✅ حرکت در اندیشه ابونصر فارابی 🔵 ابونصر فارابی، ملقب به معلم ثانی، حرکت را در فن سماع طبیعی، و در ضمن مسائل علم، بحث می‌کند. او در تعریف حرکت قائل به حد تام نیست. زیرا حرکت در مقولات مختلف جریان دارد، لذا در تعریف آن می گوید: حرکت خروج شی از قوه به فعل، به طور مطلق است اعم از تدریجی یا دفعی. او در کتاب مسائل متفرقه تدریج را در تعریف حرکت اخذ نمی کند. ولکن در تعریف حرکت گفته شد، خروج شی از قوه به فعل. او حرکت را در مقولات کم، کیف، أین، وضع معتبر دانسته و لذا آن را به عنوان جنس به انواعش و یا اسم مشترک نمی داند. فارابی حرکت را از اسما مشترک ندانست چون اسما مشترک بر یک قسم از معانی که بیشتر از یک قسم استحقاق دارد، گفته نمی شود و بر تقدم و تأخر نیز اطلاق نمی شود. 🔵 از نظر فارابی حرکت اسم مشترک برای معانی و جنس برای ما تحتش نیست. چون حرکت بر مقولات حمل می شود و مقولات متباین بالذات اند، لذا نمی تواند جنس برای آنها باشد. از نظر او حرکت در اجسام طبیعی و افلاک جریان دارد و موضوع علم طبیعی را جسم متحرک و ساکن می داند و در مقولات وضع، مکان، کم، کیف حرکت را معتبر دانسته، ولی حرکت در جوهر را به روشنی رد می کند و درباره آن می نویسد: فلک و آسمان حرکت وضعی دارند اما اجرام عنصری مادی دارای حرکت مکانی، کمی، کیفی اند که اصناف چهارگانه حرکت هستند اما حرکت در جوهر واقع نمی شود. 🔵 فارابی حرکت را منحصر در عالم ماده دانسته و چون بر مقولات مختلف حمل می شود، جنس برای آنها نیست، لذا نمی توان تعریف حدی از آن ارائه نمود. او حرکت را به فعلیت رساندن قوه به طور مطلق معنا می کند و در بعضی از آثارش قید « تدریج» وجود ندارد.او حرکت افلاک را صرفاً وضعی دانسته، اما حرکت در عناصر مادی را در مقولات کم، کیف، وضع، أین، منحصر نمود و برخلاف ملاصدرا، قائل به حرکت جوهری نیست. منبع: کتاب، حرکت و پیامدهای الهیاتی در فلسفه صدرالمتالهین و آلفرد نورث وایتهد ( نوشته دکتر علی ناییجی با مقدمه دکتر علی الله بداشتی) #فارابی #حرکت _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ معرفی کتاب: فلسفه و فیزیک (با ارائه شهید محسن فخری زاده ) 🔵 سلسله نشستهای "فلسفه و فیزیک" با پیشنهاد دکتر شهید فخری زاده، با مشارکت جمعی از فیزیکدانان و اساتید فلسفه و فلسفه علم و به اهتمام حجت الاسلام خسروپناه طی سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶ در پانزده جلسه برگزار شده است. 🔵 کتاب حاضر تحریر و تنظیم این گفتگوها در قالب شش گفتار است. این کتاب اولین بار در اولین سالگرد دانشمند حکیم شهید فخری زاده (آذر ۱۴۰۰) به عنوان یادنامه به اهتمام دانشگاه آزاد اسلامی منتشر گردید. _ـ_ــ_ـ_ـ_ #معرفی_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ علم و متافیزیک 🔘 مقدمه (بخش دوم) 🔵 گروهی هم هستند که به فلسفه بیشتر به مثابه یک دیسیپلین دانشگاهی نگاه می کنند که شامل برنامه درسی مشخص و کتاب های مشخص از آن فیلسوفانی در مکاتب مختلف فلسفی است که باید در یک یا چند ترم تحصیلی یا رساله ها و پایان نامه ها مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد. اما این رویکرد نیز محدود کننده است و ممکن است سنت ها و دیدگاههای ارزشمند دیگر فلسفی را نادیده بگیرد. برخی توصیف ها نیز به فلسفه به مثابه تاریخ اندیشه ها می نگرند، آنطور که مثلاً در کتابی مانند تاریخ فلسفه غرب راسل روایتی از آن و حول محور شخصیت های تاریخی عرضه می شود. 🔵 این رویکرد نیز هر چند آموزنده است و می تواند تا حدی در درک مباحث فلسفی در متن و زمینه تاریخی آن موثر باشد، اما گاهی هم ممکن است یک روایت خطی را تحمیل کند و از پیچیدگی و تنوع بحث های غفلت کند. برخی توصیف ها از فلسفه هم مانند تعریف فلسفه « عشق به حکمت»، به نوعی حالت ترغیبی و اقناعی دارد که هر چند ممکن است جذاب به نظر برسد اما ممکن است منجر به سوتفاهم هایی بالقوه نیز شود و نمی تواند جنبه های تحلیلی و انتقادی دقیق آن را در برگیرد. فی الواقع چنین رویکردی کاربردهای عملی آن در اخلاق،سیاست و سایر حوزه ها را نادیده می گیرد. 🔵 باری با تشخیص این محدودیت ها، به نظر می رسد نیازمند یک تلقی از فلسفه هستیم که تنوع و پیچیدگی آن را در نظر بگیرد. چنین توصیفی باید بتواند چندین شرط کلیدی را برآورده کند.اول اینکه نباید آن را صرفاً به یک تمرین زبانی فرو بکاهد، یا مدعی آن باشد که اهمیت فلسفه را عرضه می‌کند. بلکه باید تنوع تلاش های فلسفی را شامل شود، از جمله باید فلسفه دانشگاهی را نیز در برگیرد، ارزش آموزشی داشته باشد و تاریخ فلسفه را نیز محترم بشمارد، بدون اینکه در آن محدود شود. منبع: کتاب، علم و متافیزیک (نوشته علیرضا منصوری) 👈 بخش قبلی #فلسفه_علم #علم #متافیزیک _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ معرفی کتاب: نظریه میل ابن سینا و تاثیر آن بر نظریه بوریدان 🔵 از مفاهیم اساسی در تاریخ علم، مسئله "میل" (ایمپتوس) است که از ارسطو آغاز شده و تا ابن سینا ادامه یافته، و سپس در قرون میانه به لاتینی ترجمه و به مغرب زمین انتقال یافته است. مسئله حرکت پرتابه، مشکل اساسی دینامیک بوده که ارسطو و شارحانش و نیز افلاطون راه حل هایی برایش ارائه داده اند، و سپس توسط فیلوپونس (یحیی نحوی) و ابن باجه مورد نقد قرار گرفته است. در این میان ابن سینا در "سماع طبیعی" از کتاب "شفا" به خصوص،و در دیگر آثار فلسفه طبیعی خود به حل این مسئله همت گماشته و به تدریج مفهوم "میل" در آثارش توسعه و تعمیق می یابد. 🔵 در کتاب حاضر سعی کرده ام با مراجعه مستقیم به آثار ابن سینا و موشکافی در فلسفه طبیعی وی روایت دقیق و موجهی از مفهوم و نظریه میل ابن سینا ارائه داده شود و سپس تأثیر آن را بر نظریه و مفهوم ایمپتوس جان بوریدان، فیلسوف و دانشمند قرن چهاردهم میلادی بررسی شود. 🔵 مفهوم میل یا ایمپتوس پایه مفهوم ماند یا اینرسی در فیزیک کلاسیک جدید است و این رساله از این حیث که سهم فیلسوفان طبیعی مسلمان را در شکل گیری و انتقال این مفهوم به مغرب زمین نشان داده و سیر تکوین آن را تبیین نموده حائز اهمیت بوده و نمونه خوبی برای مطالعات تاریخ علم و فلسفه طبیعی است. ✍️ نویسنده: عباس طارمی لینک کتاب _ـ_ــ_ـ_ـ_ #معرفی_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ معرفی مقاله: خاستگاه شمایل‌‌نگاری صورت فلکی برساوش در رسالۀ صور الکواکب عبدالرحمن صوفی (مطالعۀ موردی نسخۀ ۱۴۴ کتابخانۀ بادلیان آکسفورد) 🔵 کتاب صور الکواکب نوشتۀ عبدالرحمن صوفی یکی از مهم‌ترین رساله‌های علم نجوم دورۀ اسلامی است که در ادوار مختلف بارها توسط دانشمندان و علاقه‌مندان نسخه‌برداری و تصویرسازی شده است. صور الکواکب نقش مؤثری در تاریخ علم نجوم داشته است و به شیوۀ بخش ستارگان ثابت کتاب مجسطی بطلمیوس، شامل فهرست گسترده‌ای از ستارگان به صورت جدول‌های دقیق برای ۴۸ صورت فلکی است. 🔵 کهن‌ترین نسخۀ به جامانده از این رساله با تاریخ سال 400 هجری، به شمارۀ ۱۴۴ در کتابخانۀ بادلیان آکسفورد نگهداری می‌شود و هدف این مقاله، بررسی معیارهای تصویرسازی صورت فلکی برساوش در این نسخه است. در این نوشتار تشابهات و اختلاف‌های تصویر صورت فلکی برساوش در نسخۀ مذکور با تصاویر کلاسیک یونانی و غربی مطابقت داده می‌شود تا پاسخی برای این پرسش بیابد که صوفی برای تصاویر صور فلکی از چه منابعی بهره برده است. 🔵 یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که تصویرسازی علمی جایگاه ستارگان در صورت فلکی برساوش بر اساس توصیفات جایگاه ستارگان صورت فلکی پرسئوس در مجسطی بطلمیوس بوده، اما از آنجا که صوفی مختصات ستارگان را دوباره رصد کرده بود، اختلافاتی با جدول مجسطی دارد. ✍️ نویسندگان: مهنوش غفوریان، یعقوب آژند، حسن بلخاری _ـ_ــ_ـ_ـ_ #معرفی_مقاله 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ چهارمین کنفرانس بین المللی حقوق، علوم سیاسی، فلسفه و مطالعات اسلامی 🔵 چهارمین دوره این رویداد علمی با هدف ارائه و تبادل تازه ترین یافته ها و دستاوردهای پژوهشی در حوزه های حقوق، علوم سیاسی، فلسفه و مطالعات اسلامی برگزار می شود. استادان، پژوهشگران، دانشجویان، حقوقدانان و متخصصان حوزه های علوم انسانی می توانند مقالات علمی و پژوهشی خود را از 1 تیر 1405 برای بررسی و داوری ارسال کنند. نتیجه داوری مقالات نیز در مدت 1 تا 2 روز کاری اعلام خواهد شد. 🔷 تاریخ برگزاری: ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ تاریخ میلادی: 2026-09-15 🔶 مهلت ارسال اصل مقاله: ۱۴۰۵/۶/۲۲ 🔘 سازمان علمی برگزار کننده همایش: موسسه آموزش عالی مازیار برگزار کننده: دبیرخانه دائمی همایش‌های علمی ژرف اندیشان رستاک شهر همایش: شهر تهران استان همایش: استان تهران لینک خبر _ـ_ــ_ـ_ـ_ #خبر 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ آیا بیگ بنگ بطور علمی اثبات شده است؟ 🔵 آیا به طور علمی اثبات شده است که بیگ بنگ آغاز جهان است؟ این کاملاً بستگی دارد که منظور شما از واژه اثبات چیست ؟ اگر منظور شما نوعی اثبات ریاضی یا قطعی باشد مطمئنا پاسخ منفی است، اما توجه داشته باشید که ماهیت علم اینگونه است. شان کارول، کیهان شناس معاصر آن را به خوبی بیان می‌کند. او می گوید کار علم اثبات چیزها نیست، آنچه که علم انجام می دهد ارائه مدل های توصیفی برای پدیده هاست که بر اساس قدرت توصیفی آنها ،گستردکی توضیح آنها، باور پذیری و نتیجه بخشی آنها در پیش بینی هایی که انجام می دهند مورد ارزیابی قرار می گیرند و به نظر من،با توجه به شواهد موجود نظریه بیگ بنگ موفق ترین مدلی است که امروزه وجود دارد.. 👤 ویلیام کریگ _ـ_ــ_ـ_ـ_ #مصاحبه 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ تاریخ علم ( استیون واینبرگ) 🔘 بخش سوم 🔵 از آنجا که کوپرنیک به مدارهای دایره ای پای بندی داشت، او نیز ایده ی دوایر مسیر را حفظ کرد. تا اینکه در نخستین سال های قرن هفدهم، یوهانس کپلر سرانجام توضیح داد هیپارخوس و بطلمیوس چه چیزی را به دوایر مسیر نسبت می دادند. مدار زمین به گرد خورشید، دایره نیست بلکه بیضی است، خورشید نه در مرکز بلکه در یکی از کانون‌های این بیضی جای دارد، سرعت دوران زمین ثابت نیست و آنگاه که به خورشید نزدیک می شود سریع و آنگاه که از خورشید دور می شود کند حرکت می‌کند. 🔵 از بابت سودمندی هایی که شرح داده ام، خورشید محدودیت های خود را دارد. البته از خورشید تنها در طول روز است که می توان استفاده کرد و زمان و جهت را گفت و پیش از کشف گنومن، حرکت سالانه ی خورشید تنها تقریبی از وقت سال را به دست می داد. از مدارکی که از دوران باستان داریم، برای برطرف ساختن این نارسایی های خورشید، از ستارگان استفاده می شد. هومر از کاربرد ستارگان در شب، به عنوان قطب نما، آگاه بود. در کتاب اودیسه، کالیسپو به اودیوس راهنمایی می‌کند که چگونه از جزیره او به سوی شرق پارو بزند تا به ایتاک برسد: از او می‌خواهد در طول مسیر چنان پارو بزند که صورت فلکی خرس همواره در سمت چپ اش باشد. البته منظور از خرس همان دب اکبر است و آن صورت فلکی ای است در نزدیکی قطب شمال آسمان که در عرض جغرافیایی مدیترانه‌ای هرگز غروب نمی‌کند (یا، به قول هومر، هرگز در اقیانوس حمام نمی کند). اودیوس که شمال در سمت راست اش واقع بود به سوی خانه اش در شرق پارو می زند. 🔵 از ستارگان به منظور تقویم میز استفاده می شد. مصریان باستان طغیان رود نیل را از بالا آمدن ستاره سیروس می دانستند. در حدود ۷۰۰ سال قبل از میلاد، شاعری به نام هسیود در کتاب کارها و روزها به کشاورزان توصیه می‌کند تا زمین را هنگام غروب کیهانی خوشه ی پروین شخم بزنند، یعنی روزی از سال که در آن خوشه ستاره ای پروین برای نخستین بار قبل از طلوع آفتاب، غروب می‌کند. 📚 منبع: کتاب افکار سوم، نوشته استیون واینبرگ 👈 بخش قبلی #استیون_واینبرگ #تاریخ_علم _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ معرفی مقاله: جایگاه علوم انسانی در جامعه دانش‌محور امروز 🔵 در چهار دهه گذشته، علوم انسانی در فضای دانشگاهی دستخوش کاهش تدریجی منزلت و ارزش شده است؛ پدیده‌ای که نخستین نمودهای آن به ایالات متحده و بریتانیا بازمی‌گردد.نشانه‌های متعددی وجود دارد که حاکی از آن است که دانشگاه به‌طور کلی اهمیت کمتری برای این حوزه‌ها قائل شده است.شایان ذکر است که این تبعیض علیه مدارک تحصیلی علوم انسانی ماهیتی غیرمستقیم دارد؛ چرا که در واقع، عمدتاً ناشی از ترویج نظام‌مند سایر رشته‌ها است.با این حال، چنین پدیده‌ای در مقایسه با سایر حوزه‌ها، منجر به کاهش قابل‌توجه درصد دانش‌آموختگان علوم انسانی شده است. 🔵 در برخی کشورها، حتی می‌توان کاهشی را در رابطه با تعداد مطلق آنها، به ویژه در مورد مدارک دکترا، مشاهده کرد.این مقاله نمونه‌هایی از دستورالعمل‌های سیاسی بین‌المللی ارائه شده توسط OECD و بانک جهانی را که در این کاهش ارزش نقش داشته‌اند، روشن می‌کند. این مطلب ضمن ارزیابی مزایا و ارزشِ تحصیل در رشته‌های علوم انسانی، به بررسی پیامدهای کاهش منابع در گروه‌های آموزشی این حوزه می‌پردازد. این استدلال مطرح می‌شود که جامعه‌ای که فرض بر آن است آرمان‌وار بر پایه دانش بنا شده، باید نسبت به رشته‌های گوناگون و منحصربه‌فردی که آن را شکل می‌دهند، پذیرا و گشوده باشد و برای هر یک از این حوزه‌ها، ارزشی عادلانه و بی‌طرفانه قائل شود. ✍️ نویسنده: Rosário Couto Costa _ـ_ــ_ـ_ـ_ #معرفی_مقاله 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ بی نهایت 🔵 هرچند عدد و طول در اصول غالبا جدا نگاه داشته می‌شوند، فرآیندی هست که اقلیدس بر هر دو اعمال می‌کند–الگوریتم اقلیدسی، که روی یک جفت با 'تفریق مکرّر کوچکتر از بزرگتر' عمل می‌کند. وقتی روی یک جفت از اعداد صحیح مثبت به کار رود، این الگوریتم پایان می‌پذیرد زیرا اعداد صحیح مثبت نمی‌توانند برای همیشه کاهش یابند. 🔵 اما وقتی بر یک جفت طول با نسبت ناگویا اعمال شود، این الگوریتم پایان نمی‌پذیرد. در واقع، اقلیدس عدم پایان الگوریتمش را به عنوان معیاری برای ناگویایی به کار می‌گیرد، به این ترتیب بی‌نهایت را وارد بحث ناگویایی می‌کند. نظریه‌ی خالی از عددِ مساحت، که توسط اقلیدس برای اثبات قضیه‌ی اقلیدس استفاده شد، به‌خوبی برای مساحت چندضلعی‌ها کار می‌کند. 🔵 اما رویکردی مشابه به حجم برای حتی چندوجهی‌های ساده چون چهاروجهی شکست می‌خورد. وی توانست حجم چهاروجهی را با تجزیه‌ی آن به منشورهای بی‌نهایت زیاد بیابد، به این ترتیب بی‌نهایت را به نظریه‌ی حجم می‌آورد. نظریه‌ی یونانی مساحت همچنین با نواحی منحنی، که به روشنی نمی‌توانند به تعداد به‌طور متناهی زیادی چندضلعی تجزیه شوند، مشکل داشت. با این حال، ارشمیدس توانست مساحت یک قطعه‌ی سهموی را با تجزیه‌ی آن به مثلث‌های بی‌نهایت زیاد بیابد. با وجود این، یونانیان با درنظرگرفتن مجموع متناهی دلخواه به‌جای مجموع بی‌نهایت در پی 'پرهیز از بی‌نهایت' بودند... ✍️ دکتر مرتضی متولی (محقق و پژوهشگر موسسه معنا) 👈 یادداشت قبلی #یادداشت_پنجم _ــ_ #یادداشت 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ حرکت در اندیشه شیخ شهاب الدین سهروردی 🔵 سهروردی، نیز حرکت را در بخش طبیعیات، مورد بحث قرار داد. ابتدا در تعریف حرکت می نویسد: حرکت هیئتی که تصور ثبات در آن نتوان کرد. با قید هیئت، جوهر را از تعریف خارج نمود. با قید «تصور ثبات» کم و کیف و اضافه را از دایره تعریف طرد نمود. او درباب زمان نیز می گوید: زیرا به اعتبار حرکت که مظروف آن است، ثبات آن متصور نیست‌، نه بالذات و حال آنکه، آنچه بالذات متصور الثبات نیست حرکت است. 🔵 سهروردی، برخلاف بعضی از حکما، موجودات ممکن را به جوهر و کم و وکیف، اضافه، حرکت تقسیم می کند و حرکت را مقوله مستقلی به حساب می آورد و آن را در مقولاتی بحث می‌کند. او حرکت را در اجسامی که قائم به ذات و از هیولی و صورت تشکیل شده اند، می پذیرند، لذا جسم را غیر از امتداد، چیز دیگری نمی داند. او حرکت یومیه را روشن ترین حرکات دانست و وجود آن را امری بدیهی می داند و در این باره می نویسد: برای آنکه زمان، عبارت از مقدار حرکت در هنگامی که مقدار متقدم و متأخر آن دو عقل جمع گردند و ضبط آن به حرکت یومیه بود، زیرا حرکت یومیه ظاهری ترین حرکات بود. 🔵 دلیل بر مدعای او آن است که متقدم و متأخر، در عقل جمع می شوند. وقتی به آن توجه شود در می یابیم که زمان مقدار حرکت است. او حرکت افلاک را امری واقعی و مستمر و مداوم و پایان ناپذیر دانست. اما حرکات زیر افلاک را محدود و متناهی دانست که منبعث از انوار مجرده است و حرکات در عالم طبیعت را به حرکات طبعی و قسری و ارادی، تقسیم می کند. حرکات، جمادات را، قسری و حرکات افلاک را امری ارادی می داند. در تحلیل حرکات موجودات طبیعی مانند حرکت سنگ و رشد و نمو موجودات، می نویسد: علت اصلی حرکات و حرارت ها در این عالم انوارند، و هر یک از حرکات و حرارت مظهر نور بوده اند. نه علت آن، بلکه محل و قابل را مستعد می کنند تا از ناحیه نور قاهر که بالذات وجود خود را بر قوابل مستعد بود به اندازه استعدادی که یافته و شایسته آنها است نوری در آنها حاصل می شود. 🔵 نور سبب پیدایش حرکت و حرارت است که بدان تحصل می بخشد. سهروردی حرکت را امری غیر ثابت تعریف می‌کند و وجود آن را در طبیعت و افلاک، امری واقعی می داند، آن را مقدار زمان تحلیل می‌کند. او حرکت افلاک را امری مستدیر و مداوم، ولی حرکات طبیعت را مستقیم و محدود و متناهی می داند که از نورالانور به وجود می آید. منبع: کتاب، حرکت و پیامدهای الهیاتی در فلسفه صدرالمتالهین و آلفرد نورث وایتهد ( نوشته دکتر علی ناییجی با مقدمه دکتر علی الله بداشتی) #سهروردی #حرکت _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ اثر زنو کوانتومی 🔵 یکی از بنیادی‌ترین ویژگی‌های مکانیک کوانتومی، نقش ویژه اندازه‌گیری در تحول سامانه‌های کوانتومی است. برخلاف مکانیک کلاسیک که در آن مشاهده یک سامانه، در حالت ایده‌آل، تأثیری بر دینامیک آن ندارد، در مکانیک کوانتومی عمل اندازه‌گیری خود بخشی از فرآیند فیزیکی محسوب می‌شود و می‌تواند تحول سامانه را تغییر دهد. 🔵 یکی از شگفت ‌انگیزترین پیامدهای این ویژگی، اثر زنو کوانتومی است. این اثر بیان می‌کند که اگر یک سامانه کوانتومی به دفعات بسیار زیاد و در بازه‌های زمانی کوتاه اندازه‌گیری شود تا مشخص گردد که آیا هنوز در حالت اولیه قرار دارد یا خیر، احتمال خروج آن از حالت اولیه به‌ شدت کاهش می‌یابد و در حد ایده‌آل می‌تواند تقریباً متوقف شود. 🔵 به بیان شهودی، اندازه‌گیری‌های مکرر مانع از تکامل طبیعی سامانه می‌شوند؛ از این ‌رو این پدیده گاهی با عبارت مشهور "دیگی که مرتب به آن نگاه شود، هرگز نمی‌جوشد" توصیف می‌شود. البته این تشبیه صرفاً جنبه شهودی دارد و نباید آن را به معنای مشاهده معمولی در فیزیک کلاسیک تلقی کرد ✍️ نویسنده: دکتر مهدی عتیق (محقق و پژوهشگر موسسه معنا) 👈 یادداشت قبلی #مکانیک_کوانتومی #اثر_زنو #یادداشت_سوم _ـ_ــ_ـ_ـ_ #یادداشت 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute