💠 نقد ادبی_شهودی ( ذوقی )
• در دوره اسلامیین، چهار تن از شعرا پیش ربیعه بن حذار می روند تا بگوید بهترینشان کدام است، چنین نقدی کرد:
تو ای زبرقان بن بدر! شعرت به گوشتی نیم پخته مانَد! نه چنانی که بتوان خورد و نه چندان خام که بتوان فروگذاشت.
ای عمرو بن اهتم! شعرت به سرمه می ماند! چشم را خنک کند و طراوت بخشد، لکن چون زیاده بنگری چشم را ببازد!
ای مُخَبّل السعدی! شعرت زین دو فروتر و از بسیارانی فراتر است.
و اما تو ای عبده بن طبیب! شعرت به مشکی می ماند که درزهایش بسته بودی که آب بیرون نتراود.
🔰 تاریخ النقد الادبی عند العرب | ص ۱۳
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
💠 ارزش کلمه | مجید نفیسی
• در نظر شاعر یا داستاننویس، کلمات اعتباری کمتر از اشیاء ندارند و به همین جهت دارای «ارزش طبیعی» هستند. قصد آنها از چیدن شعر یا داستان،استعمال کلمات نیست، وجود خود کلمات است.
[ آن عینک برای چشمِ ضعیف استعمال میشود و آن صندلی برای نشستن.]
اما ادبیات صورتی انسانی دارد. استبداد است اگر یک انسان همچون عینک و صندلی به کار گرفته شود، و ادبیات مانند بشر همیشه وقتی که استعمال شده است و موجودیت آن -موجودیتی در کنار موجودیتهای دیگر- نادیده گرفته شده، یله رفته است.
🔰شعر بهعنوان یک ساخت | مجید نفیسی
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
💠 #تنقیح (بازنگری)
• آلن اکرت در مقاله ی فهرستی از اشکالات، به نوعی از تنقیح اشاره می کند که من پیشترها از مرحوم حسینی راوش شنیده بودم و در شعر بهره جستم:
[ پنجاه کلمه نخست داستان خود را روی یک ورق کاغذ سفید بنویسید و روز بعد نگاهی سریع به آن بیندازید. به همان طریق که خواننده ضمن ورق زدن مجله این کار را میکند. اگر کلمات شما را به خود جلب نمیکند و فقط باعث تأسف میشوند، چیز بیشتری در آن وجود ندارد و بهتر است فورا آن را عوض کنید. شاید تعداد خوانندگان بالقوّهای که طی پنجاه کلمه نخست داستان از دست میروند، بیشتر از هر قسمت دیگر داستان باشد.]
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
💠 #مضمون
• خودمان را کشتیم که بگوییم مضمون اصلا آفرینش اثر نیست! دکتر خرمشاهی آفرینش اثر را محال میداند!
مضمون، آوردن تصویر جدید نیست!
مضمون فرم است! فرم!
برای رسیدن به فرم، باید زبان شناسی دانست، هلیدی و رقیه حسن و چامسکی و امثالهم را خواند، ساختار بلد بود، اقوال همه را بررسی کرد و....
جز مستشرقین که بحمدلله اسمشان فقط بر حجم مقالات افزوده، باید مکاتب را شناخت. باید این را دانست که مضمون در هندی به علّت تضعیف زبان، سه ساحت پیدا کرده...
[ ولی من بعد از پنج سال یک پیشنهاد بهتر دارم! ]
قرآن بخوانیم!
قرآن همه ی فرم است!
چیزی که امیرالمومنین علیه السلام به پدر فرزدق گفت: به او قرآن بیاموز!
اگر بگویند در باب زیبایی شناسی لفظی قرآن پنج دقیقه صحبت کن، یاد نداریم!
مگر مروی نیست که ظاهرهُ أنیق؟
همه چیز در قرآن است.
و مسئلۀ مهم امروز یعنی فرم، خاستگاهی جز قرآن ندارد!
اولین نگاه فرمیک به آیه، بررسی ساختار آن از حیث اطناب و ایجاز است.
بعد لایه هایی مثل موسیقی، تامّلات زبانی، شکل نوشتاری، تناسبات، معانی و بیان، مخاطب شناسی و بعد از آن موتیف، سیر روایی و...
فرم تا جایی دقّت دارد که آلبوغبیش در مقاله فرم حافظ، به غزل شاه شمشاد قدان از منظر نوشتاری پرداخته است. مثلا گ و ک در مصرع دوم و یا نوع ردیف که گویی نون آن هم در تقابل با شاه می افتد.
✍️ مسعود یوسف پور
👈 «مَدرَس هشت» پایگاه شعر ولایی
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
💠 شرحی بر یک بیت حافظ | احمد مدنی
قدح مگیر چو حافظ مگر به نالهٔ چنگ
که بستهاند بر ابریشمِ طرب دلِ شاد
• در قدیم سیمها یا تارهای سازهای زهی را با ابریشم میساختهاند. از «ابریشم» خودِ ساز زهی را نیز مراد میکردهاند، و حتی به اجرتی که به رامشگران میپرداختهاند نیز «ابریشمبها» میگفتهاند. همچنین، در طب قدیم، چنانکه ابنسینا نیز در کتاب قانون اشاره میکند، ابریشم را مقوی و مفرحِ قلب میدانستند. در اینجا بعید نیست که مراد حافظ از دلهای شادی که بر ابریشم طرب میبستهاند، گرههایی باشد که در چنگ، در انتهای رشتههای ابریشم میزدهاند..و چون زخمه بر تار ابریشمین میخورده، این دلها یا گرهها همچون دل انسان از خرمی به لرزه درمیآمدهاست؛ بنابراین، حافظ با ظرافت و ایهام به کاربرد طبیِ ابریشم و همچنین بهنوعی به موسیقیدرمانی نیز اشاره کردهاست.
🔰 طبیبانههای حافظ | احمد مدنی
انتشارات دانشگاه علوم پزشکی شیراز، چاپ اول، ۱۳۷۹، ص ۱۷۵–۱۷۷)
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
👈 این صرفا یک مطلب علمی است و در جهت تحریم یا حلیت این نوع موسیقی هیچ وجه نفی یا اثباتی ندارد!
کارگاه فرم ۱.mp3
33.49M
💠 #کارگاه_فرم | مقدّمه
• فرم چیست
• کلیّت ادبی
• سهگانی مضمون
• جایگاه حسین منزوی
[ این فقط یک نمونه برای علاقمندان است که مقدمه دوره مفصل و مبسوط « فرم » است، برای دریافت این کارگاه با ادمین در تماس باشید. ]
ثبت نام: @Madras_Admin
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
💠 فرم چیست | اقوال
«تمامی اجزا و عناصر نقشمند در آفرینش یک کلیت ادبی، فرم نامیده می شود»
🔰 شفیعی کدکنی/ فرمالیسم در شعر ۱۷
• فرم در شعر، تابع متغیر است و بر اساس اصطکاک با پدیده زبان، موجودیت پیدا می کند.
🔰 عظیم خلیلی / فرم در شعر
فرم عبارت است از پیوند میان عناصر و منتقد نباید اثر را به نثر ترجمه کند بلکه باید تکیه بر هنرنمایی ها کند.
🔰 شکلوفسکی / مقاله «Art as devices»
فُرم مجموعهای پیوسته از زبان، تصویر، موسیقی و محتواست. به بیانی دیگر، فرم تناسب و هماهنگی میان اجزای سازندۀ صورت (ساختار) یعنی خیال و زبان و موسیقی است. در کل، شعر، سازش و هماهنگی میان صورت و معناست".
🔰 تقی پورنامداریان / قول معروف
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
🧷 مقاله مهم فرم در نظر طاهره صفّارزاده در کانال « کارگاه فرم » بارگذاری شد.
[ کانال مربوطه، ویژه هنرجویان دوره ست و دوره هر روز آنجا بارگذاری می شود. ]
May 11
🧷 مقاله مهم تحلیل مبانی رولان بارت به تحقیق دکتر بازرگان در کانال « کارگاه فرم » بارگذاری شد.
در قسمت جدید فرم از نظریۀ مرگ مؤلّف بارت سخنی به میان آمد.
بیشتر از او خواهیم گفت...
💠 بافت موقعیت | زبان
هلیدی در مقاله زبان و ادبیات می نویسد:
[ متن ادبی، خود بافت خویش را می تند و بیش از آنکه محیط به متن تعیّن ببخشد، خودِ متن است که محیطاش را تعیّن میبخشد! و این منحصرا در زبان شعر اتفاق می افتد! ]
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
💠 لایه چهارم فرم | واج نویسه ها
• مجیر الدین بیلقانی (تابع خاقانی در سبک)، در قرن ششم غزلی دارد که حافظ به اقتفای او رفته:
[ جهان و کار جهان سر به سر همه باد ست
خنک کسی که ز بند زمانه آزاد است ]
نکته فرمیک این غزل، پیدایش موسیقی درون لایه ای اوست و ایهام تبادر خوبش.
لایه چهارم فرم، پرداخت موسیقایی اثر است که شاعر به خوبی از آن آگاه بوده.
باد صرصر، بادیست تند که کیفر قوم عاد بود و در قرآن آمده ست.
بنگرید چگونه واژۀ سر به سر، دارد صرصر را متبادر میکند.
و اصطلاح خُنُک که خُنَک را در کنار باد متبادر کرده.
واج « ز » در کارگاه فرم، مفصلا بحث شد که سخن از مرارت هاست...
این « ز بند زمانه آزاد » گویا اشاره به سختی راه دارد. اینجا تخفیف توجیه موسیقی پیدا کرده و زیباست. تخفیف، هرجایی محذوریت نیست بلکه نوعی استفاده هنری و صنعت است.
✍️ مسعود یوسف پور
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
💠 #حرف_رایگان
• آقای کاکاوند در برنامه کتاب باز، نکته ای بدیهی و کشفی قدیمی در مورد موسیقی دو بیت از حافظ بیان کرد.
فردی به ظاهر استاد ادبیات آمده و ان قلت آورده!
که اولا، این شکل موسیقی (درونی) کاملا اتفاقی ممکن است باشد!! و ثانیا رشتۀ تسبیح ناظر به نخ تسبیح نیست ( مصدر عربی اسم آلی نمیشود)
🔻یکم
وقتی حافظ را نمی شناسیم، به جایی می رسیم که عنصر پر بسامد غزلیاتش یعنی استفاده از واج ها یا نکات بلاغی دیگر را اتفاقی می دانیم!
🔻دوم
رساله قشریه در قرن پنج، باب دوم در احوالات جنید:
از استاد ابوعلی دقاق شنیدم که جنید را دیدند تسبیحی اندر دست گفتند با این همه شرف تسبیح بدست می گیری؟
🔻سوم:
سنایی در همان قرن:
مسجد به تو بخشیدم میخانه مرا بخش
تسبیح تو را دادم و زنار مرا ده!
اینکه تسبیح مسلمان و زنار مسیحیت در تقابل هم قرار می گیرند، در فرهنگامه شعری ذیل واژه « تسبیح گسلیدن » آمده که:
«تسبیح گسلیدن » و «زنار بستن» کنایه از نامسلمانی و کفر، و در ادبیات عرفانی کنایه از رها کردن اسلام صوری و ریایی است.
پس رشتۀ تسبیح بگسستن، در معنای اولیه خود صادق است.
🔻 چهارم:
قوامی رازی قرن ششم
دست پرتسبیح کن زیرا که «بی تسبیحِ دست»
از در آتش بود ماننده شاخ چنار *
________________________________
*: ناظر به روایت شریف نبوی که دستت را تسبیح کن. گویند اولین سبحه، دست و سپس سبحه پارچه ای حضرت صدیقه ست. در بسیاری ادیان سُبحه بوده. منتها بحث بر سر استعمال « تسبیح » به جای « سبحه » ست که عرض کردیم مواردش را.
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
34.46M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
• این قراریست که با صاحب مرقد داریم
🎤حاج احمد واعظی
✍️ مسعود یوسف پور
https://eitaa.com/nokhostein
💠 زیبایی شناسی | منزوی
• مرحوم حسین منزوی، غزلی دارد برای امام جواد علیه السلام با این مطلع:
[ ای ریخته نسیم تو گل های یاد را
سرمست کرده نفحۀ یاد تو باد را ]
به بهانه شهادت حضرتش، به بیان برخی زیبایی های مطلعش می پردازم:
۱- بینامتن / نفحه
قال رسول الله «صلی الله علیه و آله»: ان لربکم فی ایام دهرکم نفحات الا فتعرضوا لها
۲-ایهام تبادر:
• گل های یاد : گل های یاس
• ای ریخته: آویخته
۳-ایهام کلمه یاد:
• یاد در لغت به معنای بیداری هم ذکر شده که تناسب دارد با گل بیدار و حتی به قرینه، گل نرگس که در ادبیات همیشه بیداراست.
۴- کنایه ریختن گل:
ریختن گل توسط نسیم، در حقیقت به معنای از بین رفتن گل است و اینجا کنایتا شاعر می گوید هوش از سر می برد نسیم تو.
۵- تناسب:
• مستی و فراموشی
• نفحه، باد و گل
۶- جناس:
کلمه یاد و باد، جناسش از این جهت زیباست که گویا نقطه ای از کلمه یاد در مصراع دوم به مثابه ریختن گل، ریخته ست و به باد بدل شده!
۷- دوخوانی کلمه باد:
به تناسب سرمست ابتدای مصرع دوم، می توان باد را مکسوره « باده » خواند.
✍️ مسعود یوسف پور
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
💠 خروج از نُرم | فرم
• در قسمت جدید کارگاه فرم، نکاتی در باب خروج از نرم در قرآن و ادبیات گفتیم. مواردی که شاعر یا نویسنده برای بلاغت، ساختار رایجی را میشکند. گاه نکته ایست در دستور زبان و نحو، گاهی صیرورت کلمه، گاه وزن و عروض و قافیه.
گاهی هم مثل مسمط مربع اوحدی مراغه ای، در رعایت نکردن قافیه و الزام ساختار قالب اتفاق میافتد:
آن سرو سهی چه نام دارد
کان قامت خوش خرام دارد
خلقی متحیرند در وی
تا خود هوس کدام دارد
ماهی که به حسن او صنم نیست
رخسارش از آفتاب کم نیست
گر دور شود ز دیده غم نیست
کندر دل و جان مقام دارد
تا انتهای این شعرِ چهارده بندی، تنها مصراع سوّم است که از ساختار قافیه تخطّی کرده و دلیلش را خود شاعر بیان کرده: خلقی متحیّرند در وی! چه تحیّریست وقتی شاعر حواسش به قافیه باشد؟ پس لازم است این تحیّر را در ساختار نیز به مخاطب برساند!
[ ثبت نام در کارگاه فرم | @Madras_Admin ]
✍️ مسعود یوسف پور
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
💠 بلاغت از نگاه امیر کلام
• امیرالمومنین علیه السّلام: البلاغة ما سهل على المنطق و خفّ على الفطنة
سخن رسا آن است که به آسانی بر زبان آید و به سادگی فهمیده شود .
🔰 مُعجَم الفاظ غُرَر الحِکَم و دُرَر الکَلِم | ۱۱۱
• أحسَنُ الكلامِ ما لا تَمُجُّهُ الآذانُ ولا يُتعِبُ فَهمُهُ الأفهام .
بهترين سخن، آن است كه گوشها از شنيدن آن رنجه نشود و فهميدن
آن، انديشهها را به زحمت نيندازد!
🔰 غررالحکم | ۳۳۷۱
• أحسَنُ الكلامِ مازانَهُ حُسنُالنِّظامِ و فَهِمَهُ الخاصُّ والعامُّ .
بهترين سخن، آن است كه به انسجام زيبا (حُسن تأليف و تركيب) آراسته باشد و خاصّ و عام آن را بفهمند.
🔰 غررالحكم و دررالكلم | ۳۳۰۴
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
💠 بلاغت از نگاه امام صادق علیه السلام
• امام صادق عليه السلام: إنَّما سُمِّيَ البَليغُ؛ لأِنَّهُ يُبلِغُ حاجَتَهُ بِأهوَنِ سَعيِهِ
بليغ از آن جهت بليغ ناميده شد كه خواسته خود را با كم ترين تلاش به مخاطب مى رساند.
🔰تحف العقول | 359
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
با سلام
به نظر ترجمه صحیح « حسن النظام » مفهوم عام رعایت تناسب است، نه آنچه مترجم به اختصار در پرانتز ذکر کرده.
•تناسب فرم و محتوا:
موسیقی ( بیرونی، کناری، درونی )، تناسب الفاظ، بافت موقعیت اثر و به طور کلی «فرم».
💠 رسا بودن شعر | عنصر تبلیغ
• از حمیری پرسیدند چرا در شعر، الفاظ غریب به کار نبندی که بر سر آن بحث شود؟ پاسخ میدهد که:
[ مرا نزدیکی به فهم و دل مردم، بهتر است تا سخن پیچیدهای که افکار را گمراه کنم! ]
این سخن، نزدیک به قول معصوم از تعریف بلاغت است که ذکر شد! و به نظر میرسد مهمترین عنصر شعر ولایی یعنی تبلیغ، همین است که اثر باید رسا باشد.
این رسا بودن هیچ منافاتی با فرم ندارد بلکه در راستای فرم، بافت و نحو کلام است.
گویا اثر هرچه به فرم نزدیک باشد، اثر گذاری بیشتری پیدا میکند.
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
💠 #عبارت | کارگاه تحلیل علویات حمیری!
[ نشر برای اولین بار ]
• این کارگاه به صورت صوتی و رایگان از صفحۀ ایتای «مدرس هشت» منتشر خواهد شد.
مدرس: مسعود یوسف پور
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
عبارت. جلسه اول.mp3
33.14M
💠 #عبارت | جلسه اول
[ سَمّاهُ جَبّارَ السّما
صراطُ حقٍّ فَسَمی!
فَقالَ فی الذکرِ و ما
کانَ حدیثا یُفتری ]
• جایگاه بحر رجز در ادبیات
• نگاه فرزدق به ارجوزه
• تحلیل ابیات اول و دوم قصیده الف
• بینامتن در قصیده حمیری
🔻 مسعود یوسف پور
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
🔥 کارگاهی که نباید از دست داد 🔥
💠 در کارگاه گوشۀ انزوا چه مباحثی آمده؟
[ جلسه اول ]
• فرم چیست • کلیّت ادبی • سهگانی مضمون • جایگاه حسین منزوی
[ جلسه دوم ]
• بررسی ساختاری غزل یکم • واج و موسیقی شعر • تقدّم و تأخّر • رندی های زبان
[ جلسه سوم ]
• مسئلۀ بلاغت • بسامد واژگان و بافت • تحلیل غزل دوم
[ جلسه چهارم ]
• واضع نحو • خروج از نُرم • تحلیل غزل سوم
[ جلسه پنجم ]
• و کلمه بود و جهان... • لوگوس در انجیل و انطباق قرآنی • جهان بینی و بافت موقعیت
[ جلسه ششم ]
• بازآرایی و ریورنج • تقلید در ادبیات • ساحت سه گانه فرم در لایه اول • بیان اقوال و دیدگاه منتقدین • منزوی، جوجه ققنوس نیما
[ جلسه هفتم ]
• ترکیب سازی در شعر منزوی • خاقانی، رودکی، نیما و فروغ • شرح غزل چهارم
[ جلسه هشتم ]
• الگوی زبانی فروغ • فرار از ابتذال در تقلید • پایان ترکیب سازی
💠 مباحث کارگاه همین هاست؟
• مباحث این کارگاه، هنوز به اتمام نرسیده ست و در حال به روزرسانی میباشد.
💠 دوره آنلاین است یا آفلاین؟
تمام دوره های مدرس هشت، جهت سهولت در مشاهده و دریافت هنرجویان محتوای آفلاین و دانلودی است. دوره فرم، اولین کارگاه صوتی مدرس هشت است و مثل سایر دوره ها ارتباط با استاد و پشتیبانی دارد.
💠 چطوری شرکت کنم؟
هزینه شرکت در دوره، ۴۵۰,۰۰۰ تومان است و می توانید از طریق ادمین، در آن شرکت کنید.
ثبت نام:
@Admine8