💎 آیا فلسفه و عرفان نظری برای طلبه ضرورت دارد یا صرفا یک حسن است؟
⭕️ سوال نشریه خط:
فلسفه خوانی چه نقشی در حیات علمی، معنوی و فرهنگی طلبه دارد؟ آیا خواندن فلسفه، فقط به عنوان یک حُسن است یا اینکه برای طلبه یک ضرورت است و برای هر تخصصی هم که میخواهد در حوزه کسب کند، بايد نسبتی با فلسفه برقرار کند؟
🔴 پاسخ استاد #یزدان_پناه:
🔹اگر طلبهای میخواهد در باب معارف #مجتهد شود، حتماً نیاز به بحثهای فلسفی ـ عرفانی در این سنتی که تاکنون شکل گرفته دارد. باید تمام این کتابها خوب خوانده شود.
🔹بسیاری از بزرگان ما که در وادی معقول نیامدهاند، وقتی که از معارف حرف میزنند، در حدّ سطح و فهم عادی است! و این خوب نیست و همین باعث میشود که مثلا راحت جبر را میپذیرند. بعضی از بزرگان راحت تصریح میکنند: «اینجا که رسید قلم بشکست»؛ چرا باید اینطور باشد؟! چرا وقتی به بحث توحید میرسند، بعضی از اقوالِ خیلی ضعیف میتواند راحت در دل آنها بنشیند و «خلق و ایجاد» را به ضعیفترین طرح قبول کنند ولو اینکه با بسیاری از متون دینی ديگر جور درنیاید.
🔹وقتی به معارف میرسند، یک مقدار تأمّل کم میشود. چطور در باب احکام شرعی که با طوائف مختلف روایات روبهرو میشويم، نکات هر طائفه را نام برده و وجه جمع آنها را بررسی میكنيم تا یک نتیجه بگیريم و میگویيم این كار از غیرمجتهد برنمیآید، كه کار بسیار خوبی هم است؛ همين را در باب معارف هم بايد انجام داد، كه به کمک فلسفه انجام میگیرد.
🔹در روش فهم معارف، فلاسفه از همه جلوترند.
🔹طلبهای که میخواهد مجتهد شود، باید این راه را طی کند. حال، گاه فهم دینی در باب احکام میشود و گاه فهم دینی در باب معارف. معارف، کمتر از احکام نیست؛ بلکه بیشتر هم است و #فقه_اکبر است. اگر اصول و عقاید را با عمق آن، در حوزه نخوانند، پس در کجا باید بخوانند؟
🔹فايدهٔ ديگرِ فهم درست عقاید بر اساس عقلانیت، تأثير در حیات معنوی طلبه است. مرحوم شاهآبادی میگفتند: اگر انسان این عقاید را بداند، به دریا وصل است و تنها فاصله او، حجاب علم است و حجاب علم هم شیشهای است که اگر این شیشه را بشکنیم، به اصل میرسیم؛ یعنی اینقدر انسان نزدیک میشود؛ لذا دانستن این معارف، در حیات معنوی انسان هم مؤثر است.
♦️ کانال حوزه و فلسفه:
✅ @feghheakbar
یک سوال از حوزه علمیه:
چرا فقط یک #مجتهد فقه ورز و مفسر فقهی می تواند عنوان "آیت الله" لقب بگیرد، اما یک #مجتهد تفلسفگر شاخص در حیطه علوم معرفتی و عقلی نمی تواند؟!
✅ @feghheakbar