خانه همافزایی انرژی و آب
دکتر عباس مفیدی اقلیمشناس برجسته و عضو خانه همافزایی انرژی و آب پاسخ میدهد: 🔰آیا پاییز ۱۴۰۵ پربار
🔰نقش وضعیت فیزیکی اقیانوسهای منطقه استوایی در تغییرات فصلی جو کره زمین
💠در ابتدا ذکر این نکته بسیار حائز اهمیت است که وضعیت فیزیکی اقیانوسها، به ویژه تغییرات دما و بودجه گرمایی اقیانوسها در مناطق استوایی کره زمین، نقش مهمی را در تغییرات فصلی و سال به سال جو کره زمین بازی میکند. از این رو، در تمامی مدلهای پیشبینی فصلی، شبیهسازی شرایط حاضر و آینده دمای سطح آب و بودجه گرمایی اقیانوسهای کره زمین از ارزش کلیدی برخوردار است. چه بسا این ویژگی، مهمترین مولفه برای پیشبینیهای مقیاس فصلی قلمداد میشود.
🔷در این میان، وضعیت دمایی و ساختار گرمایی حاکم بر بخشهای استوایی اقیانوس آرام به عنوان یک «پیشبین» مهم و بسیار با ارزش برای پیشبینیهای فصلی، همواره مورد توجه مراکز بزرگ پیشبینی دنیا بوده و به همین دلیل، در طی چند دهه گذشته، شاخصهای مختلفی توسط دانشمندان علوم جو، برای بررسی و پایش وضعیت فیزیکی اقیانوس آرام استوایی از جمله دمای سطح آب اقیانوس، ارائه شده و مورد استفاده قرار گرفته است.
🔷بررسی وضعیت دمایی اقیانوس آرام استوایی و نتایج خروجی مدلهای پیشبینی حاکی از آن است که محدوده مرکزی تا شرقی اقیانوس آرام استوایی که به محدوده نینو ۳.۴ معروف است؛ (شکل ۱)، از ابتدای تابستان ۲۰۲۶ دمای بالاتر از نرمال را تجربه خواهد نمود.
📡 @wesh_ir | سایت
خانه همافزایی انرژی و آب
🔰نقش وضعیت فیزیکی اقیانوسهای منطقه استوایی در تغییرات فصلی جو کره زمین 💠در ابتدا ذکر این نکته بسیا
💠خروجی مدلهای پیشبینی فصلی حاکی از آن است که محدوده نینو ۳.۴ ظرف چند ماه آینده به سرعت گرم شده، به طوری که در فصل پاییز ۲۰۲۶ بیهنجاری مثبت دما در این محدوده، از آستانه دو یا ۲.۵ درجه سلیسیوس فراتر میرود (شکل ۲؛ پیشبینی نینو ۳.۴ تا پایان سال ۲۰۲۶ و ابتدای سال ۲۰۲۷). از گذشتههای دور، این نوع افزایش دما در محدوده مرکزی تا شرقی اقیانوس آرام، زمانی که برای چند ماه متوالی بیهنجاری مثبت دما از آستانه ۰.۵ درجه سلسیوس عبور نماید، با پدیدهای موسوم به «ال نینو» همراه بوده است.
💠از طرفی، در طول دهههای گذشته، استمرار یک النینوی قوی به طور معمول سبب کاهش بارشهای فصلی و یا سالانه در برخی از بخشهای کره زمین و افزایش آن در بخشهای دیگر شده است. برای مثال، بخشی از کشورهای آمریکای جنوبی، جنوب و جنوبشرق ایالات متحده آمریکا، شرق تا شمالشرق آفریقا، از مناطقی هستند که در صورت استمرار یک النینوی قوی، ترسالی را در فصل اصلی بارش خود تجربه میکنند.
📡 @wesh_ir | سایت
خانه همافزایی انرژی و آب
💠خروجی مدلهای پیشبینی فصلی حاکی از آن است که محدوده نینو ۳.۴ ظرف چند ماه آینده به سرعت گرم شده، به
🔰 ال نینوی قوی و اثر آن بر افزایش بارشها در بخشهای مختلف خاورمیانه و ایران در فصل پاییز
💠 در این میان، غرب آسیا اگرچه در محدوده اثر مستقیم این پدیده اقیانوسی-جوی قرار ندارد، اما در سالهای ال نینوی قوی، عمدتا در فصل پاییز، ما شاهد افزایش بارشها در بخشهای مختلف خاورمیانه و ایران هستیم. شکل ۴ پیشبینی احتمال وقوع بارش برای فصل پاییز ۱۴۰۵ در محدوده غرب آسیا را با بهرهگیری از تعداد زیادی از مدلهای پیشبینی فصلی جهانی نشان میدهد. همان طوریکه در دو شکل قابل تشخیص است، در ماههای انتهایی فصل تابستان و فصل پاییز امسال، بخش قابلتوجهی از غرب آسیا، از جمله بخش وسیعی از ایران، بارشهای بالاتر از نرمال را تجربه خواهند نمود. تصویر ارائه شده حاصل پیشبینی ماههای آینده با استفاده از دادههای ماه اردیبهشت (ماه می) است، در صورتیکه طی دو سه ماه آینده الگوی ارائه شده در ماه اردیبهشت تداوم یابد، ما میتوانیم یک پاییز نسبتاً پر بارش را برای سال آبی آینده انتظار داشته باشیم. تصویری که در طی چند سال گذشته، به علل مختلف، از جمله وقوع مکرر بیهنجاریهای منفی دما در منطقه نینو ۳.۴، امکان وقوع آن فراهم نشده است.
🔷شکل ۴: پنل بالا، پیشبینی بارش با استفاده از خروجی ۶ مدل آمریکای شمالی و پنل پایین، خروجی ۹ مدل پیشبینی جهانی برای ماههای پایانی تابستان و فصل پاییز (سپتامبر، اکتبر و نوامبر) ۱۴۰۵. در شکلها، مناطق با احتمال بارش بالاتر از نرمال با طیف سبز نشان داده شد.
📡 @wesh_ir | سایت
خانه همافزایی انرژی و آب
🔰چهل و یکمین جلسه کمیته رفع موانع و اجرای بهینه پروژهها برگزار شد 💠این نشست با حضور نمایندگانی از
📌بازدید تخصصی از تونل طرح تأمین آب شرب مشهد برگزار شد؛
🔰مدیریت آبهای مرزی هزار مسجد؛ راهکاری برای جبران افت منابع تأمین آب مشهد
💠با مشارکت خانه همافزایی انرژی و آب و شرکت آب منطقهای خراسان رضوی، بازدید تخصصی از تونل طرح تأمین آب شرب مشهد از رودخانههای مرزی یال شمالی هزار مسجد با حضور نمایندگانی از دانشگاه صنعتی قوچان، ادارهکل حفاظت محیطزیست خراسان رضوی، سازمان تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، انجمن مدیران صنایع خراسان رضوی، اتاق اصناف کشاورزی خراسان رضوی، شرکت آب و فاضلاب خراسان رضوی، سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی، شرکت آب و فاضلاب مشهد، اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی مشهد، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی خراسان رضوی و ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی برگزار شد. این بازدید با هدف آشنایی حضار با دشواریهای فرآیند استحصال آب، در قالب بازدید از پروژه تونل انتقال آب هزار مسجد انجام شد.
📌خروج ۱۶۵ میلیون مترمکعب آب مرزی و ضرورت مدیریت منابع
☑️براساس توضیحات ارائهشده در این نشست، با توجه به محدودیتهای شدید کمّی در برنامه تأمین آب شرب و بهداشت شهر مشهد به علت کاهش رواناب فصلی حوضه آبریز ورودی به مخازن سدهای تأمینکننده نیاز آب (شرب و بهداشت) این شهر و نیز توسعه سازهای و غیرسازهای در بالادست آبراهههای منتهی به مخازن سدها، در سالهای اخیر شاهد کاهش حجم ورودی به مخازن سدهای تأمینکننده آب مشهد بودهایم. از سوی دیگر، با توجه به خروجی سالانه ۱۶۵ میلیون مترمکعب آب از رودخانههای مرزی هزار مسجد که حدود نیمی از آن سهم سرزمینی ایران است.
📡 @wesh_ir | سایت
خانه همافزایی انرژی و آب
📌بازدید تخصصی از تونل طرح تأمین آب شرب مشهد برگزار شد؛ 🔰مدیریت آبهای مرزی هزار مسجد؛ راهکاری برای ج
🔰تونل ۸.۵ کیلومتری؛ یکی از اجزای کلیدی طرح انتقال آب هزار مسجد
💠در این چارچوب، تونل آببَر که بازدید مستقیم از آن انجام شد، به عنوان یکی از چهار جزء اصلی طرح تأمین آب شرب مشهد از رودخانههای مرزی یال شمالی هزار مسجد معرفی شد. در این بخش، احداث تونل آببَر سامانه انتقال آب به طول ۸/۵ کیلومتر با مقطع دایرهای به قطر ۳/۸ متر و ظرفیت انتقال ۱۸ مترمکعب در ثانیه با پرشدگی ۷۵ درصد مقطع در دست اجرا است. همچنین احداث دو باب مخزن ۱۰ هزار مترمکعبی در ورودی و خروجی تونل آببَر از دیگر اجزای این بخش طرح عنوان شد.
☑️این بازدید در چارچوب مصوبات جلسه چهلویکم کمیته رفع موانع و اجرای بهینه پروژهها در خانه همافزایی انجام شد؛ کمیتهای که هدف آن آشنایی با شبکه مسائل و چالشهای فنی و اجرایی پیشروی طرحهای زیرساختی و کمک به حل این چالشها از طریق هماندیشی دستگاهها و نهادهای مرتبط است و طرح تأمین آب شرب مشهد از رودخانههای مرزی هزار مسجد نیز در همین چارچوب مورد بررسی قرار میگیرد.
📡 @wesh_ir | سایت
خانه همافزایی انرژی و آب
🔰تونل ۸.۵ کیلومتری؛ یکی از اجزای کلیدی طرح انتقال آب هزار مسجد 💠در این چارچوب، تونل آببَر که بازدی
🔰حفاری در عمق ۲۰۰ متری با دستگاه تیبیام/ پیشرفت ۳۸ درصدی تونل و چالش تأمین مالی پروژه
💠در بخش نخست برنامه، سرپرست کارگاه ضمن استقبال از بازدیدکنندگان، به تشریح فرایند حفاری مکانیزه تونل با دستگاه تیبیام پرداخت. وی مراحل حفاری، نصب قطعات بتنی (سگمنت) برای پایدارسازی و شکلدهی جداره تونل، تزریق دوغاب برای آببندی و جلوگیری از نفوذ آب و ریزشها و همچنین نقش سنسورها و دوربینها در هدایت دقیق مسیر تونل و کنترل انحراف را تشریح کرد. او با اشاره به شرایط سخت محیطی کار در عمق حدود ۲۰۰ متری از سطح زمین، به دمای بالای محیط، رطوبت قابل توجه و محدودیتهای ایمنی و تردد اشاره نمود و بازدیدکنندگان را با کابین کنترل دستگاه، شیوه پایش لحظهای عملیات و تجهیزات پشتیبان شامل سامانههای تهویه، برق، حمل مصالح و خروج نخالهها آشنا ساخت.
📡 @wesh_ir | سایت
خانه همافزایی انرژی و آب
🔰حفاری در عمق ۲۰۰ متری با دستگاه تیبیام/ پیشرفت ۳۸ درصدی تونل و چالش تأمین مالی پروژه 💠در بخش نخس
✅در بخش دوم جلسه، مدیر پروژه گزارشی جامع از وضعیت منابع آبی استان خراسان رضوی و بهویژه وضعیت تأمین آب شرب مشهد ارائه داد. وی با اشاره به کاهش چشمگیر حجم آب موجود در سدهای تأمینکننده آب مشهد شامل دوستی، کارده، طرق و ارداک و نیز اثرگذاری پروژههای آبی کشور همسایه بر کاهش حقابه ایران، پروژه هزار مسجد را بهعنوان یکی از راهکارهای میانمدت برای تقویت تأمین آب شرب و بهداشت این کلانشهر معرفی کرد. مدیر پروژه سپس ابعاد فنی طرح را تشریح و اعلام کرد این طرح در قالب چهار قطعه اجرایی تعریف شده و طول تونل انتقال آب ۸/۵ کیلومتر است که با ظرفیت انتقال ۱۸ مترمکعب در ثانیه طراحی شده است. وی با اشاره به آخرین وضعیت پیشرفت کار، میزان پیشرفت فیزیکی را ۵/۵ درصد در کل طرح و ۳۸ درصد در بخش تونل عنوان کرد و مهمترین چالش فعلی را کمبود اعتبار و مشکلات تأمین مالی ناشی از ساختار ده–نود (ماده ۲۳) دانست. به گفته او، در صورت رفع موانع اعتباری، امکان افزایش سرعت حفاری و اجرای عملیات تا سه شیفت کاری فراهم است.
🔰طرح دغدغههای زیستمحیطی و اجتماعی از سوی کارشناسان
💠در ادامه نشست، تعدادی از حاضران شامل اساتید دانشگاه، نمایندگان بخش کشاورزی و فعالان صنعتی، سؤالات و دیدگاههای خود را پیرامون ابعاد مختلف طرح مطرح کردند. پرسشها عمدتاً معطوف به اثرات زیستمحیطی اجرای پروژه در حوضه هزار مسجد، احتمال مهاجرت روستاییان در صورت تغییر الگوی منابع آب و کاهش دسترسی آنها، پیامدهای احتمالی کاهش تغذیه آبهای زیرزمینی در مناطق مبدأ و چگونگی جبران حقابه کشاورزان این مناطق بود. همچنین برخی حاضران بر اولویتبخشی به روشهای بازچرخانی و استفاده مجدد از آب نسبت به تمرکز صرف بر طرحهای انتقال آب تأکید کردند و خواستار انجام مطالعات دقیقتر و بهروزتر هیدرولوژیک و اکولوژیک در حوضه آبریز مربوطه شدند.
🔰تأکید بر مدیریت سیلابهای مرزی و رعایت حقابههای زیستمحیطی
💠مدیریت پروژه و سرپرست کارگاه در پاسخ به این ابهامات و نگرانیها، ضمن تأکید بر اهمیت شنیدن دیدگاههای تخصصی و محلی، بر ضرورت مدیریت سیلابهایی که از مرز کشور خارج میشود و بهرهگیری از این جریانها بهعنوان منبعی پایدارتر برای تأمین آب شرب و بهداشت تأکید کردند. آنان همچنین رعایت حقابههای زیستمحیطی بهمنظور حفظ پایداری اکوسیستمهای پاییندست و برنامهریزی برای جبران خسارت جوامع محلی و کشاورزان در چارچوب ضوابط و طرحهای جبرانی را از اصول مورد توجه در اجرای این پروژه برشمردند. در ادامه این نشست نیز بر نقش و همراهی همه دستگاههای اجرایی در تسهیل فرآیند تأمین مالی و کمک به تکمیل این طرح بزرگ زیرساختی تأکید شد و اعلام گردید در صورت رفع موانع اعتباری، امکان افزایش سرعت حفاری و اجرای عملیات تا سه شیفت کاری و بهبود زمانبندی تحقق اهداف طرح فراهم خواهد شد. همچنین تأکید شد تمامی مجوزهای لازم برای اجرای این پروژه از ابتدای آغاز عملیات، با دقت و نظارت مراجع ذیصلاح اخذ شده است.
☑️جلسه با جمعبندی این نکته به پایان رسید که آشنایی نزدیک مسئولان، کارشناسان و فعالان مدنی با سختیها و پیچیدگیهای استحصال و انتقال آب، میتواند به تقویت فرهنگ مصرف بهینه و جلب همراهی بیشتر مسئولان و مردم در مدیریت منابع آبی کمک کند. در پایان، از بازدیدکنندگان خواسته شد در ادامه فعالیتهای خود بهعنوان «سفیران مدیریت مصرف» در حوزههای کاری، صنفی، علمی و اجتماعی خود نقشآفرینی کنند و پیام ضرورت صرفهجویی، اصلاح الگوی مصرف و حمایت از طرحهای راهبردی تأمین آب از جمله طرح تأمین آب شرب مشهد از رودخانههای مرزی یال شمالی هزار مسجد را منتقل سازند.
📡 @wesh_ir | سایت
خانه همافزایی انرژی و آب
به همت خانه همافزایی انرژی و آب؛ 🔰نشست تخصصی «بررسی طرح کارور گاز طبیعی و پروژههای بهینهسازی گاز»
در نشست تخصصی خانه همافزایی انرژی و آب بررسی شد؛
🔰«طرح کارور گاز طبیعی»؛ راهبردی جدید برای عبور از ناترازی گاز
💠 نشست تخصصی «بررسی طرح کارور گاز طبیعی و پروژههای بهینهسازی مصرف گاز» به همت خانه همافزایی انرژی و آب و با حضور نمایندگان دستگاههای اجرایی، دانشگاهی و بخش خصوصی در مشهد برگزار شد. این نشست با هدف کمک به مدیریت ناترازی انرژی و تبیین ظرفیتهای طرح «کارور گاز طبیعی» برای کاهش مصرف گاز در بخشهای مختلف، روز سهشنبه ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ در محل خانه همافزایی انرژی و آب برگزار شد.
☑️در این نشست نمایندگانی از شرکت گاز استان خراسان رضوی، آستان قدس رضوی، صندوق حمایت از توسعه بخش کشاورزی استان خراسان رضوی، اتاق اصناف کشاورزی استان، معاونت خدمات محیط زیست شهری شهرداری مشهد، شهرداری مشهد، دبیرخانه شهر ترمیمی شهرداری مشهد، شرکت برق منطقهای خراسان، شرکت آران گاز توس، شرکت مهندسین مشاور اندیشهساز، دفتر دکتر ظهوریان نماینده مجلس شورای اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، شرکت پالایش گاز شهید هاشمینژاد، دانشگاه صنعتی قوچان، انجمن مدیران صنایع، شرکت نیکاندیشان مهام شرق، دفتر حجتالاسلام پژمانفر نماینده مجلس، گروه پژوهشی اقتصاد انرژی مهام شرق، شرکت آب و فاضلاب مشهد، اداره کل استاندارد خراسان رضوی و شرکت آب منطقهای خراسان رضوی حضور داشتند.
📡 @wesh_ir | سایت