💠 زبان هنر 🔸 هنر، زبان رسایی دارد که هیچ زبانی به رسایی آن نیست. نه زبان علم، نه زبان معمولی و نه زبان موعظه، به رسایی زبان هنر نیست. یکی از رازهای موفقیت قرآن، هنری بودن آن است. قرآن خیلی در اوج هنر است؛ فوق‌العاده است؛ واقعاً آن وقت مردم را مسحور کرد، والّا اگر پیامبر اکرم بدون زبان هنری مینشست با مردم همین‌طور حرف میزد، البته عدّه‌ای علاقه‌مند پیدا میکرد؛ اما آن صاعقه، آن رعد و برق و آن توفان، دیگر به وجود نمیآمد. این هنر است که این کارها را میکند. آثار هنری این‌گونه است. 🔹 الان هم که آدم شعر حافظ را میخواند، میبیند چیز عظیمی است؛ تأثیرگذار است. آن وقت این هنرهای نمایشی، از شعر و ادبیّات هم تأثیرشان تندتر است. البته نمیدانم ماندگارتر است یا نه. ممکن است مثلاً آدم بگوید در جاهایی ماندگارتر هم هست یا نیست؛ اما به‌هرحال اثرش سریعتر و قاطعتر و کوبنده‌تر است. 🔸 شما خوب میتوانید اثر بگذارید. من خواهش میکنم، آن کسانی که این فیلمنامه‌ها و این سناریوها را مینویسند، آن کسانی که بازی میکنند، آن کسانی که کارگردانی میکنند، آن کسانی که فضاسازی میکنند، آن کسانی که طرّاحی لباس میکنند - که یکی از چیزهای بسیار مهم در کارهای هنری که کمتر هم به آن توجّه میشود، طرّاحی لباس است؛ چون این لباسی که شما میپوشید، برای یک عدّه الگو میشود و جاذبه دارد - بدانند که چه کار میکنند؛ فکر عواقبش را بکنند. به‌هرحال زمینه خیلی خوبی است. ان‌شاءالله موفّق باشید. 🗓️ بیانات در دیدار جمعی از جوانان، ۱۳۷۷/۰۲/۰۷ #رهبر_نویسندگان #نویسنده_متعهد 📝بهانش | بهانه‌اے براے نوشتن✿ ✏️@bahanesh

🔰کارخانه همسان‌سازی و انقراض صدای مؤلف 🔢 بخش ۳/۹ هر نویسنده‌ای، پیش از آنکه کلماتی را روی کاغذ بیاورد، «صدا»یی دارد. این صدا همان اثر انگشت نامرئی اوست در لابه‌لای جملات. در روزگار پیش از هجوم الگوریتم‌ها، متن اصیل شناسنامه داشت. خواننده‌ی حرفه‌ای می‌توانست بدون دیدن نام نویسنده، از لحن، از شکستن عامدانه‌ی ساختارها و از زاویه‌ی نگاه به کلمات، صاحب اثر را بشناسد. اما اکنون ماشین‌های پردازش زبان، کارخانه‌ی عظیمی برای «همسان‌سازی» به راه انداخته‌اند. هوش مصنوعی در ذات محاسباتی خود، یک میانگین‌گیر بزرگ است. او میلیون‌ها متن را می‌بلعد تا در نهایت استانداردی بی‌نقص، اما عاری از فردیت تولید کند. در این فرآیند مهندسی‌شده، زبری‌ها، زاویه‌های تند، و آن طعم شخصی نویسنده که دقیقا همان زادگاه خلاقیت است، سمباده می‌خورد و از بین می‌رود. نتیجه، متنی است به غایت آراسته و از نظر دستوری بی‌ایراد، اما به شدت خنثی، مکانیکی و کلیشه‌ای. ما در حال تماشای انقراض آرام «صدای مؤلف» هستیم. بحران اصلی اما فراتر از فرم و زیبایی‌شناسی متن است؛ ما در آستانه‌ی فروپاشی «اعتماد» ایستاده‌ایم. از دیرباز، قرارداد نانوشته‌ای میان خواننده و نویسنده وجود داشته است: خواننده وقت و توجه خود را هزینه می‌کند تا در تجربه‌ی زیسته، رنج و اندیشه‌ی اصیل یک انسان دیگر شریک شود. وقتی پای هوش مصنوعی به عنوان مؤلف پنهان به میان می‌آید، این قرارداد بنیادین نقض می‌شود. متنی که از دل زیست انسانی نجوشیده باشد، هرچقدر هم که منطقی به نظر برسد، در نهایت تنها چیدمانی از احتمالات آماری است. ابتذال در عصر جدید، فقط تولید محتوای سطحی نیست؛ خطرناک‌ترین شکل ابتذال، پوشاندن رِدای تفکر بر قامت کدهای ماشینی است. اگر مخاطب دریابد که پشت این استدلال‌های پرطمطراق، انسانی با گوشت و پوست و دغدغه ننشسته و کلمات، حاصل تقلا و خون دل خوردن نیستند، بحران اصالت رقم می‌خورد. روزی که همه به کمک ماشین‌ها شبیه هم، بی‌نقص و استاندارد بنویسند، کلمات دیگر توان انتقال حقیقت انسانی را نخواهند داشت و ادبیات و مطبوعات تحلیلی، در همهمه‌ی کرکننده‌ی این سکوت ماشینی غرق خواهند شد. #ادامه_دارد ✍🏻 #محمدحسین_نجفی –مدیر خانهٔ بهانش 🗂 پرونده #هوش‌مصنوعی_و_نویسندگی 📝بهانش | بهانه‌اے براے نوشتن✿ ✏️@bahanesh

🏠 خانۀ بهانش، با نوشته‌ها بنا نشده؛ با دل‌هایی ساخته شده که اهل شنیدن‌اند. اگر حرفی دارید –چه نقد، چه ایده، چه نوازشی از جنس محبت و یا دلسوزی– به ما بنویسید. 👉🏻 @admin_bahanesh

🔰دیدار با اعضای فرهنگستان زبان فارسی 🎙️ مصاحبه با دکتر #غلامعلی_حدادعادل ▫️حدود بیست سال پیش که فرهنگستان زبان و ادب فارسی تازه تأسیس شده بود، یک بار اعضای پیوسته‌ی فرهنگستان خدمت ایشان رسیدند. آن موقع آقای دکتر حبیبی رییس فرهنگستان بودند و بنده هم عضو پیوسته بودم. پیرمردهایی مثل مرحوم محیط طباطبایی و آقای احمد آرام نیز جزء فرهنگستان و در جلسه حاضر بودند. آقا آمدند و به آن‌ها احترام فراوانی کردند. گفتند چرا صندلی آقای محیط را این‌قدر دور گذاشته‌اید؟ بیاورید ایشان را بالا بنشانید. بعد آقای آرام را احترام کردند و گفتند: «آقای آرام! من سال‌ها پیش خدمت شما رسیده بودم، یادتان هست؟ کتابی را ترجمه می‌کردم و کلمه‌ای در آن کتاب بود که من معنی آن را در عربی معاصر آن روز نمی‌دانستم. ◾️آمدم تهران سراغ شما را گرفتم. پُرسان‌پُرسان جایی را در حوالی چهارراه کالج در خیابان انقلاب فعلی به من نشان دادند که مؤسسه‌ فرانکلین بود. من از پله‌ها بالا آمدم و داخل اتاق شما شدم و درباره‌ آن کلمه سؤال کردم. به هر حال من یک دیداری این‌طوری با شما داشتم. یادتان هست؟» آقای آرام هم در عالَم خودش خیلی خونسرد گفت: بله، چیزی یادم هست که یک‌ بار طلبه‌ای آمد پیش من. آقا خندیدند و گفتند: «آن طلبه من بودم!» این واقعه ذوق ایشان را در حوزه‌ قلم می‌رساند. 🔹آیت‌الله خامنه‌ای به نثر فارسی قدیم و معاصر و داستان‌های نویسندگان ایرانی نیز علاقه دارند. به رمان‌های بزرگ نویسندگان غرب آشنا هستند و بسیاری از رمان‌های درجه‌اول غربی را از نویسندگانی مثل داستایوفسکی، تولستوی، شولوخوف، رولان، هوگو و ... خوانده‌اند. چند سال پیش من با ایشان صحبت می‌کردم که: می‌شود خاطره‌ی فلان دوره‌ سیاسی را نوشت و اظهار علاقه می‌کردم که ای‌کاش فرصت می‌شد تا خودم آن را بنویسم. ایشان گفتند: اگر می‌خواهی بنویسی، من کتابی از ویکتور هوگو را معرفی می‌کنم تا بخوانی؛ نمونه‌ خوبی است. بعد کتاب «تاریخ یک جنایت» را به من دادند. 🔸ایشان هنوز هم فراوان رمان می‌خوانند و با آن اُنس دارند. بدین‌ترتیب آیت‌الله خامنه‌ای از پیش از انقلاب تا چهار پنج دهه‌ اخیر، با تحولات معاصر شعر و نثر فارسی کاملاً همگام بوده‌اند. بسیاری از شاعران و نویسندگان معروف نوپرداز را نیز به‌خوبی می‌شناسند و شاید بعضی از آن‌ها مانند اخوان ثالث را از نزدیک هم دیده باشند. درباره‌ هرکدام از این‌ها هم ارزیابی‌ دارند و زبان هرکدام را می‌دانند. شاعران کهن‌سرای معاصر را نیز به‌خوبی می‌شناسند. مثلاً آثار و احوال رهی معیری یا توللی یا حمیدی یا ابتهاج -که هم نوپرداز است و هم کهن‌سرا- را خوانده‌اند. خلاصه در ذهن ایشان هم ادبیات معاصر اعم از شعر و نثر کاملاً حضور دارد و هم ادبیات کهن. 🔻این موارد، وسعت میدان آشنایی ایشان با ادبیات عرب و ادبیات فارسی قدیم و جدید و همین‌طور نمونه‌های فاخر ادبیات غربی را نشان می‌دهد که به فارسی ترجمه شده. با پیروزی انقلاب، این توجه و اهتمام به زبان و ادب فارسی در زندگی و عمل ایشان ابعاد تازه‌تری نیز پیدا کرد؛ چه در دوران ریاست‌جمهوری و چه در دوران رهبری. اما ایشان چه ظرفیت و خصوصیتی در زبان فارسی دیده‌اند که این‌همه به آن عنایت دارند؟ در حالی که می‌دانیم کمال اول ایشان، روحانی‌بودن و شأن عالِم دینی است و اگر هیچ‌کدام از این خصوصیات را هم نداشتند، فضل ایشان از نظر فقهی و اجتهادی در جای خود برجسته بود. «ادامه دارد…» 🗓 ۳۰ آبان ۱۳۹۱ #رهبر_نویسندگان 📝بهانش | بهانه‌اے براے نوشتن✿ ✏️@bahanesh

📌 ده ژانر؛ ده دنیای تازه ▫️تا حالا شده وسط یک فیلم، اشک‌‌تان دربیاید؟ یا از شدت هیجان، ناخن‌هایتان را بجوید؟ یا بعد از تمام شدن یک کتاب، ساعت‌ها به آن فکر کنید و نتوانید از فکر شخصیت‌هایش بیرون بیایید؟ ❕راستش را بخواهید، ما چقدر از دنیای داستان‌ها می‌دانیم؟ وقتی کتابی می‌خریم یا فیلمی انتخاب می‌کنیم، چه چیزی باعث می‌شود که به سمتش برویم؟ شخصیت‌هایی که دوستشان داریم؟ فضایی که ما را به خودش می‌کشد؟ یا شاید همان کلمه‌ای که روی جلد نوشته شده: «فانتزی»، «جنایی»، «عاشقانه» و... ◾️ژانر، فقط یک برچسب نیست. کلید فهم داستان است. راهنمایی که به ما می‌گوید چه انتظاری داشته باشیم و چطور از یک روایت لذت ببریم. توی این جزوه، با هم به یک سفر قشنگ می‌رویم به ده ژانر اصلی داستانی؛ از عاشقانه تا وحشت، از فانتزی تا درام روانشناختی. 🔻اگر عاشق داستان‌ها هستید، اگر می‌خواهید عمیق‌تر بفهمیدشان، یا حتی اگر به فکر نوشتن افتاده‌اید، این جزوه مال شماست. ✍🏻 #سیدسجاد_خشنودی –هیئت تحریریه بهانش #ژانر #جزوه 📝بهانش | بهاے نوشتن✿ ✏️@bahanesh

💠 مرز تاریخ و قصه 💯 راجع به مسئله‌ی جمعِ بین تاریخ و قصه؛ بله، مرز ظریف و دقیقی دارد. 🔸 حالا بعضی‌ها در نمایشنامه و قصه و اینها دست خودشان را خیلی باز میکنند. مثلاً فلان فیلم‌نامه‌نویس یا کارگردان میگوید: بله، این قصه یک قصه‌ی تاریخی است، اما من به تاریخ چه کار دارم؟ مثلاً توی تاریخ نوشته که فلان کس در سال فلان به دنیا آمد، یا فلان حادثه از او سر زد؛ اما من میخواهم این را پنج سال جلوتر بگذارم؛ این سلیقه‌ی من و فهم من و برداشت من و دل من است که میخواهد در این زمینه قضاوت کند! من به تاریخ چه کار دارم؟ 🔹 بعضی اینجور خودشان را از تاریخ آزاد میکنند. حالا خب حرفی هم نیست، آن هم کاری است؛ اما در مورد زندگی پیغمبر و قضایای تعیین کننده‌ی تاریخی نمیشود این کار را کرد. 🔸 میدانید «لکم فی رسول اللَّه أسوة حسنة»؛(۱) یعنی زندگی پیغمبر برای ما مثل قرآن است. اگر جائی از آن مسجل و ثابت شد، باید همان جور ثابت شده‌اش به نسلهای بعد برسد. چرا؟ چون برای ما حجت شرعی است؛ عمل پیغمبر برای ما حجت شرعی است. 🔻 لذا آن بخشَش که صدور قول و فعلی از شخص نبی اکرم است - و بعد امیرالمؤمنین که معصوم است و در کنار ایشان است - باید تغییر نکند. 🔺 🗓️۱۳۷۳/۱۲/۲۷ #رهبر_نویسندگان #راهنمای_نویسندگی 📝بهانش | بهانه‌اے براے نوشتن✿ ✏️@bahanesh