باسمه‌تعالی آیا شارع هرچه را «سیره‌ی عقلاییه» باشد یا «خرد جمعی» مصوب کند، تأیید می‌کند؟ آیت‌الله #مجتبی_تهرانی (رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) احکامی را که عقلا به آن عمل می‌کنند، اصطلاحاً «سیره‌ی عقلاییه» یا «بنای عقلا» یا «عقل جمعی» یا «خرد جمعی» می‌گویند. شارع برخی از مصوبات عقلاییه را پذیرفته و امضا کرده و برخی را هم نپذیرفته است. یعنی این‌طور نیست که شارع همه‌ی این‌ها را پذیرفته باشد؛ بلکه بخشی از آن را نپذیرفته و صراحتاً رد هم کرده است. مثلاً «ربا» در همه‌ی محیط‌های عقلا جاری است. در صدر اسلام هم خیلی فراوان بوده و چیز جدیدی نیست و چه بسا اصلاً محور یک سنخ از تبادلات تجاری بوده و الآن هم هست. این از مصوبات آن‌ها است که هم سیره‌ی عقلاییه بر آن است و هم بنای عقلا؛ امّا شارع آمده و بالصّراحه آن را رد کرده است: «وَ أَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَ حَرَّمَ الرِّبَا» (بقره، ۲۷۵) این آیه با صراحت خرد جمعی را در این مورد رد می‌کند. [مثال دیگر] مشروبات الکلی [است] که شاید بتوان گفت خریدوفروش و شرب آن در ۹۹ درصد کشورها جایز است؛ اما اسلام بالصراحه می‌گوید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصَابُ وَ الْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ» (مائده، ۹۰) این آیه بر خلاف کسانی که «خرد جمعی» را مطرح می‌کنند تا «دیانت جمعی» را بکوبند و نابود کنند، خرد جمعی را در این مورد می‌کوبد. اما سِرّ اینکه شارع بخشی از مصوبات عقلاییه را نپذیرفته، چیست؟ سرّش این است که عقل مستقل منفرد آلودگی ندارد؛ ولی این بناهای عقلایی اصلاً مربوط به بُعد مادی و زندگی دنیوی انسان‌ها است. لذا تمایلات نفسانی در آن دخالت دارد و چون آلوده به تمایلات نفسانی است، خالص نیست و به همین دلیل است که شارع بعضی از این مصوبات عقلاییه را که مبتنی بر تمایلات آلوده است و نه عقل مستقل، رد کرده است. پس ببینید که چقدر دین ما زیبا است. اسلام نگفته که من عقل را قبول ندارم. اسلام می‌گوید من عقل را قبول دارم؛ اما خالصش را. چیزی که تو به آن می‌گویی «خرد جمعی» ناخالص است و رگه‌هایی از تمایلات نفسانی در آن هست و چون این ناخالصی هست، لذا این شارع است که می تواند جداسازی کند و تشخیص دهد که کدام مصوبه‌اش به نفع جامعه است و کدام مصوبه‌اش به ضرر جامعه. به‌علاوه، شارع جامعه را یک‌بعدی نمی‌نگرد؛ بلکه دوبعدی می‌نگرد. هم به جسم و هم به روح توجه می‌کند. لذا [با اینکه] زیاده‌طلبی و بهره‌کشی اقتضا می‌کند که ربا محور بسیاری از مبادلات تجاری در بین عقلا باشد؛ اما شارع در مقابل تمام عالم می‌ایستد و می‌گوید چرا این‌طوری می‌کنید؟ این یک نوع بهره‌کشی است. جلویش را هم می‌گیرد. بنابراین مراقب باشید که هیچ وقت از خرد جمعی برای کوبیدن دین جمعی جامعه سوءاستفاده نکنند. منبع: پیام زیر و پیام‌های یک و دو روز بعد از آن https://eitaa.com/mojtabatehrani_ir/1670 #فقه #عقل @mojtabatehrani_ir @alefneveshtt

باسمه‌تعالی درگیری حق و باطل ۱. وقتی حق عرضه می‌شود، عده‌ای حق را می‌پذیرند (دسته‌ی ۱) و عده‌ای از پذیرش آن سر باز می‌زنند (دسته‌ی ۲)؛ اما مسئله به این سادگی پایان نمی‌پذیرد. افراد دسته‌ی ۲ در مرحله‌ی نپذیرفتن باقی نمی‌مانند؛ بلکه عمل خود را توسعه می‌دهند. ۲. عموم کسانی که حق را نپذیرفتند، دست به توجیه می‌زنند و به‌دنبال مشروعیت برای باطل می‌گردند؛ ۳. اهل باطل، باطل خود را حق جلوه می‌دهند و دسته‌ی ۱ را مخالفان حق معرفی می‌کنند؛ ۴. آنان با ادعای حق‌مداری با اهل حق درگیر می‌شوند و به این صورت فتنه درست می‌کنند. ۵. اگر اهل باطل چیره شوند، حق و باطل را جابه‌جا می‌کنند و آیندگان را نیز به انحراف می‌کشانند. #الف‌نوشت @alefneveshtt

باسمه‌تعالی فقاهت ژورنالیستی به‌مثابه‌ی شبه‌علم علی‌رضا ملااحمدی چند سالی‌ است که با موج نوظهوری از اظهارنظرهای فقهی از سوی برخی افراد حوزوی مواجهیم که تفاوت‌های جوهری با اظهارنظرهای پیش از این دوران دارد. این اظهارات از چهار مشخصه برخوردار است: ۱. انتخاب موضوع: افرادی که در این حیطه به «پژوهشگر فقهی» شناخته شد‌ه‌اند، عموماً گرایش فکری‌شان به سمت جریان منورالفکری است که دغدغه‌ی اصلی‌اش «سکولاریزاسیون و عرفی‌سازی دین در جامعه‌ی ایران» است‌. این افراد هم بالتبع دقیقاً دست می‌گذارند روی موضوعات پرچالشی که ازقضا از مقتضیات زیست مدرن هستند و به عرفی‌سازی دین منجر می‌شوند؛ موضوعاتی مانند حدود شرعی حجاب، جواز همجنس‌بازی، طهارت و نجاست سگ. ۲. روش‌شناسیِ علمی: معمولاً (نه همیشه) افرادی که در این زمینه فعالیت می‌کنند، از عمق علمی بسیار کمی برخوردارند. [آنان] این ضعف را با قوتی که در زمینه‌ی «اطلاعات فقهی» جبران می‌کنند و آرای فقها و روایات و گزاره‌های تاریخی را به‌گونه‌ای کنار هم می‌چینند که مخاطب اگر خودش فهم فقهی دقیق و نسبتاً عمیقی نداشته باشد، به آن نقصان مهم پِی نمی‌برد و مقهور این حجم عظیم اطلاعات می‌شوند. ۳. انتخاب مخاطب: مخاطبین این اظهارنظرهای فقهی، نه جامعه‌ی علمی (حوزویان) بلکه عموم مردم هستند. اگر کسی دغدغه‌ی علمی داشته باشد و فعالیتش حقیقتاً بر محور «حجیت» شکل گرفته باشد، نه‌تنها مخاطب اوّلیه‌اش حوزویان‌اند، بلکه از طرح اختلافات درون‌علمی که امری طبیعی است، در بیرون از فضای علمی به‌شدت احتراز دارد تا نکند باورهای دینی یک‌ نفر متزلزل شود و نتیجه‌ی خسارت‌بارش در روز قیامت وبال او گردد. ‌اما [این افراد] طوری سخن می‌گویند که باور مخاطب ناآگاه نسبت به اتقان فتاوای فقهی متزلزل می‌شود و ناخودآگاه به سمت نوعی «تدین شخصی، سلیقه‌ای و گزینشی» سوق پیدا می‌کند. ۴. ادبیات ارائه: منورالفکران فقهی، مستقیماً عموم مردم نامطلع از «مؤلفه‌های دانش فقه» را خطاب قرار می‌دهد. به همین دلیل گرچه نویسنده‌ی این متون از ادبیات فقهی بهره می‌برد، اما آن‌قدر ساده می‌نویسد که هرکسی با کمترین سواد ممکن بتواند آن را بفهمد و به مقصود نهایی نویسنده دست یابد. این البته خصیصه‌ی مثبتی است که یک نفر بتواند به‌خوبی با عموم مردم مخاطبه کند؛ اما وقتی این خصیصه را در کنار سه‌دیگر ویژگی این متون می‌بینیم، متوجه می‌شویم که این اقدام در حقیقت یک «جریان ژورنالیستی» با هدف عرفی‌سازیِ دین است که البته از ادبیات فقهی هم بهره می‌برد تا بتواند ذهن و قلب جامعه‌ی دینی را متأثر کند. متن کامل #فقه @alefneveshtt

باسمه‌تعالی مردمی‌بودن حکومت اسلام آیت‌الله #خامنه‌ای: حکومت آینده‌ی حضرت مهدی(ارواحنا فداه) حکومتی مردمی به‌تمام معنا است. مردمی یعنی چه؟ یعنی متکی به ایمان‌ها و اراده‌ها و بازوان مردم است. امام زمان[عجل‌الله‌تعالی‌فرجه] که تنها دنیا را پر از عدل و داد نمی‌کند. امام زمان از آحاد مؤمن مردم [کمک می‌گیرد] و با تکیه به آنها است که بنای عدل الهی را در سرتاسر عالم استقرار می‌بخشد و حکومتی صددرصد مردمی تشکیل می‌دهد. ۳۰مهر۱۳۸۱، متن بیانات: https://khl.ink/f/3149 #الف‌نوشت: یکی از جنبه‌های مردمی‌بودن حکومت اسلام این است که مردم مؤمن در جایگاه یاری‌گر دین و اقامه‌گر حق و عدل نقش ایفا کنند؛ نه آن تصوری که امروز از حقوق مردم وجود دارد که حق دارند هر کاری دلشان خواست، انجام دهند. #حکومت_اسلام @alefneveshtt

باسمه‌تعالی این نگاه به مردم‌سالاری در حکم‌های تنفیذ رهبران معظم انقلاب اسلامی نیز نمود یافته است: تنفیذ ۱۳۶۰ و چون مشروعیت آن [مسئولیت ریاست‌جمهوری] باید با نصب فقیه ولی امر باشد‏‎، این‌جانب رأی‏‎ ‎‏ملت شریف را تنفیذ و ایشان (شهید رجایی) را به سمت ریاست جمهوری اسلامی ایران منصوب‏‎ ‎‏نمودم و مادام که ایشان در خط اسلام عزیز و پیرو احکام مقدس آن می‌باشند و از قانون‏‎ ‎‏اساسی ایران تبعیت و در مصالح کشور و ملت عظیم‌الشأن در حدود اختیارات قانونی‏‎ ‎‏خویش کوشا باشند و از فرامین الهی و قانون اساسی تخطی ننمایند، این نصب و تنفیذ به‏‎ ‎‏قوت خود باقی است و اگر خدای ناخواسته بر خلاف آن عمل نمایند، مشروعیت آن را‏‎ ‎‏خواهم گرفت. http://www.imam-khomeini.ir/fa/n157992/حکم_تنفیذ_ریاست_جمهوری_آقای_محمد_علی_رجایی تنفیذ ۱۳۶۴ ‏‏اینک به پیروی از آرای محترم ملت عظیم‌الشأن و آشنایی به مقام تعهد و‏‎ ‎‏خدمت‌گزاری دانشمند محترم، جناب حجت‌الاسلام آقای سیدعلی خامنه‌ای (ایّده‌الله‎‏تعالی) آرای ملت را برای پس از پایان دوره‌ی کنونی، تنفیذ و ایشان را به سمت ریاست‏‎ ‎‏جمهوری اسلامی ایران منصوب می‌نمایم [...]. البته رأی ملت و تنفیذ این‌جانب تا وقتی است‏‎ ‎‏که ایشان به تعهد خود و راه مستقیمی که در پیش داشته‌اند، باقی باشند و به اسلام و احکام‏‎ ‎‏نورانی آن پایبند و طرفدار مظلومان و مستضعفان و محرومان و مخالف ظالمان و‏‎ ‎‏ستمگران و مستکبران باشند و با هیچ ظالم مستکبری راه سازش باز نکنند؛ که نمی‌کنند.‏ http://www.imam-khomeini.ir/fa/C207_44379/_تنفیذ_حکم_ریاست_جمهوری تنفیذ ۱۳۷۶ بدیهی است که تنفیذ این‌جانب همانند رأی ملت تا زمانی است که ایشان به تعهد خود و صراط مستقیمی که تاکنون در پیش داشته‌اند، یعنی راه اسلام و احکام نورانی آن و دفاع از مستضعفان و مظلومان و ایستادگی در برابر دشمنان ستمگر و زورگو و مستکبر، پایبند باشند؛ که البته چنین خواهد بود. https://khl.ink/f/2848 تنفیذ ۱۳۹۶ اینجانب به پیروی از گزینش ملت ایران رأی آنان را تنفیذ میکنم [...] و یادآوری نمایم که رأی ملت و تنفیذ آن موکول به حفظ و رعایت تعهد به صراط قویم و مستقیم اسلامی و انقلابی است. https://khl.ink/f/37284 تنفیذ ۱۴۰۰ اکنون با تشکر از مردم عزیز و با پیروی از گزینش آنان، رأ‌ی به عالم فرزانه و خستگی‌ناپذیر و کارآزموده و مردمی جناب حجت‌‌الاسلام آقای سیدابراهیم رئیسی را تنفیذ [و...] یادآوری میکنم که رأی ملت و تنفیذ این‌جانب تا هنگامی است که مشی همیشگی ایشان در پیمودن صراط مستقیم اسلام و انقلاب ادامه داشته باشد؛ که به فضل الهی چنین خواهد بود ان‌شاءالله. https://khl.ink/f/48397 #قانون_اساسی #حکومت_اسلام @alefneveshtt

باسمه‌تعالی حکم‌های تنفیذ این نکته را روشن می‌سازد که انتخاب رئیس‌جمهور با رأی اکثریت دلیل موجهی برای تخطی از اسلام نیست حتی اگر رأی‌دهندگان چنین مطالبه‌ای داشته باشند. همچنین رأی اکثریت مشروعیتی برای تصرف در حکومت و تخطی از احکام اسلام ایجاد نمی‌کند. رئیس‌جمهور باید مسیر مستقیم اسلام را بیپماید حتی اگر برخی از رأی‌دهندگان به او نپسندند. مردم‌سالاری در چهارچوب اسلام در پیام اخیر رهبر معظم انقلاب به‌مناسبت آغاز دور جدید مجلس خبرگان نیز با بیانی دیگر ذکر شده: - معیارها اسلامی است و گزینش مردمی؛ این روشن‌ترین نشانه و معرف جمهوری اسلامی ایران است. - در نظام اسلامی، حکمرانی بشری و هدف‌ها الهی است. - هدف در نهایت زندگی توحیدی و عروج آدمی به مرتبت قرب خدا است. متن کامل: https://khl.ink/f/56421 #الف‌نوشت #حکومت_اسلام @alefneveshtt

باسمه‌تعالی قرائت‌های مدرن عاشورا #حمید_پارسانیا عاشورا واقعه‌ای نیست که در این عالم کسی بتواند در قبال آن سکوت کند و یا از کنار آن خاموش درگذرد. تکثر سنت تاریخی جهان اسلام را در روایت‌‌ها و قرائت‌‌های متفاوت آنان از واقعه عاشورا‌ می‌توان دید. اندیشه‌های مدرن نیز پس از ورود به حوزه‌ی فرهنگی مسلمانان ناگزیر از مواجهه با این واقعه‌ی عظیم بوده و هستند. آنان در برخی از مقاطع و خصوصاً در هنگام غلبه‌ی سیاسی جریان منورالفکری در دوره‌ی رضاخان کمر به حذف این واقعه از عرصه‌ی فرهنگ و زیست جامعه بستند؛ ولکن عاشورا با امواج خروشان خود نشان داد که تقابل حذفی با آن به حذف مقابله‌کنندگان منجر می‌شود. رویکردهای روشنفکری چپ در دهه‌ی پنجاه برای نخستین بار قرائت و تفسیر ایدئولوژیک انقلابی و در عین حال سکولار و مدرن خود را از عاشورا ارائه دادند. بدین ترتیب تصویر خود را در کنار تصاویر تاریخی‌ای قرار دادند که سنت متکثر فرهنگی جهان اسلام در آینه‌ی عاشورا ترسیم کرده بود. افول روشنفکری چپ در سطح جهانی و منطقه‌ای و غلبه‌ی لیبرالیسم متأخر ناگزیر قرائت‌ها و روایت‌های جدیدی از عاشورا را به دنبال آورده و می‌آورد. این قرائت‌ها به‌رغم مخالفت با بُعد انقلابی چپ قرائت‌های روشنفکرانه، در تقابل با روایت‌های متکثر تاریخی عاشورا نیز قرار داشته و از مبانی و اصول معرفتی مدرن بهره می‌برند. ویژگی مشترک قرائت‌های مدرن حذف ابعاد قدسی و معنوی متعالی و آسمانی عاشورا و فروکاستن عاشورا به ابعاد تاریخی‌فرهنگی آن به‌عنوان برساختی صرفاً بین‌الاذهانی است. در این قرائت‌ها از همه‌ی ظرفیت‌های منازعات تاریخی ظاهرگرایان و متکلمان اشعری برای تبدیل عنصر محوری عاشورا یعنی امام(علیه‌السلام) به انسانی صرفاً زمینی و دنیوی استفاده می‌شود. به‌موازات آن هم به‌گونه‌ای شتاب‌زده همه‌ی آنچه که در باب ابعاد ملکوتی و آسمانی مقام امام بیان می‌شود، به‌عنوان غلو تاریخی دوران صفویه و مانند آن معرفی می‌گردد؛ بدون آنکه موازین اولیه‌ی مربوط به سنجش میراث مکتوب و یا قواعد و ضوابط علمی برای توصیف منازعات تاریخی کلامی شیعی رعایت شود. انکار ساحت معنوی و آسمانی امام در حقیقت انکار ابعاد معنوی و متعالی انسان است. چشم‌فروبستن بر مقام و منزلت امام نشان از عبور از مقام انسان و ظلم به حقیقت انسانیت دارد. این امر نیز به‌نوبه‌ی خود حاکی از نسیان و فراموشی حق(سبحانه‌وتعالی) است. متن کامل @alefneveshtt

باسمه‌تعالی وظیفه‌ی مقام رهبری آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی، در دیدار اخیر با نمایندگان مجلس خبرگان رهبری بار دیگر به مهم‌ترین وظیفه‌ی رهبر اشاره کردند: در شاکله‌ی نظام اسلامی، [...] جایگاه رهبری عمدتاً برای حفظ جهت‌گیری به سمت هدف انقلاب است؛ این عمده‌ی مسئولیت رهبری است. [...] هدف انقلاب اسلامی را اگر بخواهیم به طور خلاصه عرض بکنیم، عبارت است از محقق‌کردن «توحید» در زندگی مردم در کشور. https://khl.ink/f/58264 ایشان قبلاً نیز بیاناتی در این رابطه فرموده‌اند: - [...] دأب بنده در این مسائل ورود در مسائل اجرائی نیست؛ تأکید بر اجرا است. در همان مسائلی هم که اسم آوردند، مثل نانو و بقیّه‌ی چیزها، حتی در زمینه‌های نظامی که بنده مسئولیت مستقیم دارم، ورود نمی‌کنم. اصرار می‌کنم، راه را نشان می‌دهم، دنبال‌گیری می‌کنم، پیگیری می‌کنم، سؤال می‌کنم. https://khl.ink/f/51840 - آیت‌الله خامنه‌ای در دیدار ۴اسفند۱۴۰۱ با نمایندگان مجلس خبرگان نیز فرمودند: مهم‌ترین وظیفه‌ی رهبری، رصد و حفظ حرکت کلی و حرکت بخش‌های مهم نظام در جهت انقلاب است تا زاویه‌ای از مسیر اصلی پیش نیاید و انقلاب اسلامی مثل انقلاب‌های دیگر منحرف نشود. https://www.leader.ir/fa/content/26338 - [در آن نامه] شرایطی ذکر شده که در این صورت این [توافق] تصویب می‌شود. البته اگر چنان‌چه این شرایط و این خصوصیات اعمال نشد، وظیفه‌ی رهبری این نیست که بیاید وسط و بگوید برجام نباید اجرا بشود. [...] عقیده‌ی ‌ما این است که در زمینه‌های اجرائی رهبری نباید وارد میدان بشود و یک کاری را اجرا کند یا جلوی اجرای یک کاری را بگیرد، مگر آنجایی که به حرکت کلی انقلاب ارتباط پیدا می‌کند؛ آنجا چرا، وارد می‌شویم، اما در موارد دیگر نه. https://khl.ink/f/42633 @alefneveshtt

باسمه‌تعالی شوراهای عالی بار دیگر ما را با این پرسش روبه‌رو می‌کنند که اسلام قرار است چطور در جمهوری اسلامی جاری شود. شورای نگهبان نسبت مصوبات مجلس را با اجتهاد شرعی تا حدی مشخص می‌کند. کدام نهاد نسبت مصوبات شوراهای عالی را با اجتهاد شرعی تشخیص می‌دهد؟ @alefneveshtt

باسمه‌تعالی کمیته تطبیق مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی با شرع تشکیل شود استاد #محمدمهدی_شب‌زنده‌دار در دیدار با دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، با اشاره به اینکه فلسفه‌ی انقلاب اسلامی اجرای احکام اسلام است، خواستار ایجاد کمیته‌ای برای تطبیق مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی با شرع شد و تأکید کرد که شورای عالی انقلاب فرهنگی باید نسبت به قوانین و احکام شرعیه تعصب داشته باشد. https://eitaa.com/ijtihad/13999 آقای شب‌زنده‌دار قبلاً هم به اشکالات شرعی مصوبات شورای شهر اشاره کرده بود: «بیشترین مصوباتی که در دیوان عدالت ادرای با اشکال شرعی مواجه می‌شوند، مصوبات شورای شهر است. خدمت حضرت آقا مشرف بودیم که برخی از دوستان، نسبت به این نکته عرایضی داشتند. حضرت آقا علی‌رغم اینکه به این نقص در قانون‌گذاری اذعان داشتند فرمودند "این ظرفیت را نداریم".» http://ijtihadnet.ir/فتوای-معیار-در-شورای-نگهبان،-نظر-فقهی-و @alefneveshtt

#قانون_اساسی جمهوری اسلامی ایران @alefneveshtt

باسمه‌تعالی درباره‌ی شورای عالی امنیت ملی سازِکار «شورای عالی امنیت ملی» در اصل ۱۷۶ قانون اساسی ذکر شده و جایگاه ممتازی را برای آن در بین شوراهای عالی فراهم آورده است. همچنین از آنجا که مصوبات آن بعد از تأیید ولی‌فقیه (مقام رهبری) اجرایی می‌شود، آن اشکال شرعی‌ای را که به‌طور کلی به شوراهای عالی وارد کردیم، به این شورا مطرح نیست. هر چند که لزوماً بهینه‌بودن این سازکار ثابت نمی‌شود. #الف‌نوشت #قانون_اساسی @alefneveshtt