در جمله ى اول دعا، امام (ع) در زمينه ى عبادت كلمه ى «كسل» را به كار برده و از خدا خواسته است كه به آن حالت زيانبار مبتلايش ننمايد.
راغب در «مفردات» مىگويد: الكسل التثاقل عما لا ينبغى التثاقل عنه و لاجل ذلك صار مذموما:
كسل عبارت از اين است كه آدمى انجام عملى را ثقيل و سنگين وانمود نمايد، با آنكه شايسته است در اتيان آن عمل از خود نشاط و تحرك نشان بدهد، به همين جهت كسل از صفات مذموم شناخته شده است.
تمام كارهايى كه به دست مردم عمل مىشود، خواه براى زندگى دنيا باشد يا سعادت آخرت، اگر خواسته باشند به خوبى انجام پذيرد بايد با نشاط و علاقهمندى و منزه از كسل و سستى تحقق يابد.
دانشمندان بزرگ جهان كه به اكتشافات و اختراعات حيرتزا موفق گرديدند و به سربلندى و افتخار نايل آمدند براى اين بود كه عاشق كاوشهاى فرهنگى و تحقيقات علمى خود بودند و در محل كار خويش سر از پا نمىشناختند و تمام وجودشان غرق نشاط بود.
اهلبیت علیهم السلام كه به تعالى مادى و معنوى مسلمين علاقه داشتند ضمن روايات متعددى توصيه نمودهاند كه كارهاى دنيوى و اخروى خويش را با نشاط و دلگرمى و منزه از فتور و سستى انجام دهند
امام صادق (ع) فرموده: كسى كه انجام دادن طهارت و اداى نماز براى او ثقيل و سنگين باشد در او خيرى براى امر آخرتش نيست، كسى كه كارهاى مفيد براى اصلاح امر معاش در نظرش سخت و ثقيل باشد در او خيرى براى امر دنيايش نيست.
امام باقر (ع) فرمود: مورد بغض و بدبينى من است مردى كه در امور دنياى خود مهمل و بىرغبت است، چنين انسانى اهمال و فتورش در امر آخرت بيشتر خواهد بود.
محرك بزرگ مردم در فعاليتهاى دنيوى جلب لذت يا دفع الم و به تعبير ديگر سوديابى و جلوگيرى از زيان و ضرر است. بر اين اساس از پى غذا و لباس و مسكن مىروند، از پى مال و مقام، جاه و محبوبيت، و خلاصه براى دست يافتن به هر لذت و دفع هر المى قدم برمىدارند و همت مىگمارند.
بعضى براى رسيدن به لذايذ و منافع دنيوى فعاليت افراطى دارند، زيادهروى مىكنند،
بعضى معتدل و ميانهرو هستند،
و بعضى در انجام وظايف دنيوى سست و مهملاند.
اسلام به پيروان خود توصيه نموده است كه در امر معاش و تامين زندگى فعاليت معتدل داشته باشند،
نه به حرص و زيادهروى گرايش يابند
و نه سستى و اهمال را روش خود قرار دهند.
كسانى كه به خدا و روز قيامت ايمان دارند اطاعتشان از اوامر بارىتعالى و اجتنابشان از گناه به انگيزهى نيل به جلب لذت و دست يافتن به نعمتهاى اخروى و مصون ماندن از آلام دوزخ و عذاب الهى است.
البته اولياى بزرگ خدا بر اداى وظايف بندگى محركشان رسيدن به نعمتهاى بهشت يا بركنارى از عذاب دوزخ
نيست
بلكه بزرگترين محرك و گواراترين نعمت براى آنان در اداى وظايف بندگى، شكر نعمت خالق و جلب رضاى حضرت بارىتعالى است.
در حديث آمده است كه بپرهيز از اينكه در عبادت مهمل باشى يا تندرو،
چه آن كس كه در عمل سستى و اهمال نموده، حق را ادا نكرده است
و آن كس كه زيادهروى نموده، بر اداى حق صبر نكرده است.
رسول اكرم فرمود: يا على! اين دين قوى و متين است، ضعف و سستى در آن راه ندارد،
در اعمال عبادى با مدارا حركت كن،
تندروى منما،
و در دلت بغض عبادت پروردگارت را به وجود مياور.
اگر مردم موازنه و تعادل دنيا و آخرت را به درستى حفظ كنند و با اندازهگيرى صحيح و دور از افراط و تفريط براى هر دو سرا فعاليت نمايند و مقررات شرع مقدس در هر دو بعد مورد توجهشان باشد اينان گروه سعادتمنداناند، دنيا و آخرتشان معمور خواهد بود و مشمول الطاف الهى هستند.
اما اگر تمام كوشش و همتشان مصروف دنيا گردد و به امور آخرت بىاعتنا باشند آنان گروه سيهروز و بدبخت خواهند بود و به فرمودهى على (ع) در معرض بغض حضرت بارىتعالى قرار دارند.
على (ع) فرموده: مبغوضترين مردان نزد بارىتعالى بندهاى است كه خداوند او را ترك گفته، از حمايت خود محرومش ساخته و او را به خودش واگذارده است، از صراط مستقيم منحرف گرديده و بدون راهنماى آگاه طى طريق مىنمايد، اگر به كارهاى دنيوى و سود مادى خوانده شود اجابت مىكند و آن را به كار مىبندد، و اگر به عملى كه بذرافشانى براى آخرت است خوانده شود آن را با اهمال و بىرغبتى تلقى مىنمايد.
بيشتر مردم عالم در جلب منافع و لذايذ دنيوى و دفع زيانها و آلام مادى كوشا و جدى هستند و براى آنها با علاقهمندى و نشاط فعاليت مىكنند،
و عدهى بالنسبه قليلى در امور مادى و انجام وظايف دنيوى سنگين و كمرغبتاند.
اما در زمينهى امور معنوى و اخروى، درست مطلب برعكس است، عدهى قليلى با نشاط و علاقهمندى به وظايف روحانى و معنوى خود عمل مىكنند و اوامر الهى را به كار مىبندند
اما بيشتر مردم جهان يا اساسا به عالم بعد از مرگ عقيده ندارند يا اگر معتقد باشند در عقيدهى خود آنقدر قوى نيستند كه با علاقهمندى و نشاط به وظايف بندگى عمل كنند و اوامر خداوند را آنطور كه شايسته است اطاعت نمايند.
آنانكه در صف مومنين به خدا و روز جزا قرار دارند از جهت ايمان و باور معنوى با هم متفاوتاند،
به همين جهت چگونگى عبادات و اعمال اخروى آنان نيز تفاوت دارد :
*گروهى به روز جزا و پاداش و كيفر الهى در آن روز آنقدر مطمئناند كه گويى در دنيا عرصهى محشر و صحنهى ثواب و عقاب الهى را مشاهده مىكنند. توجه اساسى اين گروه به عالم آخرت و تهيهى زاد و توشهى سراى جاودان است، براى دنيا فعاليت دارند اما رفاه زندگى يا مضيقهى معاش در نظرشان مهم نيست، آنچه مهم است اطاعت از بارىتعالى و عبادات خالصانهاى است كه با شوق و نشاط به اميد نيل به رحمت الهى و رضوان پروردگار انجام مىدهند.
رسول اكرم (ص) فرموده: برترين مردم كسى است كه عاشق عبادت باشد، با آن معانقه كند، در دل عبادت را دوست بدارد، با بدن خود در حال فراغت بال و آرامش خاطر آن را انجام دهد، و باك نداشته باشد كه از نظر معاش در مضيقه و تنگى است يا در آسايش و رفاه.
اين گروه بهترين شاگردان مكتب اسلاماند و ارزش معنوى انسان را به شايستگى درك نمودهاند.
*گروه ديگر افرادى هستند كه به خدا و قيامت ايمان دارند ولى آنقدر مجذوب امور مادى و شوون دنيوى هستند كه موفق نمىشوند عبادتى را با نشاط و شوق انجام دهند و از مسرت درونى آن برخوردار گردند. اينان گرفتار عارضهى روحى هستند و تا خويشتن را درمان ننمايند از عبادت بارىتعالى لذت نمىبرند. حضرت مسيح (ع) دربارهى اين گروه فرموده است:
بحق با شما مىگويم: همانطور كه مريض به غذاى خوب و مطبوع مىنگرد و بر اثر شدت درد از آن لذت نمىبرد، همچنين دنياداران و علاقهمندان به امور مادى با احساس حب مال، لذت عبادت و شيرينى آن را درك نمىكنند.
*گروه ديگر كسانى هستند كه به خدا و روز جزا عقيده دارند اما ايمانشان ضعيف است، در عبادت رياكارند، جايى كه دگران ناظر عملشان نيستند در بندگى خدا كسل و بىرغبت اند،
اما آنجا كه مردم نماز خواندنشان را مشاهده مىكنند با وجد و نشاط خدا را بندگى مىنمايند، نشاط اينان در عبادت براى مردم است نه براى خدا:
على (ع) فرموده:
براى رياكار سه علامت است:
وقتى مردم مىبينند، از خود نشاط و شور بروز مىدهد،
وقتى تنها مىشود در عبادت كسل و سنگين است،
و سومين علامتش آن است كه دوست دارد در تمام كارها مورد تحسين و تمجيد مردم باشد.
*گروه ديگر، منافقين خائن و ناپاكدلاند كه به زبان از مسلمانى دم مىزنند و در دل ايمان ندارند. اينان براى آنكه از تعرض مسلمين مصون باشند و در منافع آنان به نام مسلمانى سهيم گردند به ظاهر تسليم اسلام شده و در باطن مخالف سرسخت دين خدا هستند. قرآن شريف در معرفى اين گروه چنين فرموده است:
و اذا لقوا الذين آمنوا قالوا آمنا و اذا خلوا الى شياطينهم قالوا انا معكم انما نحن مستهزءون.
وقتى اهل ايمان را مىبينند مىگويند ما ايمان آوردهايم و چون با شياطين خود خلوت مىكنند مىگويند: ما با شما هستيم و مسلمانان را به استهزا گرفتهايم.
منافقين از روى مكر و فريب در صفوف جماعت مسلمين شركت مىكردند و به ظاهر اقامهى نماز مىنمودند، و چون ايمان واقعى نداشتند نمازشان فاقد رغبت و نشاط بود و خداوند دربارهى آنان فرموده است:
ان المنافقين يخادعون الله و هو خادعهم و اذا قاموا الى الصلوه قاموا كسالى .
منافقين با خداوند مكر و خدعه مىكنند و خداوند نيز به آنان خدعه مىنمايد و چون به نماز مىايستند، قيامشان آميخته به كسالت و بىميلى است.
مردان الهى، عاشق عبادت بارىتعالى هستند،
آنها با تمام وجود بندگيش مىنمايند،
و نمازشان در پيشگاه مقدس او سرشار از وجد و نشاط و منزه از تثاقل و سستى است.
امام سجاد عليهالسلام در ايام #پیری و كبر سن كه نيروى جوانى رفته و قواى بدن به ضعف گراييده چهار درخواست از ذات اقدس الهى نموده است:
دو درخواست مثبت
و دو درخواست منفى،
* تقاضاى مثبت امام :
1- وسيعترين رزقى را كه به من عنايت مىفرمايى در كبر سنم باشد يعنى موقعى كه نيروهايم كاهش يافته و قواى بدنم ضعيف شده است.
2- دومين تقاضاى مثبت امام (ع) اين بود كه قويترين نيرويى را كه به من اعطا مىفرمايى در ايام فرسودگى و تعبم قرار ده.
* تقاضاى مثبت امام :
3- و لا تبتلينى بالكسل عن عبادتك،
بار الها! مرا در عبادت و بندگيت به تسامح و بى رغبتى مبتلا منما.
بندگان عاليقدر و محبوب خدا عاشق عبادتاند و با نشاط و شوق او را پرستش مىكنند و در بندگى و اطاعتش سربلند و مسرورند. امام (ع) از پيشگاه حضرت بارىتعالى درخواست مىنمايد كه اين حالت روحى و نشاط عبادت در كبر سن تا آخر عمر در من پايدار بماند و هرگز عبادتم فاقد نشاط و شوق نباشد.
4- و لا العمى عن سبيلك،
بار الها! در پيمودن صراط مستقيمت مرا گرفتار نابينايى منما.
#فرهنگ_کتاب_خوانی
📚 #کتاب
« #سستی در #عبادت ، چرا؟ (#رهنما ۱۲۳)»
✍️ جواد #محدثی
👈 #مجموعه_رهنما که تاکنون ۱۳۵ جلد از آن به همت انتشارات آستان قدس رضوی منتشر شده است، به موضوعات مختلف، اجتماعی، اخلاقی، عبادی، خانواده، احکام، ولایت فقیه و... میپردازد و سوالات گوناگون رایج در زمینههای یاد شده را پاسخ میدهد. کتابهای کمحجم و پرمحتوای این مجموعه مناسب زندگی پرمشغله امروزی نگاشته شدهاند و سعی دارند مخاطبان و به ویژه جوانان را با رویکرد نوین اسلامی با مسایل گوناگون دینی، مذهبی، سیاسی و اجتماعی آشنا سازند. «سستی در عبادت چرا؟» جلد ۱۲۳ این مجموعه است.
👌شما میتوانید آنرا #رایگان از #طاقچه دریافت کنید
https://taaghche.com/book/52657
◀️ کانال #انس_با_صحیفه_سجادیه
🆔 @sahife2
👆(همین الان کلیک کنید) با این لینک مخصوص کانال ما ، پس از ثبتنام در طاقچه یک کد تخفیف ۵۰ درصدی خرید کتاب هدیه میگیرید و میتوانید برای دریافت کتاب دلخواهتان از آن استفاده کنید ...ضمنا پس از ثبت نام و سپس ثبت اولین خرید در طاقچه،
یک هفته اشتراک کتابخانه «طاقچه بینهایت» برایت فعال میشود.
حتما با لینک ما عضو شوید ..
برنامه ی #نهج_البلاغه_خوانی
#نهج_البلاغه_حكمت_479
✳️ بدترین #دوست
👈 و قَالَ (عليه السلام): شَرُّ الْإِخْوَانِ، مَنْ تُكُلِّفَ لَهُ.
قال الرضي: لأن التكليف مستلزم للمشقة و هو شر لازم عن الأخ المتكلف له فهو شر الإخوان.
👈حضرت علی که درود خدا بر او باد فرمود :
بدترين دوست آن كه براى او به رنج و زحمت افتى.
سید رضى گويد: (تكلّف و تكليف با مشكلات و به زحمت افتادن است، پس دوستى كه انسان را دچار مشكلات مى كند مايه شر است پس او از بدترين دوستان بشمار مى آيد).
👌 شرح این حکمت نورانی را در لینک زیر بخوانید: 👇
👈 بدترين دوست ( دوستان پرتكلّف)
🖋کانال انس با صحیفه سجادیه
🆔 @sahife2
#منتخب
❇️همنشین و #دوست خوبم آرزوست
🙏﴿13﴾ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ ، وَ اجْعَلْنِي لَهُمْ قَرِيناً ، وَ اجْعَلْنِي لَهُمْ نَصِيراً ، وَ امْنُنْ عَلَيَّ بِشَوْقٍ إِلَيْكَ ، وَ بِالْعَمَلِ لَكَ بِمَا تُحِبُّ وَ تَرْضَى ، إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ، وَ ذَلِكَ عَلَيْكَ يَسِيرٌ .
خدایا الفت و انس و همنشینی با خود و دوستان و اهل طاعتت را به من ارزانى دار و به شوق به سوى خودت و به انجام آنچه دوست دارى و بپسندى بر من منت بگذار. ( 👈متن و 🔊 صوت کامل دعای #بیست_یکم #صحیفه_سجادیه )
#دعا_بیست_یکم_13
کانال انس با صحیفه سجادیه
@sahife2
❇️ #تفسیر_خوانی قرآن کریم
هر روز یک آیه
تفسیر نور – استاد محسن قرائتی
سوره #آل_عمران
#آل_عمران_105
#آل_عمران_106
#آل_عمران_107
وَلَا تَكُونُواْ كَالَّذِينَ تَفَرَّقُواْ وَاخْتَلَفُواْ مِنْ بَعْدِ مَا جَآءَهُمُ الْبَيِّنَتُ وَأُوْلَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ
يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ فَأَمَّا الَّذِينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ أَكَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَنِكُمْ فَذُوقُواْ الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَوَأَمَّا الَّذِينَ ابْيَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَفِى رَحْمَةِ اللَّهِ هُمْ فِيهَا خَلِدُونَ و مانند كسانى نباشید كه بعد از آنكه دلایل روشن برایشان آمد، باز هم اختلاف كرده و پراكنده شدند و آنان برایشان عذابى بزرگ است.
(قیامت) روزى (است) كه صورت هایى سفید و نورانى، و صورت هایى سیاه مى شوند. پس كسانى كه روسیاه شدند، (از آنان سؤال مى شود:) آیا بعد از ایمانتان كفرورزیدید؟ پس به خاطر كفرتان عذاب الهى را بچشید.
و امّا آنان كه روسفید شدند، غرق در رحمت خدا شده و در آن جاودانه اند.
👈 با نصب نرم افزار زیر با ما در این دوره ی تفسیر خوانی همراه شوید 👇
https://cafebazaar.ir/app/com.ghadeer.tafsirnour
⏺کانال انس با #صحیفه_سجادیه
🆔 @sahife2