#روایت 🗓️ تجربه تاریخی ایران از وادادگی در برابر متجاوزان 🔸سرزمین ایران همواره به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی خاص خود، مرکز ثقل تسویه‌حساب‌های سیاسی، امنیتی و نظامی قدرت‌های جهانی بوده است. اما آنچه بخش‌هایی از خاک این سرزمین را از حاکمیت ایران جدا کرد، نه صرفاً معادلات میدانی، بلکه وادادگی، مذاکره از سر ضعف و ترک مقاومت در برابر قدرت‌های استعماری بود. دوران سلطنت قاجاریه را باید آغازگر و رکورددار این سنت شوم دانست. 🔹عهدنامه ترکمنچای؛ اوج واگذاری سرزمینی بود. در ۵ شعبان ۱۲۴۳ قمری (۱۰ فوریه ۱۸۲۸ میلادی)، عهدنامه ترکمنچای به امضای عباس‌میرزا و ژنرال پاسکویچ روسی رسید. در جریان این معاهده، علاوه بر تثبیت نتایج حاصل از معاهده گلستان، سرزمین‌های حاصلخیز و پرمنفعت قره‌باغ، شوره‌گل و بخشی از صحرای مغان از ایران جدا شد و دولت ایران تسلط مطلق روسیه بر دریای خزر را پذیرفت. این معاهده، حاصل ترک مقاومت در برابر روسیه و تسلیم در برابر فشارهای انگلیس بود. 🔸معاهده گلستان در ۲۹ شوال ۱۲۲۸ قمری (۲۵ اکتبر ۱۸۱۳) به امضا رسید. بر مبنای آن، بخش‌هایی از خاک ایران نظیر قره‌باغ، گنجه، شکی و شیروان، دربند و بادکوبه و قسمتی از تالش به انضمام تمامی داغستان و گرجستان به خاک روسیه الحاق شد. ابهامات این قرارداد در عدم تعیین دقیق سرحدات، دست روس‌ها را در معاهدات بعدی از جمله ترکمنچای بازگذاشت. 🔹هرات از دیرباز مرکز خراسان و فرهنگ و ادب ایران بود. در سال ۱۸۳۶، دولت ایران به هرات لشکر کشید و پس از چندماه محاصره، در ۲۶ سپتامبر ۱۸۵۶ این شهر را فتح کرد. اما انگلستان با قطع رابطه سیاسی، به ایران اعلان جنگ داد و بندر بوشهر را تصرف کرد. ایران که از اقدامات نظامی انگلستان مرعوب شده بود، به سرعت با پیشنهاد میانجی‌گرایانه فرانسه موافقت کرد و سرانجام در مارس ۱۸۵۷ با انعقاد معاهده پاریس، از حاکمیت خود بر هرات و بقیه ممالک افغانستان صرف‌نظر کرد. 🔸عهدنامه آخال در ۲۲ محرم ۱۲۹۹ قمری (۱۴ دسامبر ۱۸۸۱) بین ایران و روسیه منعقد شد. بر مبنای این معاهده، ایران مجبور شد از حاکمیت خود بر بخش‌هایی از مرزهای شمال خراسان تا رود تجن به مثابه ایالت ماوراء دریای مازندران صرف‌نظر کند. این واگذاری نیز حاصل وادادگی در برابر قدرت روسیه بود. 🔹در دوره پهلوی اول، انگلستان استراتژی تشکیل پیمان‌های دفاعی از جمله پیمان سعدآباد بین ایران، ترکیه، عراق و افغانستان را در دستورکار خود قرار داد. رضاخان در راستای این سیاست، عهدنامه مرزی ۱۳۱۰ را با ترکیه امضا کرد و بخشی از ناحیه آغری داغ و آرارات را واگذار نمود. همچنین در معاهده ۱۳۱۶ با عراق، حق کشتیرانی در اروندرود به عراق واگذار شد و در مذاکرات بر سر هیرمند، سهم آب ایران به یک‌سوم تقلیل یافت. این سخاوت‌ها در واگذاری سرزمین، جهت تثبیت پیمانی بود که وقوع جنگ جهانی دوم، آتش آن را در نطفه خفه کرد. 🔸منطقه خلیج فارس از دیرباز به دلیل تأمین ۷۰ درصد منابع انرژی نفتی دنیا، مورد توجه قدرت‌های جهانی بوده است. جدایی بحرین از ایران با برنامه‌ریزی انگلیسی را می‌توان در راستای ضعیف‌تر کردن کشورهای منطقه ارزیابی کرد. محمدرضا پهلوی در ۱۴ دی ۱۳۴۷ در یک مصاحبه مطبوعاتی اذعان داشت که اگر مردم بحرین حاکمیت ایران را نخواهند، دولت ایران درباره ادعای ارضی خود پافشاری نخواهد کرد. او معتقد بود که «نمی‌تواند مانند دون کیشوت رفتار نماید» و ناچار است از ادعای خود بر بحرین دست بردارد. سرانجام بحرین در ۲۳ مرداد ۱۳۵۰ به صورت رسمی از ایران اعلام استقلال نمود؛ لکه ننگی که حاصل وادادگی و ترک مقاومت در برابر قدرت‌های استعماری بود. 🔹 پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷، با بالا بردن پرچم مقاومت در برابر متجاوزان، پایانی بود بر تداوم سیاست فروش و واگذاری اراضی ملت ایران به بیگانگان؛ به نحوی که حتی مصاف و رویارویی هشت سال جنگ نظامی و پرشدت، دنیای استکبار در جنگ تحمیلی اول نتوانست کوچک‌ترین خدشه‌ای به تمامیت ارضی ایران وارد نماید و حتی یک وجب از خاک مقدس ایران نصیب بیگانگان نگردید و این مقاومت موثر، همچنان ادامه دارد. متن کامل این روایت را در [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 محاصره‌ٔ دریایی که به نتیجه نرسید 🔸مهرماه ۱۳۶۶، منابع دولتی آمریکا اعلام کردند اگر ایران با آتش‌بس در جنگ با عراق موافقت نکند، واشنگتن به‌دنبال محاصره دریایی ایران در خلیج فارس خواهد رفت. چند روز بعد، حتی از محاصره پایانه‌های نفتی و قطع بخش بزرگی از درآمد صادرات نفت ایران سخن گفته شد. آمریکا می‌خواست با این تهدیدها ایران را تحت فشار بگذارد. 🔹آمریکا برای حفاظت از نفتکش‌های کویتی وارد خلیج فارس شده بود، اما حضور نظامی‌اش از همان ابتدا بدون خطر پیش نرفت. نفتکش بریجتون که تحت اسکورت آمریکایی‌ها حرکت می‌کرد، با مین برخورد کرد. بعدتر، حمله ایران به بندر الاحمدی کویت نشان داد که فشار بر ایران می‌تواند به منافع دیگر صادرکنندگان نفت هم آسیب بزند. 🔸پس از حمله آمریکا به سکوی نفتی ایران در ۲۷مهر ۱۳۶۶، ایران چهار روز بعد بندر الاحمدی کویت را هدف قرار داد. این حمله، صادرات نفت کویت را به‌شدت کاهش داد و به گفته هاشمی رفسنجانی، آمریکا را تحقیر کرد. 🔹این عملکرد ایران باعث سرانجام آمریکا نتواند ادعاهایی که در مورد محاصره دریایی میکرد را به نتیجه برساند. آنها به دنبال گزینه دیگری رفتند. ریگان واردات کالاهای ایرانی به آمریکا را ممنوع کرد. آلمان، ژاپن و فرانسه از همراهی با درخواست آمریکا برای تحریم اقتصادی ایران خودداری کردند. به این ترتیب آمریکه نه توانسته محاصره دریایی که با تهدیدهای بزرگ مطرح شده بود را اجرا کنید و از طرف دیگر نقشه تحریم‌هایش هم عملی نشد. متن کامل این روایت را در [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 نفت‌رسانی در تحریم نفتی 🔻روایتی از وحدت عربی و سیاست دوگانه پهلوی 🔸وقتی اوپک در ۱۶ اکتبر ۱۹۷۳ برای نخستین‌بار قیمت رسمی نفت را حدود ۷۰ درصد افزایش داد و در ۲۳ دسامبر همان سال، شش کشور صادرکننده نفت خلیج فارس از جمله ایران در تهران اعلام کردند قیمت نفت شاخص عربستان به ۱۱٫۶۵۱ دلار در هر بشکه می‌رسد، جهان با شوک نفتی بی‌سابقه‌ای روبه‌رو شد. این افزایش، نتیجه تحریم نفتی کشورهای عربی در ۲۵ مهر ۱۳۵۲ (هم‌زمان با چهارمین جنگ اعراب و اسرائیل) بود؛ تحریمی که نخستین کاربرد گسترده سلاح نفت در تاریخ معاصر محسوب می‌شد. 🔹در ۲۱ اکتبر ۱۹۷۳، وزیران کشورهای عرب تولیدکننده نفت در کویت تصمیم گرفتند تا زمانی که اسرائیل اراضی اشغالی را تخلیه نکند، تولید و صدور نفت خود را برای کشورهای حامی اسرائیل ماهانه پنج درصد کاهش دهند. عربستان سعودی تولید خود را تا ۲۵ درصد کاهش داد و صدور نفت به آمریکا را قطع کرد. 🔸اما در حالی که کشورهای عربی برای اعمال فشار بر حامیان اسرائیل متحد شده بودند، رژیم شاه نه تنها به این تحریم نپیوست، بلکه به مهم‌ترین تأمین‌کننده نفت رژیم صهیونیستی تبدیل شد. 🔸 شاه برای حفظ ظاهر، سیاستی دوگانه در پیش گرفت؛ با تقاضای اسرائیل مبنی بر ارسال گلوله توپ موافقت کرد و در عین حال ششصد هزار تن نفت به مصر تحویل داد. درآمد عظیم نفتی اما نه در مسیر پیشرفت کشور، بلکه در راه بذل و بخشش به کشورهای خارجی هزینه شد. متن کامل این روایت را در [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓️ رد پای اتیوپی در روابط پهلوی با اسرائیل 🔹 نتانیاهو به‌تازگی از شش‌ضلعی کشورهای متحد خود نام برده که اتیوپی نیز در میان آن‌ها قرار دارد؛ کشوری در شاخ آفریقا و مشرف به دریای سرخ که به دلیل موقعیت ژئوپولیتیکی، از دهه‌ها پیش جایگاه ویژه‌ای در استراتژی پیرامونی اسرائیل داشته است. اسرائیل برای دستیابی به عمق راهبردی و ایجاد پایگاه‌های اطلاعاتی و نظامی در حاشیه جهان عرب، اتیوپی را به‌عنوان مهم‌ترین متحد آفریقایی خود برگزید. 🔹 ۱۸ شهریور ۱۳۵۰، نمایندگی ساواک در اسرائیل در گزارشی محرمانه اعلام کرد که سرویس امنیتی اتیوپی، از طریق سرویس امنیتی اسرائیل، درخواست حضور در جشن‌های دوهزار و پانصد ساله شاهنشاهی را مطرح کرده است. 🔹 روابط اسرائیل و اتیوپی از سال ۱۹۵۷ گسترش یافت. در سال ۱۹۶۰، نیروی هوایی اسرائیل به امپراتور هایله سلاسی در مواجهه با کودتای نظامی کمک کرد و سرانجام اتیوپی در سپتامبر ۱۹۶۳ اسرائیل را به رسمیت شناخت. 🔹 در جشن‌های ۲۵۰۰ ساله، هایله سلاسی در تمام برنامه‌ها تنگاتنگ محمدرضا پهلوی قرار داشت؛ نزدیکی معناداری که می‌توان آن را در اتحاد ویژه آنان با رژیم صهیونیستی جست‌وجو کرد: هایله سلاسی بزرگ‌ترین متحد اسرائیل در آفریقا و محمدرضا پهلوی بزرگ‌ترین متحد اسرائیل در خاورمیانه بود. در این میان، ارتباط شاه با اسرائیل و مصر نیز بخشی از مناسبات منطقه‌ای آن دوره بود. 🔗 تصاویر این روابط و متن کامل روایت را در [اینجا] و [اینجا] بخوانید. 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 از میدان جنگ تا میدان سازندگی 🔻 مروری بر سفرهای امام شهید به آذربایجان غربی 🔸پس از پذیرش قطعنامه ۵۹۸، امام خمینی احتمال می‌دادند که مردم و رزمندگان احساس شکست کنند و دشمن از این وضعیت سوءاستفاده کند. به همین دلیل، در پیامی محرمانه از مسئولان ارشد خواستند با تمام توان، چرایی پذیرش قطعنامه را برای مردم تبیین کنند. آیت‌الله شهید سیدعلی خامنه‌ای، رئیس‌جمهور و رئیس شورای عالی دفاع، یکی از مخاطبان این پیام بود. 🔹امام شهید از ۳۰ مهر تا سوم آبان ۱۳۶۷ به آذربایجان غربی سفر کردند تا ضمن قدردانی از ایثارگری مردم، مسائل منطقه را از نزدیک ببینند و امید به آینده را تقویت کنند. ایشان در ارومیه، مهاباد و میاندوآب، بر ناکامی دشمن در ایجاد اختلافات قومی و مذهبی تأکید کردند و از مردم خواستند در کنار یکدیگر بمانند. در مهاباد و میاندوآب، سخنان ایشان از مقاومت هشت‌ساله به ضرورت سازندگی رسید؛ آینده‌ای که در آن، اقوام ایرانی با تکیه بر توانایی‌های خود، در آبادانی کشور سهیم باشند. 🔸در ادامه سفر، ایشان در شبستر، خامنه و خوی بر این نکته تأکید کردند که سازندگی کشور نیز مانند دوران جنگ، به ایستادگی در برابر قدرت‌ها نیاز دارد. ایشان از صاحبان امکانات مالی خواستند با ایجاد واحدهای تولیدی و صنعتی، در بازسازی کشور نقش فعالی داشته باشند. متن کامل این روایت را در [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 وحدت در نقاط تنش 🔹۳۰ مهر ۱۳۶۰، آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، رئیس‌جمهور وقت، در مصاحبه‌ای از رد پیشنهادش به مجلس درباره نخست‌وزیری دکتر ولایتی تشکر کرد و گفت که این اقدام شجاعانه مجلس را می‌ستاید. این مواجهه همدلانه در شرایط خاص کشور، آبی بر آتش اختلاف بود. 🔸در سال ۱۳۶۰ تلاش‌های مجاهدین خلق برای ناامنی افزایش یافت؛ سازمان با اعلام جنگ مسلحانه در ۲۸ خرداد ۶۰ و پس از ناکامی «سرنگونی ضربتی»، «هدف قرار دادن سران» را در پیش گرفت. در ۸ شهریور ۱۳۶۰ دفتر نخست‌وزیری منفجر شد و شهیدان رجایی و باهنر به شهادت رسیدند؛ موج ترورها تا انتخابات ادامه داشت. 🔹سومین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری در ۱۰ مهر ۱۳۶۰ برگزار شد. امام خمینی با تجدیدنظر در دیدگاه پیشین خود، با کاندیداتوری آیت‌الله خامنه‌ای موافقت کرده و فرمودند: «وقتی که ما آمدیم و وارد معرکه شدیم، دیدیم که اگر روحانیون را بگوییم همه بروید سراغ مسجدتان، این کشور به حلقوم آمریکا یا شوروی می‌رود.» آیت‌الله خامنه‌ای از ۱۶ میلیون رأی، با ۱۵٫۲ میلیون رأی پیروز شد؛ نسبتی که تاکنون بی‌نظیر باقی مانده است. 🔸دولت اول شهید امام خامنه‌ای در ۲۶ مهر ۱۳۶۰ آغاز شد. مجاهدین خلق با ترورهای خونین در پی برهم‌زدن ثبات بودند، اما نه‌تنها به اهداف براندازانه خود نرسیدند، بلکه حضور بی‌سابقه مردم مشروعیت نظام را بیش از پیش تثبیت کرد و رویای براندازی را به شکست کشاند. نقطه عطف عبور ایران اسلامی از این گردنه، وحدت در نقاط تنش بود. مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 تلگرام | بله | ایتا | اینستاگرام 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 روایت یک ایستادگی 🔹 مقاومت در لبنان ریشه در سال‌ها ایستادگی در برابر اشغالگری داشت. از نخستین کسانی که این مقاومت را منسجم کرد، شیخ راغب حرب بود. او پس از بازگشت از تهران، بسیج عمومی علیه اسرائیل را در جبشیت آغاز کرد و پس از ۱۷ روز بازداشت، با فشار مردمی آزاد شد؛ الگویی که به سراسر جنوب لبنان گسترش یافت. 🔸 همین الگو چند ماه بعد، در ۲۳ اکتبر ۱۹۸۳، در انفجار مقر تفنگداران آمریکایی و چتربازان فرانسوی در بیروت تکرار شد. ۲۴۱ آمریکایی و ۷۴ فرانسوی کشته شدند و نیروهای خارجی لبنان را ترک کردند. با خروج نیروهای چندملیتی، مقاومت سازمان‌یابی شد و با اعزام هیئت ایرانی به دمشق و شکل‌گیری حزب‌الله، به ساختاری پایدار تبدیل شد. 🔹 این ساختار در جنگ ۳۳روزه ۲۰۰۶ آزمون بزرگی داد. هدف اسرائیل نابودی حزب‌الله بود، اما محقق نشد و افسانه شکست‌ناپذیری‌اش هم فرو ریخت. در این بازه زمانی تا سال ۲۰۲۴ هم آزمون‌های متعدد دیگری رقم خورد که مقاومت از اکثر آن‌ها سربلند بیرون آمد. یکی از مهمترین آزمون‌ها در سال ۲۰۲۴، شهادت سیدحسن نصرالله بود. اتفاقی که برخلاف تصور صهیونیست‌ها پایانی بر مقاومت نبود و حلقه‌ای دیگر از زنجیره‌ای را شامل می‌شد که از جبشیت و بیروت آغاز شده بود. همان‌گونه که ترور شیخ راغب حرب و شهادت فرماندهان پیشین، مقاومت را از میان نبرد، شهادت سید حسن نصرالله نیز مسیر را متوقف نکرد و نیروهای مقاومت با تمام توان در میدان به حضور خود ادامه دادند. متن کامل این روایت را در اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 مهمان دردسرساز واشنگتن 🔹 در روزهای ابتدایی آبان و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، سخنگوی وزارت امور خارجۀ آمریکا، هادینگ کارتر اعلام کرد که شاه سابق با روادید موقت توریستی وارد آمریکا شده و پس از معالجات پزشکی، کشور را ترک خواهد کرد. عجیب آنجا بود که سخنگوی شاه سابق ایران این ادعا را تکذیب کرد! بخش فارسی رادیو لندن گزارش داد که سخنگوی محمدرضا پهلوی در نیویورک «این گزارش‌ها را تکذیب کرده است که شاه به طرز وخیمی بیمار و با مرگ دست به گریبان است.» با این تکذیبیه، تردید افکار عمومی نسبت به سوءنیت دولت ایالات متحده به یقین تبدیل شد. 🔸 همین باعث شد تا نخستین تظاهرات نیز در همان روز ۲ آبان، در مقابل بیمارستان نیویورک برپا شود. حدود دویست نفر با شعار «مرگ بر شاه» خواستار اخراج محمدرضا پهلوی از ایالات متحده شدند. سفارت ایران در واشنگتن هم در اعتراض به احتمال طولانی شدن اقامت شاه، در روز ۴ آبان تعطیل شد. 🔹 اما اوج اعتراضات در ۱۳ آبان رقم خورد. هفت دانشجوی ایرانی که خود را اعضای انجمن دانشجویان مسلمان آمریکا و کانادا معرفی کردند، به بالای مجسمۀ آزادی رفتند و پارچه‌نوشتۀ بزرگی از تاج تندیس آویختند تا مطالبۀ «محاکمه و مجازات» شاه مخلوع را به گوش اهالی نیویورک برسانند. متن کامل این روایت را در اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 جشن در دربار و اعتراض در خیابان 🔹 چهارم آبان، سالروز تولد محمدرضا شاه پهلوی، هر سال با جشن‌ها و تشریفات گسترده حکومتی همراه بود؛ اما در سال ۱۳۵۷، در حالی که رژیم سرگرم برگزاری مراسم و تبریک‌های رسمی بود، اعتراضات مردمی، تعطیلی بازارها و برخوردهای خشونت‌آمیز، کشور را در شرایطی بحرانی قرار داد. 🔸 یکی از نقاط عطف این فضای ملتهب، واقعه مسجد جامع کرمان در ۲۴ مهر ۱۳۵۷ بود. بیش از ۲۰ هزار نفر از مردم برای چهلم شهدای هفدهم شهریور تهران و نخستین سالگرد شهادت آیت‌الله سید مصطفی خمینی در مسجد جامع گرد آمده بودند. با این حال این مراسم پس از حمله گروهی از طرفداران شاه، پرتاب گاز اشک‌آور و آتش‌زدن بخش‌هایی از مسجد، به خشونت کشیده شد. 🔹 در پی این حوادث، امام خمینی در چهارم آبان ۱۳۵۷، هم‌زمان با سالروز تولد شاه، این روز را «روز عزای ملت» اعلام کردند و در پیامی نوشتند: «اوضاع جاری در ایران موجب نگرانی شدید این جانب است.» ایشان همچنین تأکید کردند: «امروز عقب‌نشینی ننگ و عار و انتحار است.» 🔸 در حالی که نخست‌وزیر از جانب هیئت دولت تولد شاه را تبریک می‌گفت، اخبار اعتراضات و سرکوب مردم نیز در روزنامه‌ها منتشر می‌شد. این هم‌زمانی، تصویری آشکار از بی‌توجهی حکومت به رنج و مطالبات مردم و شکاف عمیق میان جشن‌های دربار و واقعیت جامعه بود؛ تقابلی که در پیام امام خمینی با تعبیر «روز عزای ملت» بازتاب یافت. 📸 آثار تخریب و آتش‌سوزی در مسجد جامع کرمان، ۲۴ مهرماه متن کامل این روایت را در اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir