@sokhanetarik
#مقاله
افق های تجربه گرایانه در تاریخ نگاری اسلامی؛ تاریخ نگاری ابوریحان بیرونی
نویسنده: امیرحسین حاتمی
یکی از مشخصه های اصلی سنت تاریخنگاری اسلامی تعدد و تنوع اشکال، انواع، روش ها، موضوعات، و مکاتب آن است. باوجوداین، امروزه تاریخنگاری اسلامی بیشتر به روش ها و مکاتب صرفاً نقلی و روایی آن، که تنها بخشی از این سنت گسترده را دربرمی گیرد، شناخته می شود.
به دیگرسخن، جنبه نقلی و روایی تاریخنگاری اسلامی دیگر جنبه های آن را تحت الشعاع قرار داده است. ازهمین رو، پژوهشگران این عرصه نیز عمدتاً در توصیف تاریخنگاری اسلامی تنها بر همین جنبه تأکید می کنند.
مقاله پیشِ رو، ضمن تأکید بر وجود انواع، روش ها، و مکاتب غیر نقلی-روایی، و با تأکید بر تاریخنگاری ابوریحان بیرونی، در جستجوی افق های تجربه گرایانه در تاریخنگاری اسلامی است.
پرسش اصلی تحقیق این است که آیا گرایش ها و روش های تجربه گرایانه و مشاهده گرانه در سنت تاریخنگاری اسلامی وجود داشته است. پیش فرض اصلی تحقیق نیز آن است که با بررسی سنت تاریخنگاری اسلامی و تدقیق در آن می توان به افق های تجربه گرایانه (به معنای رویکردهای مبتنی بر مشاهده، معاینه، و انتقاد تاریخی) در آثار برخی از بزرگ ترین مورخان مسلمان، که از برجسته ترین آن ها ابوریحان بیرونی است، دست یافت.
برای مشاهده متن کامل مقاله به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14062
@sokhanetarik
#اطلاع_رسانی
#کرسی_علمی_ترویجی
کرسی علمی ترویجی «تحلیل اصول حاکم بر روابط خارجی در حکومت نبوی» با ارائه حجت الاسلام والمسلمین دکتر محمدقاسم احمدی و نقد دکتر غلامحسن مقیمی و حجت الاسلام والمسلمین دکتر علی اکبر عالمیان 12 اردیبهشت 1403 در مجتمع جامع امام خمینی(ره) برگزار می گردد.
لینک پخش آنلاین: https://vce.miu.ac.ir/tarikh
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14066
@sokhanetarik
#کتاب
کتاب «نخستین دولتهای ایرانی پس از اسلام؛ طاهریان تا آل بویه» نوشته محسن جعفری توسط انتشارات ققنوس منتشر شد.
این اثر نه فصل اصلی دارد که بهترتیب عبارتاند از: «ایرانزمین در قلمرو خلافت»، «طاهریان، نخستین دولت ایرانی پس از اسلام»، «صفاریان، رویگرزادگان سیستانی»، «سامانیان و رنسانس فرهنگی ایرانزمین»، «زیاریان، جنگاوران ناکام»، «آل بویه، شیعیانی از دیلم»، «زبان فارسی نو (دَری)، از پیدایش تا شکوفایی»، «فرهنگ و تمدن ایرانی در دوره نخستین دولتهای ایرانی» و «معماری و هنر در دوره نخستین دولتهای ایرانی».
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14070
@sokhanetarik
#نشست
نشست «بزرگداشت روز ملی خلیج فارس» ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ در دانشگاه شهید چمران اهواز برگزار می گردد.
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14074
@sokhanetarik
#مقاله
نقش سامانیان در تحرکات سیاسی – نظامی طبرستان
نویسنده: جواد هروی
نقش ناپایدار سامانیان طی یک قرن بر طبرستان ، بی سبب و حتی بی نتیجه نبود. عنصر اصلی در سلطه سیاسی و نظامی امیران خراسان بر این ولایت، نابسامانی های گسترده پس از ظهور علویان ، تضعیف استیلای خلفای عباسی و به ویژه تبدیل طبرستان به پناهگاهی برای سرداران عاصی و مدعیان بر سامانیان بود.
چنانچه استیلای نظامیان بر طبرستان در این روزگار را هر آیینه می توان در راستای سیاست ورزی و مقاصد دولت آل سامان برشمرد.
در چنین هنگامه ای از آتش و خون ، بی شک شمشیر آخته سرداران دیلمی در کوره تفتیده وقایع طبرستان که از سوی سامانیان به تمهید و تدبیر دامن زده و آبدیده شده بود؛ ناباورانه ساختار دولت های دیالمه را پی ریزی نمود، تا نه تنها سرنوشت ایران؛ بلکه حیات سیاسی و نظامی سرزمین های اسلامی و خلافت را نیز دگرگون سازد.
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14077
@sokhanetarik
#اطلاع_رسانی
#ویژه_نامه
#امام_صادق
سایت سخن تاریخ به مناسبت شهادت امام صادق (علیه السلام) اقدام به انتشار ویژه نامه «امام صادق (علیه السلام)» نموده است:
موضوعات مطالب این ویژه نامه به شرح ذیل می باشد:
مقالات:
نامه امام جعفر صادق (ع) به مردم آمل و ساری
امام صادق (ع) و بریتانیا
امام صادق (ع) و الگوی رفتاری یک مسلمان
امام صادق (ع) را بهتر بشناسیم
سر «صادق» خوانده شدن شیخ الائمه (ع)
بررسی شیوه های تعامل امام صادق (ع) با اندیشه های گوناگون در اصول کافی
سه اصل در سیره سیاسی امام صادق؛ مخالفت اصولی، مدارای عقلی و تلاش برای شکوه مندی خاندان نبوت
…
مصاحبه ها:
مکتب علمی امام صادق(ع) سکوی پرش تمدن اسلامی است
شیوه ارتباط رئیس مذهب با شیعیان
ارتباط با مردم و حمایت از طبقات فرودست، سیره امام صادق (ع) بود
کثرت روایات صادقین(ع) به دلیل اعتماد به راویان است
امام صادق (ع) تشکیلات گسترده شبه حزبی برای هدایت شیعه داشت
…
دانلود کتاب:
جلوه هایی از عناصر ادبی در کلام امام صادق (ع)
متن کامل کتاب زندگانی امام جعفر صادق (ع): سید جعفر شهیدی
صحیفه الصادقیه
الامام الصادق: حیاته و عصره- آرائه و فقهه
…
معرفی و نقد کتاب و منابع:
وضعیت شیعیان عراق در عصر صادقین (علیهما السلام)
صفحاتی از زندگانی امام جعفر صادق(ع)
بر امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) چه گذشت
حج در سخن و سیره امام جعفر صادق (ع)
…
پرسمان:
فرزندان امام صادق (علیه السلام) و مادرانشان را نام ببرید؟
پیشوایان مذاهب چهارگانهٔ اهلسنت چگونه درمحضر امام صادق (علیه السلام) شاگردی کردهاند؟
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14217
@sokhanetarik
#فراخوان
همایش ملی «نهضت علویان» ۱۴ آبان ۱۴۰۳ برگزار می گردد و مهلت ارسال مقالات تا ۳۰ شهریور ۱۴۰۳ می باشد.
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14276
@sokhanetarik
#نشست
نخستین کنگره ملی «ایران شناسی ایران» ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار می گردد.
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14273
@sokhanetarik
#مقاله
مطهری و جایگاه شر در حرکت تکاملی تاریخ
نویسندگان: فاطمه جمشیدی و میثم سفیدخوش
مفهوم تاریخ، که در دوران مدرن عظمتی فراسوی مجموعه ای از رخدادها پیدا کرده بود، در سده اخیر موضوع تأمل متفکران ایرانی بسیاری از جمله مرتضی مطهری نیز قرار گرفت. وی متأثر از نگرش های رومانتیک که در آن زمان رواج یافته بودند اعتقاد داشت که تاریخ دارای حرکت تکاملی است، اما از آنجا که متفکری مسلمان بود می کوشید تا این حرکت را مطابق آنچه خودش «جهان بینی اسلامی» می خواند تبیین کند.
در این تبیین، مفهوم قرآنی خلیفهاللهی انسان و نیز دو مفهوم برنامه تشریعی و برنامه تکوینی خداوند برای انطباق آدمی با جریان تاریخ برجسته هستند. انسان، به عنوان خلیفه الهی در زمین، مسئول ساختن تاریخ است.
برای مشاهده متن کامل مقاله به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14279
@sokhanetarik
#نشست
نشست بررسی و معرفی کتاب «مقدمهای بر شناخت اسناد تاریخی» 16 اردیبهشت 1403 در مرکز همایشهای بینالمللی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار می گردد.
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14283
@sokhanetarik
#اطلاع_رسانی
#نشست
نشست «تقابل یهودیان با رسول خدا (صلی الله علیه وآله)» با ارائه حجتالاسلام دکتر مصطفی صادقی کاشانی 17 اردیبهشت 1403 در ساختمان انجمنهای علمی حوزه برگزار می گردد.
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14308
@sokhanetarik
#مصاحبه
حجت الاسلام سید محمدباقر علم الهدی، استاد: امام صادق (علیه السلام) در مناظرات آموزگار اخلاق و ادب بودند.
برای مشاهده متن کامل مصاحبه به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14312
@sokhanetarik
#نشست
نشست «تهران به روایت اسناد» 17 اردیبهشت 1403 در تهران برگزار می گردد.
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14316
@sokhanetarik
#نشست
آیین رونمایی از کتاب «ترورهای سیاسی در ایران» 17 اردیبهشت 1403 در دانشگاه قزوین برگزار می گردد.
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14319
@sokhanetarik
#نشست
نشست «معرفی دو تصحیح در تاریخ بخارا» 17 اردیبهشت 1403 در دانشگاه شهید بهشتی برگزار می گردد.
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14322
@sokhanetarik
#مقاله
واکاوی دیدگاه آیت الله مطهری در مورد تمدن مدرن غرب و چگونگی تعامل با آن
نویسندگان: علی اصغر طالب نژاد، سید محمدعلی تقوی و محمدجواد رنجکش
چیستی تمدن مدرن غرب و چگونگی مواجهه با آن در شمار مهم ترین پرسش های نخبگان مسلمان طی دو قرن گذشته بوده اند. این پژوهش دیدگاه آیت الله مطهری در مورد مدرنیته و چگونگی تعامل با تمدن مدرن غرب را مورد بررسی قرار می دهد. پرسش های اصلی این پژوهش عبارت از آنند که آیا از دیدگاه مطهری دو تمدن اسلامی و غربِ مدرن امکان وام گیری از یکدیگر را دارند؟
و این وام گیری باید با چه شرایطی صورت گیرد؟ روش پژوهش در این تحقیق تفسیری مولف محور بوده و بر مبنای یک مدل نظری بسط یافته از مدل «دو رویه تمدن بورژوازی غرب» ارائه شده توسط عبدالهادی حائری انجام می شود.
یافته های پژوهش نشان می دهد که مطهری در مجموع نگاهی بدبینانه به تمدن مدرن غرب دارد، اما پیشرفت آن در برخی از زمینه ها مانند دانش و فناوری و حتی استقرار عدالت در درون جوامع خود را می پذیرد. ایشان این تمدن را دارای نقاط ضعف بسیاری می داند که عمدتاً به مبانی فکری آن مربوطند و در رویه سیاسی آن نیز قابل مشاهده اند.
برای مشاهده متن کامل مقاله به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14325
@sokhanetarik
#نشست
نشست «ترجمه تاریخ؛ آشنایی با چالش ها و راهکارهای ترجمه کتاب های تاریخ» با ارائه دکتر زهرا عاطف مهر ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۳ در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار می گردد.
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14329
@sokhanetarik
#اطلاع_رسانی
#نشست_علمی
نشست علمی «چیستی تاریخ فرهنگی» با ارائه دکتر سیدمحمدرضا عالمی 19 اردیبهشت 1403 در مجتمع جامع امام خمینی(ره)، سالن شهید عارف الحسینی(ره) برگزار می گردد.
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14365
@sokhanetarik
#اطلاع_رسانی
#نشست_علمی
نشست «گسست تاریخی» ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۳ در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار می گردد.
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14369
@sokhanetarik
#اطلاع_رسانی
#نشست_علمی
نشست «سند پژوهی و سند شناسی چالش ها و چشم اندازها» ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۳ در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار می گردد.
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14372
@sokhanetarik
#مقاله
کاربست رازداری در سیره معاشرتی امام صادق (علیه السلام) در راستای حفظ شیعیان از آسیب های اجتماعی با تکیه به روایات کتاب وسائل الشیعه
نویسندگان: صفرعلی قانونی و نعمت الله صفری فروشانی
یکی از ابعاد سیره امام صادق(ع)، سیره معاشرتی حضرت با شیعیان است. امام(ع) در سیره معاشرتی خود با شیعیان، به آسیب شناسی اجتماعی آنان پرداخت و در راستای حفظ شیعیان از چنین آسیب هایی، با کاربست رازداری و تقیه و کتمان سِر، به بایسته ها و راهکارها و آثار و پیامدهای این آسیب ها اقدام نمود.
این نوشتار، عهده دار نقش رازداری در سیره معاشرتی امام صادق(ع) در جهت حفظ شیعیان از آسیب های اجتماعی با تکیه به روایات کتاب وسائل الشیعه است. برای این هدف، با روش توصیفی تحلیلی و با ارجاع به منابع روایی تاریخی، به آسیب شناسی اجتماعی شیعیان پرداخته شده و سپس، به بایسته ها و راهکارها و پیامدها پرداخته ایم.
بررسی و تحلیل روایات باب تقیه، کتمان سِر و اذاعه از کتاب وسائل الشیعه شیخ حرّ عاملی (۱۱۰۴ق)، نشان داد برخی از آسیب های اجتماعی شیعیان، عبارت است از: عدم وحدت و همزیستی مسالمت آمیز بین مسلمانان، عدم ظرفیت اصحاب و عدم رازداری اصحاب که امام صادق(ع) با شناسایی این آسیب ها با راهبرد رازداری، به رفع و درمان در جهت حفظ شیعیان پرداخت.
برای مشاهده متن کامل مقاله به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14376
@sokhanetarik
#نشست
نشست «تأثیر هخامنشیان در دریای سیاه» 29 اردیبهشت 1403 در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار می گردد.
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14380
@sokhanetarik
#نشست
کرسی ترویجی «مولفه های ژئوپلوتیک تمدن اسلامی» ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ در دانشگاه فنی و حرفه ای استان قم برگزار می گردد.
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14383
@sokhanetarik
#نشست
نشست «بررسی کارنامه تاریخ نگاری دکتر سهراب یزدانی» ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار می گردد.
برای مشاهده متن کامل خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://sokhanetarikh.com/?p=14386