#روایت
🗓️ماجرای واگذاری میدان گازی به قطر با فشار بریتانیا
🔹در ۲۹ شهریور ۱۳۴۸، موافقتنامهای میان ایران و قطر در دوحه به امضا رسید که خط مرزی فلات قاره دو کشور را تعیین میکرد؛ توافقی که در ظاهر یک قرارداد عادی بود، اما در عمل یکی از مهمترین عقبنشینیهای حقوقی ایران در خلیج فارس را رقم زد. در جریان مذاکرات، ایران بر استفاده از جزایر کیش، لاوان و هندورابی بهعنوان نقاط مبدأ خط مرزی تأکید داشت؛ اما بریتانیا که همچنان بر شیخنشینهای جنوبی خلیج فارس نفوذ داشت و از سوی قطر مذاکره میکرد، با این خواسته مخالفت کرد. در نهایت، دولت پهلوی تحت فشار بریتانیا از حق خود گذشت و پذیرفت خط مرزی بدون در نظر گرفتن جزایر ترسیم شود.
🔸کیش، لاوان و هندورابی همگی در فاصله کمتر از ۱۲ مایل دریایی از ساحل ایران قرار داشتند و میتوانستند در تعیین خط مبدأ و سهم ایران از فلات قاره مؤثر باشند. با این حال، در توافق ایران و قطر، این جزایر نادیده گرفته شدند. این تصمیم صرفاً یک محاسبه حقوقی نبود؛ دولت پهلوی با این تصور که چشمپوشی از حقوق مرزی میتواند به تثبیت «حاکمیت بلامنازع» ایران بر جزایر کمک کند، از خواسته خود عقب نشست. اما در این میان، فشار بریتانیا تعیینکننده بود؛ همان قدرتی که در آن دوره بر شیخنشینهای جنوبی خلیج فارس نفوذ داشت و در مذاکرات از منافع قطر دفاع میکرد. در نهایت، ایران برای هدفی سیاسی، از بخشی از منافع حقوقی و اقتصادی خود گذشت.
تصاویر این سند را در اینجا ببینید.
🔗 ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید:
🆔 @psri_ir
#روایت
🗓از تحریم هیئت ایرانی تا حمایت از قرارداد ۱۹۱۹
🔹ایرانِ جنگزده با هیئتی به ریاست مشاورالممالک انصاری راهی کنفرانس صلح پاریس شد؛ امید داشت خسارتهای جنگ را مطالبه کند و شاید بخشی از سرزمینهای ازدسترفته را بازپس گیرد؛ اما وقتی هیئت به پاریس رسید، پشت درهای کنفرانس ماند. بریتانیا با این استدلال که ایران بیطرف بوده، مانع حضور رسمی آن شد؛ حال آنکه ایران در سالهای جنگ زیر فشار نیروهای خارجی، قحطی، بیماری و ویرانی قرار گرفته بود و بهای سنگینی پرداخته بود.
🔸درحالی که ایران از حضور در کنفرانس صلح محروم شده بود، بریتانیا برای تثبیت نفوذ خود در ایران بهدنبال قرارداد ۱۹۱۹ رفت؛ قراردادی که امور مالی، اقتصادی و نظامی کشور را بهشدت تحت تأثیر قرار میداد. در این میان، آمریکا نیز بیخبر از ماجرا نبود. لرد کرزن در دیدار با سفیر آمریکا در لندن، از موافقت اصولی واشنگتن سخن گفت و خواست که آمریکا با اعلام حمایت خود، پذیرش قرارداد در ایران را آسان کند. به این ترتیب، فشار بر ایران تنها از یکسو نبود.
🔹هیئت ایرانی سرانجام نامهای به کنفرانس صلح فرستاد و لغو کاپیتولاسیون، پایان امتیازات خارجی و پرداخت غرامت جنگی را خواستار شد؛ اما این تلاش نیز راه به جایی نبرد. فروغی معتقد بود حضور هیئت در پاریس میتوانست نقشه بریتانیا برای تسلط بر ایران را برهم بزند. همزمان، آمریکا با حمایت از قرارداد ۱۹۱۹، در کنار سیاستی قرار گرفت که استقلال ایران را محدود میکرد.
شرح روایت را اینجا بخوانید.
🔗 ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید:
🆔 @psri_ir
#روایت
🗓 افشای نظام سلطه از تریبون نیویورک
🔸آخرین روز شهریورماه ۱۳۶۶، تریبون چهلودومین مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، شاهد یکی از ماندگارترین صحنههای دیپلماسی انقلاب اسلامی بود. آیتالله خامنهای، رئیسجمهور وقت ایران، در شرایطی در این مجمع سخن گفت که استکبار جهانی با تهاجم رژیم بعث و تحرکات نظامی آمریکا در خلیجفارس در صدد ایجاد انزوا و فشار روانی بر ملت ایران بود.
🔹ایشان در بخشی از این سخنرانی تاریخی، با افشای نقش قدرتهای بزرگ در تحمیل جنگ، گفتند: «قدرتهای بزرگ حتی در هنگامی که هزاران کیلومتر مربع از خاک ما در زیر چکمههای اشغالگران متجاوز بود، با استفاده از ابزار فوقالعاده نیرومند تبلیغات، ما را زیر فشار قرار میدادند که آتشبس را بپذیریم.»
🔸رئیسجمهور وقت ایران در ادامه با اشاره به سرگذشت ملت فلسطین به عنوان درس عبرت، افزودند: «اگر آتشبسهای تحمیلی و وعدههای فریبنده و پوچ توانسته است ملت فلسطین را به حق واضح و مسلّم خود برساند، هر ملت دیگر را هم خواهد رساند.» ایشان در بخش پایانی سخنان خود، با تأکید بر ضرورت تنبیه متجاوز برای رسیدن به صلحی پایدار تصریح کردند: «ما که بار سنگین جنگ تحمیلی هفتسالهای را بر دوش داریم، از هر کسی به صلح تشنهتریم؛ اما صلح را، صلح پایدار را، فقط در سایه مجازات تجاوزگری که گناه تجاوز را با گناهان فراوان دیگر در جنگ همراه کرده، قابل دسترسی میدانیم و بس.»
مشروح سخنرانی را اینجا و تصاویر را از این لینک ببینید.
🔗 ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید:
🆔 @psri_ir