⭕️نارضایتی‌های اجتماعی و ایدئولوژی توسعه‌گرا: دو بستر شکل‌گیری توافق‌ها و مذاکرات 🔸در جامعه‌شناسی سیاسی: هدف، فهم اجتماعیِ سیاست است. از این منظر، مسائل سیاسی دو محور اصلی دارند: ۱. بررسی شرایط اجتماعیِ شکل‌دهنده‌ی پدیده‌ها و روندهای سیاسی ۲. مطالعه‌ی آثار اجتماعیِ رخدادها، پدیده‌ها، روندها و نهادهای سیاسی. ❓پرسش محوری؛ تحت چه شرایط اجتماعی به توافق‌هایی مانند برجام رسیدیم؟ این توافق‌ها در بستر شرایط و وضعیت خاصی در ایران محقق شد که در غیر آن، احتمال شکل‌گیری و اقبال عمومی به آن‌ها خیلی کمتر بود. ♦️شرایط اجتماعی مؤثر ۱.گستردگی نارضایتی‌ها: الف) معیشتی-اقتصادی: نارضایتی عمومی از وضعیت اشتغال، مسکن، کفایت درآمد، کاهش ارزش پول ملی و قدرت خرید. ب) فرهنگی-ایدئولوژیک: نارضایتی‌های ریشه‌دار در تحولات پس از انقلاب؛ متأثر از فرآیند مدرنیزاسیون، سیاست‌های دولت‌های سازندگی و اصلاحات، اعتدال و فعالیت دولت‌ها و رسانه‌های غربی در قبال ایران. این روند به شکل‌گیری "بدنه‌ی ایدئولوژیک اجتماعی" همسو با ارزش‌های غربی انجامید (نمونه: تأثیر این نارضایتی‌ها در حوادث ۸۸). در مقیاسی گسترده، چهره‌ای مانند سعید جلیلی به‌عنوان نماد «دگرِ» این ارزش‌ها، با تنفر قابل توجهی مواجه بود. این نارضایتی‌ها حتی بر انتخابات اثر گذاشت و نامزدهایی با مزیت‌های محدود در ساختار سیاسی را به پیروزی رساند. ۲.ایدئولوژی توسعه‌گرایانه‌ی دولت‌ها دولت‌های مذکور، اداره‌ی کشور را بر توسعه‌گراییِ عمدتاً اقتصادی استوار کردند و فرآیند مدرنیزاسیون و الگوی غربی را راهنمای خود قرار دادند (با اشاره به تجربه‌ی کشورهایی مانند چین، کره‌ی جنوبی و مالزی). جمع‌بندی آن‌ها این بود: تنها راه توسعه، همگرایی با کشورهای توسعه‌یافته (آمریکا و اروپا) است؛ همان‌ها که در گفتمان انقلاب اسلامی، "دولت‌های مستکبر" خوانده می‌شوند. ♦️تبیین دولت‌ها از مسئله‌ی هسته‌ای از نگاه این دولت‌ها، مسئله‌ی هسته‌ای تهدیدی علیه "تنها راه توسعه" (همگرایی با غرب) بود، نه فرصت. بنابراین، رفع این خلل از طریق توافق ضروری می‌نمود. در بستر نارضایتی‌های اجتماعی، دولت‌ها این گفتمان را تقویت کردند: "همه‌ی مشکلات اقتصادی و معیشتی ناشی از تحریم‌هاست، و تحریم‌ها نتیجه‌ی عدم توافق هسته‌ای. پس با توافق، تحریم‌ها رفع و مشکلات حل می‌شود." شعارهایی مانند "چرخ زندگی مردم باید بچرخد" یا "آب خوردن مردم در گرو رفع تحریم‌هاست" این فضا را زمینه‌سازی کرد. بدین‌ترتیب، دولت‌ها با ساخت فهم و فضای اجتماعیِ خاصی، جامعه را در مسیر سیاست‌ورزی خود هدایت نمودند. ♦️پیامدهای عدم توافق بن‌بست سیاسی: عدم توافق به ابطال فلسفه‌ی وجودی این دولت‌ها می‌انجامید؛ چرا که ایده‌ی محوری‌شان (توسعه از طریق همگرایی) بی‌معنا می‌شد. بن‌بست اجتماعی: از دید حامیان این دولت‌ها، هر دو راهبرد جمهوری اسلامی - چه "مقاومت" (ناکارآمد از دید آن‌ها) و چه "مذاکره"- به شکست می‌رسید و اعتماد عمومی را مخدوش می‌کرد. ♦️تناقض در گفتمان دولت پیگیری "همگرایی با غرب" مستلزم تعدیل شعارهایی مانند استقلال و اسلام‌گرایی بود (چنان‌که دکتر سریع‌القلم در "ایران و جهانی‌شدن" تصریح می‌کند: قراردادن اسلام به‌عنوان "راهنمای عمل" با توسعه ناسازگار است). این الزام، دولت را در تناقض گفتمانی آشکاری قرار می‌داد: چگونه می‌شد از سویی آمریکا را "شیطان بزرگ" و "دولت مستکبر" خواند، و از سوی دیگر "تنها راه توسعه" را همگرایی با همان غرب معرفی کرد؟ لذا دولت ناگزیر بود تصویری مثبت‌تر از غرب در داخـل ارائه دهد. ✍ادامه دارد... #ایده‌ی_دولت 🆔@dolat_qavi

☝️☝️ در یادداشت بالا، توضیح می‌دهم که این‌گونه دولت‌ها، هسته‌ای را، نه یک فرصت خلق قدرت، که تهدید می‌دانند.

⭕️درس‌هایی از حمله اسرائیل به ایران/برتری هوایی با برنامه دقیق، بهترین راهبرد برای جنگ مدرن است/فارن افرز 🔹عملیات اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ علیه ایران، قدرت هوایی مدرن را به نمایش گذاشت. در این عملیات ۱۲ روزه، نیروی هوایی اسرائیل با ۱۵۰۰ سورتی پرواز، بیش از ۶۰۰ سوخت‌گیری هوایی و حمله به ۹۰۰ هدف ایرانی، از جمله تأسیسات هسته‌ای، سامانه‌های موشکی و مراکز فرماندهی، برنامه هسته‌ای ایران را مختل کرد، دفاع هوایی آن را تضعیف نمود و رهبری نظامی تهران را ضربه زد، بدون از دست دادن حتی یک هواپیمای سرنشین‌دار. 🔹این عملیات با استفاده از جت‌های رادارگریز اف-۳۵، جنگنده‌های اف-۱۵ و اف-۱۶، پهپادها، عملیات سایبری و تیم‌های مخفی زمینی، برتری هوایی را به سرعت به دست آورد. عملیات چکش نیمه‌شب آمریکا با بمب‌افکن‌های بی-۲ نیز تأسیسات عمیق هسته‌ای ایران را هدف قرار داد. 🔹اگرچه تمامی زیرساخت‌های هسته‌ای ایران نابود نشد، این عملیات برنامه تسلیحاتی تهران را به تأخیر انداخت و بازدارندگی ایجاد کرد. برخلاف ادعای منتقدان مبنی بر ناکارآمدی قدرت هوایی، این عملیات نشان داد که برتری هوایی، همراه با استراتژی دقیق، می‌تواند بدون نیاز به جنگ زمینی طولانی، نتایج سیاسی و نظامی مؤثری به همراه داشته باشد. این درس برای برنامه‌ریزان دفاعی آمریکا حیاتی است: سرمایه‌گذاری در برتری هوایی غیرقابل‌اجتناب است.

⭕️ایران با مشکل بازدارندگی هسته‌ای مواجه شده که هرگز پیش‌بینی نمی‌کرد/ بمب هسته‌ای کافی نیست/ national security journal 🔹 اختلاف در ارزیابی خسارات – بیش از یک ماه پس از حملات آمریکا و اسرائیل به مراکز هسته‌ای ایران، برآوردهای اطلاعاتی متفاوت است. برخی معتقدند برنامه هسته‌ای ایران دو سال عقب افتاده، درحالی‌که برخی می‌گویند غنی‌سازی ممکن است ظرف چند ماه از سر گرفته شود. 🔹 بازدارندگی صرفاً با بمب هسته‌ای ممکن نیست – گزارش مؤسسه RUSI می‌گوید داشتن بمب هسته‌ای به معنای داشتن بازدارندگی مؤثر نیست. ایران باید توانمندی‌های گسترده‌تری از جمله سیستم‌های دفاعی، نیروهای متعارف قوی و سامانه‌های پرتاب متنوع داشته باشد. 🔹 شکست استراتژی «دفاع پیشرو» – ایران که با استفاده از نیروهای نیابتی در منطقه قصد داشت تهدیدها را دور از مرزهایش نگه دارد، دید که هم حماس و هم حزب‌الله تضعیف شدند و موشک‌هایش علیه اسرائیل ناکام ماندند. 🔹 آسیب‌پذیری دفاع هوایی ایران – سامانه‌های پدافند هوایی ایران نتوانستند مانع حملات هوایی آمریکا و اسرائیل شوند، چه قبل و چه در جریان «جنگ دوازده روزه». 🔹 چالش غیرممکن برای ساخت بازدارندگی واقعی – ایران نه تنها باید سلاح هسته‌ای بسازد، بلکه به تعداد زیاد، همراه با سیستم‌های پرتاب، پدافند مؤثر و ارتش متعارف قوی نیاز دارد؛ کاری که بسیار فراتر از ساخت چند بمب هسته‌ای است و سال‌ها زمان می‌برد.

انتشار دو تحلیل بالا، به منزله‌ی تأیید تمام محتوای آن نیست. تنها از این جهت که - صرف نظر از محدودیت‌های ما و مصلحت‌سنجی‌ها- بازدارندگی به موشک محدود نمی‌شود و شبکه‌ای از عناصر را در برمی‌گیرد.

❌نکته‌ی مهم: اگر شما در #حکمت_تاریخ‌، #جنگ و #درگیری حق و باطل را از اصول مسلم حاکم بر حرکت تاریخ می‌دانید، باید نگاه‌تان به #بازدارندگی به عنوان یک مقوله‌ی #هستی‌شناسی باشد و نه یک استراتژی و تاکتیک مقطعی. در این صورت، نادیده‌گرفتن بازدارندگی و غفلت از آن، در واقع، نادیده‌گرفتن بخش مهمی از واقعیت است. خلاصه این‌که، اگر ادعای فهم #پیچیدگی و ادعای حرکت تقابلی و تضادیِ (تقابل دو امر عینی) تاریخ رو داریم، باید متناسب با اون ادعا تلاش کنیم و به لوازم و اقتضائات اون‌ها در دنیای مدرن بیندیشیم. چرا که با ایشالله و ماشالله کار جلو نمیره. #واقع‌بینی #تاریخ

⭕️تحلیل تحولات غرب آسیا: محوریت «نظم» در تمامی منازعات ♦️جنگ ژوئن اسرائیل و اهداف پنهان این جنگ هرگز صرفاً درباره برنامه هسته‌ای ایران نبود، بلکه هدف اصلی تغییر توازن قدرت در منطقه‌ی خاورمیانه با سرنگونی رژیم ایران بود. تا ایران به کشوری مانند سوریه یا لبنان قابل بمباران بدون مداخله آمریکا تبدیل شود. اسرائیل از میان این اهداف، تنها به کشاندن آمریکا به جنگ با ایران دست یافت. ♦️هسته‌ای بهانه‌ای برای جنگ بزرگ‌تر «کیسینجر معتقد است مهار ایران و جلوگیری از دستیابی آن به توان هسته‌ای ضروری است، زیرا در غیر این صورت ایران به قدرتی غیرقابل مهار تبدیل می‌شود. مسئله هسته‌ای جزئی از جنگ کلان‌تر بر سر نظم جهانی است: ایران به دنبال برقراری #نظم_جهانی خود است، نه پذیرش نظم موجود.» بنابراین، تمامی مناقشات منطقه‌ای و جهانی حول محور «نظم» شکل می‌گیرد. ♦️تحلیل رویدادها در چارچوب «نظم چندبعدی» حوادث لحظه‌ای و اخبار پراکنده نباید ما را از تصویر بزرگ غافل کنند. هر رویداد را باید در مختصات تاریخی و جهانی و راهبردی تحلیل کرد، نه به عنوان اتفاقی تصادفی. جنگ‌های کنونی تنها محدود به میدان نبرد نیستند، بلکه در قالب ائتلاف‌ها (مثل کریدورها) و تحولات ژئوپلیتیک نیز ظهور می‌کنند. به عنوان نمونه، کریدور زنگزور (بر خلاف تعبیر رئیس‌جمهور که گفت: «مسأله‌ای حاشیه‌ای است») بخشی از معماری نظم جدید امنیتی-اقتصادی در منطقه است یا دقیق‌تر بخشی از معماری جدید قدرت در دنیا است. هدف نهایی، شکل‌گیری نظمی چندبعدی (امنیتی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی) است که ایران در آن نقش تعیین‌کننده ندارد و یک بازیگر منفعل و فرودست است که نظم غربی را پذیرفته و تسلیم شده است. ♦️نتیجه‌گیری ۱.دعوای محوری در خاورمیانه بر سر ترسیم نظم منطقه‌ای است که ابعاد امنیتی، ایدئولوژیک و اقتصادی را دربرمی‌گیرد. ۲.هر رویداد (از تحریم تا جنگ) پازلی از این معماری بزرگ‌تر است که تنها با نگاه تاریخی-روندی قابل درک است. ۳.غفلت از این «تصویر کلان» به تحلیل‌های سطحی، احساسی و گمراه‌کننده منجر می‌شود. ✍تفرشی #معماری_قدرت #کلان‌نگری #نظم 🆔@dolat_qavi

♦️قیام حسینی برای گفت‌وگو تأملی در دوگانه‌سازی از سیره سیاسی-اجتماعی معصومین 🔹دوگانه «عقلانیت-ولایت‌پذیری» یکی از آسیب‌های جدی است که ولایت‌مداری را به معنای پذیرش بی‌چون و چرای تکلیف تقلیل می‌دهد. در حالی که ولایت حقیقی بر عقلانیتی قابل فهم و اشتراک‌گذاری استوار است که امکان گفتگو را فراهم می‌سازد. جدا کردن این دو از یکدیگر، منطق سیاسی شیعه را از پویایی و عمق تهی می‌کند. 🔹در واژگان سیاسی امروز، «مصلحت» به اشتباه در برابر «انقلابی‌گری» و قرین با ترس و محافظه‌کاری قرار گرفته است. در حالی که در سیره معصومین، مصلحت به معنای «اهم و مهم کردن» و تشخیص هوشمندانه شرایط است. همین مصلحت‌سنجی عقلانی است که یک کنش انقلابی را از یک حرکت کور و آنارشیستی متمایز می‌کند. 🔶متن کامل را از اینجا بخوانید🔶 🔴 پایگاه مطالعاتی-تحلیلی سدید🔴 🆔 @farhangesadid 🌐https://eitaa.com/farhangesadid