📌شرح حکمت پيوند اخلاق نيك با يكديگر: 🔹طبيعى است كه وقتى بر شاخه درختى ميوه خوب و جالبى ببينيم دور از انتظار نيست كه همانند آن در شاخه هاى ديگر نيز يافت شود. همچنين هرگاه انسان در جايى به قطعه سنگ قيمتى اى برخورد كند چه بسا كه نشانه وجود معدنى از آن در آن جا باشد. اين سخن در وجود انسان دليل روشنى دارد و آن اين كه كارهايى كه انسان به طور مكرر انجام مى دهد يك ريشه باطنى دارد كه در نهاد اوست و اين ريشه باطنى سبب مى شود كه مشابهات آن نيز در وى ظاهر گردد. همان گونه كه عكس آن نيز چنين است; هرگاه ببينيم انسانى بدزبان و فحاش است غالباً پى مى بريم كه در كارهاى ديگر نيز در مسير غلط و ناپسند قرار دارد از چنين انسانى نمى توان انتظار امانت دارى و صداقت داشت. به تعبير ديگر، نيكى ها و بدى ها غالباً به هم پيوسته اند گويى يكديگر را صدا مى زنند و دعوت مى كنند. 🔹البته ممكن است استثنائاتى وجود داشته باشد كه شخصى تنها يك صفت خوب يا يك صفت بد داشته باشد و بقيه صفاتش با آن هماهنگ نباشد ولى همان گونه كه اشاره شد اين ها جنبه استثنايى دارد نه قاعده كلى. 🔹به هر حال اين گفتار حكيمانه دو پيام براى ما دارد: پيام اول درمورد انسان شناسى است كه براى شناخت افراد، غالباً مى توان روى يكى از صفات خوب يا بد آن ها تكيه كرد و آن را نشانه اى براى بقيه صفات دانست. دوم اين كه در تهذيب نفس بايد مراقب باشيم كه اگر صفت زشتى در ما پيدا شد انتظار نفوذ بقيه زشتى ها را هم داشته باشيم و اگر توانستيم صفت خوبى را در خود ريشه دار كنيم بايد به آينده خويش اميدوار باشيم كه در پرتو آن، صفات ديگر نيز ممكن است رويش پيدا كند. 🆔 @vabel110

دین‌دار آن است که در کشاکش بلا دین دار بماند وگرنه در هنگام راحتی و فراغت و صلح و سلم چه بسیارند اهلِ دین. «شهید آوینی» شب بخیر

📌

📜 حکمت ۴۴۶ نهج البلاغه ميان امیرالمؤمنین على (علیه السلام) و غالب بن صعصعه پدر فرزدق، گفتگويى بود، امام (علیه السلام) از او پرسيد: آن همه شتر كه داشتى چه شد؟ گفت: اداى حقوق مردم، آنها را پراكنده ساخت. امام (ع) فرمود: بهترين راههاى پراكنده شدنشان همين بود. 🆔 @vabel110  

صعصعه و غالب و فرزدق كيستند؟

فرزدق همان شاعر معروفى است كه نام اصلى اش همام و لقبش فرزدق بود و اشعار او درباره امام زين العابدين(عليه السلام) در برابر هشام بن عبدالملك در كنار خانه خدا او را مشهور ساخته است كه در آن اشعار بسيار بلند و زيبا و پرمعنايش مقام امام(عليه السلام) را به بهترين وجه در مقابل دشمنش بيان كرد و از عواقب آن نيز نترسيد. و در جريان كربلا هنگامى كه خبر از آن حادثه خونين شد جمله تكان دهنده اى بيان كرد. گفت: اگر عرب به دليل شهادت فرزند بهترين فرد عرب خشم گيرد و يكپارچه بر ضد آن قاتلان قيام كند سبب دوام عزت و كرامت آن ها خواهد شد و اگر كوتاهى كند و حركتى انجام ندهد براى هميشه از سوى خداوند به ذلت گرفتار خواهد شد. و اين بيت را دراين باره گفت: وانتم لا تثار لابنِ خَيرِكم *** فالقُوا السّلاحَ و اغزِلوا بالمَغازِل اگر براى خونخواهى فرزند بهترين فردتان قيام نمى كنيد سلاح ها را كنار بگذاريد و همانند پيرزنان مشغول پشم ريسى شويد. فرزدق از همان كودكى شعر مى گفت. مردى غيور و بسيار شجاع و باشخصيت بود. در كتاب الاعلام زركلى آمده است كه اگر اشعار فرزدق نبود يك سوم لغت عرب و نيمى از اخبار تاريخى آن ها از ميان مى رفت. او در سال 110 هجرى چشم از جهان فرو بست.

غالب، پدر فرزدق طبق گفته زركلى در الاعلام، مردى بسيار باسخاوت و از قبيله بنى تميم بود به قدرى در سخاوت مشهور بود كه حتى بعد از مردنش افرادى كه گرفتار فقر مى شدند به قبر او پناه مى بردند كه در يكى از اين حادثه ها فرزدق زنى را ديد كه به قبر پدرش، غالب، پناه آورده است، سؤال كرد: مشكلت چيست؟ او مشكل خود را فقر بيان كرد و فرزدق مشكل او را به نحو كامل حل نمود. غالب در حدود سال چهل قمرى چشم از جهان فرو بست.

پدر غالب نيز كه جد فرزدق بوده و صعصعة بن ناجية نام داشت مرد بسيار سخاوتمندى بود كه سخاوت خود را براى فرزندانش نيز به يادگار گذاشت. در حالات او نوشته اند كه اين انسان آزاده شريف در عصر جاهليت با بسيارى از عادات زشت آن ها مبارزه مى كرد تا آن جا كه سيصد و شصت دختر را كه پدرانشان مى خواستند آن ها را زنده به گور كنند از پدرانشان خريد و از مرگ نجات داد. حتى در يك مورد براى نجات نوزاد دخترى كه پدرش تصميم بر قتل او گرفته بود مركب سوارى خود را به اضافه دو شتر به پدر آن دختر داد. هنگامى كه اين خبر به پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) رسيد فرمود: كار بسيار بزرگى انجام دادى و پاداش تو نزد خدا محفوظ است و حتى فرمود: همين پاداش براى تو بس كه خداوند به سبب آن، نعمت اسلام را بر تو ارزانى داشت. وفات او را بعد از سال 9 هجرى نوشته اند.

📜 حکمت ۴۴۷ نهج البلاغه كسى كه بدون آگاهى به احكام به تجارت مشغول شود، به ربا گرفتار میشود.  🆔 @vabel110

ورود در هر كارى بدون آگاهى از مسائل مربوط به آن، مشكل آفرين است به خصوص ورود در تجارت با عدم آگاهى از فقه اسلامى انسان را گرفتار معاملات حرام و اعمال نامشروع مى كند و دليل آن اين است كه فقه اسلامى در امر تجارت و خريد و فروش دستورات دقيقى دارد كه بخشى از مهمترين آن دستورات مربوط به رباست. در فقه اسلامى دو نوع ربا داريم: يكى رباى معاملى و آن خريد و فروش جنسى در مقابل جنس مشابه آن با تفاضل است. مثلاً خريدن يك تن گندم نامرغوب در مقابل نيم تن گندم مرغوب. اين كار، ربا و حرام است. همچنين درمورد اشياء ديگر. در اين كه چه چيزهايى با يكديگر همجنس مى باشند در ميان فقها گفتگوهاى زيادى است تا آن جا كه حتى گروهى كره و روغن را با شير يك جنس مى دانند و خريد و فروش آن ها را با تفاضل، ربا مى شمارند و شرح اين اجناس و بحث هاى مربوط به آن ها در كتب فقهى به صورت گسترده آمده است. نوع دوم، رباى قرضى است و آن اين كه انسان چيزى به ديگرى وام بدهد و در مقابل آن اضافه اى بگيرد و جالب اين كه اين اضافه ممكن است ازقبيل همان جنس باشد مانند دادن يك ميليون پول نقد به كسى در برابر گرفتن يك ميليون و نيم، بعد از گذشتن يك سال، و يا از غير آن جنس باشد و حتى اگر كسى چيزى را به ديگرى وام بدهد و بگويد براى پدرم فلان سوره قرآن را نيز بخوان، اين را هم نوعى ربا مى دانند و يا خدمات ديگر كه ارزشى دارد. همان گونه كه در حديث معروفى از پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) آمده است كه فرمود: «كُلُّ قَرض جَرّ منفعةً فهو وَجهٌ مِن وجوهِ الرِّبا; هر وامى كه جذب منفعتى كند نوعى رباست». البته اگر قراردادى بين وام دهنده و وام گيرنده نباشد ولى وام گيرنده به عنوان يك كار اخلاقى و تشكر از دهنده وام به هنگام پس دادن وام، هديه اى بر آن بيفزايد شرعاً اشكالى ندارد. مهم آن است كه وام دهنده خود را طلبكار چيزى نداند و مطالبه سودى نكند; خواه كم باشد يا زياد. 🆔 @vabel110