#یادداشت پنجم | محدودیتهای علم ۲
❓باتوجه به رشد علم در رفع مسائل، چه نیازی به دین داریم؟
🔻 علم با همه توانمندیهایی که دارد، محدود است. در اینجا در ادامه یادداشت ۴ به بخشی از ناتوانیهای علم اشاره میشود:
6⃣. از محدودیتهای دیگر اینکه اگرچه علم، سیستم مادی و بدن انسان را توضیح میدهد اما نمیتواند به زندگی انسان معنا بدهد؛ برای چه به این دنیا آمدهایم، من کیستم، چه جایگاهی در نظام هستی دارم و هدف از زندگی چیست؟ وقتی نمیتواند معنای زندگی را به انسان بدهد، وقتی نمیتواند انسان را به خودش بشناساند، در اینجاست که نیاز به دین مشخص میشود. چه هدفی در زندگی نیاز داریم، اینجاست که دین کشف معنی میکند. اینکه چه هدف و غایتی در زندگی انتخاب کنیم نیاز به دین داریم. اینکه آیا بعد از دنیا هم چیزی هست، حیاتی هست، فیزیک و سایر علوم تجربی حرفی برای گفتن ندارند و ساکتاند و اینهاست که میتواند فلسفه حیات را عوض کند و وقتی فلسفه حیات عوض شد مسیر زندگی ما تغییر میکند و اینجاست که تنها دین عهدهدار این میدان است.
7⃣. ضمن اینکه گاهی انسان به واسطه علم، مشکلات و آسیبهای جبران ناپذیری را هم پدید میآورد؛ با علم سلاح اتمی، میکروبی ساخته میشود، اما علم به انسان نمیگوید سلاح مرگبار بساز یا از قدرت من استفاده کن و زندگی ساز باش. بلکه ایدئولوژی است که به انسان میگوید از این علم چگونه استفاده کن. انسان غیر از علم، نیازمند به راهنمای انتخاب هدف، مسیر و رفتار است. گاندی میگوید «غرب، جهان را خوب شناخت و توانست از علم استفاده کند و بر جهان مسلط شود ولی خودش را نشناخت و هرچه در علم جلو رفت، در خودشناسی عقب رفت». ویل دورانت میگوید «ما از نظر علم و تکنولوژی و ابزار خیلی قوی شدیم، اما در انتخاب یک هدف صحیح فقیریم». تمدنجدید نتوانسته هدف درستی به انسان بدهد. علم هرچه پیشرفت کند خوب است اما در یک جهت پیش میرود، بخشی از نیازهای انسان را تأمین میکند. اینکه این علم چه مسیری را انتخاب کند، دستش خالی است و چیز دیگری باید این خواسته را تامین کند؛ حال اگر آن جهت دهنده، دین باشد، یک طور جهت میدهد و اگر دین نباشد، ایدئولوژی بشری پیش میآید و به گونه دیگر جهت می دهد؛ مثلا فاشیسم یک ایدئولوژی مدرن است، سوسیالیسم یک ایدئولوژی مدرن است، لیبرالیسم یک ایدئولوژی مدرن است، فمینیسم یک ایدئولوژی سیاسی مدرن است که ایدئولوژی فمینیستی را با آموزههای مسیحی درآمیختند! چرا این جریانها پدید آمدند؟ مگر در دنیای علم زندگی نمیکردند؟ مگر همه چیز را علم جواب میدهد؟! چون از دین بریدند سراغ این ایدئولوژی ها رفتند.
🔻خلاصه:
بنابراین با توجه به محدودیتهای علوم تجربی و دانش بشری، نیاز به دین یک نیاز بنیادین است که هیچوقت ازبین نمیرود، ضمن اینکه میتواند به خود علم هم جهت بدهد و علم را به سوی مصالح جوامع بشری سوق و جهت دهد.
🖇 (برگرفته از سلسله نشست های دین و چالش های روز با موضوع: "رابطه ی متقابل
#علم_و_دین در دنیای معاصر" حجت الاسلام دکتر حمیدرضا شاکرین)
🏫مدرسه علم و دین؛ نقد الحاد جدید
@elmvadin