#یادداشت_مطبوعاتی
کیستی مردم ایران
ابوالقاسم رحمانی / فرهیختگان
یشتر در سرویس جامعه روزنامه «فرهیختگان» و حالا در سرویس پرونده، مکرر به تصمیمات و سیاستهایی برمیخوردم که در خوشبینانهترین حالت ممکن، یعنی کمی بعدتر از نگاه اول و با کمی جستوجو و تحقیق به سلیقهای بودن و عدم جامعیت آن برای یک جامعه متکثر پی میبردم. موضوعاتی که ایده اولیه آنها که شاید در بسیاری از مواقع ایده خیر و مثبتی بوده را نهتنها محقق نمیکرد که کمی بعد به ضدخودش هم تبدیل شده و مسیر را برای اصلاح و بهکارگیری یک سیاست صحیح هم مسدود میکرد. شاهد مثال هم برای چنین موضوعات و مسائلی کم نیست، از آخرینها میتوان به ماجرای طرح صیانت از فضای مجازی با آن همه اصلاحیه و حاشیه اشاره کرد و رسید به لایحه عفاف و حجاب و ویرایشهای متعددی که داشته است. بنابراین با بررسی موارد و تجربیات گذشته و با نگاهی به مسیر پر فراز و نشیب پیشرو، ضمن آسیبشناسی این مدل از حکمرانی که شاید سلیقهای بودن و انطباق آن با ایدههای شخصی و بیپشتوانه بهترین توصیف برای آنها باشد، سعی میکنیم به صورت پروندهای در قالبهای مختلف گزارش و گفتوگو و غیره، با به چالش کشیدن مسیرهای گذشته و طی شده، جایگزینهای مطلوب و موجود را معرفی و بررسی کنیم.
سیاستگذاری برمبنای اطلاعات و پیمایشهای متعدد، شاید یکی از کمهزینهترین و در عین حال کمخطاترین انواع سیاستگذاریها باشد که معایب نوع موجود حکمرانی را نداشته و مزایای زیادی را هم به همراه خود دارد. البته این به معنی بیعیب و نقص بودن افکارسنجیها و اطلاعات و نتایج حاصل از آنها نیست، اما در حداقلیترین برداشت و سود حاصل از اتکا به پیمایشها، نتایج حاصل از نظرسنجیها در گام نخست این مساله را در ذهن سیاستگذار و تصمیمساز میسازد که ما با یک جامعه متکثر در ایران مواجهیم. این ادعا را نتایج تعداد قابلتوجهی از پیمایشهای صورتگرفته و معتبر تصدیق میکنند. ما با جامعهای مواجهیم که در بسیاری از موارد اندک قرابتی با سیاستهای اتخاذی و مدل حکمرانی در پیش گرفته ندارد و تکرار این رویه او را از نهادهای تصمیمگیر و درنهایت کل حاکمیت دور و ناامید میکند. البته ناگفته نماند این روایت از وضع موجود مبتنیبر نگاه خوشبینانه است. یعنی فرض نگارنده بر اتفاقی بودن و تعمدی نبودن برخی تصمیمات برای کل جامعه است، اگر نه در غیر این صورت، افکارسنجیها، اطلاعات و آمار و تحلیلها، برای سیاستگذاری که در یک حلقه محدود محصور مانده و تکثر موجود در جامعه ایرانی را نادیده میگیرد و برای طبقات و گروههای مختلف جامعه شأنی قائل نیست، کانه آب در هاون کوبیدن است. پس با همان نگاه خوشبینانه، جنس سیاستگذاری برای فضای مجازی که همردیف نان شب برای مردم ضروری است، تصمیمگیری درباره مساله حجاب که سالهای سال زیر سایه سیاستهای بیاثر فرهنگی تبدیل به پاشنهآشیل حکمرانی شده و سرآخر هزینه زیادی را هم به کشور تحمیل کرد، جنس سیاستورزی در صداوسیمای ملی و تولیدات فرهنگی و... همه نیاز به یک بازنگری جدی دارند که این بازبینی و خانهتکانی در نوع حکمرانی نیازمند رویهای جایگزین و شناخت جامعهای است که بدون شناخت تکثر موجود در آن، نمیتوان برای اکثریت سیاستگذاری کرد. با همین دستفرمان در روزنامه «فرهیختگان» و سرویس پرونده، به روایت برخی از نتایج حاصل از پیمایشهای معتبر کشور میپردازیم تا شاید سیاستگذار و تصمیمگیر، ذائقه مخاطب و جامعه ایرانی را فهم و در ادامه مسیر حکمرانی و سیاستورزی آن را به کار بندد. از هر مجموعهای که در زمینههای مختلف دست به افکارسنجی زده است و اطلاعات و گزارههایی از جامعه ایرانی دارد و میتواند به ما در فهم «کیستی مردم ایران» کمک کند، دعوت میکنیم تا در قوام این پرونده مهم همراه و هم مسیر ما باشد.
پایان