♻️ سیر کلّی مراحل بررسی یک سند
1⃣ انتساب متن به معصوم(ع): اگر متن روایت به معصوم انتساب داده نشده باشد یا انتساب متن به معصوم به دلیل اضمار روایت یا احتمال این که متن بیان شده شرح و تفسیر محدّث باشد یا ... به اثبات نرسد، منقول فاقد اعتبار خواهد بود.
2⃣ اعتبار منبع روایت: انتساب کتاب به مولّف ادّعایی، اعتبار نسخه موجود از کتاب و وثاقت مولّف کتاب در این مرحله مورد بررسی قرار می گیرند.
3⃣ شناخت سلسله سند صحیح و واقعی روایت با مراجعه به نسخ مختلف کتابی که روایت در آن یافت شده است و کتب دیگر روایی یا فقهی که این روایت را نقل کرده اند؛ و همچنین با توجّه به قواعد و شواهد رجالی.
4⃣ تشخیص افراد واقع شده در سند با توجّه به قواعد رجالی تمییز مشترکات، توحید مختلفات و ... .
5⃣ تشخیص اِسناد یا اِرسال سند با توجه به شناخت زمان و مکان راویان (طبقات).
6⃣ بررسی وثاقت افراد واقع شده در سند با استفاده از توثیقات خاصّ یا توثیقات عام.ّ
گاهی شخص واقع شده در سند مردّد بین چند عنوان است که برای تصحیح سند، لازم است وثاقت همه ی آنها به اثبات رسیده باشد یا از قرائنی بتوان اثبات کرد که شخص موجود در این سند، ثقه است ولو عنوان دقیق آن را نتوان تمییز داد.
7⃣ گاهی سند روایت قابل تصحیح نیست، اما با پذیرش قاعده تعویض سند و اجرای آن می توان سند روایت را تصحیح کرد.
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
💢 راه درست ملاحظه فتاوای عامّه
✔️استاد سید محمدجواد شبیری زنجانی
🔹آیتالله والد میفرمودند که برای ملاحظه فتاوای عامّه نباید به کتاب «الفقه علی المذاهب الأربعه» رجوع نمود؛ چرا که در این کتاب، فتاوای مشهور مذاهب اربعه نقل میشود، نه فتوای یک فقیه خاص. مثلاً فتوای حنفیّه نقل میشود، نه فتوای ابوحنیفه. ممکن است فتوایی که از حنفیّه نقل میشود، فتوای مشهور حنفیها باشد، ولی فتوای شخص ابوحنیفه بر خلاف آن باشد، و یا از اساس، ابوحنیفه در مورد آن مساله فتوایی نداشته باشد؛ بلکه برخی از شاگردان ابوحنیفه و یا برخی متأخّرین، بر اساس دیدگاههای ابوحنیفه، آن فتوا را به عنوان فتوای حنفیّه استخراج کرده باشند.
🔻ملاحظه ای پیرامون فتاوای احمد بن حنبل و حمل بر تقیّه
🔸احمد بن حنبل در زمان ائمّه علیهم السلام زندگی نکرده است. وفات او در سال ۲۴۱ ق بوده، در حالی که غالب روایات ما از صادقین علیهما السلام نقل شده است. احمد بن حنبل، آخرین فقیه از فقهای اربعه عامّه است. فقهای عامّه به این ترتیب هستند: ابوحنیفه، مالک، شافعی، احمد بن حنبل. بنابراین، قول احمد بن حنبل نمیتواند کاشف از تقیّهای بودن روایت صادره از ائمّه علیهم السلام باشد.
🔻منابع مفید برای دستیابی به اقوال فقهای عامّه
🔹بهترین کتابی که فتاوای اشخاص عامّه را میتوان در آن پیدا کرد، مغنی ابن قُدامه است. این کتاب بسیار منظّم است؛ لذا دسترسی به فتاوای عامّه در آن آسان است. به علاوه، این کتاب دو جلد فهرست نیز دارد، که میتوان به آسانی از طریق این فهرست به مطلوب رسید. اگر مطلبی که به دنبال آن هستیم، در کتاب خلاف شیخ طوسی نیز آمده باشد، از پاورقیهای این کتاب که به کتب عامّه ارجاع داده و منابع را ذکر نموده نیز میتوان استفاده کرد. بدایة المجتهد از ابن رشد هم، در این زمینه کتاب مفیدی است. این کتاب به طور خلاصه تألیف شده، ولی نظم مناسبی دارد و قابل استفاده است. نوع کتب عامّه، دارای نظم مشخّصی نیست و مباحث به صورت نامنظّم بحث شده و پیدا کردن یک مطلب در آنها با دشواری زیادی همراه است؛ لذا در ابتدای امر، رجوع به این کتب مشکل است. مصنّف ابن ابی شیبه و مصنّف عبدالرزاق نیز فتاوای صحابه و تابعین را ذکر کردهاند که برای به دست آوردن فتوای صحابه و تابعین مفید است. ابن عبد البرّ نیز در کتاب جامع بیان العلم و کتب دیگر خود، نقل قولهای مفیدی دارد. در مجموع، بهترین کتاب همانطور که بیان شد، مغنی ابن قدامه است. / درس خارج فقه کتاب الزکاة، ۸ آبان ۱۴۰۲
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
هدایت شده از درس رجال سید محمد جواد سید شبیری
🔻توثیقات رجالیان حسی یا حدسی؟ (۱)
📝 سیدمحمدجواد سیدشبیری
📚 آیا #توثیقات #نجاشی نسبت به سابقین خود که با آن ها معاصر نبوده، إخبار از #حس است یا #حدسی و اجتهادی می باشد؟
🔻به طور کلی منشأ توثیقات یک فرد نسبت به سابقین خود، یا از باب ورود روایاتی از جانب ائمه علیهم السلام در مدح آن شخص است (مانند تألیف کتاب کشی) که به استنباطی مانند استنباط احکام شرعی و ملاحظه روات نیاز دارد، و یا حکم به وثاقت یک شخص از جهت بررسی کتب و مدوّناتش و مقایسه کتاب او با سایر کتب می باشد. که در هر دو قسم به اجتهاد عمل می شود، همان طور که مرحوم نجاشی اجتهاد می کرده است.
🔸شاهد بر اجتهاد مرحوم نجاشی، مقایسه روایات یک فرد با سایر روایات است. به طور نمونه:
▪️ در ترجمه "الحسن بن العباس الحریش الرازی": أبو علي روى عن أبي جعفر الثاني عليه السلام، ضعيف جدا. له كتاب: إنا أنزلناه في ليلة القدر، و هو كتاب ردي الحديث، مضطرب الألفاظ. (رجال النجاشی، رقم۱۳۸، ص۶۰-۶۱)
▪️و ترجمه "الحسن بن محمد بن يحيى بن الحسن بن جعفر بن عبيد الله بن الحسين بن علي بن الحسين بن علي بن أبي طالب عليهم السلام": أبو محمد، المعروف بابن أخي طاهر. روى عن جده يحيى بن الحسن و غيره، و روى عن المجاهيل أحاديث منكرة رأيت أصحابنا يضعفونه. (رجال النجاشی، رقم۱۴۹، ص۶۴)
▪️و همچنین ترجمه "داود بن کثیر الرقّی": و أبوه كثير يكنى أبا خالد، و هو يكنى أبا سليمان. ضعيف جدا، و الغلاة تروي عنه. (رجال النجاشی، رقم۴۱۰، ص۱۵۶)
✅ مباحث الحجج، سیستانی، ص۲۰۷ ذیل التنبیه الثانی: فی کیفیة اثبات وثاقة الرواة
ادامه دارد👇
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
http://eitaa.com/shobeiri
هدایت شده از درس رجال سید محمد جواد سید شبیری
🔻توثیقات رجالیان حسی یا حدسی؟ (۲)
📝 سیدمحمدجواد سیدشبیری
📚 پس چون #توثیقات رجالیون مانند نجاشی از این باب بوده، لذا توثیقات اجتهادی هستند و إخبار آنها به توثیق شخصی، #خبر_حسی نمی باشد.
ولی برخی از اکابر مانند مرحوم آقای #خویی مدعی شدند که این أخبار، إخبار حسی می باشد:
🔸فإن قيل: إنّ إخبارهم عن الوثاقة و الحسن -لعله- نشأ من #الحدس و الاجتهاد و إعمال النظر، فلا تشمله أدلة حجية خبر الثقة، فإنّها لا تشمل الأخبار الحدسية، فإذا احتمل أنّ الخبر حدسي كانت #الشبهة_مصداقية.
قلنا: إنّ هذا الاحتمال لا يعتنى به بعد قيام السيرة على حجية خبر الثقة فيما لم يعلم أنّه نشأ من الحدس.
و لا ريب في أنّ احتمال الحس في أخبارهم -و لو من جهة نقل كابر عن كابر و ثقة عن ثقة- موجود وجدانا.
كيف؟ و قد كان تأليف كتب الفهارس و التراجم لتمييز الصحيح من السقيم أمرا متعارفا عندهم، و قد وصلتنا جملة من ذلك و لم تصلنا جملة أخرى.
و قد بلغ عدد #الكتب_الرجالية من زمان الحسن بن محبوب إلى زمان الشيخ نيّفا و مائة كتاب على ما يظهر من النجاشي و الشيخ و غيرهما.
و قد جمع ذلك البحّاثة الشهير المعاصر الشيخ آقا بزرگ الطهراني في كتابه #مصفّى_المقال.
قال الشيخ في كتاب العدّة في آخر فصل في ذكر خبر الواحد: «إنّا وجدنا الطائفة ميّزت الرجال الناقلة لهذه الأخبار فوثّقت الثقات منهم، و ضعّفت الضعفاء، و فرّقت بين من يعتمد على حديثه و روايته و بين من لا يعتمد على خبره، و مدحوا الممدوح منهم و ذمّوا المذموم. و قالوا: فلان متّهم في حديثه، و فلان كذّاب، و فلان مخلّط، و فلان مخالف في المذهب و الاعتقاد، و فلان واقفي، و فلان فطحي، و غير ذلك من الطعون التي ذكروها.
و صنفوا في ذلك الكتب و استثنوا الرجال من جملة ما رووه من التصانيف في فهارسهم، حتى أنّ واحدا منهم إذا أنكر حديثا طعن في إسناده و ضعفه بروايته. هذه عادتهم على قديم و حديث لا تنخرم».
و النجاشي قد يسند ما يذكره إلى أصحاب الرجال و يقول: «ذكره أصحاب الرجال». (معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۴۱-۴۲)
🔹و در قبال قول شیخ طوسی در عدّة الاصول، قول ابن قبه در کمال الدین شیخ صدوق می باشد:
و كان أسلافهم قوم يرجعون إلى ورع و اجتهاد و سلامة ناحية و لم يكونوا أصحاب نظر و تميز فكانوا إذا رأوا رجلا مستورا يروي خبرا أحسنوا به الظن و قبلوه. (کمال الدین، ج۱، ص۱۱۰)
🔻به طور کلی مناشیء و منابعی که به واسطه آن افراد در فهرست #شیخ_طوسی و فهرست نجاشی توثیق شده اند مختلف بوده است و برخی از آن ها بدین قرارند:
1⃣ معاشرت؛ به اینکه با فردی که توثیق کرده اند معاشر بوده اند، و وثاقت اگرچه از امور حسی نیست ولی از امور شبیه حس قلمداد می شود.
2⃣ شهرت؛ به اینکه فردی که اراده توثیق او را داشتند، مشهور به وثاقت در نزد آنها بوده، اگرچه زمان او سابق بر آنان بوده است. مانند اینکه ما وقتی می خواهیم به وثاقت فرد مشهوری حکم کنیم، می گوییم وی موثق است اگر چه در زمان سابق ما زندگی می کرده است.
3⃣ توثیق معاصر؛ کما اینکه در کتاب شیخ انصاری توثیق نسبت به معاصرینش وجود دارد.
در این اقسام سه گانه، ممکن است که گفته شود توثیقات إخبار حسی و إخبار ثقه از ثقه می باشد، اگر چه ما حجیت خبر ثقه در موضوعات را انکار می کنیم.
4⃣ ورود روایتی در شأن یک فرد؛ با مراجعه به أخبار وارده در مدح و ذم روات، مانند کتاب کشّی. مستند کشّی نیز کتبی مانند کتاب عیاشی و نصر بن صباح است که در این موضوع نوشته شده بوده است. و این أخبار را نیز مانند سایر روایات باید سند و متن آنها را ملاحظه کرد و استنباط نمود.
5⃣ کتب شخص؛ به اینکه به کتب فردی که می خواستند او را توثیق کنند مراجعه می شده و از خلال کتبش به او شناخت پیدا می کردند. کما اینکه ما وقتی می خواهیم نسبت به یک فردی معرفت پیدا کنیم و وثاقت یا خبرویت یا ... او را تشخیص دهیم، اگر آثاری از او نزد ما موجود باشد، به آنها مراجعه می کنیم.
6⃣ اعتماد به کسی که به آن شخص اعتماد دارد؛ مانند این که نجاشی در مورد علي بن محمد بن قتيبة النيشابوري (النيسابوري) ذکر می کند: عليه اعتمد أبو عمرو الكشي في كتاب الرجال. (رجال النجاشی، رقم۶۷۸، ص۲۵۹)
7⃣ توثیق جماعتی از اهل خبره؛
💠 مجموعه این امور، ممکن است که منشأ و منبع حصول وثوق به وثاقت یک راوی باشد و توثیقات نجاشی را تشکیل دهد. این امور (غیر از سه مورد اول) مقدمات حدسی دارند.
✅ مباحث الحجج، ص۲۰۷-۲۱۰ ذیل التنبیه الثانی: فی کیفیة اثبات وثاقة الرواة
#أصالة_الحس
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
https://eitaa.com/shobeiri
هدایت شده از درس رجال سید محمد جواد سید شبیری
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
#فیلم
🎙حجتالاسلام والمسلمین مهدی عدالتیان
🏴پیامبر اعظم فرمودند:
اگر خداوند همه خوبیها، ارزشها و کمالات را میخواست به صورت یک انسان خلق کند، آن شخص فاطمه سلاماللهعلیها میبود.
وبلکه فاطمه از این هم ارزشمندتر و بالاتر هست بنابراین فاطمیه یادآور همهی ارزشهاست.
▪️انسانیت، سخاوت، گذشت، مهربانی، غیرت، شجاعت، ظلمستیزی، حمایت از مظلوم همهی ارزشها در فاطمیه جلوه دارد.
▪️هرچه میتوانیم برای فاطمیه تلاش کنیم و اظهار ارادت به حضرت زهرا را بیشتر نشان بدیم.
📌 فاطمه جمع همه خوبی ها است.
قَالَ رَسُولُ اللهِ(ص):
«لَو كَان الحُسنُ شَخصَاً لَكَانَ فاطِمَةُ(س)، بَل هِيَ أَعظَمُ، إِنَّ فاطِمَةَ(س) اِبنَتي خَيرُ أَهلِ الأَرضِ عُنصُراً وَ شَرَفاً وَ كَرَمَاَ.»
•┈••✾•🌿🌺🌿•✾•┈•
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
https://eitaa.com/shobeiri
هدایت شده از درس رجال سید محمد جواد سید شبیری
📢 دفاع از کیان احادیث معتبر طبی
◀️ پاسخ های علمی حجت الاسلام شبیری زنجانی، به ادعاهای خلاف واقع مرحوم بهبودی در خصوص احادیث طبی
◀️ بازخوانی یک مناظره مکتوب در سال ۱۳۶۵ که توسط نشریه کیهان فرهنگی در چند شماره منتشر شد.
↔️ در این مناظره مکتوب ابتدا آقای بهبودی ادعاها و مطالب خلاف واقعی را به میراث حدیثی و معتبر شیعه از جمله احادیث طبی وارد میکنند.
اما این ادعاها بی پاسخ نمانده و با واکنش بزرگان و علمای آن زمان روبرو می شود از جمله استاد معظم جناب حجت الاسلام شبیری زنجانی در شماره بعدی کیهان فرهنگی پاسخ های علمی و متینی به ایشان می دهند.
✅ متن تفصیلی این مناظره مکتوب را میتوانید در لینک زیر مشاهده نمایید:👇
http://tebona.ir/2018/06/%d8%a7%db%8c%d8%b6%d8%a7%d8%ad%db%8c-%d8%a8%d8%b1
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
https://eitaa.com/shobeiri
تحلیلی پیرامون حدیث لا نورث.pdf
242.6K
خلاصه فصلی از رساله فاضل ارجمند سید محمد صادق موسوی پیرامون حدیث لانورث
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
✅ سقط در طریق «ابن ابی عمیر عن بکیر» در مشیخه صدوق
📖در تهذیب، من لایحضر الفقیه و بصائر الدرجات روایاتی یافت می شود که ابن ابی عمیر از بکیر نقل کرده است، همچنین مرحوم صدوق در مشیخه فقیه می گوید که ابن ابی عمیر کتاب بکیر را روایت کرده است. بر اساس این قرائن ادعا شده که ابن أبی عمیر، بکیر را درک کرده است. در این نوشتار درصدد رد این ادعا و توجیه قرائن ادعا شده هستیم.
❎ ابن ابی عمیر از بکیر در سه جا نقل روایت دارد که به نظر خللی در سند است و می توان ادعای محرف بودن کرد. این موارد در ذیل شمارش شده و به وجه تحریف آن اشاره می شود:
🖌 این سه مورد را اینجا بخوانید:
👉 B2n.ir/e25093
#یادداشت_محقق
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
حديث_أنتم_أعلم_بأمور_دنياكم_دراسة_تحليلية.pdf
3.91M
◀️ حديث «أنتم أعلم بأمور دنياكم» و دراسة تحليلية
✍ دکتر راشد الهاجری
🔸 خلاصه تحقیق:
أما ما جزم به النبي ص، أو أمر به، أو نهی عنه قطعاً و جزماً، فهو شرع واجب و لازم، سواء کان فی أمور العبادات أو فی أمور المعاملات الدنیویة، فان صدور التشریع بالأمر و النهي یجعله شرعاً من هذه الجهة، فیکون لازماً و واجباً، و ان کان أصله امراً دنیویاً.
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
سخنرانی سیدجواد شبیری.MP3
29.91M
◼️ مصحف حضرت صدیقه طاهره علیهاالسلام
🎙 #سخنرانی استاد معظم آقای سیدمحمّدجواد شبیری زنجانی
📆 سه شنبه 1402/09/21
📎موضوع: مصحف فاطمه سلام الله علیها
🔺 مدرس فقهی امام محمد باقر علیه السلام
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
✔️ درس خارج اصول آیت الله سید احمد #مددی
۱۴۰۱/۹/۱۲
🔸 زمانِ صحابه تقریباً تا سال های ۷۰-۸۰ است. آخر الصحابة موتاً سالِ 110 است، اما در اصطلاح زمان صحابه همین ۷۰-۸۰ است. مثل ابن عباس و...
آنهایی که عمر غیر طبیعی داشتند، از محل کلام خارج است...
🔹 بعد از صحابه «تابعین» هستند که تا حدود سال های ۱۳۰ -۱۴۰ مثل امام صادق(ع)؛ چون امام صادق هم جابر بن عبدالله را که از صحابه بوده، دیدند. امام باقر (علیهالسلام) که مسلّم است.
🔸 بعد از این را اصطلاحاً «عهد فقها» می گویند، البته تابعین هم {در آن زمان} هستند، لکن اصطلاحاً در استنتاجات فقهی و در مباحث علمی {آن دوره را} «عهد فقها» حساب میکنند.
🔹 {یعنی:} عهد رسولالله، عهد صحابه، عهد تابعین و عهد فقها. البته در عهد صحابه هم ما فقیه داریم و در عهد تابعین هم فقهای زیادی داریم، فقهای کمی نداریم، لکن اصطلاحاً این طور است.
🔸 بعد از عهد فقها، «عهد محدثین» شروع میشود...
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
💢اجتهاد و دانش رجال
✍️حجتالاسلام احمدحسین شریفی: مرحوم فاضل تونی، م۱۰۷۱ق، از فقیهان و متکلمان و اصولیان قرن یازدهم، در کتاب الوافیة فی اصول الفقه، درباره اهمیت و جایگاه دانش رجال در اجتهاد دینی میفرماید: «اجتهاد بدون تمسک به احادیث، تصور ندارد؛ و از طرفی به هر حدیثی هم نمیتوان عمل کرد؛ زیرا بسیاری از راویان به دروغگویی شهره بودهاند. بنابراین تردیدی نیست که روایات دروغ در میان روایات منقول از اهل بیت وجود دارد. گاهی برای تمییز روایات درست از نادرست، راهی جز مراجعه به احوال راویان نداریم. بنابراین آگاهی از دانش رجال و شناخت احوال و اوصاف راویان از پیشنیازهای اجتهاد است.»
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
MFH_Volume 10_Issue 1_Pages 137-162.pdf
511.2K
📕مقاله
〽️ "تحلیل زیرساخت استثنای احادیث منفرد محمدبن عیسیبن عبید از یونسبن عبدالرحمن"
🖊 سید علیرضا حسینی شیرازی
🖊 محمد لطفی پور
🖇 فصلنامه، مطالعات فهم حدیث، دوره 10، شماره 1 - شماره پیاپی 19، مهر 1402، صفحه 137-162
📝 چکیده:
🔸 عنوان استثنا، در برخی دانشها و معارف اسلامی از جمله: فقه، اصول، تفسیر و حدیث مطرح شده است. یکی از کاربستهای این عنوان را میتوان در دانش اعتبارسنجی احادیث شیعه دنبال کرد. در اطلاعات راهیافته به کتابهای فهرست با پدیده رایجی در حوزه حدیثی قم، با نام فرایند استثنا مواجه هستیم که معنا و مفهومی خاص از آن، متناسب با موضوع این دانش اراده شده است. به گاه بازخوانی مدخل یونسبنعبدالرحمن در فهرست شیخ طوسی و رجال نجاشی با عبارتی از ابنولید که استثنای احادیث منفرد محمدبنعیسیبنعبید از یونس در خود جای داده است برخورد میکنیم که در تحلیل آن احتمالات گوناگونی وجود دارد. در نوشتار پیشرو از یکسو با رویکرد و نگرش تاریخ حدیث شیعه به سیر تطور و کنشگری دانشیان اعتبارسنجی و فقیهان نسبت به استثنای منفردات محمدبنعیسی از قرن پنجم تا دوران معاصر پرداخته شده است. از سوی دیگر، تمرکز خود را بر نقد و نپذیرفتن نگرشهای گوناگون پیرامون دلیل و زیرساختهای این استثنا قرار داده است که در نوشتههای پیشین به صورت یک مجموعه مشاهده نمیشود. افزون بر آن، در مقاله حاضر از طریق پدیدار کردن یک انگاره نوین، به تحلیل و بازشناسی زیرساخت استثنای منفردات محمدبنعیسی از یونس در بستر تاریخی پرداخته است.
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
💠 صحّت روایات علی بن ابیحمزه بطائنی قبل از وقف
👤 #استاد_سیدمحمدجواد_شبیری_زنجانی
علی بن أبی حمزة و برخی دیگر از واقفه که قبل از وقف، امامی ثقه بودهاند، روایاتشان در آن زمان، صحیحه به شمار میرود؛ چرا که ملاک در صحیح یا موثّق بودن یک خبر، زمان اخذ حدیث است؛ نتیجه آنکه ممکن است روایاتی که از واقفه نقل شده است نیز در شرایطی، روایات صحیحه باشد. اما آنکه چگونه تشخیص داده شود که روایت ایشان مربوط به قبل از وقف است یا بعد از آن، نیازمند توضیح است...
📚 درس خارج فقه، ۱۵ آبان ۱۴۰۲
🔗 ادامه مطلب و مباحثه، در این لینک.
http://mobahathah.ir/showthread.php?tid=3139
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
🔸 طرق تحمّل حدیث
💠 تحمّل حدیث به روش های مختلفی صورت می گیرد که همه آن ها در یک مرتبه نیست.
روش 1️⃣: سماع
در این روش شیخ و استاد مطلبی را نقل و شاگرد گوش می دهد.
روش 2️⃣: قرائت
در این روش شاگرد حدیث را برای استاد می خواند و استاد درباره آن و اینکه کدام قسمت آن صحیح، مصحّف و... است توضیح می دهد.
روش 3️⃣: مناوله
در این روش شاگرد از استاد طلب حدیث نموده و استاد کتاب و حدیث را در اختیار او قرار می دهد. مرتبه این روش پایین تر از روش سماع و روش قرائت است.
روش 4️⃣: اجازه
در این روش سماع و قرائت وجود ندارد، بلکه شخص به دیگری می گوید: من اجازه نقل کتاب یا روایت را به تو می دهم.
روش 5️⃣: وجاده
در این روش، شخص سندی که منتهی به کتاب شود ندارد ولی می بیند که منسوب به فلان مؤلّف بوده و نام او ثبت شده است و از این رو، از آن نقل حدیث می کند. نام این روش وجاده است -وجدته منسوباً إلیه- و پایین ترین مرتبه از مراتب تحمّل حدیث می باشد و بالاترین مرتبه نیز برای روش سماع و قرائت است.
کسانی که الان در جهان -چه در ایران و چه در جاهای دیگر- فهرست برای کتابها می نویسند، از این روش استفاده می کنند. این افراد معمولا سلسه سندی که منتهی به کتاب شود ندارند، ولی می بینند که مثلاً پشت آن «أمالی شیخ طوسی» نوشته شده و به مجرّد آن در کتاب فهرست، آن را به نام ایشان ثبت می کنند؛ نهایتش این است که اگر فهرست کننده اهل دقّت و فن باشد، بررسی می کند که دلیل بر بطلان انتساب کتاب به نویسنده وجود نداشته باشد (گاهی از خود کتاب دلیل بر بطلان نسبت پیدا می شود) که در این صورت آن را نقل می کند، امّا متعارف اشخاص، این امور را متوجّه نیستند.
🔺درس خارج اصول آیت الله سید موسی شبیری زنجانی، تاریخ: 15 اسفند 95
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
هدایت شده از درس رجال سید محمد جواد سید شبیری
♨️ #سعد_بن_عبدالله
📝 استاد سید احمد #مددی
♦️وفات ایشان ۲۰۹ یا ۳۰۱ است جلیل القدر است ولی مرحوم #آقا_بزرگ تهرانی در #الذریعه در ذیل کتاب ناسخ القران به ایشان تاخته است و نمی دانیم از کجا این مطالب را آورده است
ایشان علاوه بر فقه شیعه با علمای اهل سنت مراوده داشته است
ایشان استاد #کلینی است و مرحوم کلینی بدون واسطه از ایشان نقل می کند و فقط چند روایت در کتاب الحجة در ابواب تاریخ از ایشان نقل کرده و در باب فقهی روایتی از ایشان ندارد که نمیدانیم سِرّش چیست البته چهار روایت در کتاب زکات از ایشان دارد که در همه نسخه های کافی نیست
🔸مرحوم #صدوق در مشیخه به چهار صد و بیست شخص حدوداً طریق دارد که حدود صد طریق از سعد میگذرد یا از کتاب سعد است یا از کتاب هایی که ایشان نقل کرده است
🔹مرحوم #طوسی بسیاری از روایاتی که از سعد نقل می کند حتی مرحوم صدوق هم نقل نکرده است و روایات هم خلاف مشهور مذهب است و مرحوم طوسی انفراد دارد در این روایات ،مثلا در ابواب حج ده ،دوازده روایت در مورد استظلال داریم که زیر سایه نرود فقط یک روایت از سعد داریم که میگوید لا بأس به
بعضی از روایاتش هم معارض ندارد مثل ارضی که از ذمی خریده شود باید خمس بدهد
یا روایت ای وضوء اطهر من الغسل که پنج روایت دارد و فقط منحصر به ایشان است که مرحوم صدوق اصلا نیاورده و مرحوم کلینی هم آورده «و رُوِیَ أن الوضوء اطهر من الغسل»
📌به هر حال یک مشکلی در روایات سعد وجود دارد یک نوع شذوذ دارد مرحوم #نجاشی عبارت عجیبی دارد که بعد از اینکه ۵ کتاب ایشان را نام میبرد میگوید«کتبه فی ما رواه فیما یوافق الشیعه ایضا خمسة کتب»
📌 این عبارت حذفی دارد و ما معنای این عبارت را نمی فهمیم شاید کتب ایشان دو قسمت داشته است یه قسمت روایات شیعه و قسمت دیگر روایات اهل سنت
نسبت شذوذ در روایات سعد چیزی حدود ۸۰ درصد است اگر کتاب همه اش از همین نوع که مرحوم شیخ طوسی نقل کرده است باشد که بسیار ضعیف است و شاذ است مگر اینکه بگوییم مرحوم شیخ فقط شذوذش را نقل کرده
با آن تعاریف که ،شیخ اهل زمانه و شیخ الاشعریین و... ولی عملا ما در فقه با روایات ایشان مشکل داریم
البته به ذهن ما راه حلی برای این مسائل رسیده است ولی خلاصه چنین اشکالی در کتب سعد وجود دارد.
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
کانال#مسیر_فقاهت.MP3
3.35M
🎙 استاد آیت الله شبیری زنجانی
▪️مسلم بودن #حق_تشریع برای پیامبر(صلی الله علیه و آله) و حضرات اهل بیت(سلام الله علیهم اجمعین) از جهت ادله نقلی
▪️تبیین #اعمال این حق توسط پیامبر(صلی الله علیه و آله) و ائمه اطهار(علیهم السلام)
▪️تبیین #اصل_اولی در روایات ائمه(علیهم السلام)
🌀برشی از درس خارج فقه ۱٤۰۲/۰۷/۱۲
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
واکاوی مبانی رجالی شیخ انصاری.pdf
1M
📕مقاله
〽️ "واکاوی مبانی رجالی شیخ انصاری"
👤 سید ابوالقاسم حسینی زیدی
👤 علی نصرتی
👤 محمدحسن قاسمی
🖇 فصلنامه علوم حدیث، دوره 27، شماره 4 - شماره پیاپی 106
📝 چکیده:
دانش رجال، بر پارهای از قواعد و اصول بنا شده که هر حدیثپژوهی پیش از ورود به ارزیابی اسناد روایات (نقد سندی) باید موضع خود را نسبت به آنها مشخص کند. شیخ انصاری در تراث فقهی و اصولی خود بر طبق مبانی خود روایاتی را به لحاظ سند ارزیابی نموده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی به مبانی رجالی شیخ انصاری پرداخته و به این نتیجه رسیده است که: شیخ انصاری در مقام عمل نشان داده که یک فقیه و حدیثپژوه به علم رجال نیاز دارد. ایشان به وثاقت اصحاب اجماع باور دارد و مبنای مشایخ ثقات را پذیرفته و روایت قمیها از راوی را دلیل بر وثاقت وی میداند. شیخ انصاری کثرت نقل بزرگان از راوی، ترحّم و ترضّی، نقل شیخ مفید از راوی را دلیل بر توثیق راوی دانسته و بر این باور است که اگر راوی از مشایخ صدوق باشد، ثقه است.
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
واکاوی شیوههای شیخ انصاری در نقد سند حدیث.pdf
258.6K
📕مقاله
〽️ "واکاوی شیوههای شیخ انصاری در نقد سند حدیث"
👤 محسن دیمه کار
👤 محمد مهدی باقری
🖇 فصلنامه فقه و اصول، دوره 48، شماره 2 - شماره پیاپی 105
📝 چکیده:
🔸شیخ مرتضی انصاری از بزرگترین فقیهان اصولی إمامیه و یکی از چهرههای علمی و فقهی قرون متاخر به شمار میآید. تسلط، ابتکار و ظرافت وی در مسائل اصولی و فقه روایی-استدلالی بجامانده از وی موج میزند. در این میان تحقیقات ارزشمند وی پیرامون «نقد و بررسی سند حدیث» در میراث علمی وی که گویای تسلط و ابتکار وی در علم رجال و اصول نقد حدیث است از یک سو و اهمیت بازخوانی نظام فکری وی در عرصه فقه روایی به ویژه در ابعاد نقد سند حدیث و نیز جایگاه امروزی روششناسی در علوم، ضرورت پژوهش در این عرصه را بیش از پیش نمایان میسازد. لذا این نوشتار که با تتبع بسیار و به روش توصیفی-تحلیلی در آثار اصولی و فقهی شیخ انصاری سامان یافته، به دنبال ارائه روششناسی اندیشه نظاممند شیخ انصاری در «شیوههای نقد سند حدیث» در فقه روایی-استدلالی است. بررسیها نشان میدهد که توجه به ویژگی شخصیتی راویان (همچون اصحاب اجماع، مشایخ الثقات، مروی عنه احمد بن محمد بن عیسی، بنی فضال)، توجه به اضمار حدیث، بررسی اتصال سند، اشاره به مجهول بودن راوی، توجه به اشتراک راویان، انجبار ضعف سند از مهمترین شیوههای شیخ انصاری در نقد سند حدیث بشمار میآید.
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
واکاوی شیوههای شیخ انصاری در نقد سند حدیث.pdf
258.6K
🔖واکاوی شیوههای شیخ انصاری در نقد سند حدیث
✍️ نویسندگان: محسن دیمهکار و محمدمهدی باقری
📘فصلنامه فقه و اصول، دوره ۴۸، شماره ۲ - شماره پیاپی ۱۰۵
✂️ شیخ مرتضی انصاری از بزرگترین فقیهان اصولی إمامیه و یکی از چهرههای علمی و فقهی قرون متاخر به شمار میآید. تسلط، ابتکار و ظرافت وی در مسائل اصولی و فقه روایی-استدلالی بجامانده از وی موج میزند. در این میان تحقیقات ارزشمند وی پیرامون «نقد و بررسی سند حدیث» در میراث علمی وی که گویای تسلط و ابتکار وی در علم رجال و اصول نقد حدیث است از یک سو و اهمیت بازخوانی نظام فکری وی در عرصه فقه روایی به ویژه در ابعاد نقد سند حدیث و نیز جایگاه امروزی روششناسی در علوم، ضرورت پژوهش در این عرصه را بیش از پیش نمایان میسازد.
این نوشتار که با تتبع بسیار و به روش توصیفی-تحلیلی در آثار اصولی و فقهی شیخ انصاری سامان یافته، به دنبال ارائه روششناسی اندیشه نظاممند شیخ انصاری در «شیوههای نقد سند حدیث» در فقه روایی-استدلالی است. بررسیها نشان میدهد که توجه به ویژگی شخصیتی راویان (همچون اصحاب اجماع، مشایخ الثقات، مروی عنه احمد بن محمد بن عیسی، بنی فضال)، توجه به اضمار حدیث، بررسی اتصال سند، اشاره به مجهول بودن راوی، توجه به اشتراک راویان، انجبار ضعف سند از مهمترین شیوههای شیخ انصاری در نقد سند حدیث بشمار میآید.
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
☘حکایت علما☘
▪️شهید سید محمد باقر صدر وقتی در حال تفکر و مطالعه بودند، کاملاً از دنیای پیرامونشان بریده میشدند و این چیزی نیست که کسی بهسادگی بتواند خودش را به آن عادت بدهد.
▪️به یاد ندارم که شهید صدر حتی در گرمترین روزهای تابستان، غرق در خواب شوند. حتی در همان روزهای گرم و درحالیکه به سن پنجاه سالگی نزدیک شده بودند هم از کتاب هایشان جدا نمیشدند. درحالیکه جوان نیرومند و بانشاط هم توان مقاومت، در برابر وسوسه خواب را نداشت.
▪️در سال آخر عمر شریفشان که نیروی بدنیشان (بر اثر فشارهای حکومت بعثی و شرایط حصر) تحلیل رفته بود، کمتر از یک ساعت در رختخوابش دراز میکشیدند.
▪️وقتی مرا در خواب میدیدند، به من میفرمودند: من خودم را به خواب عادت ندادهام، چون عمر کوتاه است. تو که هنوز جوانی چرا خودت را به خواب عادت میدهی؟!
▪️در یکی از روزهای بسیار گرم تابستان که بعد از ناهار خوابیده بودم، ایشان مرا بیدار کردند و فرمودند: وقتی من همسن تو بودم روزانه حدود بیست ساعت درس میخواندم و حتی در آن چهار ساعت دیگر هم که میخوابیدم، خوابهای علمی میدیدم و برای همین خوابم هم، خواب معمولی نبود.
▪️در خواب میدیدم که مشغول مطالعه یا حل مسائل علمی و فقهی هستم. اگر شب و روز بخوابی، همه زندگیات را با خواب سپری خواهی کرد!
📚السیرة و المسیرة فی حقائق و وثائق، ج ۲، ص ۲۸۹
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
مرحوم آقای بروجردی بارها مطرح میکردند که ما برای فهم روایات اهل بیت(ع) باید به فتاوای عامه و روایات عامه رجوع کنیم؛ چون فقه ما و روایات ما حاشیه بر فقه عامه بوده است. و نوعا روات سؤالی که میکردند، مسبوق به بحث فقهی بین عامه بود. آقای سیستانی هم تحت تاثیر مرحوم آقای بروجردی به این مطلب پایبند است.
ما هم فی الجملة به این مطلب ملتزمیم. یک جاهایی جو فقهی چنان واضح است و سؤالها هم راجع به آن جو فقهی است [بله در این حالت] به همان انصراف پیدا میشود.
لکن ما این فرمایش آقای بروجردی بعرضه العریض قبول نداریم. میدانید [پذیرش کلام مرحوم آقای بروجردی به] عرض عریض چیست؟......
📚 درس خارج فقه، ۴ آذر ۱۴۰۲
✅ ادامه این مطلب و مباحثه علمی در این موضوع را در تالار علمی دنبال کنید.
http://mobahathah.ir/showthread.php?tid=3204
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
💢 توحید مختلِفات
● در اسناد روایات، گاه از یک راوی، با عناوینِ گوناگون یاد شده است؛ بدین گونه که گاه، نام راوی و نام پدرش به کار رفته و گاه، کنیه و گاهی نیز، لقب او به کار رفته است.
●برای نمونه، در کتاب کافی، از احمد بن ادریس گاه با عنوان ابو علی اشعری یاد میشود و از سکونی هم، گاه با عنوان اسماعیل بن ابی زیاد و گاه با عنوان شعیری نام برده میشود؛ چنان که از ابن ابی عمیر گاه با عنوان محمد بن ابی عمیر و گاه با عنوان محمد بن زیاد یاد دیگر عناوین یاد می شود.
●این شیوه نام بردن سبب پیدایش عناوین گوناگونی در طریق ها شده که مراد از همه آنها یک راوی است؛ از این رو؛ بحث «توحید مختلِفات» و بررسی اتّحاد عناوین مختلف، مطرح می شود؛ بحثی که در علم رجال اهمیّت دارد، به ویژه هنگامی که تنها یکی از عناوین، در کتاب های رجالی توثیق شده باشد.
📚 استناد، ص311
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
🔻 پيرامون روايت ( ولدنى ابوبکر مرتین )
روايتي است مشهور در بين اهل سنت و منسوب به امام صادق(ع) كه ايشان فرموده باشند:
ولدني ابوبكر مرتين!
يعني ابوبكر دو بار مرا متولد كرد.
اين روايت در هيچ يك از منابع روائي شيعه وجود ندارد و فقط توسط ابو الفتح اربلى در کشف الغمه از عبد العزیز بن اخضر جنابذى که سنى حنفی است نقل شده است .
بر اساس روايت ذكر شده گفته اند ( ام فروه ) مادر امام صادق عليه السلام از يك طرف دختر قاسم بن محمد بن ابو بکر و از طرف دیگر مادرش اسماء، دختر عبد الرحمان بن ابوبکر بوده است و از این جهت است كه امام صادق (ع)فرموده اند: ابوبکر دو بار مرا به دنیا آورده یعنى از دو طرف نسب من به ابو بکر مى رسد!
🔹 با اين همه اما اين روايت اولاً مرسله است زيرا تنها راوي آن يعني حافظ عبد العزیز بن اصغر جنابذى متوفاى ۶۱۱ قمري است در حالي كه امام صادق(ع) در سال ۱۴۸ هجرى به شهادت رسیده اند و در نتيجه قطعا عبدالعزيز بن اخضر نمي تواند بدون واسطه از امام صادق (ع) نقل روايت كند.
گذشته از أرسال سند ، مشكل بزرگتر آن است كه این روایت حتى در کتاب هاى خود اهل سنت نیز سند درستى ندارد و هر سه سند ذكر شده براي آن، طبق قواعد رجالى خود اهل سنت نيز بى اعتبار هستند اما از آنجايي كه آنها بحث فضائل خلفاء را دنبال مي كنند ، از ضعف سندي اين روايت اغماض كرده و با ناديده گرفتن سند آن، به نقل آن مبادرت كرده اند.
📌نقد سند اول
مهمترین سند را مزّى در تهذيب الكمال براى روایت فوق ذكر كرده است اما در آن تعداد قابل توجهي از راويان از ديدگاه خود اهل سنت مجهول و ضعیف اند.
از جمله :
١- أبو البرکات داود بن أحمد بن محمد بن ملاعب البغدادى
٢- عبد الصمد بن على بن محمد
٣- احمد بن محمد بن إسماعیل الآدمى
٤- عبد العزیز بن محمد الأزدى
كه بر مجهول بودن يا ضعيف بودن راويان فوق در منابع مختلف اهل سنت تصريح شده است.
📌نقد سند دوم :
در دومين سند اين روايت ، اسماعیل بن محمد بن الفضل وجود دارد که ابن عساکر روایت را از وى نقل كرده است.
اما ذهبى در باره وى نوشته است :
و کان ابن عساکر لما رأى إسماعیل بن محمد و قد کبر و نقص حفظه .
يعني وقتى ابن عساکر اسماعیل را دید ، اسماعیل پیر شده و حافظه اش خوب کار نمی کرد .
با این حال چگونه می توان به نقل ابن عساکر از این شخص اعتماد کرد .
ايضا در سند آن معاذ بن المثنى وجود دارد که محمد بن أبى یعلى در طبقات الحنابله و ابراهیم بن مصلح در المقصد الأرشد در باره وى نوشته اند :
قال أحمد بن حنبل هو رجل سوء ساقط العدالة .
يعني احمد بن حنبل گفته است: وى آدم بد و فاقد عدالت است .
📌نقد سند سوم :
و قال حفص بن غیاث : سمعت جعفر بن محمد یقول : ما أرجو من شفاعة على شیئا إلا وأنا أرجو من شفاعة أبى بکر مثله . لقد ولدنى مرتین .
حفص بن غیاث مى گوید: جعفر بن محمد فرمود: آن چه را از شفاعت جدم على علیه السلام انتظار دارم، مثل همان را از شفاعت ابوبکر نیز انتظار دارم .
اين روایت مرسله است و سلسله سند تا حفص بن غیاث نقل نشده است البته ممكن است سلسله سند اين مورد همان سندي باشد که مزى نقل کرده بود که در اين صورت همان اشکالات ذكر شده را نيز بدنبال خواهد داشت.
🔸 در نتيجه تمامى سند هاى این روایت ، ضعيف بوده و غير قابل اعتمادند و لذا نمي توان به آن استدلال نمود.
📚 رجوع كنيد به:
١- کشف الغمه ، ج۲ ، ص ۳۷۴ .
٢- سیر أعلام النبلاء – الذهبى – ج ٦ ص ٢٥٥ و ص ٢٥٩ و ج ٢٠ ص ٨٦ و ج ۲۲ ص ۳۱ .
٣- میزان الاعتدال، ج ۱، ص ۸۲ .
٤- تهذیب الکمال – المزى – ج ۵ ص ۸۱ و۸۲ .
٥- التعدیل والتجریح – سلیمان بن خلف الباجى – ج ۱ ص ۵۱۳ .
٦- تحفه الأحوذى – المبارکفورى ج ۲ ص ۱۲۴ .
٧- تاریخ ابن عساکر ج ۴۴ ص ۴۵۳ و۴۵۴ .
٨- المقصد الأرشد فى ذکر اصحاب الامام احمد ، ابراهم بن مصلح ج۳ ص۳۵ .
٩- طبقات الحنابله ، محمد بن أبى یعلى ، ج۱ ص۳۹۹ .
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
کانال درس رجال استاد سید محمد جواد سید شبیری
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
https://t.me/rejal_shobeiri
هدایت شده از سید محمد جواد سید شبیری
🔻برتري و فضل مادر
محمد بن يعقوب عن علي بن إبراهيم، عن أبيه، عن ابن أبي عمير، عن هشام بن سالم، عن أبي عبد الله (ع) قال: جاء رجل إلى النبي (ص) فقال: يا رسول الله من أبر؟ قال: أمك، قال: ثم من؟ قال: أمك، قال: ثم من؟ قال: أمك، قال: ثم من؟ قال: أباك.
🔸 هشام بن سالم از امام صادق(ع) نقل مي كند كه ايشان فرمودند: مردي نزد پيامبر اكرم(ص) آمد و سوال كرد به چه كسي نيكي كنم؟ ايشان فرمودند : به مادرت.
آن مرد پرسيد پس از او به چه كسي؟
پيامبر (ص) فرمودند: مادرت.
مجددا آن مرد پرسيد بعد از او به چه كسي؟
پيامبر (ص) فرمودند: مادرت.
[در مرتبه چهارم سوال كرد] بعد از او به چه كسي؟
پيامبر (ص) فرمودند: پدرت.
🔻 بررسي سند
محمد بن يعقوب كليني امامي ثقه و طبقه ٩
علي بن إبراهيم قمي امامي ثقه و طبقه ٨
إبراهيم بن هاشم امامي ثقه و طبقه ٧
محمد بن ابي عمير امامي ثقه و از اصحاب اجماع و طبقه ٦
هشام بن سالم امامي ثقه و طبقه ٥
🔹 روايت فوق از نظر سند صحيحه مي باشد.
📚 رجوع كنيد به :
الكافي ج ٢ ص ١٥٩ و ١٦٠ باب البر بالوالدين ، روايت ٩.
ميلاد حضرت فاطمه زهراء (س) و روز مادر مبارك باد.
📲 ثواب انتشار این پیام با شما📿
┄══•ஜ۩🌹۩ஜ•══┄
💠کانال سید محمد جواد سید شبیری💠
https://eitaa.com/rejal_shobeiri
http://eitaa.com/shobeiri
https://t.me/shobeiri