#مهم در هفته‌های اخیر، تپه علی الطاهر به تحت‌نظرترین نقطه از نظر سیاسی، نظامی و اطلاعاتی در سطح منطقه ای تبدیل شده است؛ تپه‌ای که در زیر آن تأسیسات گسترده زیرزمینی قرار دارد و رژیم صهیونیستی آن را مرکز فرماندهی نظامی جنوب حزب‌الله و شامل تونل های موشکی و زاغه های مهمات می داند،  در کنار روایاتی که معتقدند تاسیسات معروف عماد ۴ حزب الله در واقع در زیر این تپه قرار دارد. رژیم همچنین تخمین می زند که بین ۳۰ تا ۴۰ نفر از رزمندگان حزب الله به همراه برخی از مستشاران جمهوری اسلامی ایران در این تاسیسات حضور دارند، امری که باعث شده رژیم دستیابی به آن را به عنوان یک هدف استراتژیک ترسیم کند. البته توجه اسرائیل به این منطقه با تجاوزات اخیر آغاز نشده است؛ چرا که از زمان آتش‌بس در سال ۱۴۰۳، این منطقه به هدفی تکرارشونده برای شناسایی و پرواز مداوم پهپادها و کوادکوپترهای دشمن تبدیل شده بود. حتی اسرائیل در یک نوبت تلاش کرد با استفاده از مزدوران روی زمین به این تأسیسات دست یابد و ورودی‌ها و ماهیت استحکامات اطراف آن را کشف کند، اما مقاومت توانست این گروه را شناسایی و تلاش آنان را ناکام بگذارد. با برقراری توافق آتش‌بس فعلی، دشمن اسرائیلی این منطقه را در زمره‌ «مناطق امنیتی» قرار داد که باید تحت کنترل امنیتی‌اش باقی بماند اما چالش واقعی پیش روی ارتش اسرائیل این است که با وجود محاصره شدید آتش‌باری و اطلاعاتی، رزمندگان مقاومت همچنان در داخل شبکه تونل‌ها و استحکامات زیر این ارتفاعات حضور دارند. طبق روایت رژیم، قرار بود سرنوشت کسانی که در داخل تأسیسات باقی مانده‌اند بر اثر محاصره مداومِ حدوداً سه هفته‌ای و قطع آذوقه و آب، با «مرگ یا تسلیم» یکسره شود. با این حال، این سناریو محقق نشد و ارتش اسرائیل را در برابر یک معضل تحلیلی قرار داد: چگونه همچنان حضور مقاومت در مکانی که فرض بر محاصره کامل آن است ادامه دارد؟ خود روایت‌های اسرائیلی در پاسخ به این پرسش دچار تناقض می‌شوند؛ گاه از عناصری سخن می‌گویند که شبانه از میان شکاف‌های محاصره نفوذ می‌کنند، گاه از امدادرسانی با پهپادهای کوچک، و گاهی نیز اعلام می‌کنند که تأسیسات از نظر نظامی سقوط کرده و آنچه باقی مانده صرفاً بقایای نمادین مقاومت است. در میدان، این منطقه شاهد تنش‌زایی روزانه است که از آتش توپخانه و حملات هوایی آغاز شده و به استفاده از فسفر سوزان برای آتش زدن پوشش گیاهی و کشف ورودی‌های تونل می‌رسد. چند روز پیش، در پی عملیات رصد و پایش، درگیری مستقیمی در یکی از نقاط میان چند تن از مجاهدان حزب‌الله و یک نیروی متجاوز اسرائیلی از یگان نخبه ایگوز درگرفت. منابع مطلع اشاره می‌کنند که یکی از اهداف این عملیات، تلاش اسرائیل برای اجرای کمینی به منظور به اسارت گرفتن یکی از رزمندگان بود تا اطلاعات مستقیمی درباره تأسیسات و شرایط داخلی آن به دست آورد. در برابر این صحنه، به نظر می‌رسد اشغالگران اسرائیلی تا کنون شرط‌بندی بر محاصره و فرسایش را ترجیح می‌دهند، به این امید که تأسیسات خودبه‌خود زیر بار فشار سقوط کند. در نتیجه، تپه علی الطاهر امروز به نمادی برای یک معادله گسترده‌تر تبدیل شده از یکسو شرط‌بندی سیاسی و نظامی اسرائیل بر یکسره کردن پرونده پیش از کارزارهای انتخاباتی، در مقابل ایستادگی میدانی که مقاومت با آن به عنوان نبردی با ماهیت کربلایی برخورد می‌کند. این احتمال با توجه به مواضع ایران که امنیت لبنان را به امنیت ملی خود پیوند می‌دهد، بعدی منطقه‌ای نیز به خود می‌گیرد زیرا موضوع فوق مستقیماً به امنیت ملی جمهوری اسلامی ارتباط پیدا می‌کند. از این رو، هرگونه ارزیابی اسرائیل مبنی بر اینکه یک عملیات نظامی گسترده در علی الطاهر می‌تواند در محدوده همین تپه محصور بماند، شرط‌بندی بسیار خطرناکی است؛ چرا که چنین عملیاتی می‌تواند سریعاً مسار تصعیدی جدیدی فراتر از مرزهای منطقه بگشاید و به رویارویی وسیع‌تری بینجامد که در آن تهران خود را در برابر گزینه مداخله برای حمایت از حزب‌الله ببیند. همچنین در این ایام دعا برای مدافعان و رزمندگان این دژ حساس فراموش نگردد. @Muhallel

همه شب سجده برآرم که بیایی تو به خوابم و در آن خواب بمیرم که تو آیی و بمانی

اکنون محاصره دریایی تبدیل به دال محوری بحث‌ها شده است. مجموع شواهد و سخنان مقامات آمریکایی نشان می دهد که آنها به اهرم محاصره دریایی، حتی فراتر از قبل و به مثابه یک اهرم بلندمدت فشار علیه ایران می‌اندیشند و معتقدند که بالاخره این حصر که می‌تواند با سایر اقدامات تحریمی و سخت علیه شریان‌های اقتصادی کشور توسعه یابد، نهایتاً در نقطه‌ای تهران را وادار به تسلیم می‌کند. / ۱ @Muhallel

این موضوع هم از حیث تاکتیکی و هم راهبردی اهمیت دارد. از لحاظ تاکتیکی، محاصره اقتصادی می‌تواند منجر به محدودیت یا قطع شریان‌های تنفسی کشور شده، مشکلاتی نظیر کسری بودجه، جهش نرخ ارز، اجرای طرح‌های خاص اقتصادی و نهایتاً آشوب‌های اجتماعی بینجامد که در شرایط آمادگی قوای آمریکایی و اسرائیلی در منطقه، یک پاس گل از زمین به هوا خواهد بود. از حیث راهبردی، پس از رونمایی از اهرم راهبردی تنگه هرمز از سوی ایران، شرط‌بندی آمریکا بر روی یک اهرم فشار دائمی، موثر و بلندمدت، وضعیت را در سطح کلان پیچیده می‌کند./۲ @Muhallel

هر چند از قبل و خصوصا پس از جنگ ۱۲ روزه و پیش از جنگ رمضان، پیش‌بینی می‌شد که بالاخره آمریکایی‌ها به این اهرم متوسل خواهند شد، اما دشمن نیز می‌دانست که در شرایط آمادگی نیروهای دریایی ایران، امکان اجرا در حالت عادی فراهم نیست. با وقوع جنگ ۴۰ روزه و آسیب‌های گسترده وارده به نیروهای دریایی ارتش و سپاه خصوصا در بخش‌های کلاسیک آن، حریف نیز این امکان را دید که می‌تواند بالاخره از این برگه خود رونمایی کند. / ۳ @Muhallel

با این حال از ابتدا نسبت به اثرات محاصره بیش‌برآوردی از سوی حریف و کم برآوردی از سوی برخی در داخل وجود داشت، جایی که برخی تحلیلگران در داخل کشور تصور میکردند که "این محاصره یک امر ناشدنی است، آمریکا بیش از ما ضرر می‌بیند" تا دیدگاه‌های آمریکایی که معتقد بودند "اقتصاد ایران با این اقدام ظرف ۱ یا ۲ ماه فرو پاشیده و تسلیم می‌شود". / ۴ @Muhallel

اما به طور کلی ۴ دسته راهکار برای شکست محاصره وجود دارد: ۱. راهکارهای سیاسی ۲. راهکارهای اقتصادی و تجاری و مالی ۳. راهکارهای نظامی مستقیم ۴. راهکارهای نظامی غیرمستقیم / ۵ @Muhallel

۱. راهکارهای سیاسی: از ابتدا، بخشی از کشور با محوریت تیم دولت و وزارت امور خارجه معتقد بودند و هستند که بهتر است که این محاصره، که تاثیرات سوء بسیاری بر اقتصاد بیمار فعلی کشور دارد، را با زمان دادن به مذاکرات سیاسی و انعقاد تفاهم‌نامه با امریکا رفع کرد تا کمترین هزینه نیز وجود داشته باشد. این دیدگاه می‌گوید حتی تاخت زدن این با هرمز نیز مشکلی ندارد زیرا ما همیشه در کنار تنگه حضور داریم و هر زمان می توانیم با شلیک آن را ببندیم اما مدل فعلی محاصره با اتکای به ناوگان سنگین امریکایی در اقیانوس هند و دریای عمان است و با تفاهم نامه نیز علاوه بر رفع محاصره، در بلندمدت نیز با عقب‌نشینی امریکا از منطقه، دشمن دیگر این اهرم را به طور فوری و موثر در اختیار ندارد و بعداً هم می‌توان فکری کرد. با این حال، جدی‌ترین نقد به این دیدگاه فارغ از معادل قرار دادن آن با هرمز، این است که آیا حریف به راحتی این اهرم را از دست می‌دهد؟ جدای از این، سوال محوری‌تر این است که تا کِی باید به مذاکرات سیاسی زمان داد؟ آیا طولانی شدن مذاکرات و ریسک افزایش تنش برای کنترل شرایط خود تبدیل به اهرمی برای گذر زمان تا تاثیرگذاری محاصره بر اقتصاد ما نیست؟ / ۶ @Muhallel

۲. راهکارهای اقتصادی و تجاری و مالی: به طور طبیعی و با توجه به گستردگی و تنوع مرزها و جغرافیای ایران، استفاده از ظرفیت‌های جایگزین مانند مرزهای زمینی و دریایی شمالی و مبادلات با کشورهای همسایه، استفاده از ظرفیت همین کشورها به عنوان واسطه انتقال مانند پاکستان و سایر اقدامات که مجال بررسی همه آنها نیست. این موضوع، باعث می شود با متنوع‌سازی مبادی صادرات و واردات کشور، هم در بلندمدت اقتصاد کشور مقاوم شود و هم در کوتاه مدت دشمن نتواند تنفس ما را صفر کند. با این حال این موضوع خود چهار مشکل دارد: ۱. وقتی حدود ۸۰ درصد تجارت کشور از مرزهای جنوبی دریایی بوده، جایگزینی سریع آن در کوتاه مدت ممکن نیست و این راهکارها نیز در بلندمدت تاثیر مثبت‌تری دارد. ۲‌‌. مشکل بعدی اینجاست که اقدامات فوق، در صورتی که همراه با تلاش های عملی برای رفع حصر نباشد، به مانند تجربه تحریم ها، نوعی پذیرش ضمنی محدودیت ها و تلاش برای دور زدن آن است. در حالی که سرمایه گذاری اصلی ما باید بر طبیعی‌سازی وضعیت باشد. ۳. محدود شدن بخش اعظم مبادی(دریای جنوب) و ایجاد راه‌های دیگر، می تواند باعث شود که باز به مانند تجربه تحریم‌ها، آمریکا و یا کشورهای همسایه بخواهند از این موضوع سوءاستفاده کرده، به نوعی دست ما زیر ساطور این کشورها بوده و در سایر عرصه‌ها محدود گردیم(ارجاع به تجربه تلخ امارات). ۴. در نهایت طبیعتا آمریکا نیز بیکار نمی‌ماند و سعی می کند با روش‌هایی همین مسیرها را نیز ضربه زند که طرح گزینه محاصره زمینی(که باید مفصلاً آن را بررسی کنیم) یکی از آنهاست. / ۷ @Muhallel

۳. راهکار نظامی مستقیم: در این خصوص، چند مسئله قابل ذکر است: اول. ابتدا باید دانست که تلاش‌های متعددی در دوره قبلی(پیش از تفاهم اسلام آباد) جهت شکست حصر از این طریق انجام شد که بسیاری از آنها در سکوت خبری بود اما تقریبا نتیجه خاصی حاصل نشد. همچنین برخی طرح‌ها نیز وجود داشت که اساساً فرصت و امکان اجرای آنها نیز فراهم نشد. دوم. ریسک سیاسی از تبدیل این تلاش‌ها به جنگ گسترده، آسیب های وارده به نیروی دریایی در جنگ، تعداد زیاد و آرایش خاص ناوگان آمریکایی در حوزه پدافند، جابه‌جایی و دور شدن از برد موثر، مشکلات ناشی از شکاف فناوری در تسلیحات، برتری هوایی حریف و ... برخی از علل و عواملی هستند که باعث شده تلاش‌های قبلی نتیجه‌بخش نباشد. سوم. با این حال همچنان این اعتقاد و طرح‌هایی وجود دارد و برخی عقیده دارند می‌توان از طریق مستقیم نیز حصر را شکست. چهارم. یکی از رویکردها در این زمینه، فرسایش از طریق افزایش هزینه ناوگان آمریکایی همچون تجربه یمن است. / ۸ @Muhallel

۴‌. اما نهایتا تقریبا بسیاری از تحلیلگران اجماع نظر دارند که شاید موثرترین و دردسترس‌ترین راه جهت شکست حصر، معادله‌سازی متقابل، با زدن مستقیم یا محاصره کشورهای عربی و یا احیای معادله "قطع صادرات نفت بقیه در ازای قطع صادرات ما" و یا هدف قرار دادن برخی مسیرهای بدیل تنگه هرمز و خود هرمز است. این امر نیازمند این است که اولاً مقدمات فنی، اطلاعاتی و سیاسی برای تبدیل محاصره به تاثیر انجام شده و ثانیاً از ملاحظات سیاسی و حتی اقتصادی فاصله گرفت و ریسک پذیری را افزایش داد. این رویکرد طبعا می تواند هزینه هایی در بر داشته باشد اما به نظر در دسترس‌ترین و مطابق تجربه موثرترین گزینه است. / ۹ @Muhallel