زندگی در فرهنگ
فرض کنید شما مدیر گروه خانواده در یکی از دانشگاههای مطرح ایران ــ دانشگاه باقرالعلوم (علیه السلام) ــ هستید و قرار است یک همایش بزرگ بینالمللی را مدیریت کنید.
این همایش سهروزه با مهمانانی از سراسر کشور و چندین کشور خارجی برگزار خواهد شد. بجز برگزاری منظم و بدون حاشیهی اجرایی همایش، بسیاری از کارهای اجرایی مثل بلیت رفت و برگشت مسافرین، اسکان در هتل، آمدوشد، پذیرایی، دهها هماهنگی و کار اجرایی و مسئلهی دیگر را باید فهرست کرد که اینهمه بر دوش آن مدیر گروه ارجمند است.
حالا در چنین حالوهوایی، ابداع احتمال بفرمایید که بخش مالی دانشگاه، عمدتاً ناهماهنگ با این دبیر گرامی، عمل کند! فاکتورها را دیربهدیر پرداخت کند، به فاکتورها گیر بدهد که استعلامها انجام نشده؛ گاهی بگوید موجودی حساب دانشگاه کافی نیست و از این قبیل؛ نهایتاً مدیر گروه شکایت میبرد نزد رئیس دانشگاه و گلایه میکند؛ و آنجا رئیس دانشگاه تأکید میکند که این همایش باید با آبروداری برگزار شود و بخش مالی دانشگاه باید همراه باشد... اما باز همان آش و همان کاسه ادامه مییابد! «چنان که افتد و دانی»!
در این وضعیت بغرنج، این مدیر گروه گرامی، میتواند استعفاء کند و نامهی تندی بنویسد و بگوید با این وضعیت نمیشود کار را پیش برد یا اینکه با همهی این صعوبتها و رنجها، کجدار و مریز بماند و کار را ادامه دهد، چون آن همایش، قرار است کار بزرگی در جهان علم به ثمر برساند.
محسن رضایی از آن آدمهاست که همیشه پای کار میماند. مدیر ماندن در روزهای سخت و بحرانی است؛ آدم پرحوصلهای که میتواند با قفس آهنین و سرد بوروکراسی ایرانی، کنار بیاید و حوادث بحرانی را به زبان این دیوان، ترجمه کند؛ حوصله کند و از چارهسازیهای مختلف، راهی برای گذار از این سنگلاخها و صخرهها بگشاید.
دعوی حقیر این است که ایشان، «مدیر تثبیت و توسعه» نیست؛ اما یکی از بهترین انتخابها برای «دورههای بحرانی و گذار» است. سختیهای جنگ هشتساله او را چنان فشرده و رزمنده کرده است که میتوان به حزم و درایتهای او اعتماد کرد و همسخنی مکرّر او با دو امام بزرگوار انقلاب اسلامی، او را به مراتبی از تناوردگی فهم و درایت رسانده است که برای شرایط امروز، یکی از بهترین انتخابها باشد.
اگر گفتم ایشان مدیر توسعه و تثبیت نیست، نکتهای در نقد او نیست بلکه از سه جهت دیگر است: اولاً سبکهای مدیریتی و رهبری، همهجانبهگرا نیستند؛ ثانیاً چه کسی میتواند ارزشمندی تدابیر یک مدیر بحران و گذار را کمتر از مدیر توسعه بداند؟! و ثالثاً حضرت ایشان، بارها خود را در موضع انتخاب عمومی قرار داد ولی اکثر مردم، تشخیص دیگری دادند؛ این بهمعنای ضعف مدیریتی ایشان نیست بلکه حاکی از همافق نبودنِ انتخاب و دغدغهی عمومی با دغدغهها و تدابیر و برنامهی او برای شرایط تثبیت و توسعه است.
باری، «آقا محسن» بهمثابهی یک مدیر ملّی و مقاومتی، دوباره امین سومین رهبر انقلاب میشود و باز همان سخنان جاوید امام راحل (ره) را به یاد میآورد:
«من امروز بر این عقیدهام که مقتدرترین افراد در مصاف با آن همه توطئهها و خصومتها و جنگ افروزىهایى که در جهان علیه انقلاب اسلامى است، معلوم نبود موفقیت بیشترى از افراد موجود به دست مىآوردند. در یک تحلیل منصفانه از حوادث انقلاب خصوصاً از حوادث ده سال پس از پیروزى باید عرض کنم که انقلاب اسلامى ایران در اکثر اهداف و زمینهها موفق بوده است و به یارى خداوند بزرگ در هیچ زمینهاى مغلوب و شکست خورده نیستیم، حتى در جنگ پیروزى از آن ملت ما گردید و دشمنان در تحمیل آن همه خسارات چیزى به دست نیاوردند. البته اگر همه علل و اسباب را در اختیار داشتیم در جنگ به اهداف بلندتر و بالاترى مىنگریستیم و مىرسیدیم ولى این بدان معنا نیست که در هدف اساسى خود که همان دفع تجاوز و اثبات صلابت اسلام بود مغلوب خصم شدهایم.» (صحیفهی نور، جلد ۲۱، صفحهی 94)
🌐@drAshiri
هدایت شده از فکرت | گفتگو پیرامون ایران نوین
5.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎞 جنونِ «خِرَدِ مدرن»؛
چرا تمدن غرب ماشین کشتار غزه و ژاپن شد؟
👤 دکتر #محمدعلی_غمامی
▪️دکتر غمامی در این گفتوگو، با استناد به مطلعِ شاهنامه فردوسی، به جایگاه مقولهی «خون» در خرد ایرانی میپردازد.
مصاحبه اختصاصی فکرت
در حاشیه «شهادت امام خامنهای(ره) و بازتاب آن در جهان اجتماعی»
📍 #مصاحبه | #رهبری_شهید
🌱 فکرت | گفتوگویی برای ساخت فردا
🔅 @fekratmedia 🔅
تعداد شهدای غزه از ۷۵ هزار نفر عبور کرد
🔹 سفیر تشکیلات خودگردان فلسطین در مسکو: شمار شهدای حملات رژیم صهیونیستی به نوار غزه از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون از ۷۵ هزار نفر گذشته و حداقل ۲۵۰ هزار فلسطینی نیز مجروح شدهاند./تسنیم
🔻مهمترین تحول در موضع ایران که امروز از سوی دبیر شورای عالی امنیت ملی اعلام شد، تغییر معادله تنگه هرمز است. پیش از این، بازگشایی تنگه عمدتاً در برابر رفع محاصره و گاه آتشبس در لبنان تعریف میشد؛ اما اکنون اهرم تنگه فراتر از مطالبه رفع محاصره دریایی تعریف شده است.
معنای این تغییر این است که تا زمانی که واشنگتن بخش مهمی از شروط ایران، فراتر از رفع محاصره، را نپذیرد، تنگه باز نخواهد شد. در واقع، تنگه دیگر «امتیازی در برابر امتیاز» نیست؛ اهرم اصلی ایران در برابر کل فشار آمریکا است.
دکتر مصطفی نجفی
برخی کلانروندها در یکهفتهی گزارش
گزارشی از ChatGPT
۱ از ۷
در مقایسه با گزارش هفتهی قبل، این هفته چهار تغییر واقعاً مهم دیده میشود: نهادینهشدن یک آرایش امنیتی تازه در پیرامون ایران، تبدیل فشار بر مسیرهای انرژی به جزء اصلی منازعه، ورود بحث هوش مصنوعی در آموزش از «استفاده از ابزار» به «مرز توانایی انسان و ماشین»، و آشکارترشدن فشار ساختاری بر الگوی سنتی دانشگاه. در چند حوزه، از جمله آب و اقلیم، جمعیت و مهاجرت و انرژی ـ هوش مصنوعی، تحول تازهای که ارزش تکرار گزارشهای قبلی را داشته باشد نیافتم.
۱. مهمترین تحول هفته: پیدایش یک بلوک امنیتی تازه در پیرامون ایران
در ۷ اوت ۲۰۲۶ عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان «توافق دفاع مشترک مکه» را امضا کردند. مطابق گزارش رویترز، سه کشور توافق کردهاند حمله به یکی از آنها را حمله به هر سه تلقی کنند. بااینحال، تعهدهای عملیاتی دقیق هنوز روشن نیست و مقامهای ترکیه و پاکستان نیز تأکید کردهاند که توافق علیه ایران یا کشور مشخصی طراحی نشده است.
Reuters+2AP News+2
مگاترند: این رخداد از افزایش تمایل قدرتهای منطقهای به ایجاد ترتیبات امنیتی مستقلتر حکایت دارد. آنچه اهمیت دارد صرفاً یک پیمان سهجانبه نیست؛ پیوند سه نوع قدرت است: سرمایه و موقعیت ژئواکونومیک عربستان، ظرفیت نظامی و صنعتی ترکیه و توان نظامی ـ هستهای پاکستان. رویترز این توافق را در متن تلاش کشورهای منطقه برای یافتن راهحلهای امنیتی مستقلتر قرار داده است.
Reuters
معنای آن برای ایران: اگر این سازوکار تثبیت شود، محیط راهبردی ایران دیگر فقط حول رابطه ایران ـ آمریکا یا ایران ـ کشورهای عربی توضیحپذیر نخواهد بود. یک «شبکه امنیتی میانی» از قدرتهای مسلمان در حال شکلگیری است که هم با آمریکا مناسبات نزدیک دارند و هم میخواهند استقلال عمل منطقهای بیشتری داشته باشند. از منظر سیاست خارجی ایران، صرف تلاش برای جلوگیری از «ائتلاف ضدایرانی» کافی نیست؛ مسئله مهمتر، شکلدادن نسبتی با معماری امنیتی جدید منطقه است.
پیامد پژوهشی: بهنظر من این موضوع اکنون شایسته یک پروژهی مستقل است: «گذار از موازنه قدرت به شبکههای امنیتی در خاورمیانه پس از ۲۰۲۶». پرسش کلیدی آن باید این باشد که آیا منطقه در حال حرکت از اتحادهای دوجانبه متکی بر آمریکا به شبکههای چندلایه و نسبتاً خودمختار است.
زندگی در فرهنگ
برخی کلانروندها در یکهفتهی گزارش گزارشی از ChatGPT ۱ از ۷ در مقایسه با گزارش هفتهی قبل، این هف
۲ از ۷
۲. چند روز بعد، پیمان تازه فوراً با یک آزمون واقعی روبهرو شد
در ۹ اوت حوثیهای یمن مسئولیت حمله به پالایشگاه آرامکو در جازان عربستان را برعهده گرفتند. عربستان اعلام کرد آتش مهار شده است. اهمیت زمانی واقعه در این است که تنها دو روز پس از امضای توافق دفاعی عربستان، ترکیه و پاکستان رخ داد.
Reuters+1
مگاترند: در منازعات منطقهای، زیرساخت اقتصادی بیش از گذشته به بخشی از میدان نبرد تبدیل شده است: پالایشگاه، بندر، کشتی، خط کشتیرانی و تنگه همان اندازه اهمیت پیدا میکنند که پایگاه نظامی.
این تحول با گزارش هفتهی گذشته درباره تبدیل ژئواکونومی به ابزار فشار پیوند دارد، اما رخداد جدید این هفته آن است که فشار بر زیرساخت انرژی اکنون مستقیماً با شکلگیری ترتیبات دفاعی جدید منطقهای برخورد کرده است. این پرسش عملی پدید آمده که یک پیمان دفاعی جدید در برابر حمله نیابتی، پهپادی یا مبهم چگونه عمل خواهد کرد.
Reuters+1
معنای آن برای ایران: هرچه زیرساخت انرژی کشورهای منطقه بیشتر امنیتی شود، هزینه انتساب هر حمله به ایران یا متحدان ایران نیز افزایش مییابد. در مقابل، امنیت انرژی خلیج فارس نیز بیش از گذشته به یک کالای سیاسی و قابلمذاکره تبدیل میشود.
پیامد مدیریتی: در مطالعات آینده انرژی، توصیه میکنم «امنیت زیرساخت» از بخش حاشیهای به یکی از مؤلفههای اصلی ارزیابی پروژه تبدیل شود. برای پروژههایی مانند پارک نیرو، زنجیره مس، مرکز داده و زیرساخت برق، باید از ابتدا سناریوی اختلال ژئوپلیتیک نیز در کنار اقتصاد پروژه محاسبه شود.
۳ از ۷
۳. هرمز: گذار از «باز یا بسته بودن» به مذاکره دربارهی قواعد عبور
در ۱۰ اوت، مذاکرات ایران و عمان درباره مسیرهای تازه کشتیرانی در تنگه هرمز ادامه داشت. ایران اعلام کرده است که پیشرفتهایی صورت گرفته اما بازگشایی کامل تنگه به تحقق شرایطی از سوی آمریکا وابسته است. قیمت برنت در واکنش به تردید درباره بازگشایی سریع، دوباره به حدود ۸۴ دلار رسید؛ درحالیکه طی هفتهی قبل به امید توافق بیش از ۷ درصد کاهش یافته بود.
Reuters+1
رویترز پیشتر گزارش داده بود که راهبرد ایران increasingly بر افزایش هزینه اقتصادی منازعه از طریق تجارت، انرژی و مسیرهای حملونقل استوار شده است.
Reuters
مگاترند: «گلوگاه جغرافیایی» در حال تبدیلشدن به «نهاد ژئواکونومیک» است. مسئله دیگر فقط توانایی نظامی بستن تنگه نیست؛ قواعد عبور، نوع کشتی مجاز، تضمین امنیت، هزینه بیمه، مسئولیت حمله و نظارت بر مسیر نیز بخشی از قدرتاند.
معنای آن برای ایران: این تمایز بسیار مهم است. استفاده پایدار از موقعیت هرمز احتمالاً نه در «بستن تنگه» بلکه در توان تبدیل موقعیت جغرافیایی به مجموعهای از قواعد، تضمینها و امتیازات قابل مبادله است.
از همینجا یک پرسش مهم اقتصاد سیاسی پدید میآید:
آیا ایران میتواند «فرصت جغرافیایی هرمز» را از قدرت سلبیِ اختلال در تجارت، به قدرت ایجابیِ تنظیم تجارت تبدیل کند؟
این پرسش بهنظر من از مهمترین موضوعات پژوهشی اقتصاد سیاسی ایران در سالهای آینده است.
۴ از ۷
۴. هوش مصنوعی: پرسش تازه دیگر «چه شغلهایی حذف میشوند؟» نیست
در ۶ اوت سازمان همکاری اقتصادی و توسعه، بخش تازهای از پروژه «هوش مصنوعی و آینده مهارتها» را منتشر کرد. جهتگیری پروژه قابلتوجه است: بهجای پیشبینی صرف مشاغل ازبینرفته، تلاش میشود قابلیتهای هوش مصنوعی و روباتیک مستقیماً با تواناییهای انسانی مقایسه شوند و مشخص شود کدام قابلیتهای انسانی در دهههای آینده برای ماشینها دشوار باقی میمانند و نظام آموزشی باید چه چیزی را پرورش دهد.
OECD+1
مگاترند: واحد تحلیل سیاست آموزشی در حال تغییر است:
رشته → شغل → مهارت → قابلیت انسانی.
این دگرگونی برای دانشگاه بسیار مهم است. اگر مدل بتواند نوشتن، کدنویسی، خلاصهسازی، ترجمه یا بخشی از تحلیل را انجام دهد، پرسش دانشگاه دیگر «چه ابزار هوش مصنوعی آموزش دهیم؟» نیست. پرسش بنیادیتر میشود:
دانشگاه باید کدام توانایی انسانی را پرورش دهد که در محیط انسان ـ ماشین ارزش آن بیشتر شود؟
سازمان همکاری اقتصادی و توسعه در مطالعات اخیر خود بر سواد هوش مصنوعی، ارزیابی انتقادی خروجیها و قابلیت استفاده اخلاقی و خلاق از هوش مصنوعی تأکید کرده است.
OECD
پیامد مدیریتی: برای دانشگاه آزاد پیشنهاد میکنم طراحی دروس هوش مصنوعی از مدل «یک درس عمومی AI برای همه» فراتر برود و یک ماتریس «قابلیت انسانی × قابلیت ماشین × رشته دانشگاهی» ساخته شود.
مثلاً برای حقوق، روانشناسی، مدیریت، علوم انسانی و مهندسی مشخص شود چه وظایفی را ماشین بهتر انجام میدهد، چه وظایفی مشترک میشوند و کدام قابلیتها باید مشخصاً انسانی باقی بمانند.