*┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄┄*
📝خلاصه درس نود و یکم
✴️« مَـتـی » معانی آن
1️⃣ اسم استفهامیه مانند:« متی نَصرُالـلّـه»
2️⃣ اسم شرطیه مانند::« مَتی أضَـع العَمامَة تَعرِفـونی
3️⃣ اسم مرادف وسط مانند:« وَضَعتُهُ مَتی کُـمّه»
4️⃣حرف و به معنای «مِن»مانند : أخرَجَها مَتی کُمّه
5️⃣ حرف و به معنای «فی»مانند:« وَضعته متی کُـمّه»
🔸🔹🔸🔹🔸🔹🔸🔹
❇️« مُـذ و مُنـذُ »
⏪ این دو مبنی هستند و دارای سه حالت:
1️⃣حالت اول : قبل از اسم مجروری ذکر شود:
🔻قیل : این دو مضاف هستند و مابعد به اضافه مجرور است
🔻مصنف : حرف جر هستند و معنایشان :
🟤الف: اگر مجرور زمان ماضی باشد به معنای «مِن» است مانند:« ما رأیتُه مـُذ یومِ الخمیس »( ندیدم او را از روز پنج شنبه)
⚪️ب: اگر مجرور زمان حاضر باشد به معنای« فی» است مانند:«مـا رأیتُهُ مُذ یومِنا »(ندیدم اورا در امروز)
🟣 اگر مجرور معدود باشد به معنای« من» و«الی» است مانند:« ما رأیتُهُ مُذ ثلاثةِ ایّام » (ندیدم او را از سه روز قبل تا الان)
⏪افتراق و اشتراک« مذ و منذ » بنا بر حالت اول:
🔅اشتراک : اگر زمان مجرور حاضر باشد ، جـر آن واجب است : « ما رأیتُهُ مـذ یَومِنا و منذُ یومِنا »
🔅 افتراق :
1️⃣ اگر مجرور «منذُ» زمان ماضی باشد ، جرّش ترجیح دارد بر رفع او:« ما رأیتُهُ مُنذُ یَـومِ الخَمیس»
2️⃣ اگر زمان مجرور «مـُذْ»ماضی باشد ، رفع آن بر جـرّ او ترجیح دارد: «ما رأیتُهَ مـذ یَومُ الخمیس»
2️⃣حالت دوم : قبل از اسم مرفوع ذکر شود مانند:«مذ یومُ الخمیس-منذُ یومان»
⬅️ مبرد و فارسی:
🟠الف: اِعراب :« مذ و منذ »مبتدا هستند و مرفوع بعد خبرشان.
🟤ب: معنای آنها:
1️⃣ به معنای «أمَـد » یا«وقت» در صورتیکه مجرور آن زمان حاضر باشد یا معدود باشد .
2️⃣ به معنای «اول مدت» : اگر زمان مجرورش ماضی باشد
📣 بعض نحویین: این دو فاعل هستند و مضاف به جمله که فعل آن حذف شده و فاعل باقی مانده است .
3️⃣حالت سوم : قبل از جمله اسمیه یا فعلیه ذکر شود « یا ولدی تعلم أنَّ محمداً والله أمین منذکان...» و«...مذ أنایافعٌ...»
⬅️بنابرنظرمشهور : این دو ظرف هستند: مضاف به جمله هستند .
🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺
#ادبیات_عرب #الکافی_فی_المفردات
🌾🌾🌾🌾🌾
مطالب این کانال براساس درس روزانه الکافی بار گذاری می شودhttps://eitaa.com/alkafee
ارتباط با ما @Amir205
─✾࿐༅🍃•⊰ ⃟ ⃟❈🍃༅࿐✾ ─
✨بازنشر بدون ذکر منبع جایز نیست✨
—•⊰⊹✿[(✨ 📖 ✨ )]✿⊹⊱•—
*┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄┄*
📝خلاصه درس نود و دوم
✅« مَعَ »
1️⃣ نوع کلمه :اسم است مطلقاً(مفتوح العین یا ساکن العین )
2️⃣دلیل اسم بودن:
🔅الف: قبول تنوین «یا رَبّ فَـاَجمَعنـا مَعاً ونبیّنا ....»
🔅ب: دخول جار بر او« ذَهَبتُ مِن مَعَـهُ»
3️⃣حالات استعمال:
1️⃣مضاف که در این صورت ظرف است و دارای سه معنا:
🟠الف: موضع اجتماع ( ظرف مکان ) : در اینصورت می تواند« مَع» خبر از اسم ذات باشد .مانند : قول رسول الله (صلی الله علیه وآله و سلم):« عَلیُّ مَعَ القُـرآن وَالقُرآن مَعَه لَن یَفتَرِقا حتّی یَرِدا عَلَیَّ الحَوضَ»
🔴ب: زمان اجتماع ( ظرف زمان ) : «جِئتُکَ مَعَ العَصر»
🟡ج: مرادف«عندَ»مانند:« هـذا ذِکرٌ مِنْ مَعِی » و« ذَهَبت مِنْ مَعَـهُ»
2️⃣مفرد : دراین صورت به معنای«جمیعاً» یا «مجتمعین» است
🟡دارای احکامی:
1️⃣تنوین می پذیرد
2️⃣به لحاظ اعرابی منصوب است وحال می باشد
3️⃣برای تثنیه و جمع استعمال می شود: « کُنتُ و یحیی کَیَدَی واحدٍ نَرمی جَمیعاً و نَـرامی مَعَـاً »
4️⃣برای مفرد استعمال نمی شود.
🔸🔹🔸🔹🔸🔹🔸🔹
❇️« مَن »
1️⃣ شرطیه : « مَنْ یَعمَلْ سَـوءً یُجزَ بِهِ » «مَن» دارای معنای« هرکس »است .
2️⃣استفهامیه :« فَمَن رَبَّـکُمـا یا موسی؟» « مَن » دارای معنای« چه کسی ؟»است .
📢تنبیه: « مَن یَفعَل هـذا إلا زَیـدٌ »: مستـثـنی مرفوع است زیرا« مَن» استفهامیه در این مثال دارای معنای نفی می باشد .
🔹ابن مالک : معنای نفی برای «مَن» جایز است به شرطی که بعد از« واو» بیاید . مانند « وَ مَنْ یَغفرُ الذُّنـُوب َ إلّا اللهُ »
🔸مصنف : وجود« مَن » بعد از «واو »برای معنای نفی داشتن شرط نیست بدلیل :« مَن ذَا الّـذی یَشفَعُ عِنـدَهُ إلّـا بِـإذنِهِ »
3️⃣ موصوله :به معنای «الّذی» برای عاقل یا نازل منزله ی عاقل مانند: « یـَسجُدُ لَهُ مَن فی السَّمـاواتِ وَ مِن فی الأرضِ »وفرمایش امیر المؤمنین(علیه السلام):« انَّمـا النّاس مَعَ المُلوک وَ الدُنیا الّا مَنْ عَصَم الّـلـه»
4️⃣ نکره موصوفه : دلیل آن:
🔹الف:مجرور ربَّ واقع می شود :« رُبَّ مَنْ أنضجتُ غیظاً قلبه ...»
🔸ب: داشتن صفت نکره :« مَرَرتُ بمَنْ مُعجبٍ لک »و« فکفی بنا فَضلاً علی مَنْ غیـرِنـا حبُّ النّبیِّ محمدٍ إیّانا »به جر«غیر»به معنای «علی قومٍ غیرِنا»
📢تنبیهان:
1️⃣«مَن» در آیه شریفه« وَمِن الناسِ مَنْ یقولُ آمنّا بِاللهِ»جماعتی گفته اند «من»نکره موصوفه است اما مصنف می گوید این وجه بعید است بخاطر این وجه قلیل الاستعمال است و دیگرانی هم گفته اند «مَنْ» موصوله است.
2️⃣وجوه ترکیبی: « مَن یکرمنی أکرمهُ»
1️⃣« مَن »شرطیه « مبتدا» و«یُکرِمْنی» مجزوم و فعل شرط و« اُکرمْهُ » مجزوم و فعل جزاء. (در خبر اسم شرط در صورتی که مبتدا باشد سه نظریه است: 1- فعل شرط خبر است. 2- فعل جواب خبر است .3- مجموع شرط و جواب خبر است.)
2️⃣«مَن» استفهامیه و مبتدا و« یکرِمُنی»مرفوع و خبر« مَن» و«أکرِمْه» فعل مضارع مجزوم بشرط مقدر در جواب استفهام
3️⃣«مَن » موصول و مبتدا و « یکرِمُنی» مرفوع و صله محلی از اعراب ندارد«اَکرِمُـه» ، خبر مبتدااست.
4️⃣«من» نکره ی موصوفه و مبتدا، «یَکرَمُنی» صفت ، «اَکرَمُـه»، خبر مبتدا است.
🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺
#ادبیات_عرب #الکافی_فی_المفردات
🌾🌾🌾🌾🌾
مطالب این کانال براساس درس روزانه الکافی بار گذاری می شودhttps://eitaa.com/alkafee
ارتباط با ما @Amir205
─✾࿐༅🍃•⊰ ⃟ ⃟❈🍃༅࿐✾ ─
✨بازنشر بدون ذکر منبع جایز نیست✨
—•⊰⊹✿[(✨ 📖 ✨ )]✿⊹⊱•—
*┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄┄*
📝خلاصه درس نود و سوم
✅« مِن »
🟠نوع کلمه: حرف جر است
🔴معانی
1⃣ ابتداء غایت:
🔅اولاً: معنای غالبی «مِن» است ( حتّی بعضی ادعا کرده اند که تمام معانی «مِن »برگشتی به ابتدای غایت می کنند .
🔅ثانیاً: کثیراً برای ابتداء غایت مکانی می آید:« مِن المَسجِدِالحَـرام»
گاهی برای ابتداء غایت زمانی هم می آید : « مِن اوّلِ یَـومٍ»
گاهی هم برای غیز زمان و مکان استعمال می شود مانند:«إنّهُ من سلیمان »ازاین «مِن»تعبیر به «نشویة»کرده اند چون منشاء و سرچشمه ی حکم از مجرور آن است.
2⃣«تبعیض» مورد دخول : جایی صحیح است که بتوان به جای« مِنْ » کلمه «بَعض» گذاشت و معنی تغییر نکند مانند:« مِنهُم مَن کَلَّمَ الـلّـه » و « حَتّی تُنفِقـوا مـّما تُحِبُّـونَ »
3⃣ بیان نسبت ( بیانیه )
🟠 محل دخول:
🔅الف: غالباً: بعد از کلمه «ما »یا« مهما » ذکر می شود زیرا این دو ابهام شدیدی دارند و با آمدن «مِن» توضیح داده می شود :« مَهما تأتنا بهِ مِن آیهٍ »و « ما یَفتَح الـلّـه لِلنّاس مِن رَحمَةٍ »
🔅ب: قلیلاً: بعد از غیر این دو کلمه :« یُحَّلونَ فیها مِنْ أساوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَ....... مِنْ سُندُسٍ وَ إستَبرقٍ » ،«مِن»اول برای ابتداء غایت است البته قیل گه زائده است و دو«مِن» دیگر به معنای بیان جنس است.
2⃣ اعراب «مِن» و مجرورآن : در صورتی که بعد از «ما»یا« مهما » قرارگیرند محلاً منصوب بنابر حالیّت است .
4⃣«تعلیل»مانند: « مِمّا خطیئاتِهِم أغـرقـوا»( بخاطر خطاهایشان غرق شدند)
5⃣ بدل» مانند: «أرَضِیتُمْ بالحیاةِ الدُنیا مِن الآخرة»صحیح است که« مِن» را برداشت و جایش «بدل» گذاشت و معنا تغییر نمی کند.
6⃣ مرادف«عَن »: دراین صورت داخل می شود بر اسمی که دلالت بر
🔅 بُعد حسی ( دور بودنی که قابل حس باشد)
🔅بُعد معنوی
بین آن اسم و اسم قبل آن کند« فَویلٌ لِلقاسیةِ قلوبُهُم مِن ذکر الـلّـه» و«کلام الحمقی بمعزل من الصواب»(عن الصواب)
قیل :« من »در آیه به معنای ابتداء غایت یا تعلیل است ( مِن اَجلِ ذکرالـلّـه ) و بخاطراینکه زمانی که ذکر خدا شود بعضی افراد قلوبشان قَسیِ و سخت می شود .
7⃣ مرادف « فی »:« إذا نُودِیَ لِلصَّلاةِ مِن یوم الجُمُعَةِ »
8⃣ مرادف « عند »مانند:«وَ نَصَرناهُ مِنَ القومِ» بعضی گفته اند در این آیه «من»به معنای اصلی خود است لکن«نصرنا»به معنای «منعنا» می باشد.
9⃣ به معنای استعانت« باء» مانند:«نظر إلیّ من عین تقدح شررا»=(بعینٍ)
🔟 به معنای تفضیل و برتری دادن چیزی برچیز دیگر مانند:«أینَ هذا مِن ذاک »
🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺
#ادبیات_عرب #الکافی_فی_المفردات
🌾🌾🌾🌾🌾
مطالب این کانال براساس درس روزانه الکافی بار گذاری می شودhttps://eitaa.com/alkafee
ارتباط با ما @Amir205
─✾࿐༅🍃•⊰ ⃟ ⃟❈🍃༅࿐✾ ─
✨بازنشر بدون ذکر منبع جایز نیست✨
—•⊰⊹✿[(✨ 📖 ✨ )]✿⊹⊱•—
*┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄┄*
📝خلاصه درس نود و چهارم
✅ ادامه معانی «مِن»
1⃣1⃣ تنصیص علی العموم : (تصریح بر اینکه عمومیّت مجرور مراد است)مانند: « مـاجـائنی رجلٌ»
🔺اولاً: زائـده است
🔻ثانیاً: اگر «مِن »در مثال« مـاجـائنی رجلٌ» نباشد. دو احتمال وجود دارد:
🔅الف: نفی وحده : ( یک مرد ) مراد باشد.
🔅ب: نفی جنس(جنس مرد ) مراد باشد.
و قید« بَل رَجُلانَ» توضیح دهنده آن خواهد بود و با آمدن «من» تصریح در عمومیّت می شود و مراد نفی جنس به تنهایی خواهد بود و دخول قید «بَل رَجُلانِ »دیگر جائز نیست و احتمال عمومیت در ماقبل، با آمدن «مِن» تصریح به عمومیّت می شود و مشخص خواهد شد که مقصود متکلم عموم «رجل» و جنس مرد مراد بوده است .
2⃣1⃣ توکید العموم : (تاکید و تقویت عمومی که از قبل فهمیده می شود .)مانند: :«ما جائنی من أحدٍ»و« مِن دَیّارٍ»
🔅 الف: این قسم هم زائده است
🔅ب:عمومیت از ماقبل« مِن» فهمیده می شود چون نکره« أحد و دیار» در سیاق نفی مفید عموم هستند لکن با آمدن « مِن »همان عمومیّت تأکید می شود.
📢 نکته: شرائط زائده بودن «مِن»
1⃣ «مِن» بعد از یا :
🔅 الف: نفی باشد مانند:« ماتری فِی خَلق الرّحمن مِن تَفاوتٍ»
🔅ب: نهی باشد مانند:« لا یَقُم مِن اَحَـدٍ »
🔅ج: استفهام به «هلْ »باشد :« فَـارجعِ البَصَر هَل تَری مِن فُطور »
2⃣ مجرور «مِن »نکره باشد .
3⃣ مجرور در اصل ( قبل از دخول مِن )یا:
🔹الف: فاعل باشد .
🔸ب: مفعول به باشد .
🔹ج: مبتـدا باشد .
📢نکات:
1⃣ اقوال در قبول شرائط «مِـن» زائده:
1⃣ اخفش : دو شرط اول را قبول ندارد بدلیل :« لَقَد جاءکَ مِنْ نَبَأِالمُرسَلین »(، نَبـأ اضافه شده به مُرسَلین و معرفه شده است کلام هم مثبت است)
2⃣ کوفیین : شرط اول را قبول ندارند بدلیل :« قَـد کانَ مِن مَطَرٍ» که کلام مثبت است و شرط اول را نفی می کند
✴️مسألة :« مِن» در آیه« مـا یَوَدُّ الَّـذین کَفَـروا مِنْ أهلِ الکتابِ وَ لا المُشرِکینَ أن یُنَزّلَ علیکُم مِنْ خیرٍ مِنْ ربِّکُم »
⬅️سه« مِن »ذکر شده :
1⃣ «من» اول برای تبیین به خاطر اینکه کافران دو نوع اند«کتابیون ومشرکین»
2⃣«من» دوم : زائده
3⃣« مِن »سوم : برای ابتداء غایت .
♒️مسألة : « مِن » در دو آیه « لَـآکِلونَ مِن زَقُّـوم »و« وَ یَومَ نَحشُرُ مِن کُلِّ اُمَّةٍ فَـوَجـاً مِمَّن یُکَذِّبُ »
1⃣ «مِن» اول در آیه اول و دوم: برای ابتداء غایت
2⃣ « مِن» دوم در آیه دوم : برای تبیین
🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺
#ادبیات_عرب #الکافی_فی_المفردات
🌾🌾🌾🌾🌾
مطالب این کانال براساس درس روزانه الکافی بار گذاری می شودhttps://eitaa.com/alkafee
ارتباط با ما @Amir205
─✾࿐༅🍃•⊰ ⃟ ⃟❈🍃༅࿐✾ ─
✨بازنشر بدون ذکر منبع جایز نیست✨
—•⊰⊹✿[(✨ 📖 ✨ )]✿⊹⊱•—
*┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄┄*
📝خلاصه درس نود و پنجم
✅« مهمـا »
1⃣ نوع کلمه: اسم است زیرا که مرجع ضمیر قرار می گیرد .مانند :« مَهما تأتینا بِهِ مِن آیَهٍ لِتَسحـرنا بِهِـا»
2⃣ معانی:
1⃣برای «مالایعقل غیرزمان» دارای معنای شرط ( اگر چیزی ) :« مَهما تأتینا بِهِ مِن آیَهٍ لِتَسحـرنا بِهِـا»
⬅️ترکیب و اعراب« مَهمـا :
1⃣ مبتدا و مابعد خبرش
2⃣ منصوب و مفعول فعل محذوف که به قرینه فعل مذکور که دارای معنای آن فعل است حذف شده واز باب اشتغال است و مقدم بر فعل محذوف زیرا اسم شرط است و صدارت طلب تقدیر آیه «مهما تحضرنا تأتنا به »
2⃣ برای زمان و شرط ( ظرف زمان و مفعولٌ فیه )
🔅اولاً: دراین صورت هم جازمه است
🔅ثانیاً: ظرف برای فعل شرط می باشد
🔅 ثالثاً: این معنا را ابن مالک ذکر کرده و دلیل ایشان هم چند بیت شعر است :« اِنّک مَهمـا تُعط بَطَنَکَ سُؤلَهُ وَ فَرَجَکَ نالا .. .»
3⃣ «استفهام »ابن مالک گفته است و دلیل ایشان این بیت « مَهما لِیَ الـلَیلَه مَهما لیة ...» است.(چه شبی بود برای من چه شبی؟)
🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺
#ادبیات_عرب #الکافی_فی_المفردات
🌾🌾🌾🌾🌾
مطالب این کانال براساس درس روزانه الکافی بار گذاری می شودhttps://eitaa.com/alkafee
ارتباط با ما @Amir205
─✾࿐༅🍃•⊰ ⃟ ⃟❈🍃༅࿐✾ ─
✨بازنشر بدون ذکر منبع جایز نیست✨
—•⊰⊹✿[(✨ 📖 ✨ )]✿⊹⊱•—