ارزنده سازی و ناارزنده سازی چرا ما گاهی دیگران را به شکل افراطی ارزنده سازی و یا حتی ناارزنده سازی میکنیم؟ چگونه میشود که این نحوه ادراک در بعضی انسان ها شکل می گیرد؟ در فرایند رشد نوزاد او ابتدا این باور را دارد که او محور دنیا است و به تمامی خواسته های او بدون هیچ محدودیتی اجرا میشوند و دنیای درون او محور و اساس دنیای بیرون است و آن را شکل میدهد. بعبارتی کودک در ابتدا تصوری که از خود دارد یک تصور وهمی قدرت مطلق است یعنی من بسیار مهمم و خواسته های باید تماما اجرا شوند و همه باید در خدمت من و در جهت رفع نیازهای من باشند؛ و این ادراک تا زمانی ادامه می یاید که کودک با محدودیت های دنیای بیرون رو مواجهه پیدا میکند و می فهمد که همیشه خواسته های اجرا نمیشوند و با محدودیت های در واقعیت محیط بیرونی همراه هستند که این باعث ناامیدی ، ترس و اضطراب در او میشوند که برای اینکه آن را از بین ببرد سعی میکند به دیگران بچسبد و آن را اینبار در قدرت مطلق بپندارد که این دیگران در دنیای کودک والدین او یعنی پدر و مادر هستند؛ و تکیه به این والدین و توهم قدرت مطلق آنان باعث آرامش در او میشوند که این باور نیز در زمان بلوغ دچار درگیسی شده و او در می یابد که والدین نیز دارای محدودیت های گریزناپذیری هستند و این باور بنای رشد استقلال و فردیت در او میشوند. اما اختلال از آنجایی شروع میشود که کودک در این مراحل دچار ثبات شود و دگردیسی و تغییری در این فرایند صورت نگیرد و باور به توهم قدرت مطلق والدین دست نخورده باقی بماند و وحشت باقی مانده از دوران کودکی با این باور تسکین یابد که برخی افراد هستند که دارای قدرت و خوبی هستند و اگر فرد به آن ها بچسبد در امان و آرامش است و با این کار می خواهند از شرم بی ارزشی خود خلاص شوند. در واقع ارزنده سازی دیگران و ناقص دیدن خود دو روی یک سکه هستند. اعتقاد به وجود افراد آرمانی در خیلی از مواقع مسئله ساز است : مادر من در دنیا تکه ،حاج آقای ما بهترینه ،مدرسه من بهترینه ،مسئولین اشتباه نمیکنند و غیره . چنین افکاری پنداری بیش نیستند و با واقعیت زندگی و تواناییهای انسانی در تضادند هر چه آدمها وابسته تر باشند بیشتر گرایش به آرمانی سازی دارند یک خانم باردار که احساس آسیب پذیری و ترس دارد معتقد است که دکترش عالی است ترس و نیاز به حمایت در او پندار توان بی مانند پزشک معالج را شعله ور میسازد. بی ارزش سازی و تحقیر وجه متضاد و همبسته ارزنده سازی و آرمانی سازی است. از آنجا که هیچ وجهی از زندگی انسان کامل و بی نقص نیست ارزنده سازی محکوم به بی ارزش سازی است. هر چه شخصی بیشتر آرمانی شود، در نهایت بیشتر بی ارزش قلمداد میگردد چون واقعیت ناقص و غیر آرمانی خود را نشان میدهد .هر چه پندار رفیع تر باشد محکم تر به زمین می خورد ارزشمند شدن شیرین است اما در عین حال دشوار زیرا توقع اینکه کوه را بر دوش بگیریم و زهر هر سنگ را بدوشیم ورای طاقت ماست . کسی که قول حتمی میدهد و بعد خُلف وعده میکند خشم و غیظ شدیدی در ما بر می انگیزد. آنکه گمان میکند انکولوژیست همسرش تنها کسی است که سرطان همسرش را شفا میدهد به احتمال بیشتری پس از مرگ همسر از او شکایت میکند. زندگی برخی آدمها مملو از آرمانی سازی ها و از خیال بیرون آمدنهای مکرر و تحقیر فردِ ارزنده پنداشته شده است امروز عاشق و فردا فارغ یارش امروز عالی است و فردا خاطی. ناتوانی در تحمل ناکامل بودن واقعیت ها و نیاز به رشد و حمایت مسبب صعود به قله ارزنده سازی و سپس سقوط به چاه بی ارزش سازی است . مهران ترک‌زبان روانکاو مرکز شمیم پردیس https://eitaa.com/selfknowledge1401

موسیقی به مثابه روان https://eitaa.com/selfknowledge1401

همراهتان هستیم با خوانش کتاب دروغ های که به خود می گوییم https://eitaa.com/selfknowledge1401