انسان با #شکوفایی_عقل به «بلوغ» میرسد
و جریان تدبّر، تفکر و تعقل در او کامل میگردد.
تدبّر جمعآوری اطلاعات خام است.
مطالعۀ مسائل، حادثهها و زیر و روکردن آنهاست.
فکر نیروی نتیجهگیری است. تفکر، نتیجهگیری از آن اطلاعات خام و تعمیم و تجرید و انتزاع از آنهاست.
عقل نیروی سنجش است و در مرحلۀ تعقل، نتایج تفکر، سنجیده شده و بهتریناش مشخص میگردد.
این بهترینِ مشخص شده، توسط غریزۀ بهترطلبیِ انسان، دنبال میشود
و این گونه است که انسان از غرایزی که قبلاً به صورت بازتابی و بدون سنجش با آنها زندگی میکرده است، آزاد میشود.
✅زير بناى ولايت
🔶استاد علی صفایی حائری:
زير بناى ولايت
زير بنا و سرّ آن همه فداكارى و جانبازى شيعه در طول تاريخ همين شناخت و همين يافت برهانى و عينى است.
١ - او مىداند كه ولى بيش از او به او علاقه دارد.
٢ - و بيش از او به منافع او آگاهى دارد، لذا امر او را هر چه باشد مىپذيرد و دستور او را هر چه باشد گردن مىنهد و حتى به ميان آتش مىنشيند و به استقبال مرگ مىرود. مگر نه اين است كه مىميريم؟ پس بگذار مرگى را انتخاب كنيم كه زندگىهايى را بارور كند و بهرههايى بياورد. مگر نه اين است كه ما از كسى چيزى اطاعت مىكنيم، پس بگذار اطاعت از آگاهِ دلسوز و مهربان باشد.
شناخت آگاهى و دلسوزى، اطاعت را، تسليم را بدنبال مىكشيد
📚 #غدیر، صفحه 17
#تربیت_فرزند
⭕آثار سلب آزادی
#ترس:
امر و نهی هایی که والدین برای مقابله با آزادی بچه ها به کار می برند، آسیب های زیادی دارد که یکی از آنها ترسو شدن بچه ها است.
آزادی، مهیا کردن فضا برای تجربه کردن است.
وقتی کودک آزادی را تجربه نکرد و درهنگام دست زدن به کارهای مختلف ازسوی پدر و مادر منع شد، جرات و جسارت خود را برای دست زدن به کارهای مختلف از دست می دهد.
#کارشناس
#تربیت_فرزند
⭕سلب آزادی
یکی از آثار سلب آزادی کودکان #لجاجت است.
بسیاری از بچه ها به راحتی از خیر حق آزادی خویش نمی گذرند.
کودکان نیازهای خودشان را بهتر از ما می شناسند.
ازهمین رو همه تلاششان را می کنند که به آزادی به عنوان یک نیاز مهم شان دست یابند و با هر کس که مانع شان باشد مبارزه می کنند،
اصلی ترین راه مبارزه لجاجت است.
با نگاه به جریان #تدبّر، #تفکر، #تعقل در انسان بالغ چند مطلب روشن میگردد:
#اول آنکه در این جریان، نشان داده میشود تا زمانی که عقل در انسان شکل نگرفته است، آزادی و اختیار او به وجود نخواهد آمد.
#دوم اینکه انسان بعد از مرحلۀ تفکر، به شناختهایی میرسد که آن شناختها، مبنای حرکت او خواهند شد
و #سوم، رسیدن به این شناختها از مسیر تفکر در مواد خامِ به دست آمده، در مرحلۀ تدبّر است.
🌸 فتنه بودن فرزندان به چه معنا است؟
✅ نقل شده است: رسول خدا(ص) سخنرانی میکردند که امام حسن و امام حسین(علیهماالسلام) درحالیکه پیراهنهایی قرمز رنگ به تن داشتند و چون کوچک بودند، کمی راه میرفتند و به زمین میافتادند و جلو میآمدند. رسول خدا از منبر پایین آمدند، آن دو را بغل کردند و مقابل خود قرار دادند. سپس فرمودند: «خداوند راست گفته است که:
«إِنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ»؛ «اموال و فرزندان شما، فقط #فتنه هستند.» (تغابن،۱۵)
✅ نگاهم به این دو کودک افتاد که راه میرفتند و به زمین میافتادند. پس طاقت نیاوردم؛ سخنم را قطع کردم و آن دو را از زمین بلند کردم. كشف الغمة، ج۱، ص۵۲۲
📌فتنه؟؟؟
✅ »فتنه« یعنی آزمایشی سخت برای پاک و خالص شدن.
✅ وقتی میخواهند از سنگ طلا، طلای خالص به دست آورند، آن را در کورهای داغ قرار میدهند تا طلای ناب از ناخالصیها جدا شود. به این عمل «فَتْن» گویند.
✅ البته اینکه مال و فرزند، فتنه هستند، به این معنا نیست که باید از آنها دوری کرد و به آنها بیاعتنا نمود؛ همانطور که در رفتار رسول خدا(ص) هم میبینیم که نسبت به فرزندانشان مهری سرشار داشتهاند (چنانچه نسبت به همه مخلوقات پروردگار مهربان بودهاند.)
✅ بلکه مال و فرزند، بهخاطر شیرینیها و جاذبههای ذاتیشان (اینکه زینتِ زندگی دنیایی هستند)، این قابلیت را دارند که ابزار آزمایشی سخت برای انسان باشند.
✅ پس میتوانیم درحالیکه به فرزندانمان علاقه داریم و مهر میورزیم، مراقب باشیم محبتمان به آنها را بر فرمان خداوند مقدم نداریم و آخرتمان را فدای دنیا نکنیم، بلکه محبت به آنها را در مسیر امر الهی قرار دهیم.
#احادیث_تربیتی
با توجه به این #سه_نکته میتوان در مورد روش تربیتی انسان بالغ صحبت کرد.
طبق #نکتۀ_اول و با توجه به اینکه #بلوغ را همراه #تشکیل_قوۀ_عقل در انسان در نظر گرفتیم، اختیار و آزادی انسان، همیشگی و ناشی از ساخت او خواهد بود.
بنابراین روشهایی که در تربیت انسان، این ویژگی او را در نظر نگیرند، به نفی و مسخ انسان پرداختهاند.
تربیت انسان باید به دست #خودش و با #انتخاب او همراه باشد.
طبق #نکتۀ_دوم، برای ایجاد تغییر در رفتار افراد،
باید شناختهای لازم را به آنها داد.
#مثلاً کسی که #بخیل است، برای آنکه به سخاوت برسد، باید به این شناخت دست یابد که #نگهداری_مال، #گنداندن آن است
و #بخشش آن، #افزایش و سودآوریاش و با این شناخت است که بخل او تبدیل میشود
و در این هنگام است که او هر چه بخیلتر باشد، #سخاوتمندانهتر عمل خواهد کرد.
✅ رفع دشمنی برادران ایمانی
#تفسیر
🔶استاد #علی_صفایی_حائری
🌷و نَزَعْنا ما في صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ إِخْواناً عَلى سُرُرٍ مُتَقابِلينَ (47 حجر)
🍀 و آنچه از دشمنى و كينه در سينه هايشان بوده بركنده ايم كه برادر وار بر تخت هايى روبروى يكديگرند.
آنها كه همه يك هدف دارند، آنها هم مى توانند با هم درگير شوند محدوديت دنيا و تزاحم منافع، دنيا طلبان را به جان يكديگر مى اندازد.
آنها كه دنيا را مى خواهند، قدرت و رياست و ثروت و لذت و زن و شهوتى را طالب هستند، حتّى اگر برادر و فرزند باشند، به جان يكديگر مى افتند و اگر بتوانند حريف را مى شكنند و اگر نتوانستند، به تقسيم منافع و همزيستى مسالمت آميز روى مى آورند.
👈محدودۀ دنيا، نزاع آفرين و طوفان زاست.
همين طور مى شود كه خدا جويان هم، با يكديگر درگير شوند و ستيز كنند و كينۀ يكديگر را در دل بگيرند، كه اين شگفتى ندارد كه دنيا، هم دنياى محدود است و هم دنياى حجاب. آن هم حجاب هايى كه مستور هستند و به چشم نمى آيند.
🍃در اين آيه نكتۀ لطيفى هست و «نَزَعنا ما فى صُدُورهم من غلٍّ اخواناً على سُرُرٍ مُتقابلينَ» خدا مى فرمايد كه در بهشت ما، كينه هاى دل هاى آنان را برمى داريم، كه اينها برادران هم بوده اند و به خاطر ما درگير شده بودند و ما كينه هاشان را صاف مى كنيم.
چون پيداست اگر كينه ها به خاطر دنيا باشد، بوى بهشت را از هزار سال راه نمى يابند. از اين كه در بهشت روبروى هم نشسته اند و كينه هاشان را خدا برداشته، معلوم مى شود كه در حجاب بوده اند و دوست خود را نمى شناخته اند.
📚 #درسهايى_ازانقلاب (قیام)، ص45
#نکتۀ_سوم، نقطۀ شروع در #ایجاد_شناختهای لازم را نشان میدهد،
که طبق آن باید #زمینهای (مواد خامی) مناسب فراهم کرد، سپس #تفکر فرد را در آن زمینه فعال نمود.
از آنجا که کار فکر، کشف مجهول است، برای به جریان انداختن فکر بهترین راه، #ایجاد_سؤال در ذهن مخاطب خواهد بود.
چنان که امیرالمؤمنین (ع) در کنار زبالهدانی ایستاد (یعنی در زمینهای مناسب)
و فرمود: «هذا ما بَخِلَ بِه الْباخِلُون» حکمت195
اين همان است که بخيلان به آن بخل مي ورزند.
در #تزکیه مربی باید شناختهایی را که فرد، نیازمند به دست آوردن آنهاست، بشناسد.
🔹 او باید مشخص کند «کدام بیخبری برای متربی کشندهتر است؟» تا آنها را در او ایجاد کرده و از این طریق، موجب رهایی او از اسارت نفس، شیطان، خلق و دنیا شود.
🔸مفهوم تربیت به این معنا است که از آهن ماشین ساختن و از بشر آدم آفریدن.
🔸 مراد از انسان، موجود اجتماعی ابزارساز و یا حیوان ناطق و انتخاب کننده و آزاد و خلاق نیست که این همه تعریف بشر است.
🔸این استعدادها و غرایز فردی و عالی و اجتماعی، توضیح آدم است.
🔸 آدم کسی است که بر تمام استعدادهایش حکومت دارد و رهبری دارد و به آنها جهت میدهد.
🔸با این توضیحی که از استاد بیان شد روشن میشود که #مراد ما از تربیت، #تربیت_خاص است.
🔸منظور از تربیت خاص این است که استعدادهای بشر تا حد انسانی رشد کند.
حال منظور ما از #انسان چه موجوی میباشد؟
🔹منظور موجودی است که غریزههای خود را رد کرده است و به مرتبه بالاتری آمده است
🔹و در آن حد که وظیفه را در زندگی یعنی دین که لباس او، غذای او، هوس او، رفاقت او و نشستن و برخاستن او از غریزه الهام نمیگیرد و هیچ چیزی نمیتواند در او اثر کند و او را به تلاطم بیندازد.
🔹 در مورد وظیفه چنین فرمودهاند که “جز وظیفه آن هم وظیفهای از خدای او در او حرکت نمیآفریند.
🔹بهتر است که این طور بیان شود که حیوان است که به خاطر غریزه زندگی میکند، غذا میخورد، راه میرود،
🔹اما انسان باید از سطح غریزه بالاتر بیاید و حرکت کند به سوی بالا.
#حرکت_انسان نباید به سوی آنچه که مساوی خود است باشد بلکه باید به سوی وجودی برتر و بالاتر و بینیاز و نامحدود باشد نه به سوی وجودی پایینتر و نیازمند و محدود.
💬 “تربیت آن نظامی است که از بشر انسان میسازد.
🔸 انسانی که بار امانت را میتواند به دوش بگیرد و قدرتها و صنعتها و تکنیکهای پیشرفته در دست او و در زیر پای او، او را بالاتر و جلوتر میآورد
🔸 و این قدرت و ثروت و علم و صنعت برای او غروری #نمیآفریند که #وظیفهای_میسازد اینها بار امانت است #نه بال افتخار.
☑️ آنهایی که #حسین را کشتند، همان هایی بودند که از یک لقمه نگذشته بودند...
🔶استاد علی صفایی حائری
داستان حركت انسان، داستان كفر و شكر است. «لَئِنْ شَكَرتُم لَازيدَنَّكُم»
مدام نوسان دارد. در هر مرحله اگر اقدام نكنى، افت مىكنى و مدام پايين مىآيى و اگر اقدام كردى پيش مىروى و جلو مىافتى.
تو كه فهميدى بايد از اين لقمهى چرب بگذرى. اگر توجيه كردى، تو در همين جا نمىمانى كه رفته رفته، بخل در تو سبز مىشود. با اينكه چند لقمه دارى، از بشقاب رفيقت برمىدارى تا آنجا كه يك انبار احتكار كردهاى و باز هم نگاهت به كاسهى ديگران است تا آنجا كه مجبور مىشوى با كسانى دوست شوى كه احتكار مىكنند و چشم به انبارت ندارند تا آنجا كه در بزمشان راه مىيابى و... تا آنجا كه از دست مىروى.
و اگر در اين آخرين پله يك قدم برداشتى، يك حركت كردى، قدرت گام دوم را به تو مىدهند تا آنجا كه مىتوانى دو لقمه و بيشتر و بيشتر بدهى و از تمامى انبارهايت بگذرى.
داستان انسان، داستان شكر و كفر است، در هر لحظه پيش مىبرد و يا عقب مىافتد. اين طور نيست كه خيال كنى در يك جا ايستادن، در همانجا ماندن است، كه ايستادن عقب گرد است و پايين رفتن.
👈آن زنده دل گفته بود آنها كه در نينوا حسين را كشتند، همانهايى بودند كه از يك لقمه نگذشتند. از يك چاى داغ نگذشتند، از اول و دوم نگذشتند تا آنجا كه نتوانستند از گندم رى هم بگذرند تا آنجا كه دستشان را هم با خون حسين شستند.
📚 #صراط ، ص 92
بعد از اینکه مفهوم تربیت مشخص شد باید به سراغ نوع یا شکل تربیت برویم
🔸 که آیا تربیت انسان همانند تربیت دامها و درختها است و یا با آنها تفاوت خواهد داشت؟
🔸بله تربیت انسان با تربیت دیگر حیوانات و نباتات تفاوت دارد تربیت باید با دست خود انسان صورت گیرد و با انتخابی که خود انسان میکند شروع شود نه تربیتهای تلقینی و تقلیدی و تحمیلی و سنتی چون این تربیتها هیچ ارزشی به همراه خود ندارند بلکه ضد ارزش هم میباشند و در آخر باعث عصیان میشوند.
🔹تربیت انسان این است که “هنگامی که میخواهیم فردی را بسازیم و یا جامعهای را بازسازی کنیم، ناچاریم که در اعماق بکاویم و ریشهها را پیدا کنیم.
حال که مفهوم و نوع تربیت مشخص شد باید ببینیم برای تربیت چه روشهایی موجود میباشد.
🔸چهار روش را معرفی میکنند که عبارتند از “
◀۱) با شعارها داغ کردن و با تلقین حرارت دادن
◀۲) شاخ و برگ دادن و در سطح کاویدن
◀۳) به دوش کشیدن و بغل کردن
◀۴) کلیدها و ملاکها و روشها را به دست دادن و روشنی دادن و ریشه دادن و زنجیرها را باز کردن”