eitaa logo
موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی
595 دنبال‌کننده
388 عکس
4 ویدیو
0 فایل
مؤسسه‌ای با هدف پاسخ به پرسش‌هایی درباره علل و زمینه‌های انقلاب اسلامی، بازخوانی زوایای پنهان تاریخ و روایتی متکی بر اسناد تاریخی 🌐 www.psri.ir شناسه بله، ایتا و تلگرام: 🆔 @psri_ir
مشاهده در ایتا
دانلود
🗓 اقتدار مؤثر ایران در جلوگیری از اشغال موذیانه ابوموسی 🔸۲۷ شهریور ۱۳۷۱، هاشمی رفسنجانی، رئیس‌جمهور وقت در نماز جمعه تهران از بازداشت اتباع مسلح کشورهای ثالث که قصد ورود غیرقانونی به ابوموسی را داشتند خبر داد و گفت یکی از آنان تبعه هلند است. این اظهارات در شرایطی مطرح شد که اختلاف بر سر ورود اتباع خارجی به جزیره، از مسئله‌ای اجرایی به موضوعی امنیتی و سیاسی تبدیل می‌شد. 🔹زمینه اختلاف به ترتیبات سال ۱۳۵۰ بازمی‌گشت که بر اساس آن، اگرچه ایران کنترل جزیره را در دست داشت، اما شارجه اجازه فعالیت در بخشی از آن داشت. شارجه با حمایت خارجی سعی به افزایش جمعیت و تصرف تدریجی داشت. 🔸در مرداد ۱۳۷۱، ابعاد اختلاف آشکارتر شد. گزارش‌ها از جلوگیری از ورود بیش از یکصد آموزگار شارجه‌ای همراه خانواده‌هایشان به ابوموسی حکایت داشت. از نگاه تهران، حضور گروه‌های بزرگ غیربومی در جزیره، با ملاحظات امنیتی ارتباط پیدا می‌کرد. چیزی شبیه الگویی که بعدها امارات با آن روش جزیره سقطری یمن را تصرف کرد. 🔹در ادامه مناقشه آمریکا در سال ۱۳۷۳ به سوگیری حمایت از امارات، حاکمیت ایران را نادیده گرفت و از حل‌وفصل اختلاف حمایت کرد و سال بعد همراه شورای همکاری خلیج فارس، ارجاع موضوع به دیوان بین‌المللی دادگستری را تأیید کرد. این در حالی بود که آمریکا و انگلیس پیش از انقلاب حاکمیت ایران را پذیرفته و از ادعای امارات حمایت نکرده بودند. اقدامی که با اقتدار نظامی و قدرت دیپلماسی ایران نتوانست به هدف خود برسد. شرح کامل روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️جشن هتل دربند برای لغو «ملی شدن نفت» 🔹پس از ملی‌شدن صنعت نفت در ۲۹ اسفند ۱۳۲۸، بریتانیا با تحریم اقتصادی، تهدید نظامی و شکایت به شورای امنیت، فشار سنگینی به ایران وارد کرد؛ اما هیچ‌یک کاری پیش نبرد. با شکست مذاکرات و افزایش فشار اقتصادی، بریتانیا و آمریکا برنامه سرنگونی نخست وزیر منتخب نهضت ملی شدن صنعت نفت، دکتر مصدق را طراحی و اجرا کردند. 🔸قریب یک‌سال پس از کودتا، علی امینی توانست سهم آمریکا در کودتا را نقد کند و متن توافقنامه با کنسرسیوم بین‌المللی نفت را امضا کرد. در این کنسرسیوم، پنج شرکت آمریکایی در مجموع ۴۰٪ سهام را به‌دست آوردند و عملاً بریتانیا را از انحصار خارج کردند. 🔹هوارد پیچ، معاون شرکت استاندارد اویل نیوجرسی، رئیس هیئت مذاکره‌کننده کنسرسیوم و مسئول مستقیم مذاکرات تجاری با طرف ایرانی بود. مذاکرات از مدتی قبل در لندن و سپس در هتل دربند تهران ادامه یافت و در پایان مذاکرات، ضیافتی در هتل دربند برگزار کردند و سپس هیأت آمریکایی ایران را ترک کرد. امینی در پاسخ به خبرنگاران که خواستار نسخه فارسی قرارداد بودند،‌ گفت ترجمه آن حاضر نشده است. 🔸۲۸ شهریور امضای نهایی قرارداد توسط این دو نفر انجام شد. به همین دلیل این قرارداد به «قرارداد امینی-پیچ» معروف شد و پس از آن، گزارشی به مجلس داده شد. روزنامه سی شهریور، گزارشی حماسی از تصویب قرارداد منتشر کرد و چنان وانمود که با این قرارداد یک پیروزی بزرگ نصیب ایران شده است! شرح کامل روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ماجرای واگذاری میدان گازی به قطر با فشار بریتانیا 🔹در ۲۹ شهریور ۱۳۴۸، موافقت‌نامه‌ای میان ایران و قطر در دوحه به امضا رسید که خط مرزی فلات قاره دو کشور را تعیین می‌کرد؛ توافقی که در ظاهر یک قرارداد عادی بود، اما در عمل یکی از مهم‌ترین عقب‌نشینی‌های حقوقی ایران در خلیج فارس را رقم زد. در جریان مذاکرات، ایران بر استفاده از جزایر کیش، لاوان و هندورابی به‌عنوان نقاط مبدأ خط مرزی تأکید داشت؛ اما بریتانیا که همچنان بر شیخ‌نشین‌های جنوبی خلیج فارس نفوذ داشت و از سوی قطر مذاکره می‌کرد، با این خواسته مخالفت کرد. در نهایت، دولت پهلوی تحت فشار بریتانیا از حق خود گذشت و پذیرفت خط مرزی بدون در نظر گرفتن جزایر ترسیم شود. 🔸کیش، لاوان و هندورابی همگی در فاصله کمتر از ۱۲ مایل دریایی از ساحل ایران قرار داشتند و می‌توانستند در تعیین خط مبدأ و سهم ایران از فلات قاره مؤثر باشند. با این حال، در توافق ایران و قطر، این جزایر نادیده گرفته شدند. این تصمیم صرفاً یک محاسبه حقوقی نبود؛ دولت پهلوی با این تصور که چشم‌پوشی از حقوق مرزی می‌تواند به تثبیت «حاکمیت بلامنازع» ایران بر جزایر کمک کند، از خواسته خود عقب نشست. اما در این میان، فشار بریتانیا تعیین‌کننده بود؛ همان قدرتی که در آن دوره بر شیخ‌نشین‌های جنوبی خلیج فارس نفوذ داشت و در مذاکرات از منافع قطر دفاع می‌کرد. در نهایت، ایران برای هدفی سیاسی، از بخشی از منافع حقوقی و اقتصادی خود گذشت. تصاویر این سند را در اینجا ببینید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir