eitaa logo
موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی
569 دنبال‌کننده
370 عکس
4 ویدیو
0 فایل
مؤسسه‌ای با هدف پاسخ به پرسش‌هایی درباره علل و زمینه‌های انقلاب اسلامی، بازخوانی زوایای پنهان تاریخ و روایتی متکی بر اسناد تاریخی 🌐 www.psri.ir شناسه بله، ایتا و تلگرام: 🆔 @psri_ir
مشاهده در ایتا
دانلود
🗓روایتی از اتحاد پنهان پاریس و تروریست‌های ضد ایران 🔹در سال‌های ریاست‌جمهوری فرانسوا میتران، فرانسه به یکی از مراکز فعالیت گروه‌های تروریستی تبدیل شده بود. این در حالی بود که او یک برنامه کلان مبارزه با تروریست داشت که معروف به «دکترین میتران» بود. این دکترین ترکیبی از مبارزه قاطع با تروریسم فعال و پناهندگی مشروط به تروریست‌های سابق بود که از خشونت دست کشیده بودند. در این مدل باید تروریست‌ها کاملا توبه کرده یا این‌که مرتکب قتل نشده باشند. اما ایو بونه، رئیس دستگاه ضدتروریسم فرانسه، بعدها فاش کرد که دستگاه امنیتی این کشور با ابونضال(موسس سازمان فتح) به توافقی شفاهی رسید؛ به این معنا که در برابر توقف عملیات تروریستی تنها در خاک فرانسه، اعضای این گروه اجازه تردد و فعالیت در فرانسه را داشته باشند. 🔸در چنین فضایی، منافقین نیز سال‌ها از پاریس به عنوان یکی از مراکز فعالیت خود استفاده کردند. تجربه توافق دستگاه امنیتی فرانسه با گروه ابونضال نشان می‌داد که پاریس در مواجهه با گروه‌های تروریستی، گاه به جای مقابله، به دنبال مهار آنها و حفظ امنیت داخلی خود بود. این رویکرد، زمینه‌ای برای ادامه فعالیت برخی گروه‌های تروریستی و مخالف جمهوری اسلامی در خاک فرانسه فراهم کرد. 🔹ایو بونه نیز ارتباط نزدیکی با رجوی‌ها داشت؛ از دیدار با مسعود و مریم رجوی تا حضور در پادگان اشرف. او بعدها از توافق با مسعود رجوی درباره چگونگی حمله نظامی به ایران پرده برداشت. متن کامل این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓چگونه مخوف‌ترین شکنجه‌گاه سازمان منافقین لو رفت؟ 🔹سازمان مجاهدین خلق در راستای اقدامات سلسله‌وار تروریستی خود، در تابستان ۶۱ دست به جنایت جدیدی زد. آن‌ها در آن زمان استراتژی بی‌سابقه‌ای را تحت عنوان «عملیات مهندسی» پایه‌ریزی کردند. این تشکیلات که با هدف شناسایی منابع اطلاعاتی نظام به حبس و حذف فیزیکی نیروهای نظامی روی آورده بود، تحت شدیدترین تدابیر حفاظتی اداره می‌شد تا هیچ ردپایی از خانه‌های تیمی به جا نماند. با این وجود، وقوع یک سرقت مسلحانه و درگیری پیش‌پاافتاده در سطح خیابان‌های تهران، کلاف پیچیده این جوخه‌های ترور را در هم پیچید و نهادهای امنیتی را به سمت کشف گورهای پنهانی هدایت کرد که ابعاد آن افکار عمومی را در بهت فرو برد. 🔸در راستای افزایش ترورها و خط ۳۰ عملیات در روز، خسرو زندی و محمدجعفر هادیان از بخش ویژه مأمور بودند تا از مردم موتور بدزدند. در حال سرقت مسلحانه موتور بودند که مردم به منافقین هجوم بردند و آن‌ها را به باد کتک گرفتند. خسرو زندی با گذر اندک زمانی شروع به اعتراف کرد و در روزهای اول شکنجه‌گاه خیابان بهار و محل دفن سه پاسدار را لو داد. در پی کشف اجساد متلاشی‌شده قربانیان، موج وسیع انزجار از سازمان مجاهدین خلق به راه افتاد. 🔹مراسم تشییع جنازه سه پاسدار نیز در روز ۲۵مرداد و چهار روز پس از دفن پنهانی در ویرانه‌های باغ فیض برگزار شد. این مراسم باشکوه با حضور جمعیت زیادی از مردم و تعدادی از مسئولین وقت ازجمله سیداسدالله لاجوردی برگزار شد و سه پاسدار در بهشت زهرا دفن شدند. جزئیات بیشتر را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 خیانت پهلوی به حق ایران در دریای خزر 🔸دریای خزر، بزرگترین دریاچه جهان با وسعتی بالغ بر ۳۷۰ هزار کیلومتر مربع، به‌دلیل موقعیت ژئوپلیتیک و ذخایر عظیم هیدروکربوری، از دیرباز کانون مناقشات حقوقی و سیاسی قدرت‌های منطقه بوده است. در دوران پهلوی، رژیم حقوقی این پهنه آبی بر اساس دو معاهده کلیدی ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ میان ایران و شوروی استوار بود. این معاهدات اگرچه در ظاهر بر «حاکمیت مشترک» و «حقوق برابر کشتیرانی و صید» تأکید داشتند، اما به‌دلیل عدم پیش‌بینی مکانیسم‌های اجرایی عادلانه و غفلت از بستر و زیربستر دریا، عملاً سلطه شوروی بر بخش اعظم خزر را تثبیت کردند. 🔹معاهده ۱۹۲۱ صرفاً به «حقوق برابر کشتیرانی» اشاره داشت و از موضوعاتی چون تقسیم بستر و منابع هیدروکربوری غفلت کرد. معاهده ۱۹۴۰ اما مهم‌ترین سند تعیین‌کننده رژیم حقوقی خزر بود که منطقه انحصاری ۱۰ مایلی صید را در امتداد سواحل دو کشور تعیین کرد. با این حال، خط ساحلی شوروی حدوداً هفت برابر ایران بود و در نتیجه، مساحت منطقه انحصاری تحت کنترل شوروی به‌مراتب بیشتر شد. ایران عملاً به یک نوار باریک در جنوب خزر محدود ماند و شوروی بر بخش اعظم منابع ماهیگیری تسلط یافت. 🔸شاید بزرگ‌ترین نقد به دیپلماسی پهلوی در قبال خزر، همین غفلت از بستر و زیربستر و نبود برنامه فعال برای بهره‌برداری و اکتشاف منابع نفت و گاز باشد. اتکای صرف به معاهدات دوجانبه و عدم پیگیری فعال حقوق ملی، ایران را در موقعیتی انفعالی قرار داد و به تداوم سلطه شوروی بر بخش اعظم خزر انجامید. ادامه متن را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓گام دوم مردم‌سالاری دینی 🔹امام خمینی از همان روز ورود به کشور، تأسیس ساختاری متکی بر رأی مردم را در دستور قرار داد. ۵۰ روز پس از پیروزی انقلاب، در نخستین رفراندوم، شکل حکومت جدید «جمهوری اسلامی» تعیین شد. گام بعد، نگارش قانون اساسی بود. برخلاف نظر مهندس بازرگان و همفکرانش، امام بر ایفای نقش نمایندگان مردم تأکید داشت. با پیگیری ایشان، انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی در ۱۲ مرداد ۱۳۵۸ برگزار شد و ۷۳ نفر به‌عنوان نمایندگان مردم انتخاب شدند. 🔸با انتخاب هیئت‌رئیسه، آیت‌الله منتظری رئیس و آیت‌الله بهشتی نایب‌رئیس شدند؛ اما مدیریت جلسات عملاً بر عهده شهید بهشتی قرار گرفت. شهید آیت‌الله دکتر بهشتی اگر چه رئیس مجلس خبرگان قانون اساسی نبود اما او را معمار قانون اساسی می‌دانند. از یک طرف او به‌عنوان نایب‌رئیس، مدیریت جلسات را بر عهده داشت و این امر حتی در زمان حضور رئیس هم حاکم بود و جایگاه نمادین ریاست از مدیریت اجرایی جلسات تفکیک شده و او عملاً هدایت بحث‌ها را برعهده داشت. 🔹از سوی دیگر او با اندوخته مطالعاتی گسترده‌اش از فقه اسلامی و نیز مطالعه قانون اساسی دیگر کشورها، نظرات موثری در پیشبرد جلسات و مصوبات داشت و میان دیدگاه‌های مختلف نمایندگان، ازجمله نگاه‌های فقهی و رویکردهای حقوقی، تعادل ایجاد می‌کرد. 🔸️مجلس پس از ۶۷ جلسه علنی، قانون اساسی را در ۱۲ فصل و ۱۷۵ اصل تدوین به پایان رساند. این قانون سرانجام در ۱۲ آذر ۱۳۵۸ به همه‌پرسی گذاشته شد و با نساب کم‌نظیر ۹۹/۵ درصد آرا به تصویب مردم رسید. متن کامل روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓واکاوی نقش مستمر انگلیس در سیاست خصمانه علیه ایران از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ تا جنگ رمضان 🔹در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، دولت منتخب دکتر محمد مصدق در نتیجه کودتایی سرنگون شد که طرح اولیه آن، «عملیات بوت»، توسط ام‌آی۶ طراحی شده بود. هدف اصلی بریتانیا، بازگرداندن کنترل بر صنعت نفت ایران و حذف مصدق بود؛ دولتی که با ملی‌سازی نفت، سلطه شرکت نفت ایران و انگلیس را به چالش کشیده بود. بریتانیا پس از شکست فشارهای سیاسی و اقتصادی، واشنگتن را برای مشارکت متقاعد کرد و عملیات با همکاری سی‌آی‌ای به «آژاکس» تبدیل شد. اسناد افشاشده نیز نقش مستقیم ام‌آی۶ را در اجرای کودتا تأیید کرده‌اند و عمق خصومت لندن را نشان می‌دهند. 🔸پس از کودتا، بریتانیا با تثبیت ساختار نفتی جدید و حمایت از رژیم شاه، نفوذ خود را حفظ کرد؛ اما پس از انقلاب ۱۳۵۷، این خصومت شکل تازه‌ای یافت. مداخله مستقیم جای خود را به تحریم، نفوذ فرهنگی و «جنگ نرم» داد. بی‌بی‌سی فارسی در وقایع ۱۳۷۸ و به‌ویژه ۱۳۸۸، با پوشش گسترده اعتراضات، به یکی از محورهای اصلی فشار رسانه‌ای تبدیل شد. شورای فرهنگی بریتانیا نیز به‌عنوان ابزاری برای نفوذ فرهنگی مطرح شد. حمایت لندن از بهائیت نیز در روایت این متن، بخشی از راهبرد دیرینه ایجاد شکاف و تضعیف هویت ملی ایران دانسته می‌شود. 🔹در سال‌های اخیر، خصومت بریتانیا از تحریم‌های گسترده تا همکاری نظامی با آمریکا علیه ایران ادامه یافته است. شرح روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 اتمام حجتی بر پیمان‌شکنی واشنگتن 🔸روزهای پایانی مرداد ۱۳۷۵، جمهوری اسلامی ایران مسیری حقوقی در خصوص دو اقدام خصمانه آمریکا را آغاز کرد تا اتمام حجتی بر پیمان‌شکنی واشنگتن باشد. آنها برخلاف بیانیه الجزایر اختصاص ۲۰ میلیون دلار بودجه برای عملیات خرابکارانه سیا علیه ایران و تصویب قانون تحریمی داماتو را در دستور قرار داده بود و ایران به دیوان داوری ایران و آمریکا در لاهه شکایت برد. مبنای حقوقی این شکایت، بند اول بیانیه عمومی الجزایر (۱۹۸۱) بود که به‌صراحت تعهد آمریکا به «عدم دخالت مستقیم یا غیرمستقیم، سیاسی یا نظامی، در امور داخلی ایران» را الزام‌آور کرده است. 🔹بیانیه‌های الجزایر در ۲۹ دی ۱۳۵۹ برای آزادی ۵۲ گروگان آمریکایی به امضا رسید. این اسناد، مهم‌ترین توافق حقوقی ایران و آمریکا پس از انقلاب اسلامی محسوب می‌شود که در آن آمریکا متعهد به بازگرداندن دارایی‌های ایران، لغو تحریم‌های تجاری و ایجاد دیوان داوری در لاهه شد. با این حال، آمریکا از همان روزهای نخست، مسیر بدعهدی را در پیش گرفت. در شهریور ۱۳۶۱، تخلفات قطعی آمریکا در چهار دسته طبقه‌بندی شد: عدم انتقال دارایی‌های نقدی ایران (نزدیک ۲ میلیارد دلار)، عدم انتقال تجهیزات، قصور در آزادسازی اموال دیپلماتیک و امتناع از خاتمه دعاوی در دادگاه‌های آمریکا. مجموع دعاوی ایران بالغ بر ۳۵ میلیارد دلار برآورد شد. 🌄شرح تصویر: آلفونسو داماتو با کراوات راه‌راه پشت سر بیل کلینتون شرح روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ روایت چگونگی ترور شهید لاجوردی 🔸یکشنبه اول شهریور ۱۳۷۷، ساعت ۱۲:۱۰، صدای رگبار در بازار جعفری تهران پیچید. علی‌اکبر اکبری ده‌بالایی و علی‌اصغر غضنفرنژاد جلودار، از اعضای سازمان مجاهدین خلق، با قصد ترور سیداسدالله لاجوردی به حجره روسری‌فروشی برادران لاجوردی در بازار بزرگ تهران وارد شدند. سیداسدالله با دو مهمانش در حجره تنها بود. تروریست‌ها در حین فرار، برای ایجاد رعب و وحشت، به سوی زین‌العابدین مسعودی تیراندازی کردند که وی بلافاصله به شهادت رسید. 🔹علی‌اکبر اکبری دستگیر شد، اما با خوردن قرص سیانور به زندگی خود خاتمه داد. علی‌اصغر غضنفرنژاد با تهدید رانندگان، به سمت مرز گریخت، اما با هوشیاری یک مأمور امنیتی در آبادان دستگیر شد. وی در بازجویی، جزئیات کامل عملیات را افشا کرد: ورود از مرز آبادان با هماهنگی افسر اطلاعاتی عراق به نام خالد، عبور از اروندرود با کمک قاچاقچیان، اقامت در روستاهای مرزی و سپس حرکت به سوی تهران. 🔸 سازمان مجاهدین خلق بلافاصله و بدون نگرانی از پیامدهای بین‌المللی، مسئولیت این ترور را بر عهده گرفت. اما اروپا سعی به توجیه آن کرد. امام شهید در خطبه‌های نمازجمعه تاسوعای ۱۳۷۹، با اشاره به این ترور فرمودند: «من این درد درونی خودم را فراموش نمی‌کنم... یکی از روزنامه‌های آلمان نوشت ترور لاجوردی، ترور نیست! یعنی آنها عنوان ترور را هم عوض کردند؛ امپراتوری استکباری خبریِ مسلط بر افکار عمومی دنیا این است.» مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓ترور کور با مأموریت ناموفق 🔹در نخستین روز شهریور ۱۳۶۳، میدان راه‌آهن تهران شاهد انفجاری مهیب بود؛ حادثه‌ای که در میان رفت‌وآمد روزمره مردم، ۱۷ نفر را به شهادت رساند و حدود ۳۰۰ نفر را مجروح کرد. شدت انفجار به حدی بود که ۲۰ مغازه آسیب دید و ده‌ها خودرو خسارت دیدند. این حادثه در چهارمین سال جنگ تحمیلی و در شرایطی رخ داد که کشور آماج حملات تروریستی گروه‌های معاند بود و بمب‌گذاری در اماکن پرتردد، با هدف ایجاد رعب و ناامنی، به روشی رایج تبدیل شده بود. 🔸میدان راه‌آهن تهران در دهه ۱۳۶۰ یکی از مهم‌ترین گره‌های ارتباطی پایتخت و دروازه ورود و خروج مسافران بود. پیوند آن با ایستگاه راه‌آهن سراسری، روزانه شمار زیادی از مسافران، شهروندان، رانندگان، کسبه و رهگذران را به این نقطه می‌کشاند. اطراف میدان نیز مغازه‌ها، رستوران‌ها، مسافرخانه‌ها، گاراژها و خطوط تاکسی و اتوبوس قرار داشت. ازاین‌رو، میدان راه‌آهن تنها یک فضای عبوری نبود؛ بلکه بخشی فعال از زندگی اجتماعی و اقتصادی تهران محسوب می‌شد و هر حادثه‌ای در آن می‌توانست پیامدهایی گسترده داشته باشد. 🔹ساعت ۸:۵۰ صبح پنج‌شنبه، بمبی حاوی ۲۵ کیلوگرم مواد منفجره که کنار یک کیوسک آب‌میوه‌گیری جاسازی شده بود، منفجر شد و خسارات سنگینی برجای گذاشت. درباره عامل انفجار، در ساعات نخست روایت‌های مختلفی مطرح شد و گروه‌هایی مانند سلطنت‌طلبان و منافقین مظنون بودند. شرح‌ کامل را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
از باشگاه لاینز تا کاخ نخست‌وزیری 🔹بر اساس یکی از اسناد ساواک، در ۲ شهریور ۱۳۴۱ درخواست عضویت حسنعلی منصور در باشگاه «لاینز» مورد موافقت قرار گرفت. لاینز در ایران تشکیلاتی علنی و ظاهراً غیرسیاسی و عام‌المنفعه بود که در میان مدیران، صاحبان شرکت‌ها، افراد بانفوذ و گروه‌های مختلف اقتصادی و اجتماعی جایگاهی مهمی داشت. 🔸باشگاه لاینز در سال ۱۹۱۵ میلادی در شهر سن‌آنتونیو تگزاس به‌وسیله ملوین جونز تأسیس شد. این تشکیلات فعالیت خود را بر امور اجتماعی، اقتصادی، خدماتی و فرهنگی متمرکز می‌کرد و همچون روتاری و فراماسونری، مدعی عدم مداخله در امور سیاسی بود. با چنین کارکردی، لاینز در اواخر دهه ۱۳۳۰ وارد ایران شد. فعالیت لاینز در ایران به تهران محدود نماند و به‌تدریج در شهرهای مختلف گسترش یافت. این گسترش نشان می‌دهد که لاینز توانسته بود شبکه‌ای نسبتاً وسیع از اعضا را در نقاط مختلف کشور گرد هم آورد. 🔹لاینز در ظاهر یک باشگاه اجتماعی و عام‌المنفعه بود، اما اعضای فراماسونری بیشتر از میان روشنفکران و تحصیل‌کردگان انتخاب می‌شدند. در چنین زمینه‌ای، سند مربوط به عضویت حسنعلی منصور در باشگاه لاینز اهمیت پیدا می‌کند. عضویت منصور در لاینز در ۲ شهریور ۱۳۴۱ نیز در دوره‌ای قرار می‌گیرد که او در کانون مترقی فعالیت داشت و در مسیر تثبیت جایگاه سیاسی خود حرکت می‌کرد؛ کانونی که یک سال بعد به حزب ایران نوین تبدیل شد. شرح کامل این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir