🔻متن کامل ویرایش شده سخنرانی دکتر ناصر باقری مقدم در نشست مجازی: مرجعیت علمی؛ چیستی، چرایی و چگونگی ۱۴۰۴/۰۷/۲۶ 🔶«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان دانشگاهی ❔@tn_noha❔

#تجربیات_موفق 🇨🇳 مدل موفق چین در جلب مدیران به همکاری با اندیشکده‌ها یکی از رازهای موفقیت حکمرانی علمی در چین، الگوی اندیشکده DRC است؛ نهادی که بازوی مشورتی اصلی نخست‌وزیر محسوب می‌شود و توانست میان پژوهش دانشگاهی و تصمیم اجرایی پلی مؤثر بسازد. 🔹 چطور مدیران را پای کار آورد؟ 1⃣ تعریف مسئله با حضور مدیران: از همان ابتدا مدیران در جلسات طرح مسئله شرکت می‌کردند تا دغدغه‌ها و محدودیت‌های واقعی‌شان شنیده شود. 2⃣ ترجمه پژوهش به زبان سیاست: گزارش‌های علمی در قالب «یادداشت سیاستی» دوصفحه‌ای با گزینه‌های مشخص اجرایی خلاصه می‌شدند. 3⃣ مدیر مقیم اندیشکده: مدیران میان‌رتبه دولت برای چند ماه در اندیشکده حضور می‌یافتند تا در فرآیند تحلیل و تصمیم‌سازی مشارکت کنند. 4⃣ پیگیری تا اثرگذاری: هر گزارش تا زمان تصمیم نهایی پیگیری می‌شد تا پیشنهادها واقعاً به سیاست تبدیل شوند. 🔑 نتیجه: بیش از ۴۰٪ از پیشنهادهای DRC وارد برنامه‌های رسمی دولت چین شده‌اند. این یعنی: «حل مسئله با مدیران، نه برای مدیران.» 📚 منبع: Development Research Center of the State Council (China), 2023 Brookings Institution – China’s Think Tank Revolution, 2023 🔶«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان دانشگاهی ❔@tn_noha❔

💡 «اندیشکده؛ قلب تپنده‌ی تصمیم‌سازی علمی در دانشگاه و استان» در جهان امروز، کشوری موفق است که فکر می‌کند پیش از آنکه تصمیم بگیرد. و محل تولد این فکرهای بزرگ، نه در جلسات اداری، بلکه در دل اندیشکده‌هاست — جایی که علم، تجربه و سیاست کنار هم می‌نشینند تا آینده را طراحی کنند. در دانشگاه‌ها، اندیشکده‌ها فقط یک نهاد پژوهشی نیستند؛ آن‌ها موتور تولید فکر و تصمیم‌اند. پژوهش را از قفسه‌ی مقاله بیرون می‌کشند و آن را به زبان قابل‌فهم برای مدیران، استانداران و نمایندگان ترجمه می‌کنند. وقتی دانشگاه صاحب اندیشکده است، دیگر فقط آموزش نمی‌دهد، بلکه به اتاق فکر واقعی استان و کشور تبدیل می‌شود. 🌍 در جهان نیز مسیر توسعه از همین نقطه آغاز شده است. در آمریکا، اندیشکده‌ها طراح بسیاری از سیاست‌های کلان اقتصادی و امنیتی‌اند. در چین، شبکه‌ی اندیشکده‌های وابسته به آکادمی علوم اجتماعی (CASS)، ستون فکری سیاست‌های توسعه و نوآوری است. ✨ ایران هم در آستانه‌ی همین دوران طلایی است. اگر هر دانشگاه و هر استان، صاحب اندیشکده های فعال باشند، پیوندی تازه میان علم و مدیریت شکل می‌گیرد؛ پیوندی که می‌تواند چرخ سیاست و توسعه کشور را بر ریل عقلانیت و داده حرکت دهد. 📢 امروز وقت آن است که رؤسای دانشگاه‌ها، استانداران و نمایندگان مجلس، اندیشکده‌ها را به عنوان مغز تصمیم‌سازی استان‌ها تأسیس کنند. آینده‌ی پیشرفت ایران نه در شعار، بلکه در اتاق‌های فکر استادان دانشگاه نوشته خواهد شد. 📚 منبع: McGann, J. G. (2021). Global Go-To Think Tank Index Report. 🔸«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان ❔@tn_noha❔

🔰افتتاحیه اندیشکده رفاه و تامین اجتماعی دوشنبه ۵ آبان ساعت ۸ صبح سالن شهید دهشور دانشکده علوم دانشگاه تهران ❔@tn_noha❔

سلسله نشست های تخصصی مجازی شبکه اندیشکده های استادان کشور 🔍موضوع: «سیاست گذاری علم و فناوری با تاکید بر قانون جهش تولید دانش بنیان» 🎙دکتر پرویز کرمی ▪️مشاور سابق معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری ▪️مدیرعامل مرکز نوآوری همیار دانش بنیان ▪️داور برنامه تلوزیونی میدون 🗓 شنبه ۱۴۰۴/۰۸/۱۰ ⏰ ۱۸:۳۰ الی ۲۰:۰۰ ✨ارائه گواهی به شرکت کنندگان 🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻 جهت ورورد به نشست اینجا کلیک کنید. 🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺 🔶 «نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان ❔@tn_noha❔

🔰 مهمترین نکات مطروحه در همایش افتتاحیه نخستین اندیشکده تخصصی رفاه و تأمین اجتماعی با عنوان «اندیشکده رفاه و تامین اجتماعی» با هدف تقویت پیوند علم و حکمرانی و ارائه راهکارهای علمی برای بهبود معیشت مردم با حضور حجت الاسلام والمسلمین رستمی و جناب آقای دکتر مرتضوی و جمعی از رؤسای کمسیسون های تخصصی مجلس مسئولان در دانشکده علوم دانشگاه تهران 🔻حجت‌الاسلام ‌والمسلمین مصطفی رستمی رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها: در این نشست با اشاره به اهمیت افتتاح اندیشکده ها گفت: وجود اندیشکده‌ها برای جامعه دانشگاهی مخصوصا شما عزیزان حاضر در دانشگاه تهران، امری بدیهی و بی‌نیاز از یادآوری است. تحقق حکمرانی مطلوب، مستلزم شکل‌گیری و پویایی جریان‌های اندیشه‌ورزانه است؛ جریانی که ظرفیت آن در نهادهای آموزش عالی، دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه به‌ روشنی وجود دارد و می‌توان از آن بهره‌مند شد. ایشان افزودند اندیشکده رفاه و تأمین اجتماعی، یکی از حوزه‌های راهبردی در مسیر تحقق نظام اسلامی به‌شمار می‌رود. خداوند پیامبران را با علم و توان اجرایی برانگیخت تا مردم را به قیام برای قسط فراخوانند. به تعبیر مقام معظم رهبری، عدالت از اهداف اصلی بعثت انبیاست و مقدمه‌ای برای تحقق توحید و رساندن انسان به کمال بندگی محسوب می‌شود. 🔻دکتر عسگریان (رییس اندیشکده): معیشت باید در رأس اولویت‌های سیاست‌گذاری کشور قرار گیرد علیرضا عسگریان، رئیس اندیشکده رفاه و تأمین اجتماعی، در ادامه این نشست اظهار داشت: در سال‌های اخیر، تمرکز اصلی کشور و حتی بخش‌هایی از حاکمیت بر سه محور اساسی بوده است؛ نخست مسائل اقتصادی، دوم ناترازی‌های ساختاری و سوم معیشت مردم. این در حالی‌ست که به باور من، چنین اولویت‌بندی‌ای نیازمند بازنگری جدی است. شاخص‌های معیشت، ارتباطی مستقیم با امنیت ملی و ثبات اجتماعی دارند و باید در صدر سیاست‌گذاری‌ها قرار گیرند، نه در جایگاه سوم. رئیس اندیشکده با اشاره به یافته‌های پژوهشی گفت: خط فقر غذایی در سال ۱۴۰۱ حدود یک تا ۱.۲ میلیون تومان برآورد شده بود و در سال ۱۴۰۲ به حدود ۱.۴ تا ۱.۵ میلیون تومان افزایش یافت. بر اساس این معیار، نزدیک به شش میلیون نفر زیر خط «تنش غذایی» قرار دارند. این وضعیت نیازمند اقدام فوری و هماهنگ از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سایر نهادهای مرتبط است. با توجه به افزایش قیمت‌ها، ضروری‌ست سیاست‌های حمایتی جدیدی طراحی شود تا دهک‌های پایین جامعه، به‌ویژه دهک‌های اول تا سوم، از فشار اقتصادی رهایی یابند. توجه به معیشت باید در رأس اولویت‌های سیاست‌گذاری کشور قرار گیرد؛ چرا که پیامدهای آن به‌طور مستقیم با شاخص‌های امنیت ملی و ثبات اجتماعی گره خورده است. 🔻دکتر صولت مرتضوی (رئیس هیئت امناء اندیشکده) سید صولت مرتضوی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی دولت سیزدهم اظهار داشت: اگر اندیشه را جوهره تفکر بدانیم، باید اذعان کرد که در بهره‌گیری از ظرفیت اندیشه‌ورزی برای حل مسائل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور، همچنان خلأهایی وجود دارد. پرسش بنیادین این است که آیا اندیشکده‌ها در تولید علم ناکام بوده‌اند یا دستگاه‌های اجرایی از دستاوردهای علمی موجود بهره نمی‌برند؟ به باور من، مشکل در کمبود تولید علم نیست؛ بلکه میلیون‌ها پایان‌نامه و پژوهش ارزشمند در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در کتابخانه‌ها و اندیشکده‌ها موجود است. مسئله اصلی آن است که قوه مجریه، به‌عنوان متولی اجرا، فاقد ظرفیت و سازوکار مؤثر برای بهره‌برداری از این منابع علمی است. در حوزه فقر نیز تلاش شد تا با بهره‌گیری از پایگاه اطلاعاتی «رفاه ایرانیان»، داده‌های دقیق‌تری درباره وضعیت دهک‌ها و خانوارهای نیازمند گردآوری شود. بخش قابل توجهی از طرح‌های الکترونیکی دولت در حوزه معیشت، بر پایه همین داده‌ها و تحلیل‌های اندیشکده‌ها شکل گرفته است. این اندیشکده می‌تواند به‌عنوان بازوی علمی و فکری سه قوه کشور ایفای نقش کند؛ نه‌تنها برای مجلس شورای اسلامی، بلکه برای دولت و حتی قوه قضاییه. بهره‌گیری نظام‌مند از این ظرفیت‌ها، مسیر تصمیم‌سازی‌های دقیق‌تر، کاهش ناترازی‌ها و ارتقای عدالت اجتماعی را هموار خواهد ساخت. 🔻دکتر گودرزی (سنخنگوی هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی): مجلس‌ آغوش خود را برای همکاری با اندیشکده‌ها گسترده است اندیشکده‌ها در واقع حلقه اتصال میان محیط‌های علمی و دانشگاهی با نهادهای حکمرانی و سیاست‌گذاری هستند و در عین حال، ارتباط مستقیمی با مردم دارند. ایده‌های علمی مطرح‌شده در اندیشکده‌ها، به فرآیند تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری کمک می‌کند، هزینه‌ها را کاهش می‌دهد و خطاها را به حداقل می‌رساند.

به‌عنوان فردی که سه دوره در مجلس شورای اسلامی حضور داشته‌ام، معتقدم اندیشکده‌ها باید با جسارت بیشتری نظریات و ایده‌های خود را دنبال کنند تا بتوانند آنها را به سیاست‌های اجرایی کشور تبدیل نمایند. اندیشکده‌های توانمند و فعال، ارتباط مؤثری با مجلس برقرار کرده‌اند و باید از جوانان مؤمن و انقلابیِ این مجموعه‌ها قدردانی کرد. این عزیزان با پیگیری و پشتکار مثال‌زدنی، ارتباط خود را با مجلس حفظ کرده‌اند و در کنار مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، به‌عنوان بازوان فکری ارزشمندی ایفای نقش می‌کنند. مرکز پژوهش‌های مجلس سال‌هاست که بار سنگین پژوهش و پشتیبانی فکری مجلس را بر دوش می‌کشد، اما با توجه به شتاب تحولات امروز، یک نهاد پژوهشی به‌تنهایی نمی‌تواند پاسخ‌گوی تمامی نیازهای فکری و تحلیلی مجلس باشد. از این‌رو، ضروری‌ست که مرکز پژوهش‌ها تعامل گسترده‌تری با اندیشکده‌ها برقرار کند. بنده که عضو هیئت امنای این مرکز نیز هستم، تأکید دارم که باید آغوش خود را برای همکاری با اندیشکده‌هایی همچون اندیشکده رفاه و تأمین اجتماعی بگشاید. وی در پایان تصریح کرد: حضور اندیشکده‌ها در کنار مجلس موجب می‌شود شناخت مسائل واقعی مردم دقیق‌تر صورت گیرد، راهکارها علمی‌تر تدوین شود، ارزیابی قوانین با دقت بیشتری انجام گیرد و مشارکت مردم در اجرای قانون افزایش یابد. این امر به تقویت اعتماد عمومی منجر می‌شود؛ چرا که مردم اطمینان می‌یابند طرح‌ها و لوایح مجلس، پشتوانه پژوهشی و فکری دارند. 🔻دکتربابایی کارنامی (رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی): اندیشکده‌ها بدون ملاحظه آسیب‌ها را شناسایی و راهکارهای اصلاح را ارائه کنند علی بابایی کارنامی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی، در ادامه این نشست اظهار داشت: برای دستیابی به آینده‌ای بهتر، نیازمند وفاق عملی هستیم؛ وفاقی که صرفاً سیاسی نباشد، بلکه بر پایه درک مشترک از اهداف و آرمان‌های انقلاب اسلامی شکل گیرد. در چهار دهه گذشته، اندیشمندان، دانشگاه‌ها و مسئولان کشور درباره عدالت، رفاه، توسعه و پیشرفت سخن گفته‌اند، کتاب نوشته‌اند و نظریه‌پردازی کرده‌اند، اما بخش قابل‌توجهی از این مفاهیم هنوز به‌طور ملموس بر سفره مردم نیامده است. باید بپذیریم که برخی آموزه‌ها و تحلیل‌های درست، در مرحله اجرا به نتیجه مطلوب نرسیده‌اند. وی افزود: هر مسئولی باید گذشته خود را با نگاهی نقادانه مرور کند. منِ نوعی که روزی مدیر اجرایی بودم و امروز نماینده مجلس هستم، بهتر از هر کسی می‌دانم چه اقداماتی را می‌توانستم انجام دهم و نکردم، و چه تجربه‌هایی باید برای آینده مورد استفاده قرار گیرد. در همین مسیر، ما در حوزه‌هایی مانند نرخ بیکاری، فقر، عدالت اجتماعی و توسعه پایدار همچنان با چالش‌های جدی مواجه هستیم. با این حال، نباید فراموش کنیم که مبانی فکری و شاخص‌های ما با نظام‌های اقتصادی غربی تفاوتی ماهوی دارد. سرآمد همه اندیشه‌ها، اندیشه‌های مقام معظم رهبری است و هیچ مسئولی در جمهوری اسلامی مجاز به عبور از این خط قرمز نیست. در اجرای برنامه‌های توسعه، به‌ویژه برنامه هفتم، باید نگاه عدالت‌محور تقویت شود. این برنامه با محوریت اندیشه‌های شهید آیت‌الله رئیسی ـ که بی‌تردید یکی از برجسته‌ترین چهره‌های عدالت‌خواه انقلاب اسلامی بود ـ تدوین و به قانون تبدیل شد. اگر دولت، مجلس، دانشگاه‌ها و نهادهای اجرایی با فهم مشترک و وفاق عملی این برنامه را دنبال کنند، می‌توانیم به شاخص‌های عدالت اجتماعی و رفاه عمومی نزدیک‌تر شویم. وی در پایان سخنان خود تأکید کرد: انتظار ما از اندیشکده رفاه و تأمین اجتماعی این است که با نگاهی نقادانه و بدون ملاحظه، آسیب‌ها را شناسایی کرده و پیشنهادهای اصلاحی خود را به مجلس و دولت ارائه دهد. نقد صادقانه، حتی اگر متوجه خود ما باشد، می‌تواند مسیر اصلاح را هموار سازد. اگر این تعامل علمی میان مجلس، دولت و اندیشکده‌ها شکل گیرد، بی‌تردید در آینده‌ای نزدیک شاهد نتایج ملموس در بهبود عدالت اجتماعی و رفاه مردم خواهیم بود. ❔@tn_noha❔

🌐 نشست تخصصی: سیاست‌گذاری علم و فناوری با تأکید بر قانون جهش تولید دانش‌بنیان در دنیای امروز، قدرت علمی کشورها دیگر تنها با تعداد مقالات یا اختراعات سنجیده نمی‌شود؛ بلکه با توان آن‌ها در سیاست‌گذاری و حکمرانی علم اندازه‌گیری می‌شود. قانون «جهش تولید دانش‌بنیان» یکی از کلیدی‌ترین حلقه‌های اتصال میان علم، اقتصاد و حکمرانی ملی است — قانونی که اگر به‌درستی فهم و اجرا شود، می‌تواند مسیر توسعه علمی کشور را از تحقیق صرف، به تولید مسئله‌محور و ارزش‌افزا تغییر دهد. اندیشکده‌های استادان، به عنوان حلقه واسط میان پژوهش و تصمیم‌سازی، نقش بی‌بدیلی در تحقق اهداف این قانون دارند. آن‌ها می‌توانند با تلفیق توان علمی استادان و شناخت واقعی از نیازهای مدیران اجرایی، پلی مطمئن میان دانشگاه و میدان عمل بسازند. 🔹 در این نشست تخصصی، جناب آقای دکتر پرویز کرمی، مدیرعامل مرکز نوآوری همیار دانش بنیان و مشاور سابق رئیس بنیاد ملی ملی نخبگان، به گفت‌وگویی عمیق پیرامون پرسش‌های بنیادین خواهند پرداخت: ✔️چگونه می‌توان از ظرفیت اندیشکده‌های دانشگاهی برای پشتیبانی از تصمیمات کلان علم و فناوری بهره برد؟ ✔️چه سازوکارهایی، اجرای قانون جهش تولید را از سطح شعار به سطح عمل ارتقا می‌دهد؟ ✔️چگونه می‌توان از دل پژوهش‌های دانشگاهی، بسته‌های سیاستی مؤثر برای دولت و صنعت استخراج کرد؟ 🎯 هدف نشست: 1⃣ تقویت نقش اندیشکده‌ها در «حکمرانی علم» 2⃣ ارتقای فهم سیاستی استادان دانشگاه 3⃣ ترسیم نقشه‌ی تعامل مؤثر میان نهادهای علمی و نهادهای اجرایی کشور. 💡 این نشست فرصتی است برای: ✅تبادل تجربه میان اندیشکده‌های فعال در حوزه علم و فناوری؛ ✅شناسایی چالش‌های واقعی اجرای قانون جهش تولید در سطح استان‌ها و دانشگاه‌ها؛ ✅و طراحی مدل‌های بومی برای سیاست‌گذاری مؤثر در زیست‌بوم علم و فناوری کشور. 📅 زمان: شنبه، ۱۰ آبان ساعت ۱۸:۳۰ الی ۲۰:۰۰ ♦️«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان ❔@tn_noha❔

از همه اعضای محترم دعوت می‌شود در نشست تخصصی «سیاست‌گذاری علم و فناوری با تأکید بر قانون جهش تولید دانش‌بنیان» توسط دکتر پرویز کرمی که امروز شنبه، ۱۰ آبان‌ماه ساعت ۱۸:۳۰ به‌صورت مجازی برگزار می‌شود، حضور به‌هم رسانند. این نشست با هدف بررسی ظرفیت‌های قانون جهش تولید دانش‌بنیان در پیوند میان دانشگاه و حکمرانی علمی کشور و تبیین نقش اندیشکده‌ها در تصمیم‌سازی‌های کلان علم و فناوری برگزار می‌شود. حضور فعال شما در این برنامه، فرصتی است برای: 1⃣ تبادل دیدگاه‌های علمی و تجربه‌های میدانی اندیشکده‌ها، 2⃣ آشنایی با سیاست‌های ملی در حوزه علم و فناوری، 3⃣ گسترش همکاری‌های بین‌دانشگاهی و شبکه‌سازی اندیشه‌ورزان. اندیشکده‌های استادان امروز بیش از هر زمان دیگر به نگاه‌های نو و تحلیل‌های عالمانه نیاز دارند؛ حضور شما می‌تواند به ارتقاء کیفیت سیاست‌گذاری‌های علمی کشور کمک کند. با امید به مشارکت فعال و پویای شما در این گفت‌وگوی علمی و تصمیم‌ساز. نُها؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان ❔@tn_noha❔

🔰گزیده مباحث نشست مجازیضرورت توسعه هدفمند زیست‌بوم دانش‌بنیان با تأکید بر قانون جهش تولید دانش‌بنیان دکتر پرویز کرمی ۱۰ آبان ماه ساعت ۱۸:۳۰ در عصر تحولات سریع فناوری و رقابت اقتصادهای نوآور، «دانش‌بنیان‌شدن» دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی ملی است. اما آنچه اهمیت بیشتری دارد، توسعه هدفمند زیست‌بوم دانش‌بنیان است؛ زیست‌بومی که اگر درست طراحی و هدایت نشود، نه‌تنها رشد نخواهد کرد بلکه تبدیل به شبکه‌ای پراکنده از فعالیت‌های جزیره‌ای و کم‌اثر خواهد شد. در نشست «ضرورت توسعه هدفمند زیست‌بوم دانش‌بنیان»، دکتر پرویز کرمی با تکیه بر تجربه‌ی سال‌ها فعالیت در حوزه نوآوری و معاونت علمی، نگاهی جامع به ساختارها، ظرفیت‌ها و چالش‌های این اکوسیستم در کشور ارائه داد. 🔻ایران؛ بازیگر اصلی زیست‌بوم نوآوری در منطقه به اذعان نهادهای بین‌المللی مانند IMF و GI، جمهوری اسلامی ایران امروز یکی از بزرگ‌ترین زیست‌بوم‌های نوآوری در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقاست. این جایگاه، حاصل مجموعه‌ای از دارایی‌های راهبردی است: دانشگاه‌های توانمند، اساتید برجسته، نیروی انسانی جوان و خلاق، و پارک‌ها و مراکز نوآوری‌ای که طی سه دهه گذشته رشد کرده‌اند. ایران از دهه‌ی ۱۳۷۰ با تأسیس پارک‌های علم و فناوری، وارد مسیر نوآوری سازمان‌یافته شد. در دهه‌ی ۱۳۹۰ این مسیر با ایجاد شتاب‌دهنده‌ها، مراکز نوآوری و کارخانه‌های نوآوری خصوصی عمق بیشتری یافت. امروز بیش از ۱۰ هزار شرکت دانش‌بنیان، ۲۰۰ مرکز نوآوری خصوصی و ۴۵ پارک علم و فناوری در کشور فعال‌اند. این نهادها توانسته‌اند ضمن ایجاد اشتغال برای بیش از نیم‌میلیون نفر از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی، بخشی از چالش‌های فناورانه کشور را پاسخ دهند و پیوند مؤثری میان دانشگاه، صنعت و جامعه برقرار کنند. 🔻قانون جهش تولید دانش‌بنیان؛ از سیاست تا عمل یکی از محورهای کلیدی نشست، بررسی جایگاه قانون جهش تولید دانش‌بنیان بود. قانونی که با هدف حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، رفع موانع مالی و تشویق سرمایه‌گذاری بخش خصوصی تصویب شد. این قانون، ابزاری نوین برای پیوند دولت و بخش خصوصی در مسیر توسعه نوآوری است. برای نخستین‌بار، دولت بخشی از اعتبار مالیاتی شرکت‌های بزرگ را به حمایت از طرح‌های فناورانه اختصاص داده است. بدین ترتیب، شرکت‌های بزرگ می‌توانند به جای پرداخت کامل مالیات، با حمایت از پروژه‌های نوآورانه و اشتغال‌زا، هم در رشد فناوری کشور سهیم شوند و هم از مزایای مالی برخوردار گردند. این سازوکار نوعی «هم‌افزایی مالیاتی» ایجاد کرده که ضمن تقویت بنیه‌ی شرکت‌های نوپا، زیست‌بوم دانش‌بنیان را به چرخه‌ی واقعی اقتصاد متصل می‌کند. 🔻نقش مراکز نوآوری و شتاب‌دهنده‌ها؛ از ایده تا بازار در بخش دیگری از نشست، فرایند «تولد تا بلوغ» ایده‌های فناورانه تشریح شد. مراکز نوآوری امروز نه صرفاً فضای استقرار استارتاپ‌ها، بلکه حلقه‌های تسهیلگر میان دانشگاه، صنعت و دولت هستند. ایده‌ها در این مراکز پذیرش، غربال و هدایت می‌شوند؛ سپس با کمک منتورها و شتاب‌دهنده‌ها به محصول اولیه (MVP) تبدیل می‌شوند. پس از آن، با حمایت مالی، آموزش‌های مهارتی، مشاوره تخصصی و اتصال به بازار، مسیر تجاری‌سازی طی می‌شود. از زیرساخت‌های فنی و آزمایشگاهی گرفته تا خدمات مالکیت فکری، استانداردسازی و برندینگ، همه در این چرخه تعریف شده‌اند تا یک ایده بتواند به شرکت مستقل و ارزش‌آفرین تبدیل شود. نمونه‌هایی از موفقیت این رویکرد در صنایع مختلف دیده می‌شود؛ از فناوری‌های دیجیتال و خودروسازی هوشمند گرفته تا پروژه‌های بزرگ در حوزه بیوتک و هوش مصنوعی که با مشارکت بخش خصوصی و نهادهای حاکمیتی اجرا شده‌اند. 🔻چالش علوم انسانی و فناوری‌های نرم یکی از هشدارهای مهم نشست، فاصله‌ی علوم انسانی از جریان نوآوری بود. در حالی که نیمی از فارغ‌التحصیلان کشور در رشته‌های علوم انسانی، اجتماعی و مدیریت تحصیل کرده‌اند، حضور آن‌ها در زیست‌بوم دانش‌بنیان بسیار کم‌رنگ است. کمبود سرمایه‌گذاری، ضعف شبکه‌های مشاوره و منتورینگ، و نبود شناخت بازار از توان این حوزه‌ها باعث شده تا علوم انسانی در اکوسیستم فناوری کشور نقشی حاشیه‌ای داشته باشد. با این حال، سخنران نشست تأکید کرد که اتفاقاً آینده‌ی اقتصاد دانش‌بنیان در «فناوری‌های نرم» و «نوآوری‌های اجتماعی» نهفته است. صنایع خلاق، علوم رفتاری، ارتباطات، و حتی الهیات می‌توانند موتورهای جدید رشد اقتصادی باشند، به شرط آنکه ساختارهای حمایتی و قانونی برای آن‌ها فراهم شود.

🔻اندیشکده‌ها؛ از ناظر به طراح در بخش پرسش‌وپاسخ نشست، تأکید شد که اندیشکده‌های ایرانی باید از نقش سنتیِ ناظر و منتقد سیاست‌ها عبور کرده و به «طراح و راهبر زیست‌بوم دانش‌بنیان» تبدیل شوند. اندیشکده‌ها زمانی می‌توانند اثرگذار باشند که از تحلیل صرف به ارائه راه‌حل و مدل اجرایی برسند. در جهان، اندیشکده‌ها از طریق پژوهش‌های سفارش‌محور، همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان و فروش خدمات دانشی به نهادهای حاکمیتی، هم درآمدزایی می‌کنند و هم بر مسیر سیاست‌گذاری اثر می‌گذارند. در ایران نیز نمونه‌هایی از این تعامل شکل گرفته است؛ اندیشکده‌هایی که با همکاری شرکت‌های فناور توانسته‌اند طرح‌های پژوهشی را تا سطح قانون‌گذاری و اجرا پیش ببرند. این تجربه نشان می‌دهد که پیوند اندیشکده‌ها با اکوسیستم نوآوری، حلقه‌ی گمشده‌ی توسعه علمی کشور است. 🔻حکمرانی دانش‌بنیان در عصر هوش مصنوعی در بخش پایانی نشست، مسئله‌ی حکمرانی علمی در عصر هوش مصنوعی مطرح شد. جهان به سمت تصمیم‌سازی مبتنی بر داده (Data-Driven Governance) حرکت می‌کند، اما ساختار سیاست‌گذاری در کشور هنوز از بی‌ثباتی نهادی رنج می‌برد. سخنران با اشاره به تجربه‌ی پرنوسان در ایجاد و انحلال مکرر نهادهای مرتبط با هوش مصنوعی، خواستار استقرار نهادی پایدار و هماهنگ در این حوزه شد. داده‌ها و کلان‌داده‌ها (Big Data) همان «نفت آینده»‌اند؛ تا زمانی که استخراج، ذخیره‌سازی و استفاده‌ی هوشمند از آن‌ها نهادینه نشود، از ظرفیت‌های واقعی هوش مصنوعی بهره‌مند نخواهیم شد. در همین حال، شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌های ایرانی، بدون انتظار از ساختارهای کند اداری، خود در مسیر توسعه‌ی محصولات مبتنی بر هوش مصنوعی حرکت کرده‌اند و نیازمند حمایت هدفمند و هماهنگ هستند. ✅توصیه نهایی؛ شبکه‌سازی، کلید گمشده اکوسیستم در پایان نشست، مهم‌ترین پیام و توصیه مطرح‌شده، ضرورت شبکه‌سازی مؤثر میان نهادهای دانش‌بنیان، اندیشکده‌ها و دانشگاه‌ها بود. به باور سخنران، یکی از بزرگ‌ترین ضعف‌های زیست‌بوم فعلی، «بی‌خبری نهادها از یکدیگر» است. شرکت‌ها و مراکز مختلف، گاه در یک پارک علم و فناوری فعالیت می‌کنند اما از کار هم اطلاع ندارند، یا به‌دلیل رقابت‌های غیرسازنده، همکاری نمی‌کنند. شبکه‌سازی و خوشه‌سازی فناورانه، همان راهی است که کشورهای پیشرفته پیموده‌اند؛ با تعریف پروژه‌های مشترک، تبادل داده و تجربه، و شکل‌دهی زنجیره‌های ارزش افزوده. اگر این پیوندها میان اندیشکده‌ها، دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان برقرار شود، زیست‌بوم دانش‌بنیان ایران می‌تواند از مرحله‌ی رشد به مرحله‌ی «بلوغ و اثرگذاری اقتصادی» برسد. 🔰جمع‌بندی نشست «ضرورت توسعه هدفمند زیست‌بوم دانش‌بنیان» بر یک واقعیت بنیادین تأکید داشت: قانون جهش تولید دانش‌بنیان زمانی به ثمر می‌نشیند که «دانش» در همه‌ی ابعاد جامعه از مرحله‌ی نظری به مرحله‌ی عمل برسد. یعنی دانشگاه‌ها آموزش‌محور نمانند، اندیشکده‌ها صرفاً تحلیل‌گر نباشند، و شرکت‌های دانش‌بنیان فقط مجوزدار نمانند. آنچه ایران امروز نیاز دارد، هماهنگی هوشمند میان دانش، فناوری و سیاست است؛ هم‌افزایی‌ای که از دانشگاه تا بازار، از ایده تا اجرا و از مسئله تا راه‌حل امتداد یابد. ♦️«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان ❔@tn_noha❔