eitaa logo
موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی
621 دنبال‌کننده
409 عکس
4 ویدیو
0 فایل
مؤسسه‌ای با هدف پاسخ به پرسش‌هایی درباره علل و زمینه‌های انقلاب اسلامی، بازخوانی زوایای پنهان تاریخ و روایتی متکی بر اسناد تاریخی 🌐 www.psri.ir شناسه بله، ایتا و تلگرام: 🆔 @psri_ir
مشاهده در ایتا
دانلود
🗓 محاصره‌ٔ دریایی که به نتیجه نرسید 🔸مهرماه ۱۳۶۶، منابع دولتی آمریکا اعلام کردند اگر ایران با آتش‌بس در جنگ با عراق موافقت نکند، واشنگتن به‌دنبال محاصره دریایی ایران در خلیج فارس خواهد رفت. چند روز بعد، حتی از محاصره پایانه‌های نفتی و قطع بخش بزرگی از درآمد صادرات نفت ایران سخن گفته شد. آمریکا می‌خواست با این تهدیدها ایران را تحت فشار بگذارد. 🔹آمریکا برای حفاظت از نفتکش‌های کویتی وارد خلیج فارس شده بود، اما حضور نظامی‌اش از همان ابتدا بدون خطر پیش نرفت. نفتکش بریجتون که تحت اسکورت آمریکایی‌ها حرکت می‌کرد، با مین برخورد کرد. بعدتر، حمله ایران به بندر الاحمدی کویت نشان داد که فشار بر ایران می‌تواند به منافع دیگر صادرکنندگان نفت هم آسیب بزند. 🔸پس از حمله آمریکا به سکوی نفتی ایران در ۲۷مهر ۱۳۶۶، ایران چهار روز بعد بندر الاحمدی کویت را هدف قرار داد. این حمله، صادرات نفت کویت را به‌شدت کاهش داد و به گفته هاشمی رفسنجانی، آمریکا را تحقیر کرد. 🔹این عملکرد ایران باعث سرانجام آمریکا نتواند ادعاهایی که در مورد محاصره دریایی میکرد را به نتیجه برساند. آنها به دنبال گزینه دیگری رفتند. ریگان واردات کالاهای ایرانی به آمریکا را ممنوع کرد. آلمان، ژاپن و فرانسه از همراهی با درخواست آمریکا برای تحریم اقتصادی ایران خودداری کردند. به این ترتیب آمریکه نه توانسته محاصره دریایی که با تهدیدهای بزرگ مطرح شده بود را اجرا کنید و از طرف دیگر نقشه تحریم‌هایش هم عملی نشد. متن کامل این روایت را در [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 نفت‌رسانی در تحریم نفتی 🔻روایتی از وحدت عربی و سیاست دوگانه پهلوی 🔸وقتی اوپک در ۱۶ اکتبر ۱۹۷۳ برای نخستین‌بار قیمت رسمی نفت را حدود ۷۰ درصد افزایش داد و در ۲۳ دسامبر همان سال، شش کشور صادرکننده نفت خلیج فارس از جمله ایران در تهران اعلام کردند قیمت نفت شاخص عربستان به ۱۱٫۶۵۱ دلار در هر بشکه می‌رسد، جهان با شوک نفتی بی‌سابقه‌ای روبه‌رو شد. این افزایش، نتیجه تحریم نفتی کشورهای عربی در ۲۵ مهر ۱۳۵۲ (هم‌زمان با چهارمین جنگ اعراب و اسرائیل) بود؛ تحریمی که نخستین کاربرد گسترده سلاح نفت در تاریخ معاصر محسوب می‌شد. 🔹در ۲۱ اکتبر ۱۹۷۳، وزیران کشورهای عرب تولیدکننده نفت در کویت تصمیم گرفتند تا زمانی که اسرائیل اراضی اشغالی را تخلیه نکند، تولید و صدور نفت خود را برای کشورهای حامی اسرائیل ماهانه پنج درصد کاهش دهند. عربستان سعودی تولید خود را تا ۲۵ درصد کاهش داد و صدور نفت به آمریکا را قطع کرد. 🔸اما در حالی که کشورهای عربی برای اعمال فشار بر حامیان اسرائیل متحد شده بودند، رژیم شاه نه تنها به این تحریم نپیوست، بلکه به مهم‌ترین تأمین‌کننده نفت رژیم صهیونیستی تبدیل شد. 🔸 شاه برای حفظ ظاهر، سیاستی دوگانه در پیش گرفت؛ با تقاضای اسرائیل مبنی بر ارسال گلوله توپ موافقت کرد و در عین حال ششصد هزار تن نفت به مصر تحویل داد. درآمد عظیم نفتی اما نه در مسیر پیشرفت کشور، بلکه در راه بذل و بخشش به کشورهای خارجی هزینه شد. متن کامل این روایت را در [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ رد پای اتیوپی در روابط پهلوی با اسرائیل 🔹 نتانیاهو به‌تازگی از شش‌ضلعی کشورهای متحد خود نام برده که اتیوپی نیز در میان آن‌ها قرار دارد؛ کشوری در شاخ آفریقا و مشرف به دریای سرخ که به دلیل موقعیت ژئوپولیتیکی، از دهه‌ها پیش جایگاه ویژه‌ای در استراتژی پیرامونی اسرائیل داشته است. اسرائیل برای دستیابی به عمق راهبردی و ایجاد پایگاه‌های اطلاعاتی و نظامی در حاشیه جهان عرب، اتیوپی را به‌عنوان مهم‌ترین متحد آفریقایی خود برگزید. 🔹 ۱۸ شهریور ۱۳۵۰، نمایندگی ساواک در اسرائیل در گزارشی محرمانه اعلام کرد که سرویس امنیتی اتیوپی، از طریق سرویس امنیتی اسرائیل، درخواست حضور در جشن‌های دوهزار و پانصد ساله شاهنشاهی را مطرح کرده است. 🔹 روابط اسرائیل و اتیوپی از سال ۱۹۵۷ گسترش یافت. در سال ۱۹۶۰، نیروی هوایی اسرائیل به امپراتور هایله سلاسی در مواجهه با کودتای نظامی کمک کرد و سرانجام اتیوپی در سپتامبر ۱۹۶۳ اسرائیل را به رسمیت شناخت. 🔹 در جشن‌های ۲۵۰۰ ساله، هایله سلاسی در تمام برنامه‌ها تنگاتنگ محمدرضا پهلوی قرار داشت؛ نزدیکی معناداری که می‌توان آن را در اتحاد ویژه آنان با رژیم صهیونیستی جست‌وجو کرد: هایله سلاسی بزرگ‌ترین متحد اسرائیل در آفریقا و محمدرضا پهلوی بزرگ‌ترین متحد اسرائیل در خاورمیانه بود. در این میان، ارتباط شاه با اسرائیل و مصر نیز بخشی از مناسبات منطقه‌ای آن دوره بود. 🔗 تصاویر این روابط و متن کامل روایت را در [اینجا] و [اینجا] بخوانید. 🆔 @psri_ir
🗓 از میدان جنگ تا میدان سازندگی 🔻 مروری بر سفرهای امام شهید به آذربایجان غربی 🔸پس از پذیرش قطعنامه ۵۹۸، امام خمینی احتمال می‌دادند که مردم و رزمندگان احساس شکست کنند و دشمن از این وضعیت سوءاستفاده کند. به همین دلیل، در پیامی محرمانه از مسئولان ارشد خواستند با تمام توان، چرایی پذیرش قطعنامه را برای مردم تبیین کنند. آیت‌الله شهید سیدعلی خامنه‌ای، رئیس‌جمهور و رئیس شورای عالی دفاع، یکی از مخاطبان این پیام بود. 🔹امام شهید از ۳۰ مهر تا سوم آبان ۱۳۶۷ به آذربایجان غربی سفر کردند تا ضمن قدردانی از ایثارگری مردم، مسائل منطقه را از نزدیک ببینند و امید به آینده را تقویت کنند. ایشان در ارومیه، مهاباد و میاندوآب، بر ناکامی دشمن در ایجاد اختلافات قومی و مذهبی تأکید کردند و از مردم خواستند در کنار یکدیگر بمانند. در مهاباد و میاندوآب، سخنان ایشان از مقاومت هشت‌ساله به ضرورت سازندگی رسید؛ آینده‌ای که در آن، اقوام ایرانی با تکیه بر توانایی‌های خود، در آبادانی کشور سهیم باشند. 🔸در ادامه سفر، ایشان در شبستر، خامنه و خوی بر این نکته تأکید کردند که سازندگی کشور نیز مانند دوران جنگ، به ایستادگی در برابر قدرت‌ها نیاز دارد. ایشان از صاحبان امکانات مالی خواستند با ایجاد واحدهای تولیدی و صنعتی، در بازسازی کشور نقش فعالی داشته باشند. متن کامل این روایت را در [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 وحدت در نقاط تنش 🔹۳۰ مهر ۱۳۶۰، آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، رئیس‌جمهور وقت، در مصاحبه‌ای از رد پیشنهادش به مجلس درباره نخست‌وزیری دکتر ولایتی تشکر کرد و گفت که این اقدام شجاعانه مجلس را می‌ستاید. این مواجهه همدلانه در شرایط خاص کشور، آبی بر آتش اختلاف بود. 🔸در سال ۱۳۶۰ تلاش‌های مجاهدین خلق برای ناامنی افزایش یافت؛ سازمان با اعلام جنگ مسلحانه در ۲۸ خرداد ۶۰ و پس از ناکامی «سرنگونی ضربتی»، «هدف قرار دادن سران» را در پیش گرفت. در ۸ شهریور ۱۳۶۰ دفتر نخست‌وزیری منفجر شد و شهیدان رجایی و باهنر به شهادت رسیدند؛ موج ترورها تا انتخابات ادامه داشت. 🔹سومین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری در ۱۰ مهر ۱۳۶۰ برگزار شد. امام خمینی با تجدیدنظر در دیدگاه پیشین خود، با کاندیداتوری آیت‌الله خامنه‌ای موافقت کرده و فرمودند: «وقتی که ما آمدیم و وارد معرکه شدیم، دیدیم که اگر روحانیون را بگوییم همه بروید سراغ مسجدتان، این کشور به حلقوم آمریکا یا شوروی می‌رود.» آیت‌الله خامنه‌ای از ۱۶ میلیون رأی، با ۱۵٫۲ میلیون رأی پیروز شد؛ نسبتی که تاکنون بی‌نظیر باقی مانده است. 🔸دولت اول شهید امام خامنه‌ای در ۲۶ مهر ۱۳۶۰ آغاز شد. مجاهدین خلق با ترورهای خونین در پی برهم‌زدن ثبات بودند، اما نه‌تنها به اهداف براندازانه خود نرسیدند، بلکه حضور بی‌سابقه مردم مشروعیت نظام را بیش از پیش تثبیت کرد و رویای براندازی را به شکست کشاند. نقطه عطف عبور ایران اسلامی از این گردنه، وحدت در نقاط تنش بود. مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 تلگرام | بله | ایتا | اینستاگرام 🆔 @psri_ir
🗓 روایت یک ایستادگی 🔹 مقاومت در لبنان ریشه در سال‌ها ایستادگی در برابر اشغالگری داشت. از نخستین کسانی که این مقاومت را منسجم کرد، شیخ راغب حرب بود. او پس از بازگشت از تهران، بسیج عمومی علیه اسرائیل را در جبشیت آغاز کرد و پس از ۱۷ روز بازداشت، با فشار مردمی آزاد شد؛ الگویی که به سراسر جنوب لبنان گسترش یافت. 🔸 همین الگو چند ماه بعد، در ۲۳ اکتبر ۱۹۸۳، در انفجار مقر تفنگداران آمریکایی و چتربازان فرانسوی در بیروت تکرار شد. ۲۴۱ آمریکایی و ۷۴ فرانسوی کشته شدند و نیروهای خارجی لبنان را ترک کردند. با خروج نیروهای چندملیتی، مقاومت سازمان‌یابی شد و با اعزام هیئت ایرانی به دمشق و شکل‌گیری حزب‌الله، به ساختاری پایدار تبدیل شد. 🔹 این ساختار در جنگ ۳۳روزه ۲۰۰۶ آزمون بزرگی داد. هدف اسرائیل نابودی حزب‌الله بود، اما محقق نشد و افسانه شکست‌ناپذیری‌اش هم فرو ریخت. در این بازه زمانی تا سال ۲۰۲۴ هم آزمون‌های متعدد دیگری رقم خورد که مقاومت از اکثر آن‌ها سربلند بیرون آمد. یکی از مهمترین آزمون‌ها در سال ۲۰۲۴، شهادت سیدحسن نصرالله بود. اتفاقی که برخلاف تصور صهیونیست‌ها پایانی بر مقاومت نبود و حلقه‌ای دیگر از زنجیره‌ای را شامل می‌شد که از جبشیت و بیروت آغاز شده بود. همان‌گونه که ترور شیخ راغب حرب و شهادت فرماندهان پیشین، مقاومت را از میان نبرد، شهادت سید حسن نصرالله نیز مسیر را متوقف نکرد و نیروهای مقاومت با تمام توان در میدان به حضور خود ادامه دادند. متن کامل این روایت را در اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir