشونت دست کشیده بودند. در این مدل باید تروریست‌ها کاملا توبه کرده یا این‌که مرتکب قتل نشده باشند. اما ایو بونه، رئیس دستگاه ضدتروریسم فرانسه، بعدها فاش کرد که دستگاه امنیتی این کشور با ابونضال(موسس سازمان فتح) به توافقی شفاهی رسید؛ به این معنا که در برابر توقف عملیات تروریستی تنها در خاک فرانسه، اعضای این گروه اجازه تردد و فعالیت در فرانسه را داشته باشند. 🔸در چنین فضایی، منافقین نیز سال‌ها از پاریس به عنوان یکی از مراکز فعالیت خود استفاده کردند. تجربه توافق دستگاه امنیتی فرانسه با گروه ابونضال نشان می‌داد که پاریس در مواجهه با گروه‌های تروریستی، گاه به جای مقابله، به دنبال مهار آنها و حفظ امنیت داخلی خود بود. این رویکرد، زمینه‌ای برای ادامه فعالیت برخی گروه‌های تروریستی و مخالف جمهوری اسلامی در خاک فرانسه فراهم کرد. 🔹ایو بونه نیز ارتباط نزدیکی با رجوی‌ها داشت؛ از دیدار با مسعود و مریم رجوی تا حضور در پادگان اشرف. او بعدها از توافق با مسعود رجوی درباره چگونگی حمله نظامی به ایران پرده برداشت. متن کامل این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir