📌 متن یک مشاوره نویسندگی
علیآقا!
نوشتن یادداشت، شبیه سخنرانی نیست؛ حتی شبیه مقاله هم نیست. یادداشت مثل راه رفتن در کوچه است. آدم اگر در کوچه راه میرود، نمیگوید «در این برهۀ تاریخی و در افق نوین تمدنی»، بلکه میگوید «امروز کوچه شلوغتر از همیشه بود» فرقش همینقدر ساده است. خواننده هم در پی همین سادگی است؛ نه برای اینکه حرف بزرگ نشنود، بلکه برای اینکه حرف بزرگ را در ظرف قابل لمس بشنود.
در نوشتههایت یک شور فکری هست؛ پیداست که تاریخ خواندهای و نامها و جریانها را میشناسی. اما گاهی این شور، تبدیل میشود به ازدحام مفاهیم. مفاهیم اگر زیاد شوند، مثل جمعیت بینظم یک میدان میشوند؛ صدا هست، اما تصویر نیست. یادداشت خوب، اول تصویر میدهد، بعد معنا. مثلا وقتی از روحانیت حرف میزنی، لازم نیست فورا سراغ «برش تاریخی» و «پازل تمدنی» بروی. یک صحنه کافی است: مسجدی که منبرش خلوت شده، یا طلبهای که هنوز با دوچرخه در محله میچرخد. همین تصویر گاهی بیش از ده مفهوم حرف میزند.
مشکل دیگر شلوغی صفتهاست. هرچقدر صفت بیشتر شود، کلمه ضعیفتر میشود. «رهبر شهید»، «امام شهید»، «پیر حکیم»، «منازعۀ آخرالزمانی»، «بعثت تاریخی»… اینها اگر در هر پاراگراف تکرار شوند، دیگر اثر نمیگذارند. واژه را باید مثل ادویه مصرف کرد؛ کم اما دقیق. گاهی فقط نام یک آدم، از همه صفتها رساتر است.
و آخر اینکه به خواننده اعتماد کن. لازم نیست همه نتیجهها را خودت اعلام کنی. گاهی کافی است صحنه را نشان بدهی و عقب بایستی. خواننده خودش راه معنا را پیدا میکند. نویسندهای که مدام نتیجه میگیرد، شبیه معلمی میشود که اجازه فکر کردن به شاگرد نمیدهد.
یادداشت خوب، نه خطابه است و نه بیانیه. یادداشت خوب، روایت یک فکر است؛ فکری که از خیابان و مسجد و دانشگاه عبور کرده و بعد روی کاغذ نشسته. اگر این مسیر را طی کند، نوشته فقط خوانده نمیشود، در ذهن میماند.
قلمت سبز و نویسا.
✍🏻 #محمدحسین_نجفی
–دبیر تحریریه بهانش
#کارگاه_نویسندگی
#نقد_دبیر
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
📌 تو یوسف میشوی!
✍🏻 #رهبر_نویسندگان
📔 خون دلی که لعل شد
📝بهانش | بهاے نوشتن✿
✏️@bahanesh
48.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
◼️ رمان چگونه "میسازد"؟
▫️انسان را میتوان نوشت، انسان را میتوان خواند.
🎙️ استاد #علیرضا_سمیعی
به همت مدرسه نگاه
#جستجوی_شخصیت
#فلسفه_ادبیات
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
🔰رابطه امامشهید خامنهای و ادبیات
بخش اول
🔹در این سی و چند سالی که از انقلاب گذشته و بنده توفیق آشنایی با آیتالله خامنهای را داشتهام، یکی از رشتههای پیوند ما زبان و ادبیات فارسی بوده است. درباره این وجه از شخصیت ایشان نکاتی را عرض میکنم:
🔸اول اینکه احاطه ایشان بر ادب فارسی و تواناییهای زبانی ایشان یک امر استثنایی است و نتیجه تحصیلات عادی حوزوی نیست. در زمانی که آقای خامنهای جوان بودند و در حوزه علمیه فقه و اصول میخواندند، درس و بحثی تحت عنوان زبان فارسی یا ادبیات فارسی یا نویسندگی یا حتی شعر به صورت رسمی در حوزه نبود. حوزه امروز که در آن فعالیتهای ادبی هم جایی دارد، بسیار فرق دارد با حوزه پنجاه سال پیش.
🔻این یک واقعیت است که روحانیون تربیتشده آن حوزه از نظر تواناییهای زبانی و ادبی، معاصرِ جامعه خود نبودند، اما آقای خامنهای این ارتباط با زبان و ادبیات فارسی و عشق و علاقه و تسلط بر آن را در اثر چند عامل کسب کرده بود: اول استعداد طبیعی و ذوق فطری خود ایشان که یک موهبت خدادادی است. دوم زندگی در محیط مشهد که زادگاه و پرورشگاه زبان و ادبیات فارسی است و در آن سالها قوت و قدرت ادبی خوبی داشت. شاعران درجهاول خراسان و ایران در آنجا حضور داشتند و محافل و انجمنهای ادبی و جلسات شعرخوانی زیادی برگزار میشد. آقای خامنهای هم دوستان شاعر خوبی داشتند که من بعضی از آنها مثل مرحوم قدسی و برخی مثل آقای قهرمان (که هماکنون در قید حیات هستند) را کم و بیش میشناسم.
▫️آقای خامنهای در این مجالس حضور پیدا میکردند، به اشعاری که سرایندگان درجه اول میخواندند، توجه میکردند و به بحثهایی که در نقد شعر میشد، توجه داشتند. خود ایشان هم ذوق شعری داشتند و به لحاظ شخصیت و دانش مورد احترام استادان مسنتر بودند. ایشان خاطرات زیادی از مجالس ادبی مشهد دارند و در تمام این سالها نیز دوستی و مراودهی شعری و ادبی را با عدهای از شاعران مشهد داشتهاند.
◾️ایشان معتقدند که هویت ملی ما را دو رکن مهم تشکیل میدهد: یکی دین اسلام و دیگری زبان فارسی و البته اسلام را در همبستگی ملی مهمتر میدانند.
🎙️ مصاحبه با دکتر #غلامعلی_حدادعادل
🗓 ۳۰ آبان ۱۳۹۱
#رهبر_نویسندگان
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
🔰رابطه امامشهید خامنهای و ادبیات
بخش دوم
🔹آقای خامنهای از مطالعه متون اصلی و اصیل نظم و نثر فارسی غافل نبودهاند و به برکت حافظه قوی، بسیاری از اشعار را در حفظ دارند. هنوز هم این اُنس و الفت وجود دارد.
🔸همین چند ماه پیش من یک بیت شعر عربی را که مضمونش منسوب به مجنون است، به شعر فارسی برگردانده بودم. «هَوی ناقَتی خَلفی و قدّامی الهوی و إنّی و إیّاها لَمُختلفانِ». شعری از یک شاعر عرب در بیان احوال مجنون است. مجنون سوار ناقه (مادهشتر) بوده و رو به قبیله لیلی میرفته، اما این ناقه بچهاش را در خانه گذاشته و دلش پیش او بوده است. تا مجنون از ناقه غافل میشده، این شتر برمیگشته به سوی بچهاش. میگوید: عشقِ ناقه من پشت سرم است و عشقِ خودم جلوی روی من. با هم هماهنگ نیستیم. مضمون عرفانی والایی است. من به ایشان گفتم که این شعر را به فارسی برگرداندهام، از نظر شما چطور است؟
🔻ایشان گوش کردند و با محبت نظری دادند و فرمودند: این قصهاش در مثنوی هست. بعد همانطور که نشسته بودیم و ایشان مشغول خوردن ناهار بودند، تمام ابیات آن داستان مثنوی را برای من خواندند.
▫️امثال اینطور اشعار و ابیات در حافظه ایشان زیاد است. ایشان تکبیتها و غزلهای سبک هندی فراوانی از صائب و کلیم و بیدل و طالب آملی و دیگران را حفظ هستند. اگر کسی اهل شعر باشد و با ایشان مصاحبت داشته باشد، نوبهنو اینگونه مضمونها و ابیات دست اولِ برگزیده را از ایشان میشنود.
🎙️ مصاحبه با دکتر #غلامعلی_حدادعادل
🗓 ۳۰ آبان ۱۳۹۱
#رهبر_نویسندگان
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
📌در باب کلمهی محجوب و عدد پرهیاهو
رفیق جوانِ قلمبهدستی، از این بلای تازه نازلشده پرسیده؛ از مرض «دیده شدن» و این عددهایی که زیر سیاهمشقهای عالَمِ مجاز، کنتور میاندازد و جان کاتب جوان را به بازی میگیرد. بگذارید برایتان از تفاوت «کلمه» و «عدد» بگویم:
۱. ویترین در برابر خلوت
ما روزگاری مینوشتیم که «خوانده» شویم، نه اینکه «دیده» شویم. دیده شدن، کار ویترین است؛ کار شیشه و نورِ پرداخته و مانکنهای بیجان. اما خوانده شدن، کار دل است و خلوت. این «عشقِ ویو» که میگویند، دقیقا تقلیل دادن مقام «کلمه» به «تصویر» است. نویسندهای که چشمش به کنتور بازدید باشد، دیگر برای دغدغه و حقیقت نمینویسد؛ او تبدیل میشود به یک شومنِ کلمهباز که میخواهد در سهثانیهی اول، چشم مخاطبِ عبوری را بدزدد. این دزدی، برکتی برای قلم ندارد.
۲. دیکتاتوری عددها
فضای مجازی، دیکتاتوری عددهاست. به شما میگوید اگر یادداشتت «فلان هزاران» بار دیده شد، تو نویسندهی موفقی هستی و اگر ده بار دیده شد، شکست خوردهای. اما تاریخ ادبیات را عددها ننوشتهاند. گاهی وزن یک مخاطب دغدغهمند که کلمهی تو در جانش رسوب میکند، از یک میلیون چشم سرگردان که در حال اسکرول کردن، نیمنگاهی به متنت میاندازند و رد میشوند، سنگینتر است. عدد، عمق ندارد؛ فقط سطح را میپوشاند.
۳. دام الگوریتم برای نویسندهی جوان
خطرناکترین بخش این ماجرا، تغییر ذائقهی نویسنده است. وقتی معتاد به «ویو» شدیم، ناخودآگاه شبیه همان چیزی مینویسیم که الگوریتمها میپسندند: تند، سطحی، جنجالی و زودفهم. آرامآرام، آن اندیشهی عمیقی که نیاز به تامل داشت، در قلم میخشکد. ما دیگر خالق اثر نیستیم، بلکه کارگر خط تولید محتوای فلان شبکهی اجتماعی شدهایم.
حرمت کلمه
کلمه، حرمت دارد. کلمه را نباید به پای این چشمهای گذریِ بیدقت سر بُرید. بنویسیم، اما برای آن مخاطبی بنویسیم که حاضر است برای فهمیدن حرفمان، مکث کند. بگذاریم متنمان در گمنامی اما با اصالت نفس بکشد. تیراژ یک متن خوب، در جان آدمهاست، نه در سرورهای فلزی. جوهر قلم را خرج کیمیاگری کنیم، نه شعبدهبازی. والسلام.
✍🏻 #محمدحسین_نجفی
–دبیر تحریریه بهانش
#سلوک_نوشتن
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh