eitaa logo
موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی
570 دنبال‌کننده
372 عکس
4 ویدیو
0 فایل
مؤسسه‌ای با هدف پاسخ به پرسش‌هایی درباره علل و زمینه‌های انقلاب اسلامی، بازخوانی زوایای پنهان تاریخ و روایتی متکی بر اسناد تاریخی 🌐 www.psri.ir شناسه بله، ایتا و تلگرام: 🆔 @psri_ir
مشاهده در ایتا
دانلود
🗓واکاوی نقش مستمر انگلیس در سیاست خصمانه علیه ایران از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ تا جنگ رمضان 🔹در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، دولت منتخب دکتر محمد مصدق در نتیجه کودتایی سرنگون شد که طرح اولیه آن، «عملیات بوت»، توسط ام‌آی۶ طراحی شده بود. هدف اصلی بریتانیا، بازگرداندن کنترل بر صنعت نفت ایران و حذف مصدق بود؛ دولتی که با ملی‌سازی نفت، سلطه شرکت نفت ایران و انگلیس را به چالش کشیده بود. بریتانیا پس از شکست فشارهای سیاسی و اقتصادی، واشنگتن را برای مشارکت متقاعد کرد و عملیات با همکاری سی‌آی‌ای به «آژاکس» تبدیل شد. اسناد افشاشده نیز نقش مستقیم ام‌آی۶ را در اجرای کودتا تأیید کرده‌اند و عمق خصومت لندن را نشان می‌دهند. 🔸پس از کودتا، بریتانیا با تثبیت ساختار نفتی جدید و حمایت از رژیم شاه، نفوذ خود را حفظ کرد؛ اما پس از انقلاب ۱۳۵۷، این خصومت شکل تازه‌ای یافت. مداخله مستقیم جای خود را به تحریم، نفوذ فرهنگی و «جنگ نرم» داد. بی‌بی‌سی فارسی در وقایع ۱۳۷۸ و به‌ویژه ۱۳۸۸، با پوشش گسترده اعتراضات، به یکی از محورهای اصلی فشار رسانه‌ای تبدیل شد. شورای فرهنگی بریتانیا نیز به‌عنوان ابزاری برای نفوذ فرهنگی مطرح شد. حمایت لندن از بهائیت نیز در روایت این متن، بخشی از راهبرد دیرینه ایجاد شکاف و تضعیف هویت ملی ایران دانسته می‌شود. 🔹در سال‌های اخیر، خصومت بریتانیا از تحریم‌های گسترده تا همکاری نظامی با آمریکا علیه ایران ادامه یافته است. شرح روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 اتمام حجتی بر پیمان‌شکنی واشنگتن 🔸روزهای پایانی مرداد ۱۳۷۵، جمهوری اسلامی ایران مسیری حقوقی در خصوص دو اقدام خصمانه آمریکا را آغاز کرد تا اتمام حجتی بر پیمان‌شکنی واشنگتن باشد. آنها برخلاف بیانیه الجزایر اختصاص ۲۰ میلیون دلار بودجه برای عملیات خرابکارانه سیا علیه ایران و تصویب قانون تحریمی داماتو را در دستور قرار داده بود و ایران به دیوان داوری ایران و آمریکا در لاهه شکایت برد. مبنای حقوقی این شکایت، بند اول بیانیه عمومی الجزایر (۱۹۸۱) بود که به‌صراحت تعهد آمریکا به «عدم دخالت مستقیم یا غیرمستقیم، سیاسی یا نظامی، در امور داخلی ایران» را الزام‌آور کرده است. 🔹بیانیه‌های الجزایر در ۲۹ دی ۱۳۵۹ برای آزادی ۵۲ گروگان آمریکایی به امضا رسید. این اسناد، مهم‌ترین توافق حقوقی ایران و آمریکا پس از انقلاب اسلامی محسوب می‌شود که در آن آمریکا متعهد به بازگرداندن دارایی‌های ایران، لغو تحریم‌های تجاری و ایجاد دیوان داوری در لاهه شد. با این حال، آمریکا از همان روزهای نخست، مسیر بدعهدی را در پیش گرفت. در شهریور ۱۳۶۱، تخلفات قطعی آمریکا در چهار دسته طبقه‌بندی شد: عدم انتقال دارایی‌های نقدی ایران (نزدیک ۲ میلیارد دلار)، عدم انتقال تجهیزات، قصور در آزادسازی اموال دیپلماتیک و امتناع از خاتمه دعاوی در دادگاه‌های آمریکا. مجموع دعاوی ایران بالغ بر ۳۵ میلیارد دلار برآورد شد. 🌄شرح تصویر: آلفونسو داماتو با کراوات راه‌راه پشت سر بیل کلینتون شرح روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ روایت چگونگی ترور شهید لاجوردی 🔸یکشنبه اول شهریور ۱۳۷۷، ساعت ۱۲:۱۰، صدای رگبار در بازار جعفری تهران پیچید. علی‌اکبر اکبری ده‌بالایی و علی‌اصغر غضنفرنژاد جلودار، از اعضای سازمان مجاهدین خلق، با قصد ترور سیداسدالله لاجوردی به حجره روسری‌فروشی برادران لاجوردی در بازار بزرگ تهران وارد شدند. سیداسدالله با دو مهمانش در حجره تنها بود. تروریست‌ها در حین فرار، برای ایجاد رعب و وحشت، به سوی زین‌العابدین مسعودی تیراندازی کردند که وی بلافاصله به شهادت رسید. 🔹علی‌اکبر اکبری دستگیر شد، اما با خوردن قرص سیانور به زندگی خود خاتمه داد. علی‌اصغر غضنفرنژاد با تهدید رانندگان، به سمت مرز گریخت، اما با هوشیاری یک مأمور امنیتی در آبادان دستگیر شد. وی در بازجویی، جزئیات کامل عملیات را افشا کرد: ورود از مرز آبادان با هماهنگی افسر اطلاعاتی عراق به نام خالد، عبور از اروندرود با کمک قاچاقچیان، اقامت در روستاهای مرزی و سپس حرکت به سوی تهران. 🔸 سازمان مجاهدین خلق بلافاصله و بدون نگرانی از پیامدهای بین‌المللی، مسئولیت این ترور را بر عهده گرفت. اما اروپا سعی به توجیه آن کرد. امام شهید در خطبه‌های نمازجمعه تاسوعای ۱۳۷۹، با اشاره به این ترور فرمودند: «من این درد درونی خودم را فراموش نمی‌کنم... یکی از روزنامه‌های آلمان نوشت ترور لاجوردی، ترور نیست! یعنی آنها عنوان ترور را هم عوض کردند؛ امپراتوری استکباری خبریِ مسلط بر افکار عمومی دنیا این است.» مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓ترور کور با مأموریت ناموفق 🔹در نخستین روز شهریور ۱۳۶۳، میدان راه‌آهن تهران شاهد انفجاری مهیب بود؛ حادثه‌ای که در میان رفت‌وآمد روزمره مردم، ۱۷ نفر را به شهادت رساند و حدود ۳۰۰ نفر را مجروح کرد. شدت انفجار به حدی بود که ۲۰ مغازه آسیب دید و ده‌ها خودرو خسارت دیدند. این حادثه در چهارمین سال جنگ تحمیلی و در شرایطی رخ داد که کشور آماج حملات تروریستی گروه‌های معاند بود و بمب‌گذاری در اماکن پرتردد، با هدف ایجاد رعب و ناامنی، به روشی رایج تبدیل شده بود. 🔸میدان راه‌آهن تهران در دهه ۱۳۶۰ یکی از مهم‌ترین گره‌های ارتباطی پایتخت و دروازه ورود و خروج مسافران بود. پیوند آن با ایستگاه راه‌آهن سراسری، روزانه شمار زیادی از مسافران، شهروندان، رانندگان، کسبه و رهگذران را به این نقطه می‌کشاند. اطراف میدان نیز مغازه‌ها، رستوران‌ها، مسافرخانه‌ها، گاراژها و خطوط تاکسی و اتوبوس قرار داشت. ازاین‌رو، میدان راه‌آهن تنها یک فضای عبوری نبود؛ بلکه بخشی فعال از زندگی اجتماعی و اقتصادی تهران محسوب می‌شد و هر حادثه‌ای در آن می‌توانست پیامدهایی گسترده داشته باشد. 🔹ساعت ۸:۵۰ صبح پنج‌شنبه، بمبی حاوی ۲۵ کیلوگرم مواد منفجره که کنار یک کیوسک آب‌میوه‌گیری جاسازی شده بود، منفجر شد و خسارات سنگینی برجای گذاشت. درباره عامل انفجار، در ساعات نخست روایت‌های مختلفی مطرح شد و گروه‌هایی مانند سلطنت‌طلبان و منافقین مظنون بودند. شرح‌ کامل را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
از باشگاه لاینز تا کاخ نخست‌وزیری 🔹بر اساس یکی از اسناد ساواک، در ۲ شهریور ۱۳۴۱ درخواست عضویت حسنعلی منصور در باشگاه «لاینز» مورد موافقت قرار گرفت. لاینز در ایران تشکیلاتی علنی و ظاهراً غیرسیاسی و عام‌المنفعه بود که در میان مدیران، صاحبان شرکت‌ها، افراد بانفوذ و گروه‌های مختلف اقتصادی و اجتماعی جایگاهی مهمی داشت. 🔸باشگاه لاینز در سال ۱۹۱۵ میلادی در شهر سن‌آنتونیو تگزاس به‌وسیله ملوین جونز تأسیس شد. این تشکیلات فعالیت خود را بر امور اجتماعی، اقتصادی، خدماتی و فرهنگی متمرکز می‌کرد و همچون روتاری و فراماسونری، مدعی عدم مداخله در امور سیاسی بود. با چنین کارکردی، لاینز در اواخر دهه ۱۳۳۰ وارد ایران شد. فعالیت لاینز در ایران به تهران محدود نماند و به‌تدریج در شهرهای مختلف گسترش یافت. این گسترش نشان می‌دهد که لاینز توانسته بود شبکه‌ای نسبتاً وسیع از اعضا را در نقاط مختلف کشور گرد هم آورد. 🔹لاینز در ظاهر یک باشگاه اجتماعی و عام‌المنفعه بود، اما اعضای فراماسونری بیشتر از میان روشنفکران و تحصیل‌کردگان انتخاب می‌شدند. در چنین زمینه‌ای، سند مربوط به عضویت حسنعلی منصور در باشگاه لاینز اهمیت پیدا می‌کند. عضویت منصور در لاینز در ۲ شهریور ۱۳۴۱ نیز در دوره‌ای قرار می‌گیرد که او در کانون مترقی فعالیت داشت و در مسیر تثبیت جایگاه سیاسی خود حرکت می‌کرد؛ کانونی که یک سال بعد به حزب ایران نوین تبدیل شد. شرح کامل این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 تکرار خیانت و تکیه بر بیگانه 🔸۲۵ مرداد ۱۳۲۴، حزب دموکرات کردستان ایران به رهبری قاضی محمد و با پشتیبانی مستقیم ارتش شوروی، رسماً اعلام موجودیت کرد. این حزب که با هدایت مقامات شوروی از یک کمیته محلی به یک حزب سیاسی ساختاریافته تغییر ماهیت داده بود، بحرانی را آغاز کرد که دهه‌ها در جغرافیای سیاسی ایران امتداد یافت. استمرار همین بحران، سی و چهار سال بعد، امام خمینی را بر آن داشت تا در ۲۹ مرداد ۱۳۵۸، این سازمان را «حزب شیطان» بخواند و دستور دستگیری سران آن را صادر کند. 🔹تولد این حزب، بخشی از نقشه مسکو برای حفظ نفوذ در شمال غرب ایران پس از جنگ جهانی دوم بود و دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی، قرار محرمانه‌ای برای سازماندهی جنبش‌های جدایی‌خواهانه در ایران صادر کرده بود. 🔸وابستگی به بلوک شرق و پس از آن، پناه بردن به رژیم بعث عراق در دوران جنگ تحمیلی، برای دهه‌ها استراتژی بقای این حزب بود. با فروپاشی شوروی و پایان حکومت صدام، حزب دچار دگردیسی شدید سیاسی شد. 🔹حزب دموکرات و کومله که این بار به آمریکا امید بسته بودند، «تشکیل جبهه واحد کردی» را در دستور کار قرار دادند. آن‌ها همچنین با سلطنت‌طلبان نیز وارد گفت‌وگو شدند. اما این ائتلاف‌سازی‌های فرصت‌طلبانه، هیچ‌گاه به سرانجامی نرسید. آنچه همه این گروه‌ها را گرد هم آورده بود، حضور آمریکا در عراق و امید به لشکرکشی به ایران بود. اما شکست و سرخوردگی آنها، بیست سال بعد و پس از حمله آمریکا هم ادامه یافت. متن کامل این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 پروژه براندازی انگلیس در پوشش کلیسا 🔸۴ شهریور ۱۳۵۹، سندی از یک کلیسای اصفهان پرده از یک شبکه جاسوسی گسترده برداشت. کشیش پائول هانت انگلیسی در نامه‌ای به مک کابل، افسر سیا، وصول ۵۰۰ میلیون دلار وجه نقد را تأیید کرد و اعلام داشت که این پول را میان سه گروه افسران ارتش، بهائیان و ضدانقلاب توزیع خواهد کرد تا مقدمات یک کودتا (کودتای نقاب) را فراهم آورد؛ کودتایی که شامل بمباران اقامتگاه امام خمینی و مناطق راهبردی در قم و تهران بود. 🔹ریشه این شبکه به تأسیس «انجمن مبلغین کلیسا» در قرن نوزدهم بازمی‌گردد. فعالیت‌های مبلغان مذهبی در ایران، همواره با اهداف استعماری درهم‌تنیده بود. پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، شبکه‌های اطلاعاتی غرب به‌ویژه انگلستان، از پوشش نهادهای مذهبی برای حفظ نفوذ خود استفاده کردند. کلیسای انگلیکن در ایران زیر نظر اسقف «حسن دهقانی تفتی» فعالیت می‌کرد که ارتباط نزدیک و تنگاتنگی با دولت انگلستان داشت. 🔸در ماه‌های نخست سال ۱۳۵۹، علی‌اصغر بهزادنیا، معاون وزیر ارشاد، به مسئولان کلیسای انجیلی ایران هشدار داد از دخالت در امور سیاسی خودداری کنند. امام خمینی در ۱۲ مرداد ۱۳۵۹ خطاب به نماینده پاپ فرمودند: «اگر ما فهمیدیم که در ایران مدارس طور دیگری هست نظیر همان لانه جاسوسی است، نمی‌توانیم تحمل کنیم.» بلافاصله پس از آن، پل هانت، کشیش هندی‌تبار بریتانیایی، به اتهام جاسوسی تحت تعقیب قرار گرفت و چند تن دیگر از جمله مارگارت وادل، جان کلمن و همسرش و اندرو پایک بازداشت شدند. هانت موفق به فرار شد. این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir