به بهانه پیروزی عبدل السید در انتخابات داخلی حزب دموکرات برای کاندیدای سنا در ایالت میشیگان به فاصله کوتاهی پس از پیروزی «زهران ممدانی» در انتخابات شهرداری نیویورک، پیروزی «عبدل السید» در انتخابات حزب دموکرات ایالت میشیگان، دومین پیروزی چشمگیر مسلمانان در آمریکا است. آن هم مسلمانانی که موضع‌گیری صریح در برابر اسرائیل دارند. این پیروزیها در چه فضایی شکل گرفته‌اند؟ آیا استثنا هستند یا آغاز یک روند؟ اسرائیل برای دهه‌ها محبوبیتی حداقل ۶۰ درصدی در آمریکا داشت که بعد از کشتار غزه این محبوبیت به حدود ۴۰ الی ۴۵ درصد نزول کرده‌است. نکته اینجا است که بار این محبوبیت ۴۰ الی ۴۵ درصدی را گروههای سنی بالاتر به دوش می‌کشند. به عبارت دیگر با از دنیا رفتن این نسل‌ها، محبوبیت اسرائیل، نزول بیشتری نیز در آمریکا پیدا خواهد کرد. اسرائیل، بین مذهبیها و جمهوریخواهان، بسیار محبوبتر است. سن که بالا برود، اشخاص، جمهوریخواهتر می‌شوند. بنابراین نزول محبوبیت اسرائیل، تا حدی به این شکل جبران خواهد شد. اما اثر جبرانی تغییر سن، در برابر نامحبوب بودن اسرائیل بین جوان‌ها چندان قابل اعتنا نیست. پس ممدانی و السید، در آینده آمریکا تکثیر نیز خواهند شد. در انتخابات ۲۰۲۴، رای آوردن ترامپ بیش از هر عاملی معلول حضور پیدا نکردن طرفداران حزب دموکرات در انتخابات به دلیل حمایت‌های هریس و بایدن از اسرائیل بود. نکته دیگری که قدری به تقویت مولفه نسبت با اسرائیل در نتایج انتخابات در آمریکا کمک خواهد کرد، رشد جمعیت هیسپانیک‌تبارها در آمریکا است. آنها بزرگترین اقلیت نژادی آمریکا هستند و رشد جمعیتشان از سفیدپوست‌ها بیشتر است. آنها بیشتر کاتولیک هستند. به عبارت دیگر با رشد جمعیت هیسپانیکها، وزن مذهب کاتولیک در آمریکا قدری بیشتر خواهد شد. کاتولیک‌ها در نسبت با پروتستانها، گرایش کمتری به اسرائیل دارند. آمارهای رسمی می‌گویند جمعیت مسلمانان در آمریکا نصف جمعیت یهودیان است ولی رشد جمعیت مسلمانان بیشتر از یهودیان است و در آینده‌ای نه چندان دور، جمعیت مسلمانان بیشتر از یهودیان خواهد شد. خلاصه اینکه تغییر نسل و ترکیب جمعیت، «میتواند» خود به خود سیاست خارجی آمریکا را به سیاست خارجی کشورهایی همچون ایرلند و اسپانیا تبدیل کند. آیا لابی‌های صهیونیستی، از این چشم‌اندازها غافل هستند و برایش برنامه و تدبیر ندارند؟ امثال عربستان و قطر و اسلام محافظه‌کار چطور؟ تشیع و ایران چطور؟ آیا در این موضوع، آینده‌‌نگر هستند و برایش طرح و تدبیر دارند یا اهمیتی نمی‌دهند؟ حامد فتاحی ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ #آمریکا_نوشت @beshaaratha

حالا جالب است بدانید که ممدانی تنها شهردار مسلمان در آمریکا نیست. در شهر «ریچاردسون» ایالت تگزاس که نزدیک محل اقامت ما بود، سال ۲۰۲۵ شخصی به اسم «امیر عمر» شهردار شد. روی همین حساب احتمال می‌دهم‌ در آمریکا چند شهردار دیگر هم مسلمان باشند ولی چون آن شهرها مثل نیویورک بزرگ نیستند، در رسانه‌ها مطرح نشده باشند. امیر عمر، پدری فلسطینی دارد و البته جالبتر اینکه مادری ایرانی دارد. #آمریکا_نوشت @beshaaratha

هر لحظه ادامه یافتن ریاست جمهوری پزشکیان، حق‌الناس است و از این لحظه به بعد به نوبه خودم از هر احدالناسی که ذره‌ای در ادامه پیدا کردن دولت او سهم داشته باشد نمی‌گذرم و سر پل صراط یقه‌اش را خواهم گرفت. ۱۷ مرداد ۱۴۰۵ @beshaaratha

خلاصه یادداشتهای درنگ در معنای سوره و نماز جمعه تا اینجا: - یهودیت، علی‌رغم برخی تصریحات در متون مقدس خود، نبوت و رستگاری را منحصر در قوم یهود می‌داند. - در قرآن، امی به معنای گوییم و غیریهود به کار رفته است. - در تورات و انجیل، وعده‌هایی به رسول و نبی غیربنی‌اسرائیلی وجود دارد که قرآن نیز به آن تصریح کرده‌است. - در سنت زبانی ادیان ابراهیمی، «وحی» و «متن مقدس» را «بار» و «محموله» تلقی کردن، رایج است. @beshaaratha

پاندول شیطانی ثبات قیمت سوخت، بعد از مدتی آن را مفت می‌کند. قیمت مفت، ۱)مصرف سوخت را بالا می‌برد، ۲)منابع مالی را برای پایین نگه داشتن خود و نیز تامین مصرف بالا، تلف می‌کند و بنابراین به تورم در سایر اقلام دامن می‌زند و ۳)قاچاقچیان را منتفع می‌کند. پس به ناچار پس از مدتی کار به افزایش ناگهانی قیمت می‌کشد. این افزایش قیمت، در کوتاه مدت (البته صرفا در کوتاه مدت) موجب جهش قیمت سایر اقلام می‌شود. طبعا در این میان، آشوبها و خونریزی‌هایی هم صورت می‌گیرد. این جهش قیمت و ناامنی متعاقب آن، استدلالی می‌شود برای آنها که طرفدار پایین ماندن قیمت سوخت بودند. طبعا امکان اینکه بشود قیمت سوخت را به حد مفت قبلی بازگرداند وجود ندارد. مسخره است که قیمت یک کالا، حتی هزینه حمل و نقل خود را پوشش ندهد. برای همین، این استدلال که افزایش قیمت، موجب تورم مقطعی و آشوب شد، اثر خود را در حد اینکه قیمت سوخت باید در حد فعلی ثابت بماند نشان می‌دهد‌. قیمت، ثابت می‌ماند و بنابراین پس از مدتی، مفت شدن دوباره قیمت سوخت را خواهیم داشت با حداقل سه مفسده‌ای که شمردیم و هر چند سال یکبار ناامنی و شورش و خونریزی. شاید برایتان جالب باشد اگر بدانید این چرخه در تمام جهان، فقط در ایران وجود دارد. ما در سرزمین چرخه‌های تباه کننده زندگی می‌کنیم. @beshaaratha

حزب‌اللهی‌های ما هم دو سه تا فحش «شوک‌درمانی» و «سیاست‌های صندوق بین‌المللی پول» و «نئولیبرالیسم» را یادگرفته‌اند که نتیجه‌اش فقط این شده که روی یک پیکر ضعیف، به جای یکبار شوک‌درمانی، هر چند سال یکبار شوک درمانی صورت بگیرد و قاچاق‌چی‌های منتفع از این شعارها نیز در خفا به ریش بچه حزب‌اللهی‌ها بخندند. @beshaaratha

تقریبا فرمول در همه امهات و مشکلات عمده این است: - تصمیم نگیریم - پس از مدتی جبر زمان به جای ما تصمیم بگیرد - آن وقت که جبر زمان به جای ما تصمیم گرفت از فرصتی که با هزینه زیاد فراهم شده برای حل همیشگی مشکل و یک‌سره کردن کار استفاده نکنیم - مشکلِ نصفه حل شده روی دستمان بماند، دوباره با گذشت زمان بزرگ شود و آنقدر در مورد آن تصمیمی نگیریم تا بزرگ شدنش دوباره برای‌مان تصمیم بگیرد. @beshaaratha

«آنگاه عیسی به آنان [رؤسای کاهنان معبد و مشایخ بنی‌اسرائیل] گفت: «آیا تا به حال در کتب مقدس نخوانده‌اید که، "و سنگی که معماران رد کردند، مهمترین سنگ بنا شده‌است. خداوند چنین کرده و در نظر ما شگفت می‌نماید"؟ پس شما را می‌گویم که پادشاهی خدا از شما گرفته و به قومی داده خواهد شد که میوه آن را بدهند.» (انجیل متی، باب ۲۱، آیات ۴۲ و ۴۳. در انجیل مرقس باب ۱۲ و لوقا باب ۲۰ نیز این جملات نقل شده) و این است ترجمه ما از آیه ۱۲، باب ۱۶ کتاب آفرینش در مورد اسماعیل که طی چند یادداشت ان‌شاءالله به آن خواهیم پرداخت: «و او [اسماعیل]، برای آدمیان پرحاصل خواهد شد. دست برکت‌دهنده او در همه و دست برکت‌گیرنده همه در او خواهد بود.» حامد فتاحی ۱۷ مرداد ۱۴۰۵ #اسماعیل @beshaaratha

انشعاب جمهوری‌خواهان ضدجنگ و انتخابات ۲۰۲۸ عکسی که اخیرا مارجوری تیلور گرین (MTG) از جلسه‌ای در خانه تاکر کارلسون با حضور خودش و اشخاصی همچون جو کنت و توماس مسی منتشر کرد و به فاصله کوتاهی، ویدئوی دو ساعته‌ مانیفست‌گونه‌ای که کارلسون در رسانه‌هایش منتشر کرد و اظهار نظرهای در حاشیه این دو رویداد، بحثی را در فضای سیاسی آمریکا رو آورده است با این موضوع که این جماعت برگشته از ترامپ، با محوریت کارلسون، قرار است چه کنند. بیشتر مباحث، حول تاسیس حزب سوم توسط آنها است. به نظر من حزب سوم، فعلا شانسی در آمریکا ندارد. گرچه این جماعت از جیل استاین و ادوارد کندی جونیور در سال ۲۰۲۴، پتانسیل رای جمع کردن بیشتری دارند اما به عنوان جریان و حزب سوم، نهایت کاری که بتوانند انجام دهند این است که در انتخابات ۲۰۲۸، رایی بالاتر از ۵، ۶ میلیون برای نامزد حزب‌شان دست و پا کنند که همین عدد پشتوانه‌ای شود تا نامزد این حزب جدید در سال ۲۰۳۲ اجازه داشته باشد در مناظره‌های تلویزیونی حضور داشته باشد و حرف‌های متفاوت بزند. اما در دل حزب جمهوری‌خواه، همچون خود ترامپ، شانس آن‌ها بیشتر است و می‌توانند بازی را تغییر دهند. معدود دوستانی که از قدیم بنده را در فضای مجازی و پلتفرم‌های دیگر می‌شناسند احتمالا به خاطر دارند که شاید در فضای مجازی فارسی، اولین نفر بودم که به تاکر کارلسون و ظرفیتی که برای اثرگذاری در آینده سیاست آمریکا دارد توجه داده‌ام. در زمانی که او در ایران ناشناخته بود. کما اینکه دو سال قبل از ۲۰۲۴ و در بحبوحه درست کردن دردسرهای قضایی برای ترامپ، شانس او را برای ریاست جمهوری دوباره، بیشتر از سایرین معرفی می‌کردم. به هر حال، هرگونه آینده‌نگری چنین ایجاب می‌کند که چشمهایی تاکر کارلسون را رصد کنند و برای پتاسیل احتمالی او در ۲۰۲۸ یا ۲۰۳۲، برنامه و راهبرد داشته باشند. ۱۷ مرداد ۱۴۰۵ #آمریکا_نوشت @beshaaratha

وحشی یا پرثمر؟ (مجموعه یادداشت / قسمت اول) به عنوان مقدمه توجه به شواهد و قرائن موجود در یک متن، روشی معمول در تصحیح، تفسیر، ترجمه، ویرایش و تشخیص سهوها و اشتباهات کاتبان آن است.  در عهد عتیق، کتاب ارمیا، فصل 2، فراز 24، کلمه‌ای به کار رفته است که لغت شناسان و مفسران یهودی نه بر اساس شکل حاضر و ثبت شده موجود آن که بر اساس شواهد و قرائن معنایی در همین فراز از کتاب ارمیا، آن را کلمه‌ای دیگر، تلقی و معنا می کنند. به عبارت دیگر، بر این نظر هستند که کاتبان عهد عتیق، در نگارش این کلمه دچار خطای تصحیف شده اند. کلمه مذکور، פֶּ֣רֶה ثبت شده است، اما در ترجمه ها و تفاسیر، تغییر شکل یافته کلمه פֶּ֣רֶא قلمداد می شود. ترجمه فراز مورد اشاره ما به این قرار است: «[ای اورشلیم!] تو مثل گورخری (פֶּ֣רֶה) هستی که شهوتش او را به بیابان می کشاند و کسی نمی تواند جلوی او را بگیرد.» به عبارت دیگر در این جمله، ابتدا کلمه פֶּ֣רֶה تغییر شکل یافته کلمه פֶּ֣רֶא تلقی شده و پس از آن، «گورخر» ترجمه شده است. کلمه مذکور (פֶּ֣רֶה) می توانست بر اساس همین شکلِ ثبت شده و با اندکی تغییر در نقطه گذاری (که امری متاخر در کتابت عهد عتیق است)، پرثمر و پربرکت ترجمه شود، اما روشن است که در این صورت، اگر در دل جمله بالا قرار می گرفت، نتیجه، روبه رو شدن با جمله ای مهمل بود. و اما بحث اصلی: در کتاب آفرینش، باب 16، فراز 12، در وصف اسماعیل کلمه ای ثبت شده که به هر دلیلی، لغت شناسان و مفسران یهودی و مسیحی، علاقه ای نداشته اند آن را با توجه به شواهد و قرائن موجود در متن ترجمه کنند و به ترجمه عجیب و غریب و توهین آمیز شکل حاضر و ثبت شده آن، رضایت داده اند. این کلمه، פרא است که با نقطه گذاری، Pere تلفظ می شود. ترجمه فراز مذکور به طور معمول آن اینگونه است: «و او (اسماعیل) انسانی وحشی خواهد بود. دست او بر ضد همه و دست همه بر ضد او خواهد بود.» متن عبری: והוא יהיה פרא אדם ידו בכל ויד כל בו اما شواهد و قرائنی که مفسران یهودی و مسیحی به آن بی توجه بوده اند کدام اند؟ 1- در باب 17 و تنها چند سطر بعد از همین جمله در مورد اسماعیل، با عنایت به تولد و وجود او، چنین عبارتی آمده است: «تو (ابراهیم) را به وسیله مئود مئود "پرثمر" خواهم کرد.» (کتاب آفرینش، باب 17، فراز 6) متن عبری:  ו"הפרתי" אתך במאד מאד ונתתיך לגוים ומלכים ממך יצאו قبل از بیان نکته اصلی این جمله باید بگوییم که چرا این جمله را عطف به واقعه ولادت اسماعیل می دانیم. جواب این است که چند سطر بعد از این جمله، تازه در مورد فرزند سارا (اسحاق) چنین می خوانیم: «او (سارا) را برکت خواهم داد. از او "هم" به تو پسری خواهم داد.» (باب 17، فراز 16) متن عبری: וברכתי אתה ו"גם" נתתי ממנה کلمه "هم" (גם) در این فراز، کلیدی است. این کلمه نشان می‌دهد آنچه تا قبل از این فراز در این فصل از کتاب آمده بود، عطف به واقعه تولد اسماعیل بوده است و ارتباطی با ولادت اسحاق ندارد. اما نکته اصلی جمله «تو را به وسیله مئود مئود "پرثمر" خواهم کرد.» این است که فعل «پر ثمر خواهم کرد» ترجمه کلمه הפרתי است. این کلمه آشکارا از ریشه سه حرفی פרה است؛ ریشه‌ای که در نوشتار، شباهت زیادی با کلمه פרא دارد که به معنی گورخر یا وحشی است. 2- اما مساله به اینجا ختم نمی شود. در فراز 20 از همین باب، صراحتا در مورد اسماعیل آمده است: «در مورد اسماعیل، تو را شنیدم. اینک او را برکت خواهم کرد و به وسیله مئود مئود، "پرثمر"ش خواهم کرد.» متن عبری:  ולישמעאל שמעתיך הנה ברכתי אתו ו"הפריתי" אתו بار دیگر، فعلی که "پر ثمر خواهم کرد" ترجمه می شود، کلمه הפרתי است که گفته شد از ریشه פרה است.  بر اساس آنچه گفته شد، در ادامه دو مدل شایع و پیشنهادی را ارائه می‌دهم و مقایسه را به مخاطب می‌سپارم. مدل رایج بر اساس به رسمیت شناختن کلمه פרא: - اسماعیل، انسانی وحشی خواهد بود. (باب 16، فراز 12) - ای ابراهیم حالا که اسماعیل را به تو داده‌ام تو را پرثمر خواهم کرد. (ترجمه مفهومی از باب 17، فراز 6) - ای ابراهیم بر اساس دعای تو، اسماعیل را پرثمر خواهم کرد. (خلاصه ترجمه مفهومی از باب 17، فراز 16) مدل پیشنهادی بر اساس کلمه פרה: - اسماعیل، انسانی پرثمر خواهد بود. (باب 16، فراز 12) - ای ابراهیم حالا که اسماعیل را به تو داده‌ام تو را پرثمر خواهم کرد. (ترجمه مفهومی از باب 17، فراز 6) - ای ابراهیم بر اساس دعای تو، اسماعیل را پرثمر خواهم کرد. (خلاصه ترجمه مفهومی از باب 17، فراز 16) انصافا آیا بهتر نبود همچون موردی که در ابتدای یادداشت به آن اشاره کردم و با توجه به شباهت زیاد کلمات פרא و פרה، مفسران و مترجمان یهودی، در اینجا هم قائل به سهو در کتابت شوند و کلمه פרא را פרה تلقی و به جای وحشی یا گورخر، بارور یا پرثمر یا پربرکت ترجمه کنند؟ نگاشته حامد فتاحی ۱۳ مهر ۱۳۹۷ ادامه دارد: قسمت دوم #اسماعیل @beshaaratha

اینکه جا به جا شدن ذوالقدر در ۴ ماه صورت گرفت بسیار مبارک‌تر از این بود که چه کسی از شعام رفت و چه کسی به جایش آمد. با یک گل بهار نمی‌شود ولی امید که آغازی باشد بر تمام شدن دوره اینرسیهای مرگبار در ایران. @beshaaratha

وحشی یا پرثمر؟ (قسمت دوم) ساختاری استثنایی و غامض قرینه دیگر بر اینکه کلمه פרא در این فراز به معنی گورخر یا وحشی نیست یا اینکه اصل آن کلمه دیگری بوده، ساختار عبارت «פרא אדם» است که آن را «انسانی وحشی» معنی می‌کنند. در زبان عبری، صفت قبل از موصوف قرار نمی‌گیرد و این تنها نمونه در کتب عهد عتیق است که صفت، قبل از موصوف قرار گرفته است. بنابراین بر اساس قواعد و رویه، چنین عبارتی باید «وحشی انسان» و نه «انسان وحشی» ترجمه شود که عبارت گنگی است. این عبارت اگر قرار بود «انسان وحشی» معنی بدهد مطابق معمول باید به صورت «אדם פרא» می آمد نه «פרא אדם». همچنانکه مثلا در همین تورات، وقتی می خواهد گفته شود «نوح، مردی صدیق بود»، عبارت «مرد صدیق» به صورت «ایش صدیک» (איש צדיק) آمده نه «صدیک ایش» (צדיק איש). نمونه جالبتر دیگر، وصفی است که در مورد یوسف در تورات آمده است. این وصف، با لفظی است که شباهت عجیبی به لفظی دارد که در وصف اسماعیل آمده و احتمالا اصل وصفی که برای اسماعیل آمده نیز همین لفظ یا لفظی همریشه با آن بوده است. لفظی که پرثمر یا بارور ترجمه می شود؛ פרת (پرات): בן פרת יוסף בן פרת עלי עין آفرینش، باب ۴۹، فراز ۲۲ ترجمه: یوسف شاخه باروری است. شاخه بارور بر چشمه. همچنانکه می بینید، عبارتی که معنی شاخه بارور می دهد «פרת בן» نیست، بلکه «בן פרת» است. از سوی دیگر و اساسا اگر این کلمه قرار بود گورخر معنی بدهد، احتیاجی به اینکه لفظ آدم- אדם- در ادامه آن بیاید نبود و بر اساس سیاق موارد مشابه در تورات، همچون تشبیه یهودا به شیربچه، در وصیت یعقوب، باید به تنهایی می‌آمد.  استثنایی و گنگ بودن این ساختار، مورد توجه برخی مترجمان حرفه‌ای‌تر بوده است و باعث شده که آنها آن را «گورخر-آدم» یا «وحشی-آدم» ترجمه کنند و بر اساس همین ترجمه نیز به تفسیر بپردازند. البته ما در مورد چرایی این ساختار استثنایی، دو پیشنهاد و گمانه زنی خاص خود را داریم که ان‌شاءالله در فرصتی دیگر و به جای خود به آن خواهیم پرداخت. حامد فتاحی انتشار نسخه اولیه: ۱۳ مهر ۱۳۹۷ ادامه دارد: قسمت سوم #اسماعیل @beshaaratha