⚖ ایرادات مانع استماع دعوا در حقوق دادرسی مدنی
سوال چهل و چهارم: اگر به موجب قانون یا رأی وحدت رویه، دادگاه عمومی به عنوان مرجع صالح رسیدگی به اعتر
این سوال و پاسخ ابتدایی آن از سوی یکی از دانشجویان فرهیخته دانشگاه علوم قضایی، جناب آقای عباس فاضل مطرح شده است.
هر چند بحث مبنایی و مشکلی هست ولی لطفا صاحبنظران اظهارنظر فرمایند.
مطالبی که در این مورد در کتاب آمده است، قبل از رای وحدت رویه بوده ولی نظر نگارنده در مورد صلاحیت، در رأی وحدت رویه مورد موافقت اکثریت قضات محترم دیوان عالی کشور قرار گرفته است. ولی از بحث صلاحیت که بگذریم نظر بنده بر عدم قابلیت استماع دعوا است. برای شروع بحث تصاویری از صفحات مرتبط با کتاب تقدیم میشود.
👇👇
https://eitaa.com/iradaat
@iradaat
صفحات ماده 38 (1).pdf
حجم:
993.4K
صفحات ابتدایی بحث اعتراض به رأی هیات مقرر در ماده ۳۸ آییننامه معاملات شهرداري تهران و ...
@iradaat
https://eitaa.com/iradaat
پاسخ جناب آقای احمد بوریاباف، وکیل محترم دادگستری از شیراز:
بسمه تعالی و له الحمد
در خصوص استفهام شماره ۴۴ آنچه محل تدقیق و مبالات میباشد این است که، تا زمانی که کلام شارع در موقف نص مستقر نشده است، نقار بلااشکال می باشد. آنجا که شارع وضع حکم نمود، دیگر مناقشه موردی ندارد. بناءً وقتی به موجب قانون یا رأی وحدت رویه، امری در صلاحیت مرجعی قرار میگیرد، اهلیت آن مرجع استقرار حکمی مییابد و توسل به مقررات فروتقنینی (قبل از وضع اهلیت) در جهت عدم استماع مرافعه وجاهت ندارد.
علی کل حال؛ اینکه ترافع فعلی مسبوق به اظهار نظر قضایی در مرجع دیگر بوده است، دلیل بر عدم استماع نمیباشد. چرا که اهلیت مراجع رسیدگی کننده پس از تعیین، حکم است (نه حق)
در مورد قابلیت استماع اعتراص به رأی این هیأت در دادگاه عمومی،
بنده صلاحیت محکمه را بعد از وضع، حکم میدانم، نه سلطه (حق) و قاعدتا وقتی قائل بر حکم بودن اهلیت باشیم، دیگر اجتهاد در مقابل نص موردی ندارد.
دلایل حضرتعالی به شرح مندرج در کتاب، وقتی به مبانی و اصول حاکم بر اهلیت (صلاحیت) عدلیه و اساس قضا (مبانی تشریع) عرضه میگردد، عدم استماع مرافعه، مقنع نمیباشد.
پ.ن: مقررات از لحاظ تقنین در سه دسته قرار میگیرند:
فرا تقنینی: قانون اساسی
تقنینی: قوانین عادی
فروتقنینی: آییننامهها و بخشنامهها
@iradaat
https://eitaa.com/iradaat
⚖ ایرادات مانع استماع دعوا در حقوق دادرسی مدنی
پاسخ یکی از همکاران قضایی: سلام. وقت بخیر. صلاحیت، «حق» و «تکلیف» مرجع رسیدگی است و اگر مقام صالح (م
با سلام نظر بنده در مورد سؤال ۴۴:
ضمن احترام به نطر بزرگواران در خصوص صلاحیت اعتراض به رای کمیسیون ماده ۳۸، رأی وحدت رویه شماره ۸۴۹ بیان داشته: «...با توجه به اصل صلاحیت عام دادگستری، مرجع رسیدگی اعتراض به آراء صادره از هیأت حلاختلاف یادشده با رعایت قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، دادگاه عمومی است.» همچنان نظر بر عدم استماع دعوا مربوط به اعتراض به آراء این کمیسیون دارم.
زیرا قانون مربوطه مرجعی را برای اعتراض پیشبینی نکرده و رای هیات را لازمالاجرا اعلام کرده است ولی اعتراض در هر صورت مطرح میشود و دادگاه عمومی و دیوان عدالت در مورد صلاحیت آن، اختلاف داشتند.
هیأت عمومی دیوان عالی کشور باتوجه به لزوم ایجاد حل اختلاف، دادگاه عمومی را صالح دانست ولی رأی دیوان در مورد صلاحیت رسیدگی، ملازمتی با استماعپذیری دعوا ندارد.
مثل تغییر تاریخ تولد کمتر از ۵ سال که در صلاحیت دادگاه عمومی و در عین حال، غيرقابل استماع است.
ضمن اینکه هیأت عمومی دیوان، مرجع قانونگذاری نیست و فقط در موارد اختلاف، حل اختلاف و ایحاد وحدت رویه میکند و پرونده مورد طرح در دیوان نیز، راجع به صلاحیت بوده است.
و این دیوان نیز در مورد استماعپذیری اظهارنظر نکرده است.
و حتی اگر در این پرونده اظهارنظر میکرد، لازمالاتباع نبود چون فقط نتیجه رأی وحدت رویه که در مورد اختلاف صادر میشود، جنبه الزامی دارد و مقدمات آن، چنین اعتباری ندارد. مثل رأی شعبه دیوان عالی کشور در مقام حل اختلاف بیت دیوان عدالت اداری و دادگاه عمومی.
جا دارد که راجع به موضوع حاضر حداقل دو رأی از شعب دادگاه عمومی از کتاب انتخاب و در دیوان عالی کشور رأی وحدت رویه صادر شود.
استدلالهای بنده در کتاب منعکس شده است.
@iradaat
◍⃟🌼﷽◍⃟🌼
سوال ۴۵ از جانب یکی از وکلای محترم استان مرکزی، جناب احسان:
سلام و عرض ادب و احترام
جسارتاً در بعضی از دعاوی به عنوان مثال مطالبه سهمالشرکه، دادگاه به دلیل اینکه در صورت انکار خوانده مقدمه اثبات شراکت لازم دارد قرار عدم استماع صادر میکند...
آیا امکانش هست نسبت به این موضوع که ما در چه دعاوی نیازمند اثبات مقدمه و در چه دعاوی یا موضوعاتی بینیاز از اثبات مقدمه هستیم، توضیحی بفرمایید.
#کانال_ایرادات_مانع_استماع_دعوا
https://eitaa.com/iradaat
@iradaat
https://t.me/iradaaat
ا༻⃘⃕࿇﷽༻⃘⃕❀ا
🌹 🌹
پاسخ مفصل و اساسی جناب فاضل شایسته:
در خصوص سوال ۴۵:
برای اینکه تعیین کرد که یک خواسته، به عنوان یک خواسته مستقل بایستی مطرح گردد یا اینکه به عنوان مقدمه قابلیت رسیدگی دارد، معیارهایی بیان گردیده است؛ برای مثال دکتر عبدالله خدابخشی، مهمترین معیار در تشخیص این موضوع را «قابلیت اجرا» یا «دشواری های اجرای رای» میدانند. ایشان در ادامه بیان میدارند که در این خصوص، بایستی به اصل موردی بودن دادرسی توجه ویژه داشت، یعنی ممکن است در یک موضوع، دادگاه به دلیل فقدان اختلاف یا اختلاف غیر مهم که با اندک بررسی قابل رفع است، توانایی بررسی موضوع مطروحه را به عنوان مقدمه دعوی داشته باشد؛ مثلا در دعوی الزام به تنظیم سند رسمی، اگر خوانده اساس مالکیت خواهان را انکار کند، لازم است که دعوی اثبات به صورت مستقل مطرح گردد، اما اگر تحقق قرارداد مسلم باشد، دادگاه توانایی رسیدگی به این موضوع را به عنوان «جهت خواسته» و از باب مقدمه دارد؛ همچنین است در خصوص دعوی الزام به تنظیم سند ملکی که در رهن بانک است که دادگاه ميتواند به عنوان مقدمه رای، فک رهن را در رای قید و اجرای رای را منوط به آن کند و نیازی به طرح مستقل چینن خواستهای نیست (بحث قیود و توابع خواسته نیز از بحثهای مبتلا به میباشد که مجال توضیح آن در ذیل این سوال نیست)
در خصوص موضوع سوال، میتوان به ۲ دادنامه با موضوعات مشابه اشاره کرد که در یکی از آنها، دادگاه به علت اینکه خواسته الزام به اخذ پایانکار و اخذ صورتمجلس تفکیکی به عنوان خواسته مستقل مطرح نشده، دعوی را غیرقابل استماع دانسته، اما در دعوای مشابه، با استناد به اصل موردی بودن دادرسی و اینکه خوانده مقر به وجود تعهد مذکور است، دعوی الزام به تنظیم سند را بدون اینکه نیاز به درج خواسته الزام به اخذ پایانکار و... باشد، مورد استماع قرار داده است:
دادنامه شماره ۱۳۹۱/۶/۳۰-۹۱۰۹۹۷۵۱۱۲۹۰۰۹۱۹ موضوع پرونده شماره ۹۱۰۶۶۲ شعبه ۳۴ دادگاه عمومی حقوقی مشهد: «در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای سید محمود... طرفیت خانم ربابه... نسبت به دادنامه شماره ۴۸۰/۳۲ مورخه ۹۱/۵/۸ شعبه ۱۹۰ شورای حل اختلاف که به موجب آن حکم بر الزام آقای سید محمود به تنظیم سند یک واحد آپارتمان و پرداخت مبلغ ۵۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال وجه التزام صادر شده است؛ نظر به اینکه اولاً سند کلی آپارتمان که مشتمل بر ۱۰ واحد است هنوز به صورت واحدهای مستقل تفکیک نشده و پایانکار شهرداری صادر نگردیده است و بدون اقامه دعوا در این خصوص نمیتوان تنظیم سند را حکم داد و این امور تنها نقش مقدمه دعوای الزام به تنظیم سند را ندارند بلکه دعاوی مستقل محسوب میشوند که به جهت ماهیت و آثار حقوقی هر کدام و لزوم دخالت مراجع ثبتی و شهرداری، نمیتوان در زمان اجرای رأی آنها را به صورت مقدمه تنظیم سند تحقق بخشید، لذا دادگاه ضمن نقض رأی تجدیدنظرخواسته، قرار عدم استماع دعوای الزام به تنظیم سند رسمی را صادر می.کند رأی صادره به استناد ماده ۳۱ قانون شوراهای حل اختلاف قطعی است».
دادنامه شماره ۰۰۰۵۶ ۹۲۰۹۹۷۵۱۱۲۹۰۰۰ تاریخ ۹۲/۱/۲۲ موضوع پرونده شماره ۹۱۱۳۴۵ شعبه ۳۴ دادگاه عمومی حقوقی مشهد: «... هر چند سند آپارتمان مورد نظر خواهان تفکیک نشده، اما بر حسب اینکه در مورد تفکیک یا عدم تفکیک و تعهدات مربوط به آن اختلاف باشد یا نباشد یا مشکلاتی مانند موانع اداری حادث گردد، میتوان تفکیک سند را به عنوان مقدمه خواسته اصلی توصیف کرد یا آن را در حد یک خواسته معین و نیازمند طرح و تقویم و سایر قواعد قلمداد نمود و این موضوع بر حسب هر پرونده جداگانه ارزیابی میگردد و هر چند اصل بر استقلال چنین موضوعاتی است اما در این پرونده دادگاه به جهات مختلفی مانند پذیرش قراردادها و معلوم بودن متعهد به تفکیک و قبول ایشان، آن را به عنوان یک مقدمه برای دعوای اصلی قلمداد میکند و نه یک خواسته مستقل تا بجای عدم استماع دعوا به ورود در ماهیت و حل اختلاف مکلف گردد و نزاع را قلع نماید؛ لذا با اجازه حاصل از مواد و ۲۱۹ قانون مدنی ... حکم بر محکومیت آقای قدرت ... به حضور در یکی از دفاتر اسناد رسمی و تنظیم سند آپارتمان مورد قرارداد به نام خواهان ... صادر و اعلام میگردد و روشن است که آقای خوانده باید مقدمات تعهد خود را از جهت تفکیک آپارتمان به سامان برساند...»
@iradaat
https://eitaa.com/iradaat
در پاسخ به سؤال ۴۵، ضمن احترام به استاد دکتر خدابخشی که در پیام قبلی به آن استناد شد، از آن جهت که ضابطه معین و روشنی برای این تفکیک بیان نکردهاند، در برخی قسمتها با نظر ایشان مخالفم و نظر شخصی خودم را به طور خلاصه در دو اسلاید آوردهام.
استدلالها متعاقبا بیان خواهد شد.
همچنین نمونههای تحلیلی فراوانی در کتاب ایرادات مانع استماع دعوا آورده شده است که فهرست آنها ارائه خواهد شد.
@iradaat
https://eitaa.com/iradaat
هدایت شده از انتشارات قوه قضاییه
ایرادات مانع استماع دعوا در رویه قضایی وراهکارهای گذر از آن با تکیه بر اصل استماع دعوا
مؤلف: مهدی فقیهینژاد
انتشارات_قوه_قضاییه
چاپ ششم - مهر 1403
چاپ پنجم ویراست جدید اردیبهشت 1403
قطع رقعی - 464 صفحه
قیمت: 250 هزارتومان
#آرای_حاوی_استماع_دعوا
#دلات_قاعده_مقتضی_مانع_براصل_استماع_دعوا
#مفهوم_قاعده_مقتضی_و_مانع_سبب_و_شرط
#وجوب_مقدمه_واجب_بر_اصل_استماع_دعوا
#دلالت_ترمیم_تسهیل_دادرسی_بر_اصل_استماع_دعوا
#مانع_مصرح_قانونی_مبتنی_بر_استقراء_در_قوانین
#استماع_دعوا_ضمانت_اجرای_آن_شرایط_دعوا
#استماع_ناپذیری_دعوای_مالکیت
#دعوای_انتقال_مورد_اجاره_به_استناد_اسناد_عادی
#استماع_ناپذیری_دعوای_تصرف_عدوانی
#استماع_ناپذیری_دعوای_اعسار
#استماع_ناپذیری_اعتراض_به_عملیات_اجرایی
#استماع_ناپذیری_دعوای_مطالبه_حق
#استماع_دعوای_تنفیذ_وصیت_نامه
#استماع_ناپذیری_دعوای_طلاق
#استماع_ناپذیری_دعوای_جبران_خسارات_ناشی_اشتباه
#استماع_ناپذیری_دعوای_فسخ_معامله
#ابطال_سند_رسمی_مالکیت
#دعوای_تقسیم_ترکه
#دعوای_ابطال_معامله_به_قصد_فرار_از_پرداخت_دین
#دعوای_خلع_ید_الزام_به_تنظیم_سند_رسمی
#دعوای_تحویل_ملک_مبیع
#دعوای_اجراتالمثل_ملک
#طرح_دعوای_رفع_تصرف_عدوانی_رفع_مزاحمت
#استماع_دعوا_جهت_عدم_ابطال_تمبر_مالیاتی
#دعوای_طرح_شده_در_قالب_مدنی_کیفری
#اصول_ترمیم_تسهیل_دادرسی
شابک: 9786004802758
برای مشاهده فهرست و خرید کتاب سایت انتشارات را ببینید:
https://judpub.ir/101244
#انتشارات_قوه_قضاییه
#پژوهشگاه_قوه_قضاییه
کانال ایتا مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه:
https://eitaa.com/judpub
◍⃟🌼﷽◍⃟🌼
پاسخ جناب احمد بوریاباف، وکیل محترم دادگستری استان فارس:
🍀🍀🍀🍀🍀
بسمه تعالی و له الحمد
در خصوص استفهام شماره ۴۵ باید بین منشاء (عقد) و اثر منشاء (نتیجه) در فروض مختلف قائل به تفکیک شد.
بدین شرح که؛ در مواردی که منشاء، بصورت رقعه است، اعم از اینکه متداعیین در وقوع آن اختلاف داشته باشند یا خیر، توجهاً به اینکه، ظواهر حجت است، نیازی به طرح خواستهای مستقل تحت عنوان اثبات عقد منشاء نیست و محکمه مکلف است از باب مقدمه واجب، به آن رسیدگی و قلع ماده نزاع نماید. اما در مواردی که عقد منشاء ملفوظ میباشد و مدعیعلیه منکر وقوع آن است، به نظر می رسد، با لحاظ اصل عدم و با التفات به اینکه اجابت اثر (نتیجه) متوقف بر اثبات منشاء (عقد) میباشد، عدم استماع ترافع مرجح است.
والله العالم
پ.ن:
رقعه: مکتوب، نوشتهشده، تحریرشده
ملفوظ: به لفظ آمده، شفاهی، غیرمکتوب
#کانال_ایرادات_مانع_استماع_دعوا
https://eitaa.com/iradaat
@iradaat
https://t.me/iradaaat
یکی از نمونههای بحث موضوع سؤال ۴۵ لزوم یا عدم لزوم رسیدگی به دعوای اثبات مالکیت قبل از دعوای خلع ید است که در کتاب فوقالذکر مطرح شده و پاسخ آن در نشست قضایی نطنز ارائه شده است.
(البته در نشست قضایی به منبع اشاره نشده است)
@iradaat