مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۵ (معرفینامه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۱۰ آبان ۱۴۰۲ آیا ممکن اس
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۵ (خلاصه جلسه)
🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
📅 ۱۰ آبان ۱۴۰۲
بسم الله الرحمن الرحیم
🔹 نسبت علم، ایمان و جهل
غایت آفرینش «علم» و «عبادت» است و حقیقت عبادت نیز به علم توحید (ایمان) بازمیگردد. ایمان حقیقتی بسیط، پیوسته و تفکیکناپذیر است که ارکان پنجگانهٔ آن (ایمان به الله، ملائکه، کتب، رسل و معاد) همگی بسط حقیقت توحیدند؛ انکار هر یک به معنای نفی کل توحید است. در مقابل، کفر و تمام نواقص وجودی ریشه در «جهل» دارند. علم بما هو علم، کمال مطلق است و تنها زمانی حجاب میشود که انسان به محدودیتهای علم رسمی آگاه نباشد. حتی انکارِ پس از یقین (جَحَدُوا بِهَا) نیز ناشی از دلبستگی به غیر حق و جهل به حقیقت ربوبیت اوست.
🔹 وظیفهٔ اسلامی در قبال علم و حل تناقض علم و توحید
مقصود از «العلم» در حدیث شریف «طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِیضَةٌ عَلَی کُلِّ مُسْلِمٍ»، علم توحید است. ملاک علم حقیقی «کاشفیت» از واقعیت خارجی است. برای حل تناقض میان علوم مادی (که آثار را مستقل به اسباب مادی نسبت میدهند) و توحید، باید حقیقت «هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ» را وارد بدنهٔ علوم ساخت. با این کار، علوم به مرتبهٔ «توحید ابراهیمی» ارتقا مییابند؛ جایی که فیزیکدان و ریاضیدان، جلوههای جمال و جلال الهی را در تخصص خود شهود میکنند. سیرهٔ علمی شیخ بهایی و علامه حسنزاده آملی رحمهما الله گواه این مدعاست؛ ایشان علومی چون ریاضیات و هیئت را مجرایی برای کشف زیباییهای صانع میدانستند و از همین رو، علامه حسنزاده رحمه الله «فارغالتحصیلی» را بیماری میشمردند.
🔹 تفاوت تکوینی ظرفیتهای وجودی
بر اساس روایات، خداوند انسانها را با استعدادهای متفاوت آفریده و تکرار در خلقت ممتنع است. اندیشهٔ تساویانگاری مطلق، ناسازگار با عقل است. هر انسانی برای تجلی جلوهای خاص و نیل به کمالی منحصربهفرد خلق شده و بهشت هر مؤمنی کاملاً اختصاصی است. شهود اولیای الهی در آخرت نیز متناسب با ظرفیت هر فرد است و همین تفاوت ظرفیتها، شبههٔ حسرت در بهشت را دفع میکند؛ مؤمن به آنچه متناسب با قامت وجودیاش است راضی و خشنود است. در تعلیم و تربیت نیز باید ترتیب و تدریج را رعایت کرد و ارائهٔ معارف سنگین (مانند عرفان نظری) به متعلم غیرمستعد، ظلم به توحید و متعلم است.
🔹 مراتب ایمان و فرمول تقرب
بر اساس حدیث امام صادق (علیه السلام)، ایمان دارای حالات، درجات، طبقات و منازل است و به سه مرتبهٔ کلی تقسیم میشود: تامّ (مختص معصومین)، ناقص، و راجح (مراتب میانی). روایت امام باقر (علیه السلام) نیز مؤمنان را در منازل یکگانه تا هفتگانه توصیف میکند. ملامت انسانها نه به سبب تفاوت در ظرفیتهای ذاتی، بلکه به دلیل کوتاهی در تلاش متناسب با آن ظرفیت است. ارزش حقیقی عمل انسان از نسبت «میزان سعی» بر «سرمایهٔ تکوینی» به دست میآید و کسانی که به سقف ظرفیت خود برسند، به مقام مخلَصین نائل میشوند.
و صلّی الله علی محمد و آله الطاهرین
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۵ #خلاصه_جلسه
#علم_و_ایمان #توحید #طلب_علم #ظرفیت_های_وجودی #مراتب_ایمان
📢 برای دسترسی به صوتهای درس علم الیقین، به کانال زیر مراجعه کنید:
@Elmolyaghin
مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۵ (خلاصه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۱۰ آبان ۱۴۰۲ بسم الله الرحمن
چرا با وجود یقین، حقیقت را انکار میکنیم؟ (بررسی ریشهٔ جهل در کفر و حجاب علم)
آیا ممکن است کسی به چیزی یقین داشته باشد، اما آن را انکار کند؟ قرآن کریم از کسانی یاد میکند که «با آنکه دلهایشان بدان یقین داشت، از روی ظلم و تکبر آن را انکار کردند» (نمل، ۱۴). اما ریشهٔ این انکار کجاست؟
پاسخ در یک نکته نهفته است: دلبستگی به غیر حق. اگر انسان محبوب و مطلوب خود را در چیزی غیر از خدا جستجو کند، برای حفظ آن دلبستگی، مجبور به انکار حقیقت توحید میشود. این دلبستگی، خود ناشی از «جهل» است؛ جهل به اینکه هر کمال و زیباییای که او در غیر حق میبیند، در واقع از آنِ خودِ حق است و غیری در کار نیست. اگر انسان حق را با تمام جلواتش بشناسد، دیگر مجالی برای طلب غیر و در نتیجه انکار حقیقت باقی نمیماند. بنابراین، حتی کفرِ پس از یقین نیز ریشه در جهل دارد.
این قاعده در مورد «علم» نیز صادق است. گاهی گفته میشود «علم حجاب است». کدام علم؟ علم رسمی و کتابی. این علم اگرچه مرتبهای از کمال است، اما اگر انسان به آن بسنده کند و متوجه محدودیتاش نباشد (که این غفلت نیز نوعی جهل است)، همین علم برای او حجاب میشود و او را از حقایق برتر بازمیدارد. در مقابل، اگر انسان از این علم مراقبت کند تا رشد کند و شکوفا شود، همین علمِ محدود، طریق وصول به حقایق عالیتر خواهد شد؛ درست مانند اصحاب ائمه (علیهم السلام) که با اخذ علم از ایشان و ثبات قدم بر آن، به مراتب والا رسیدند.
پس حجاب بودنِ علم هم، در نهایت به جهل برمیگردد، نه به خودِ علم.
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۵
#علم_و_جهل #حجاب_علم #یقین_و_انکار
📢 برای بهرهمندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید:
@ZikraSchool
مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۵ (خلاصه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۱۰ آبان ۱۴۰۲ بسم الله الرحمن
ایمان؛ یک حقیقتِ یکپارچه، نه تکهتکه
آیا میشود خدا را قبول داشت، اما پیامبر یا معاد را نه؟ برخی میگویند: «ما خدا را قبول داریم، اما کاری به پیامبر و ائمه نداریم.» قرآن کریم این تفکر را به شدت رد میکند، اما نکتهٔ جالب اینجاست که این کار را حتی «ایمان به بعض و کفر به بعض» هم نمینامد؛ بلکه آن را نفیِ کامل ایمان میداند.
راز این مطلب در حقیقت ایمان است. ایمان مانند یک نورِ واحد است که اگر بخشی از آن خاموش شود، دیگر نوری باقی نمیماند. ارکان پنجگانهٔ ایمان (الله، ملائکه، کتب، رسل و معاد) حقایقی جدا از هم نیستند، بلکه همه بسط و تفصیل یک حقیقت واحد به نام «توحید» هستند.
تصور کنید کسی بگوید: «من خورشید را قبول دارم، اما نور و گرمای آن را قبول ندارم!» این حرف متناقض است؛ چون نور و گرما جزئی از حقیقت خورشید هستند. دقیقاً به همین ترتیب، خدایی که فرستاده، کتاب آسمانی و معاد نداشته باشد، خدای حقیقی نیست و توحیدِ منتسب به او ناقص و لنگ است. بنابراین، آن «ایمان به بعض» در واقع ایمان به همان بعض هم نیست؛ چون با انکار سایر ارکان، حقیقت توحید یکسره از بین رفته است.
به همین دلیل قرآن کریم به مؤمنان دستور میدهد که از ایمان اجمالی فراتر رفته و به ایمان تفصیلی برسند: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا آمِنُوا...» (نساء، ۱۳۶)؛ یعنی ای کسانی که ایمان آوردهاید، حالا این ایمان را با شناخت تفصیلیِ متعلقاتش کامل کنید.
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۵
#ایمان #ارکان_ایمان #توحید #حقیقت_ایمان
📢 برای بهرهمندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید:
@ZikraSchool
مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۵ (معرفینامه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۱۰ آبان ۱۴۰۲ آیا ممکن اس
وقتی علم و توحید با هم نمیخوانند؛ راهحل آیتالله جوادی آملی حفظه الله و سیرهٔ بزرگان
اگر بگوییم «تمام کمالات و آثار از آنِ خداست»، اما در مقام علمآموزی، آثار را مستقلاً به ذرات، اعداد و ترکیبات مادی نسبت دهیم، دچار تناقضی آشکار شدهایم. این تناقض، مشکل بزرگِ علوم مدرن است؛ جایی که فیزیک و شیمی و ...، همهچیز را با علل مادی تبیین میکنند و جایی برای خدا باقی نمیگذارند.
آیتالله جوادی آملی حفظه الله راهحلی برای این معضل ارائه میدهند. ایشان میفرمایند: علومی که فاقد جهت توحیدی هستند، در واقع علم حقیقی نیستند. برای تصحیح این علوم، باید حقیقت آیهٔ شریفهٔ «هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ» (حدید، ۳) را وارد بدنهٔ آنها کرد. با ورود این حقیقت، تمام گزارههای علمی صبغهٔ توحیدی میگیرند و به مرتبهٔ «توحید ابراهیمی» ارتقا مییابند.
در این مرتبه، جریان طبیعی عالم نفی نمیشود؛ حضرت ابراهیم (علیه السلام) آب مینوشید و سیراب میشد، اما حقیقت را فراتر از آب میدید و میفرمود: «وَالَّذِی هُوَ يُطْعِمُنِی وَيَسْقِينِ» (شعراء، ۷۹). او در آینهٔ آب، جلوهای از کمال و جمال حق را شهود میکرد.
این نگاه، یک ایدهٔ تزئینی نیست؛ سیرهٔ عملی بزرگان ما نیز همین بوده است. شیخ بهایی رحمه الله، فقیه و عارفی که در ریاضیات، معماری و کیمیا نیز سرآمد بود، در تمام این علوم به دنبال مشاهده محبوب میگشت. علامه حسنزاده آملی رحمه الله نیز با همین نگاه به سراغ هیئت و نجوم رفتند و میفرمودند: «کسی که خود را فارغالتحصیل بداند، بیمار است.» زیرا غذای روح، توحید است و در برابر این غذای نامتناهی، انسان باید اشتهای نامتناهی داشته باشد.
پس توحید با علم نمیجنگد، بلکه آن را فتح میکند و به مرتبهٔ علم واقعی میرساند و علمی که به توحید نپیوندد، در حقیقت علم نیست.
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۵
#علم_و_توحید #توحید_ابراهیمی #جوادی_آملی #شیخ_بهایی #علامه_حسن_زاده
📢 برای بهرهمندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید:
@ZikraSchool
حدیث عنوان بصری ۴.mp3
زمان:
حجم:
10.7M
جلسه چهارم، حسینیه فخاری
♦️ حجة الاسلام و المسلمين کرمانشاهانی
🔹 علم نور الهی است
🔹 تفاوتهای بنیادین علم و اطلاعات
🔹اطلاعات نقطه اشتراک ذهن با ابزارهای دیجیتال است.
🔹 علم تنها در موجود حیّ یافت می شود.
🔹 رابطه علم و عمل
🔹 عمل شرط بقای علم
مدرسه معارفی ذکریٰ:
@ZikraSchool
مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۵ (خلاصه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۱۰ آبان ۱۴۰۲ بسم الله الرحمن
هیچکس شبیه تو نیست؛ راز تفاوتهای حکیمانهٔ ما و نبودِ حسرت در بهشت
تا به حال به این فکر کردهاید که چرا هیچ دو انسانی کاملاً شبیه هم نیستند؟ چرا استعدادهای ما اینقدر متفاوت است؟ اندیشهٔ «تساوی مطلق انسانها» که از تفکر مدرن غربی وارد شده، نه تنها با واقعیت بیرونی ناسازگار است، بلکه با عقل سلیم نیز جور درنمیآید.
حکمت الهی اقتضا میکند که فعل خدا عاری از لغو و تکرار باشد. فاعلِ نامتناهی که کمالاتش بینهایت است، هرگز فعل خود را تکرار نمیکند؛ چون تکرار، نشانهٔ محدودیت و تمام شدن ایدههای جدید است.
نه تنها در ناحیه آفرینش و خلقت بلکه خداوند هر انسانی را برای تجلی جلوهای خاص و نیل به کمالی منحصربهفرد آفریده است. کمال و خیری که برای شما مقدر شده، مختص خود شماست و به هیچ موجود دیگری در کل هستی داده نخواهد شد.
قرآن کریم از «چشمروشنیِ پنهانی» سخن میگوید که هیچ کس از آن خبر ندارد: «فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ» (سجده، ۱۷). این پاداش اختصاصی، همان کمال بیتکراری است که تنها برای شما ذخیره شده است.
اما سؤالی که پیش میآید این است: «آیا مؤمن با دیدن مراتب بالاتر دیگران در بهشت، حسرت نمیخورد؟» پاسخ معصوم (علیه السلام) به این شبهه، تمثیلی زیباست: «آیا تا به حال دیدهای کسی لباسی بزرگتر از قامت خود بپوشد و با وجود عدم تناسب، خود را آراسته بپندارد؟» مؤمن در بهشت، خواهان مرتبهای فراتر از ظرفیت خود نیست. او مرتبهٔ خویش را متناسب با قامت وجودی خود میداند و از آن لذت کامل میبرد.
بهشت، دارِ رضوان و جایگاه رضایت مطلق است. نام فرشتهٔ تقسیمکنندهٔ بهشت هم «رضوان» است؛ یعنی ورود به بهشت، مشروط به پیوند با «مقام رضا»ست. پس در بهشت، حسرت معنا ندارد.
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۵
#تفاوت_تکوینی #اختصاصی_بودن_بهشت #حسرت_در_بهشت #مقام_رضا
📢 برای بهرهمندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید:
@ZikraSchool
مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۵ (خلاصه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۱۰ آبان ۱۴۰۲ بسم الله الرحمن
هر لقمهای شایستهٔ هر دهانی نیست؛ چرا در معارف باید مراقب ظرفیتها بود؟
یک نوزاد را تصور کنید که قرار است روزی قهرمان پرورش اندام شود. آیا میتوان از همان روزهای اول، مکملهای غذایی بدنسازها را به او داد؟ مسلماً نه؛ نه تنها قهرمان نمیشود، بلکه دستگاه گوارش او برای همیشه نابود خواهد شد. عین این قاعده در عالَم معارف دینی نیز جاری است.
طلب علم بر هر مسلمانی واجب است، اما این طلب به شرط رعایت «ظرفیت و طاقت» متعلم است. طلبهای که هنوز در مراحل مقدماتی حوزه است، اگر به سراغ کتابهای عمیق عرفان نظری برود، نه تنها عارف نمیشود، بلکه قوهٔ هاضمهٔ فکری خود را برای همیشه از بین میبرد. ایراد از کتاب نیست؛ کتاب در جای خود ارزشمند و عمیق است. آسیب متوجه کسی است که این غذای سنگین روحی را زودتر از موعد مصرف کرده است.
مرحوم آقای فاطمینیا رحمه الله حکایتی را نقل میکردند که روزی فرزند آیتالله قاضی رحمه الله، که اهل سلوک و معرفت عملی بود اما در عرفان نظری کار نکرده بود، خواست کتاب *فصوص الحکم* را مطالعه کند. امام خمینی (رحمه الله) به ایشان فرمودند: «کتاب را بگذار سر جایش؛ شما اهلش نیستی.»
علاوه بر این نظم و رعایت ترتیب در آموزش هم مهم است که باید رعایت شود.
بنابراین، در تعلیم معارف توحیدی باید به دو اصل پایبند بود:
۱. نظم و انضباط در تحصیل: آموزش باید مرحلهبهمرحله پیش برود.
۲. تناسب محتوا با ظرفیت متعلم: هر مطلبی را نباید در اختیار هر کسی قرار داد.
ارائهٔ معارف سنگین به کسی که توان هضم آن را ندارد، دو ظلم بزرگ در پی دارد: ظلم به توحید (ضایع کردن غذای پاک الهی) و ظلم به متعلم (آسیب زدن به روح او و محروم کردنش از این معارف برای همیشه). تکالیف و معارف الهی همواره متناسب با وسع و طاقت نفوس ارائه میشوند و رعایت این تناسب، عین حکمت است.
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۵
#ظرفیت_وجودی #ترتیب_در_تعلیم #مراحل_تحصیل
📢 برای بهرهمندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید:
@ZikraSchool
حدیث عنوان بصری ۵.mp3
زمان:
حجم:
8.3M
جلسه پنجم، حسینیه فخاری
♦️ حجة الاسلام و المسلمين کرمانشاهانی
🔹 خداوند همه رشدها را از باطن و درون شیء اعطا می کند.
🔹 ما هم مهمان باطن وجود خودمان هستیم.
🔹 علم از باطن می جوشد.
🔹 نزد معلم رفتن و مطالعه و فکر کردن، دعا برای دریافت علم از درون است.
🔹 همه فعالیتهای موجودات مادی گدایی از خداوند.
🔹 بذر علم در باطن انسان است.
🔹 موانع و شرایط رشد بذر علم در وجود انسان
🔹 حقیقت عبودیت و نسبت آن با انسان حقیقی
مدرسه معارفی ذکریٰ:
@ZikraSchool
مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۵ (خلاصه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۱۰ آبان ۱۴۰۲ بسم الله الرحمن
فرمول ارزش واقعی ما نزد خدا چیست؟
همهٔ ما با استعدادها و ظرفیتهای متفاوتی به دنیا آمدهایم. یکی هوش سرشار دارد، دیگری توانایی جسمی بالا، و سومی ذوق هنری. اما آیا این تفاوتها که خارج از اختیار ما بوده، ملاک ارزش ما نزد خداست؟ قطعاً خیر.
مرحوم استاد علی صفایی حائری رحمه الله فرمولی دقیق و الهامبخش برای سنجش ارزش واقعی انسان ارائه میدهند: فرض کنید به یک نفر پنج تومان سرمایه بدهند و به دیگری یک میلیون تومان. اولی با تلاش خود، سرمایهاش را به ده تومان (دو برابر) میرساند و دومی سرمایهاش را به دو میلیون (دو برابر). نتیجهٔ کار این دو در پیشگاه الهی یکسان است.
در این فرمول، «سرمایهٔ تکوینی» (همان ظرفیتها و استعدادهای خدادادی) در مخرج کسر و «میزان تلاش و سعی» در صورت کسر قرار میگیرد. پاسخ این نسبت، میزان تقرب حقیقی انسان را مشخص میکند. خداوند از ما نخواسته که حتماً از همه بالاتر باشیم، بلکه خواسته که متناسب با همان سهمی که به ما داده، تلاش کنیم: «وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى» (نجم، ۳۹).
بنابراین، افتخار به هوش و استعداد ذاتی که موهبتی الهی است، وجهی ندارد. آنچه مایهٔ ارزش و افتخار است، همت و تلاش در مسیر بندگی است. ملامت نیز تنها در جایی رواست که انسان با وجود برخورداری از ظرفیت، کوتاهی کرده باشد.
کسانی که به سقف ظرفیت خود برسند، در زمرهٔ «مخلَصین» قرار میگیرند.
حالا سؤال اینجاست: نسبت «سعی» تو به «سرمایهٔ وجودی»ات چقدر است؟!
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۵
#فرمول_تقرب #سعی_و_تلاش #ظرفیت_وجودی #استاد_صفایی_حائری
📢 برای بهرهمندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید:
@ZikraSchool
هدایت شده از علم الیقین
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۶ (معرفینامه جلسه)
🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
📅 ۱۷ آبان ۱۴۰۲
آیا میدانید غذای حقیقیِ روح شما چیست؟ و چرا برخی با وجود تمام تلاش، همچنان در تاریکی سرگرداناند؟
در این جلسه، استاد با طرح این پرسش بنیادین که «غذای انسان چیست؟»، پرده از رازی تکوینی برمیدارند: همانگونه که بدن مادی برای زنده ماندن به نان و آب محتاج است، قلب و جان انسان نیز برای حیات خود نیازمند تغذیه است و غذای او چیزی جز «علم» نیست. بر اساس قاعده «اتحاد غذا و متغذی»، مرتبهٔ وجودی هر کس دقیقاً به اندازهٔ همان علمی است که دریافت میکند و جان او با آن متحد میشود. این علم، نوری است که با رفع حجابها میان بنده و حقتعالی در قلب میتابد و مؤمن را از ظلمات حیرت و سرگردانی به نور هدایت و صراط مستقیم رهنمون میسازد:
اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ. 📌 آغاز از عبارت: جلد ۱، صفحهٔ ۱۰: «وصل [رابطة الإيمان و العلم و العمل] و ذلك لأنّ الإيمان إنّما يكون بقدر العلم الذي به حياة القلب» 🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید. 🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۶ #معرفی_نامه_جلسه #غذای_انسان_علم_است #حیات_قلب #نور_ایمان #ظلمات_جهل #ولایت_الهی 📢 برای دسترسی به سایر جلسات، به کانال صوتها بپیوندید: @Elmolyaghin
مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۶ (معرفینامه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۱۷ آبان ۱۴۰۲ آیا میدانی
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۶ (خلاصه جلسه)
🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
📅 ۱۷ آبان ۱۴۰۲
بسم الله الرحمن الرحیم
🔹 حقیقت دعا: فقر ذاتی موجودات به درگاه حقتعالی
تمامی تکاپوهای عالم تکوین — حتی جهاد و اعتراض به ظلم — در باطن خود نوعی طلب تکوینی و فقر ذاتی به درگاه حقتعالی است. تفاوت ما با معترضانِ ناآگاه در این است که ما حقیقت این طلب را میشناسیم.
علاوه بر این پیوندی با جریانات عالم برقرار میشود. این پیوند در زیارت عاشورا نیز جاری است؛ زائر از مرتبهٔ غیریت (مصیبتکم) به اتحاد روحی (مصیبتی) با اولیای الهی نائل میشود. فرمان مطلق امیرالمؤمنین (علیهالسلام): «کُونَا لِلظَّالِمِ خَصْمًا وَ لِلْمَظْلُومِ عَوْنًا» مرز وجودی ما را در صفبندی عالم مشخص میسازد.
🔹 تلازم ایمان و علم: تشکیکپذیری تصدیق ایمانی
ایمان از سنخ تصدیق منطقی نیست، بلکه حقیقتی تشکیکی و ذومراتب است. میزان ایمان هرکس به اندازهٔ علمی است که حیات قلب او را تأمین میکند: «الإیمان إنّما یکون بقدر العلم الذی به حیات القلب».
🔹 غذای انسان علم است: تحلیل قاعدهٔ اتحاد غذا و متغذی
آیتالله حسنزاده آملی رحمه الله میفرمودند: «غذای انسان علم است». برای فهم این قاعده:
▫️ تبیین مقدماتی: گیاه از خاک، حیوان از گیاه یا گوشت، و انسانِ حیوانصفت از غذاهای مادی تغذیه میکند؛ اما غذای انسان بما هو انسان باید فراتر از مرتبهٔ حیوانی باشد و آن علم و معرفت است.
▫️ تبیین عالی (قاعدهٔ اتحاد غذا و متغذی): غذا پس از طی هضمهای چهارگانه (دهانی، معدی، کبدی، سلولی) در هضم رابع جزء وجودی شخص میشود. از آنجا که حقیقت جان انسان از سنخ آگاهی و خودآگاهی حضوری است، غذای او نیز باید از سنخ علم باشد. پس مرتبهٔ ایمان و حیات هر شخص، منوط به مرتبهٔ علمی است که دریافت میکند.
🔹 علم به مثابه نور: رفع حجب میان بنده و حق
علم حقیقی، نوری است که با زوال حجب ظلمانی میان بنده و حقتعالی در قلب حاصل میشود. هر علم حقیقی (ریاضیات، فیزیک، طب و...) اگر خود به حجاب تبدیل نشود، شهود جمال الهی تحت قاهریت «هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ» است.
🔹 ولایت خاصهٔ الهی و تحول ساحتهای مؤمن
آیهٔ «اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ» : ولایت خاصه یعنی تفویض کامل امور به حقتعالی — مانند آرامش کودک در دست مادر. مؤمن با پذیرش این ولایت، در سه ساحت (شناخت، عواطف و عمل) متحول میشود و حقتعالی او را از ظلمات به نور خارج میکند. این سیر استکمالی بیپایان است؛ هر مرتبهٔ ایمان در مقایسه با مرتبهٔ برتر، حکم ظلمت را دارد. شرط استمرار: شکر و حراست از معرفت که موجب ازدیاد وجودی سالک میشود: «لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ».
🔹 تشکیک مراتب حیات و حقیقت انسانیت
▫️ جماد: مرتبهای ضعیف از واکنش به محیط.
▫️ نبات: تغذیه، رشد و تولید مثل.
▫️ حیوان: حس و حرکت ارادی (ولوج روح حیوانی).
▫️ انسان: با ولوج روح ایمانی («أَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ») حیات جدیدی مییابد. در فرهنگ قرآن، غیرمؤمن در مرتبهٔ حیوانیت (میت) است و حیات حقیقی انسانی تنها با ادراک توحید آغاز میشود.
🔹 حرکت هدفمند مؤمن در میان تودهها
«وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ» : مؤمن با نور ایمان، صراط مستقیم را میپیماید؛ در حالی که تودهها مانند «همج رعاع» (پشههای سرگردان) در ظلمات کثرات به هر سو میدوند: «كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها».
و صلّی الله علی محمد و آله الطاهرین
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۶ #خلاصه_جلسه
#حقیقت_دعا #غذای_انسان_علم_است #ولایت_الهی #حیات_ایمانی #همج_رعاع
📢 برای دسترسی به صوتهای درس علم الیقین، به کانال زیر مراجعه کنید:
@Elmolyaghin