Iranquality
🔺«مثلث طلایی تضمین کیفیت در فرآیندهای ویژه: مهار کیفیت قبل، حین و بعد از نقطه بیبازگشت»
▫️بخش سوم:
۵. نمونه اجرایی و عملیاتی: چکلیست فرآیند «جوشکاری» (Welding)
اقدامات تضمین کیفیت بر اساس استانداردهای ASME Sec IX، AWS D1.1 و ISO 3834 به شرح زیر است:
▪️گام اول: اقدامات قبل از فرآیند (Before Welding) — «مهار شرایط اولیه»
🔸صحهگذاری دستورالعمل جوشکاری (WPS & PQR):
🔸تدوین دستورالعمل جوشکاری (WPS) و اثبات آزمایشگاهی آن از طریق گزارش تایید دستورالعمل (PQR) با انجام تستهای کشش، خمش و ضربه روی نمونه کوپن.
🔸احراز صلاحیت جوشکار (Welder Performance Qualification - WPQ):
🔸جوشکار باید گواهینامه معتبر در پوزیشن، ضخامت و متریال مربوطه داشته باشد (دارای کد شناسایی و تاریخ معتبر تمدید ۶ ماهه).
🔸کنترل ماده پایه و مواد مصرفی (Base & Filler Metal):
🔸بررسی گواهینامههای سازنده (MTC) سیمجوش، الکترود و پودر جوشکاری؛ مطابقت با آنالیز شیمیایی و مشخصات فنی.
🔸پخت و نگهداری الکترودها:
🔸بررسی دمای کوره مادر (Oven) و اون دستی جوشکار (Quiver) جهت هیدروژنزدایی الکترودهای قلیایی (مانند E7018) برای جلوگیری از ترک هیدروژنی (Cold Cracking).
🔸بازرسی هندسه اتصال و آمادهسازی لبهها (Fit-up Inspection):
🔸چک کردن زاویه پخ (Bevel Angle)، فاصله ریشه (Root Gap)، اندازه پاشنه (Root Face) و تراز بودن عدم هممحوری (Mismatch/Hi-Lo).
🔸تمیزکاری سطح و پیشگرمایش (Preheat):
🔸زدودن هرگونه زنگ، چربی، رنگ و رطوبت تا فاصله ۵۰ میلیمتری لبهها، و اندازهگیری دمای پیشگرم با گچ حرارتی (Tempilstik) یا پیرومتر کالیبره.
گام دوم: اقدامات حین فرآیند (In-Process Welding) — «پایش متغیرهای ضروری»
پایش پارامترهای الکتریکی:
🔸اندازهگیری و ثبت آمپراژ، ولتاژ، سرعت حرکت دست یا تورچ (Travel Speed)، نوع قطبیت (DCEP/DCEN) و مطابقت لحظهای آن با محدوده مجاز WPS.
🔸کنترل و محاسبه حرارت ورودی (Heat Input Control):
🔸محاسبه میزان انرژی ورودی برای جلوگیری از افت چقرمگی و تخریب ناحیه متاثر از حرارت (HAZ)
کنترل دمای بینپاسی (Interpass Temperature):
اطمینان از اینکه دمای قطعه قبل از اجرای پاس بعدی از حد مجاز بالاتر نرود (برای حفظ ساختار دانه و خواص مکانیکی).
سربارهزدایی و بازرسی پاس ریشه (Root Pass):
سنگزنی و تمیزکاری کامل گل جوش (Slag) در هر پاس، بررسی پاس ریشه با ذرهبین یا مایع نافذ جهت اطمینان از عدم وجود ترک یا ذوب ناقص قبل از پر کردن پاسهای بعدی.
پایش گاز محافظ:
کنترل دبی جریان گاز (Flow Rate) و خلوص گاز محافظ (مثلاً آرگون ۹۹.۹۹٪ یا ترکیب با $CO_2$).
گام سوم: اقدامات بعد از فرآیند (After Welding) — «ارزیابی سلامت و تکمیل شناسنامه»
🔸بازرسی چشمی ۱۰۰ درصدی (Visual Testing - VT):
🔸بررسی عیوب ظاهری با گیجهای جوشکاری (Cam Gauge) شامل گرده اضافی، بریدگی کنار جوش (Undercut)، پر نشدن شیار، پاشش جرقه و تحدب/تقعر گرده جوش.
🔸عملیات حرارتی پس از جوشکاری (PWHT - Post Weld Heat Treatment):
🔸در صورت الزام استاندارد، انجام تنشزدایی حرارتی با پایش دقیق نمودار دما-زمان کوره یا المنتهای سرامیکی (نرخ حرارتدهی، دمای نگهداری و نرخ خنکسازی).
🔸آزمونهای غیرمخرب حجمی و سطحی (NDT):
🔸انجام رادیوگرافی (RT) یا التراسونیک (UT/PAUT) برای کشف عیوب درونساختاری، و تست ذرات مغناطیسی (MT) یا مایع نافذ (PT) برای عیوب سطحی مطابق درصد تعریفشده در ITP (طرح بازرسی و آزمون).
🔸تست کوپنهای شاهد (Production Test Coupons):
🔸در پروژههای حساس، آزمایش تخریب مکانیکی روی کوپن شاهد که همزمان با قطعه اصلی جوشکاری شده است.
🔸تکمیل مستندات، ردیابی و نقشه جوش (Weld Map):
🔸ثبت شماره جوشکار، شماره گزارش NDT و تاریخ اجرای جوش بر روی نقشه ساخت (Weld Map) جهت ایجاد قابلیت ردیابی کامل (Traceability).
جمعبندی مدیریتی برای مخاطبان کانال «ایران کیفیت»
«در فرآیندهای معمولی، ما محصول را اندازه میگیریم؛ اما در فرآیندهای ویژه، ما انضباط فرآیند را اندازهگیری میکنیم.»
🍀کانال ایران کیفیت🍀
پل های ارتباطی :
🟢 لینک کانال ایران کیفیت در بله
🟠 لینک کانال ایران کیفیت در ایتا
🟣 لینک کانال ایران کیفیت در روبیکا
🔴 لینک کانال ایران کیفیت در آپارات
🔵 لینک کانال ایران کیفیت در سروش
⚪️ لینک کانال ایران کیفیت در تلگرام
📱09123339762
📱09302604404
لطفا در ایتا مطلب را دنبال کنید
مشاهده در پیام رسان ایتا
⚜رازهای موفقیت ارزیابی سطح اهتمام به تعالی در جایزه ملی کیفیت ایران
✅در سطح اهتمام به تعالی شما در مورد محورهای زیر مورد ارزیابی قرار خواهید گرفت :
- محور تعهد و رهبری مدیریت
- محور آموزش و توسعه منابع انسانی (مرتبط با جایزه ملی کیفیت ایران )
- محور خودارزیابی
- محور مدیریت پروژه ها بهبود (شناسایی و تعریف پروژه های بهبود، و گزارش پیشرفت و عملیاتی بودن )
- و ....
💯سطحِ اهتمام در جایزه ملی کیفیت، تنها یک گواهینامه نیست؛ بلکه یک نقشهراه برای تثبیتِ فرهنگِ کیفیت و تعالی در سازمانِ شماست.
ارزیابی، فرصتی است برای دیدنِ نقاطِ کوری که در روزمرگیها نادیده گرفته میشوند.
🗺تعالی، یک مقصد نیست؛ یک سفر است یک جریانِ مستمر است.
🚀ما در کانال ایران کیفیت، همسفر شما خواهیم بود.
🎁هدیه ویژه ایران کیفیت به همراهان سطح *«اهتمام به تعالی»*
حضور در جایزه ملی کیفیت ایران، نیازمند دقت و آمادگی است.
برای تسهیل مسیر شما، «چکلیست پرسشنامه جایزه ملی کیفیت ایران» را به صورت رایگان در اختیار اعضای کانال قرار میدهیم.
نحوه دریافت هدیه:
1⃣ ابتدا عضو کانال ایران کیفیت در پیام رسان بله باشید.
2⃣ برای دریافت فایل، به آیدی @irannquality در بله پیام دهید و عبارت «دریافت چکلیست» را ارسال کنید.
لطفا در ایتا مطلب را دنبال کنید
مشاهده در پیام رسان ایتا
📢«راز بندهای ۸-۵-۴ و ۸-۵-۵ ایزو ۹۰۰۱؛ چگونه قطعه میلیاردی در مسیر جاده به ضایعات تبدیل شد؟»
▫️۸-۵-۴ محافظت و نگهداری (Preservation)
سازمان باید خروجیها را در حین تولید و ارائه خدمت، تا حدی که برای اطمینان از انطباق با الزامات ضروری است، محافظت و نگهداری نماید.
یادداشت: محافظت میتواند شامل شناسایی، جابهجایی و حملونقل داخلی، کنترل آلودگی، بستهبندی، انبارش، انتقال یا حملونقل خارجی، و حفاظت فیزیکی/محیطی باشد.
▫️۸-۵-۵ فعالیتهای پس از تحویل (Post-delivery activities)
سازمان باید الزامات مربوط به فعالیتهای پس از تحویلِ مرتبط با محصولات و خدمات را برآورده سازد.
در تعیین دامنه و گستره فعالیتهای پس از تحویل که مورد نیاز است، سازمان باید موارد زیر را در نظر بگیرد:
🔹(a): الزامات قانونی و مقرراتی؛
🔹(b): پیامدهای ناخواسته بالقوه مرتبط با محصولات و خدمات آن؛
🔹(c): ماهیت، کاربرد و طول عمرِ در نظر گرفتهشده برای محصولات و خدمات؛
🔹(d): الزامات مشتری؛
🔹(e): بازخورد مشتری.
📕یادداشت: فعالیتهای پس از تحویل میتواند شامل اقداماتی ذیل تعهدات گارانتی، تعهدات قراردادی مانند خدمات نگهداری و تعمیرات، و خدمات تکمیلی مانند بازیافت یا امحاء نهایی باشد.
🍀کانال ایران کیفیت🍀
پل های ارتباطی :
🟢 لینک کانال ایران کیفیت در بله
🟠 لینک کانال ایران کیفیت در ایتا
🟣 لینک کانال ایران کیفیت در روبیکا
🔴 لینک کانال ایران کیفیت در آپارات
🔵 لینک کانال ایرانکیفیت در سروش
⚪️ لینک کانال ایران کیفیت در تلگرام
📱09123339762
📱09302604404
Iranquality
❔ـAPQC PCF چیست و چرا برای طراحی فرآیندها مهم است؟
اگر دنبال یک مرجع استاندارد برای «طراحی، طبقهبندی و بهبود فرآیندهای سازمانی» هستید، چارچوب طبقهبندی فرآیندهای APQC (PCF) یکی از معتبرترین گزینههای جهانی است.
ـAPQC (مرکز بهرهوری و کیفیت آمریکا) این چارچوب را برای ایجاد «زبان مشترک فرآیندی» و امکان مقایسه و بهینهکاوی (Benchmarking) بین سازمانها ارائه کرده است.
📢فرآیندهای اصلی (سطح کلان) در APQC PCF:
1⃣ Develop Vision and Strategy
2⃣ Develop and Manage Products and Services
3⃣ Market and Sell Products and Services
4⃣ Deliver Physical Products
5⃣ Deliver Services
6⃣ Manage Customer Service
7⃣ Develop and Manage Human Capital
8⃣ Manage Information Technology (IT)
9⃣ Manage Financial Resources
🔟 Acquire, Construct, and Manage Assets
1⃣1⃣ Manage Enterprise Risk, Compliance, Remediation, and Resiliency
1⃣2⃣ Manage External Relationships
1⃣3⃣ Develop and Manage Business Capabilities
✏️چارچوب طبقهبندی فرآیندهای این مرکز (PCF) به سازمانها کمک میکند تا فرآیندهای خود را با یک زبان مشترک، ساختارمند و قابل مقایسه طراحی کنند.
⭐️ دو نکته مهم (که خیلی به درد فضای ایران میخوره):
➖1 مالی و اقتصادی فقط “پشتیبانی” نیست! (در مطالب قبلی خدمتون اشاره کردیم)
در APQC،«مدیریت منابع مالی» (Manage Financial Resources) جزو فرآیندهای اصلی سازمان حساب میشه. یعنی نگاه درست اینه که مالی فقط ثبت سند و پرداخت نیست؛ بخشی از موتور تصمیمگیری و سلامت کسبوکار است.
➖2 ازسال 2018 به بعد، مدیریت ریسک (ERM) شده کارِ اصلی سازمانها
ـ APQC یک فرایند اصلی مشخص دارد برای:
🔹ـManage Enterprise Risk, Compliance, Remediation, and Resiliency
🔹یعنی مدیریت ریسک سازمانی (ERM)، انطباق، اصلاح و تابآوری؛ چون سازمان امروز باید آمادهٔ شوکها، بحرانها و تغییرات سریع (تاب آوری) باشد.
🍀کانال ایران کیفیت🍀
پل های ارتباطی:
🟢 لینک کانال ایران کیفیت در بله
🟠 لینک کانال ایران کیفیت در ایتا
🟣 لینک کانال ایران کیفیت در روبیکا
🔴 لینک کانال ایران کیفیت در آپارات
🔵 لینک کانال ایران کیفیت در سروش
⚪️ لینک کانال ایران کیفیت در تلگرام
📱09123339762
📱09302604404
Iranquality
🩸قاتل خاموش کیفیت؛ وقتی یک تغییرِ یکثانیهای کارخانه را به آتش میکشد!
در ویرایش ۲۰۲۶، هماهنگی و یکپارچگی بند 8.5.6 (تغییرات در حین عملیات تولید و ارائه خدمت) با بند 6.3 (برنامهریزی تغییرات کلان) و بند 8.3.6 (تغییرات طراحی) بسیار پررنگتر شده است.
این تغییرات به دو صورت اتفاق میافتند که هر دو مشمول بند ۸-۵-۶ هستند:
▫️تغییرات برنامهریزیشده (Planned Changes): پروژههای بهبود، ارتقای خط، جایگزینی ماشینآلات قدیمی، یا تغییر طراحی بر اساس تقاضای مهندسی.
▫️تغییرات اضطراری / موقت (Emergency/Temporary Changes): خرابی ناگهانی ابزار، تمام شدن ناگهانی یک ماده اولیه در انبار و جایگزینی موقت آن، یا خرابی یک دستگاه و انتقال کار به دستگاه قدیمیتر (Deviations / Waivers).
▫️این تغییرات را بر اساس مدل جهانی 4M+E (یا 5M) به پنج دسته اصلی تقسیم میکنیم:
1⃣ تغییر در نیروی انسانی و مهارتها (Man)
• تغییرات پرسنلی که مستقیماً روی عملیات اثر دارند:
• جابجایی یا تعویض اپراتورهای کلیدی: مثلاً جایگزینی یک جوشکار دارای گواهینامه یا تکنسین آزمایشگاه با نیروی جدید بدون آزمون ارزیابی مهارت.
• تغییر چیدمان شیفتهای کاری: افزایش ساعات شیفت شب یا فشردهسازی نوبتهای کاری که ممکن است خطای انسانی را بالا ببرد.
2⃣ تغییر در ماشینآلات، تجهیزات، ابزار و نرمافزار (Machine & Software)
• هر تغییری در سختافزار، ابزارآلات یا کدهای کنترلی:
• تعویض قطعات یدکی غیرمعادل: جایگزینی یک بیرینگ، سنسور یا المنت کوره با برندی دیگر با مشخصات حرارتی/دینامیکی متفاوت.
• بهروزرسانی نرمافزارها و PLC: تغییر در کدها، فرمولاسیون سیستمهای اتوماسیون صنعتی (SCADA/PLC) یا پورتالهای ثبت سفارش خدماتی.
• تغییر ابزار برادهبرداری یا قالب: تعویض جنس اینسرت تراشکاری، هندسه مته یا سنبهماتریس قالب تزریق پلاستیک.
3⃣ تغییر در مواد اولیه و قطعات نیمهساخته (Material)
• تغییراتی که در زنجیره تأمین یا مشخصات مواد رخ میدهد:
• تغییر سورس/تأمینکننده مواد: خرید رزین، ورق فولادی یا روغن صنعتی از یک پتروشیمی یا نورد دیگر با گریدی مشابه ولی رفتار متالورژیکی متفاوت.
• تغییر در مشخصات فنی کمکی: تغییر چسب، حلال، شویندههای شستشوی سطوح یا گاز محافظ جوشکاری (مثلاً تغییر نسبت آرگون به CO2).
4⃣ تغییر در روشها، دستورالعملها و پارامترها (Method)
• تغییرات در فرآیند اجرا و تنظیمات عملیاتی:
• تغییر پارامترهای تنظیمی خط: افزایش سرعت نوار نقاله، بالا بردن دمای کوره، تغییر فشار پرس یا زمان پخت رنگ.
• تغییر توالی عملیات (Rerouting): ادغام دو مرحله ماشینکاری یا تغییر ترتیب ایستگاههای مونتاژ برای بالا بردن راندمان.
• اصلاح دستورالعملهای کاری: تغییر در روش بازرسی، عیبیابی یا تست هیدرواستاتیک قطعات.
5⃣ تغییر در شرایط محیطی (Environment)
• دگرگونی در بستر فیزیکی محل تولید یا خدمت:
• جابجایی فیزیکی خط: انتقال یک دستگاه حساس به کنار دستگاه پرس ضربهای (انتقال ارتعاش به سنسورها).
• تغییرات دما و رطوبت کارگاه: تغییرات فصلی یا نقص در چیلرهای اتاق تمیز (Clean Room) در صنایع دارویی، غذایی یا الکترونیک.
🍀کانال ایران کیفیت🍀
پل های ارتباطی :
🟢 لینک کانال ایران کیفیت در بله
🟠 لینک کانال ایران کیفیت در ایتا
🟣 لینک کانال ایران کیفیت در روبیکا
🔴 لینک کانال ایران کیفیت در آپارات
🔵 لینک کانال ایران کیفیت در سروش
⚪️ لینک کانال ایران کیفیت در تلگرام
📱09123339762
📱09302604404
Iranquality
❌خط قرمزِ کیفیت: چرا جمله “اِشکالی نداره” یعنی فاجعه!
▫️۸-۶ ترخیص محصولات و خدمات
سازمان باید ترتیبات از پیشبرنامهریزیشده را در مراحل مناسب اجرا کند تا بررسی شود که الزامات محصولات و خدمات برآورده شده است.
ترخیص محصولات و خدمات برای مشتری نباید انجام شود مگر اینکه ترتیبات برنامهریزیشده با موفقیت تکمیل شده باشند، مگر اینکه توسط مرجع مربوطه و در صورت لزوم توسط مشتری تایید شده باشد.
اطلاعات مدون باید به عنوان مدرکی از ترخیص محصولات و خدمات در دسترس باشد. اطلاعات مدون باید شامل موارد زیر باشد:
الف) شواهد انطباق با معیارهای پذیرش؛
ب) قابلیت ردیابی تا شخص یا اشخاصی که اجازه ترخیص را صادر کردهاند.
▫️۸-۷ کنترل خروجیهای نامنطبق
▫️۸-۷-۱ سازمان باید اطمینان حاصل کند که خروجیهایی که با الزامات انطباق ندارند، شناسایی شده و برای جلوگیری از استفاده یا تحویل ناخواسته آنها کنترل میشوند.
سازمان باید اقدامات مناسبی را بر اساس ماهیت عدمانطباق و تاثیر آن بر انطباق محصولات و خدمات انجام دهد. این شامل عدمانطباقهای شناساییشده پس از تحویل محصولات یا در طول یا پس از ارائه خدمات نیز میشود.
سازمان باید با خروجیهای نامنطبق به یک یا چند روش زیر برخورد کند:
الف) اصلاح (تصحیح)؛
ب) تفکیک، جداسازی، بازگرداندن یا تعلیق ارائه محصولات و خدمات؛
ج) اطلاعرسانی به مشتری؛
د) اخذ مجوز برای پذیرش تحت ارفاق (امتیاز).
هنگامی که خروجیهای نامنطبق اصلاح میشوند، سازمان باید انطباق با الزامات را مجدداً تأیید کند.
▫️۸-۷-۲ اطلاعات مدون باید به عنوان شواهدی از موارد زیر در دسترس باشد:
الف) ماهیت عدمانطباق؛
ب) اقدامات انجامشده؛
ج) هرگونه ارفاق یا امتیاز اخذ شده؛
د) مرجع تصمیمگیرنده در خصوص اقدامِ مربوط به عدمانطباق.
🍀کانال ایران کیفیت🍀
پل های ارتباطی :
🟢 لینک کانال ایران کیفیت در بله
🟠 لینک کانال ایران کیفیت در ایتا
🟣 لینک کانال ایران کیفیت در روبیکا
🔴 لینک کانال ایران کیفیت در آپارات
🔵 لینک کانال ایران کیفیت در سروش
⚪️ لینک کانال ایران کیفیت در تلگرام
📱09123339762
📱09302604404
⚜انواع تستهای کیفیت (بخش اول)
🖊تستها و آزمونهای کیفیت، قلب تپنده مدیریت کیفیت و بازرسی هستند. برای اینکه محصولی نهایی، بینقص و قابل اعتماد به دست مشتری برسد، باید از فیلترهای مختلفی بگذرد.
در ادامه، انواع تستهای کیفیت را به ترتیب منطقی (از سادهترین و ابتداییترین تست تا پیشرفتهترین آنها) و سپس مفهوم نمونهبرداری و استاندارد آن را به زبان ساده و با مثالهای کاربردی بررسی میکنیم.
🔸بخش اول: انواع تستهای کیفیت (به ترتیب فرایند بازرسی)
منطق ترتیب تستها معمولاً بر اساس سادگی، هزینه و زمان است؛ یعنی ابتدا با تستهای سریع و کمهزینه شروع میکنیم و در صورت قبولی، سراغ تستهای پیچیدهتر و تخریبی میرویم.
1⃣ تستهای ظاهری و ابعادی (Visual & Dimensional)
│
▼
2⃣ تستهای عملکردی (Functional Tests)
│
▼
3⃣ تستهای غیرتخریبی (NDT)
│
▼
4⃣ تستهای مکانیکی و خواص ماده (Mechanical & Material Tests)
│
▼
5⃣ تستهای محیطی و شرایط سخت (Environmental Tests)
│
▼
6⃣ تستهای طول عمر و دوام (Reliability & Life Tests)
🍀کانال ایران کیفیت🍀
پل های ارتباطی :
🟢 لینک کانال ایران کیفیت در بله
🟠 لینک کانال ایران کیفیت در ایتا
🟣 لینک کانال ایران کیفیت در روبیکا
🔴 لینک کانال ایران کیفیت در آپارات
🔵 لینک کانال ایران کیفیت در سروش
⚪️ لینک کانال ایران کیفیت در تلگرام
📱09123339762
📱09302604404