💠 لایه چهارم فرم | واج نویسه ها
• مجیر الدین بیلقانی (تابع خاقانی در سبک)، در قرن ششم غزلی دارد که حافظ به اقتفای او رفته:
[ جهان و کار جهان سر به سر همه باد ست
خنک کسی که ز بند زمانه آزاد است ]
نکته فرمیک این غزل، پیدایش موسیقی درون لایه ای اوست و ایهام تبادر خوبش.
لایه چهارم فرم، پرداخت موسیقایی اثر است که شاعر به خوبی از آن آگاه بوده.
باد صرصر، بادیست تند که کیفر قوم عاد بود و در قرآن آمده ست.
بنگرید چگونه واژۀ سر به سر، دارد صرصر را متبادر میکند.
و اصطلاح خُنُک که خُنَک را در کنار باد متبادر کرده.
واج « ز » در کارگاه فرم، مفصلا بحث شد که سخن از مرارت هاست...
این « ز بند زمانه آزاد » گویا اشاره به سختی راه دارد. اینجا تخفیف توجیه موسیقی پیدا کرده و زیباست. تخفیف، هرجایی محذوریت نیست بلکه نوعی استفاده هنری و صنعت است.
✍️ مسعود یوسف پور
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
💠 #حرف_رایگان
• آقای کاکاوند در برنامه کتاب باز، نکته ای بدیهی و کشفی قدیمی در مورد موسیقی دو بیت از حافظ بیان کرد.
فردی به ظاهر استاد ادبیات آمده و ان قلت آورده!
که اولا، این شکل موسیقی (درونی) کاملا اتفاقی ممکن است باشد!! و ثانیا رشتۀ تسبیح ناظر به نخ تسبیح نیست ( مصدر عربی اسم آلی نمیشود)
🔻یکم
وقتی حافظ را نمی شناسیم، به جایی می رسیم که عنصر پر بسامد غزلیاتش یعنی استفاده از واج ها یا نکات بلاغی دیگر را اتفاقی می دانیم!
🔻دوم
رساله قشریه در قرن پنج، باب دوم در احوالات جنید:
از استاد ابوعلی دقاق شنیدم که جنید را دیدند تسبیحی اندر دست گفتند با این همه شرف تسبیح بدست می گیری؟
🔻سوم:
سنایی در همان قرن:
مسجد به تو بخشیدم میخانه مرا بخش
تسبیح تو را دادم و زنار مرا ده!
اینکه تسبیح مسلمان و زنار مسیحیت در تقابل هم قرار می گیرند، در فرهنگامه شعری ذیل واژه « تسبیح گسلیدن » آمده که:
«تسبیح گسلیدن » و «زنار بستن» کنایه از نامسلمانی و کفر، و در ادبیات عرفانی کنایه از رها کردن اسلام صوری و ریایی است.
پس رشتۀ تسبیح بگسستن، در معنای اولیه خود صادق است.
🔻 چهارم:
قوامی رازی قرن ششم
دست پرتسبیح کن زیرا که «بی تسبیحِ دست»
از در آتش بود ماننده شاخ چنار *
________________________________
*: ناظر به روایت شریف نبوی که دستت را تسبیح کن. گویند اولین سبحه، دست و سپس سبحه پارچه ای حضرت صدیقه ست. در بسیاری ادیان سُبحه بوده. منتها بحث بر سر استعمال « تسبیح » به جای « سبحه » ست که عرض کردیم مواردش را.
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
34.46M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
• این قراریست که با صاحب مرقد داریم
🎤حاج احمد واعظی
✍️ مسعود یوسف پور
https://eitaa.com/nokhostein
💠 زیبایی شناسی | منزوی
• مرحوم حسین منزوی، غزلی دارد برای امام جواد علیه السلام با این مطلع:
[ ای ریخته نسیم تو گل های یاد را
سرمست کرده نفحۀ یاد تو باد را ]
به بهانه شهادت حضرتش، به بیان برخی زیبایی های مطلعش می پردازم:
۱- بینامتن / نفحه
قال رسول الله «صلی الله علیه و آله»: ان لربکم فی ایام دهرکم نفحات الا فتعرضوا لها
۲-ایهام تبادر:
• گل های یاد : گل های یاس
• ای ریخته: آویخته
۳-ایهام کلمه یاد:
• یاد در لغت به معنای بیداری هم ذکر شده که تناسب دارد با گل بیدار و حتی به قرینه، گل نرگس که در ادبیات همیشه بیداراست.
۴- کنایه ریختن گل:
ریختن گل توسط نسیم، در حقیقت به معنای از بین رفتن گل است و اینجا کنایتا شاعر می گوید هوش از سر می برد نسیم تو.
۵- تناسب:
• مستی و فراموشی
• نفحه، باد و گل
۶- جناس:
کلمه یاد و باد، جناسش از این جهت زیباست که گویا نقطه ای از کلمه یاد در مصراع دوم به مثابه ریختن گل، ریخته ست و به باد بدل شده!
۷- دوخوانی کلمه باد:
به تناسب سرمست ابتدای مصرع دوم، می توان باد را مکسوره « باده » خواند.
✍️ مسعود یوسف پور
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
💠 خروج از نُرم | فرم
• در قسمت جدید کارگاه فرم، نکاتی در باب خروج از نرم در قرآن و ادبیات گفتیم. مواردی که شاعر یا نویسنده برای بلاغت، ساختار رایجی را میشکند. گاه نکته ایست در دستور زبان و نحو، گاهی صیرورت کلمه، گاه وزن و عروض و قافیه.
گاهی هم مثل مسمط مربع اوحدی مراغه ای، در رعایت نکردن قافیه و الزام ساختار قالب اتفاق میافتد:
آن سرو سهی چه نام دارد
کان قامت خوش خرام دارد
خلقی متحیرند در وی
تا خود هوس کدام دارد
ماهی که به حسن او صنم نیست
رخسارش از آفتاب کم نیست
گر دور شود ز دیده غم نیست
کندر دل و جان مقام دارد
تا انتهای این شعرِ چهارده بندی، تنها مصراع سوّم است که از ساختار قافیه تخطّی کرده و دلیلش را خود شاعر بیان کرده: خلقی متحیّرند در وی! چه تحیّریست وقتی شاعر حواسش به قافیه باشد؟ پس لازم است این تحیّر را در ساختار نیز به مخاطب برساند!
[ ثبت نام در کارگاه فرم | @Madras_Admin ]
✍️ مسعود یوسف پور
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
💠 بلاغت از نگاه امیر کلام
• امیرالمومنین علیه السّلام: البلاغة ما سهل على المنطق و خفّ على الفطنة
سخن رسا آن است که به آسانی بر زبان آید و به سادگی فهمیده شود .
🔰 مُعجَم الفاظ غُرَر الحِکَم و دُرَر الکَلِم | ۱۱۱
• أحسَنُ الكلامِ ما لا تَمُجُّهُ الآذانُ ولا يُتعِبُ فَهمُهُ الأفهام .
بهترين سخن، آن است كه گوشها از شنيدن آن رنجه نشود و فهميدن
آن، انديشهها را به زحمت نيندازد!
🔰 غررالحکم | ۳۳۷۱
• أحسَنُ الكلامِ مازانَهُ حُسنُالنِّظامِ و فَهِمَهُ الخاصُّ والعامُّ .
بهترين سخن، آن است كه به انسجام زيبا (حُسن تأليف و تركيب) آراسته باشد و خاصّ و عام آن را بفهمند.
🔰 غررالحكم و دررالكلم | ۳۳۰۴
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
💠 بلاغت از نگاه امام صادق علیه السلام
• امام صادق عليه السلام: إنَّما سُمِّيَ البَليغُ؛ لأِنَّهُ يُبلِغُ حاجَتَهُ بِأهوَنِ سَعيِهِ
بليغ از آن جهت بليغ ناميده شد كه خواسته خود را با كم ترين تلاش به مخاطب مى رساند.
🔰تحف العقول | 359
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
با سلام
به نظر ترجمه صحیح « حسن النظام » مفهوم عام رعایت تناسب است، نه آنچه مترجم به اختصار در پرانتز ذکر کرده.
•تناسب فرم و محتوا:
موسیقی ( بیرونی، کناری، درونی )، تناسب الفاظ، بافت موقعیت اثر و به طور کلی «فرم».
💠 رسا بودن شعر | عنصر تبلیغ
• از حمیری پرسیدند چرا در شعر، الفاظ غریب به کار نبندی که بر سر آن بحث شود؟ پاسخ میدهد که:
[ مرا نزدیکی به فهم و دل مردم، بهتر است تا سخن پیچیدهای که افکار را گمراه کنم! ]
این سخن، نزدیک به قول معصوم از تعریف بلاغت است که ذکر شد! و به نظر میرسد مهمترین عنصر شعر ولایی یعنی تبلیغ، همین است که اثر باید رسا باشد.
این رسا بودن هیچ منافاتی با فرم ندارد بلکه در راستای فرم، بافت و نحو کلام است.
گویا اثر هرچه به فرم نزدیک باشد، اثر گذاری بیشتری پیدا میکند.
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
💠 #عبارت | کارگاه تحلیل علویات حمیری!
[ نشر برای اولین بار ]
• این کارگاه به صورت صوتی و رایگان از صفحۀ ایتای «مدرس هشت» منتشر خواهد شد.
مدرس: مسعود یوسف پور
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
عبارت. جلسه اول.mp3
33.14M
💠 #عبارت | جلسه اول
[ سَمّاهُ جَبّارَ السّما
صراطُ حقٍّ فَسَمی!
فَقالَ فی الذکرِ و ما
کانَ حدیثا یُفتری ]
• جایگاه بحر رجز در ادبیات
• نگاه فرزدق به ارجوزه
• تحلیل ابیات اول و دوم قصیده الف
• بینامتن در قصیده حمیری
🔻 مسعود یوسف پور
به «مدرس هشت» بپیوندید 👇👇
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0
🔥 کارگاهی که نباید از دست داد 🔥
💠 در کارگاه گوشۀ انزوا چه مباحثی آمده؟
[ جلسه اول ]
• فرم چیست • کلیّت ادبی • سهگانی مضمون • جایگاه حسین منزوی
[ جلسه دوم ]
• بررسی ساختاری غزل یکم • واج و موسیقی شعر • تقدّم و تأخّر • رندی های زبان
[ جلسه سوم ]
• مسئلۀ بلاغت • بسامد واژگان و بافت • تحلیل غزل دوم
[ جلسه چهارم ]
• واضع نحو • خروج از نُرم • تحلیل غزل سوم
[ جلسه پنجم ]
• و کلمه بود و جهان... • لوگوس در انجیل و انطباق قرآنی • جهان بینی و بافت موقعیت
[ جلسه ششم ]
• بازآرایی و ریورنج • تقلید در ادبیات • ساحت سه گانه فرم در لایه اول • بیان اقوال و دیدگاه منتقدین • منزوی، جوجه ققنوس نیما
[ جلسه هفتم ]
• ترکیب سازی در شعر منزوی • خاقانی، رودکی، نیما و فروغ • شرح غزل چهارم
[ جلسه هشتم ]
• الگوی زبانی فروغ • فرار از ابتذال در تقلید • پایان ترکیب سازی
💠 مباحث کارگاه همین هاست؟
• مباحث این کارگاه، هنوز به اتمام نرسیده ست و در حال به روزرسانی میباشد.
💠 دوره آنلاین است یا آفلاین؟
تمام دوره های مدرس هشت، جهت سهولت در مشاهده و دریافت هنرجویان محتوای آفلاین و دانلودی است. دوره فرم، اولین کارگاه صوتی مدرس هشت است و مثل سایر دوره ها ارتباط با استاد و پشتیبانی دارد.
💠 چطوری شرکت کنم؟
هزینه شرکت در دوره، ۴۵۰,۰۰۰ تومان است و می توانید از طریق ادمین، در آن شرکت کنید.
ثبت نام:
@Admine8
👈 به مدرس هشت، تخصصیترین پایگاه شعر و ادب ولایی، خیلی خوشامدید.
🔥 اینجا از صفر مطلق، با سه کارگاه ویدیویی ما و در نزدیک به ۶۰ جلسه ۱۵ تا ۳۰ دقیقه ای، شعر و مبانی شاعری رو کامل و با تضمین ما یاد خواهید گرفت!
👈 کارگاه صفر شاعری ( مقدماتی ):
https://eitaa.com/madras8/703
👈 کارگاه مترو معیار ( حرفه ای ):
https://eitaa.com/madras8/696
👈 کارگاه جریان ( سبک و تصنیف ):
https://eitaa.com/madras8/724
👈 کارگاه شمشیر پادشاه (شعر عرب) :
https://eitaa.com/madras8/908
• لیست برخی هنرجویان:
اول / دوم / سوم
• تیزر اعتماد ما تا بهمن ماه ۱۴۰۲:
https://eitaa.com/madras8/688
📝 [ رزومه استاد یوسف پور ]
فهرست کانال مَدرَس هشت
┅═✧ مدرس هشت | پایگاه شعر و ادب ✧═┅
♡ ❍ㅤ ⎙ㅤ ⌲
ˡᶦᵏᵉ ᶜᵒᵐᵐᵉⁿᵗ ˢᵃᵛᵉ ˢʰᵃʳᵉ
💠 سنّت و مدرنیته | استاد رستگار
درکوی رضا طلایه دارست بهار
در صید مضامین به شکارست بهار
تا زودتر از بوی گل آید به حرم
بر هدهد آهنین سوارست بهار*
* وامی از مدرس ۸(سنت و مدرنیته) ۱۴۰۲/۴/۵ / بهار: ملک الشعرا
https://eitaa.com/joinchat/3396796779Ce195c412a0