ذهن از تناقض بدش میاد
اسمش تو روانشناسی میشه ناهمخوانی شناختی(Cognitive Dissonance).
وقتی آدم با اطلاعاتی روبهرو میشه که با باورهای قبلیش جور درنمیاد، ذهنش دچار تنش میشه؛ چون قبول کردن دو چیز متناقض برای مغز سخته.
برای همین معمولاً یکی از این کارها رو میکنه
یا اطلاعات جدید رو رد میکنه
(رسانهها دروغ میگن)
یا یه جور توجیه پیدا میکنه تا باور قبلیش حفظ بشه
(حتماً مقصر یکی دیگه بوده)
این سازوکار دفاعی کمک به حفظ امنیت روانی کمک میکنه، حتی اگر به قیمت نادیدهگرفتن برخی شواهد باشه
باورها فقط فکر نیستن؛ بخشی از هویت ما هستن
خیلیها با یه جمع، خانواده یا فضای فکری بزرگ شدن.
برای همین عوض کردنِ باور فقط تغییرِ نظر نیست یعنی یه جور فاصله گرفتن از اون جمعی که بهش حس تعلق داریم.
ذهن هم معمولاً نمیخواد این حس تعلق رو از دست بده
برای همین آدم ناخودآگاه ترجیح میده باور قبلیش رو نگه داره تا احساس تنهایی یا طرد شدن نکنه.
وقتی فقط چیزایی رو ببینی که با حرفای خودت جور دربیان دچار سوگیری تأییدی شدی
ناخودآگاه دنبال نشونههایی میگرده که باور خودش رو تأیید کنه،
و چیزای مخالف رو یا نادیده میگیره، یا جدی نمیگیره همین باعث میشه تو حباب فکری گیر کنه (مثلا فقط اخبار اینترنشنال رو میبینه و بقیه جاها رو اصلا نمیخواد ببینه و بشنوه )
سرمایهگذاری روانی یا اثر هزینهٔ غرقشده
وقتی آدم سالها از یه ایده دفاع کرده، براش وقت و انرژی گذاشته یا حتی سرش با بقیه بحث کرده، عوض کردنِ عقیده سخت میشه.
چون مغز نمیخواد دوباره هزینه بده یه مسیر جدید رو باز کنه علاوه بر اون برای ذهن خیلی سنگینه و به عزتنفس ضربه میزنه.
چیزهایی که اولین بار دربارهی یک موضوع میشنویم، معمولاً عمیقتر تو ذهن میشینه
چون تجربهی اول، در مغز یک مسیر سیناپسی اولیه میسازه شبکهای از ارتباط بین نورونها که اطلاعات رو ذخیره میکنه که به این پدیده میگن اثر نخستین (Primacy Effect)
در نهایت دیدن شواهد و اطلاعات مخالف معمولاً باعث نمیشه آدمها سریع نظرشون رو عوض کنن.
تغییر دادن بعضی باورها زمان میخواد، چون ذهن باید کمکم با اطلاعات جدید کنار بیاد و مسیرهای فکری قبلی رو اصلاح کنه.
ذهن انسان تقریبا همیشه در حال تولید فکره
فکر درباره گذشته، آینده، نگرانیها، قضاوتها، خاطرات و برنامهها
مشکل جایی پیش میاد که بیشتر ما با فکرهای خودمون یکی میشیم یعنی یه لحظه به خودت میای میبینی نشستی ساعت ها به سناریو های مختلف فکر کردی و عملاً در اینجا و اکنونت حضور نداشتی.
#پرسش
حالا گاهی اوقاتم پیش میاد همین جور که داری فکر میکنی یه لحظه به خودت میای و متوجه میشی چقدر ذهنت سناریو چیده و رفتی جلو
تو اون لحظه که متوجه شدی در واقع وارد یک حالت ذهنی شدی که بهش میگن فراآگاهی
فراآگاهی به زبون ساده میشه آگاه بودن به فعالیت ذهنمون انگار یک قدم از ذهن عقب میریم وذهن خودمون رو مشاهده میکنیم
چند مثال از فراآگاهی در زندگی
مثال ۱: فکر شکست
فکر: من حتماً شکست میخورم.
بدون فراآگاهی: استرس میگیری، انگیزهات کم میشه، شاید حتی تلاش نکنی.
با فراآگاهی:متوجه میشی ذهنت داره سناریوی شکست را تصور میکنه
این فقط یک احتماله، نه یک واقعیت قطعی.
مثال ۲: نگرانی درباره نظر دیگران
فکر: همه دارند منو قضاوت میکنند.
بدون فراآگاهی: احساس خجالت یا اضطراب میکنی.
با فراآگاهی:
می گی این یک فکر ذهنیه، نه لزوماً واقعیت.
مثال ۳: یادآوری اشتباهات گذشته
فکر: چقدر اون روز خراب کردم.
بدون فراآگاهی: دوباره همون احساس شرم رو تجربه میکنی.
با فراآگاهی: متوجه میشی که ذهنت یک خاطره رو داره بازپخش میکنه.
نه چیزی که الان در حال اتفاق افتادن باشه.
آخرش چی میشه؟
نه قرارِ بحرانها یکهو ناپدید بشن،
نه فکرها خاموش میشن و میرن پی کارشون.
ولی یه چیزی عوض میشه
تو از توی فکرها میای بیرون.
دیگه وسطشون گیر نمیکنی.
انگار یه کم فاصله میگیری،
و همین فاصله باعث میشه آرومتر باشی،
تصمیمهات منطقیتر بشه.
در مورد چه چیز هایی تا به حال در زمان بحران صحبت کردیم؟🗣
✅۱)چرا توکل کردن قوی ترین تکنیک ضد اضطرابه
https://eitaa.com/mind_depths/83
✅۲)تاب آوری اجتماعی، جادوی ما در برابر طوفان
https://eitaa.com/mind_depths/91
✅۳)چگونه مفهوم شادت رو به کودک و نوجوان توضیح بدیم؟
https://eitaa.com/mind_depths/97
✅۴)پنیک چیست؟
https://eitaa.com/mind_depths/98
✅۵)در دل بحران با احساسات خود نجنگید
https://eitaa.com/mind_depths/102
✅۶)زندگی در فضای کوچیک در کنارهم چه چالش هایی داره؟
https://eitaa.com/mind_depths/105
✅۷)واکنش غریزی بدن شما در زمان بحران چیه؟
https://eitaa.com/mind_depths/108
✅۸)تکنیک نامگذاری احساسات
https://eitaa.com/mind_depths/113
✅۹)بحران را از کودک پنهان کنیم یا همه چیز را بگوییم؟
https://eitaa.com/mind_depths/115
✅۱۰)سطح اضطرابت چقدره؟
https://eitaa.com/mind_depths/119
✅۱۲)رشد در دلِ یک سانحه
https://eitaa.com/mind_depths/123
✅۱۳)چطور ممکنه یک پژوهشگر بمباران کودکان رو تایید کنه؟
https://eitaa.com/mind_depths/129
✅۱۴)چرا دوست دار وطن هستیم؟
https://eitaa.com/mind_depths/139
✅۱۵)معنا در دل بحران
https://eitaa.com/mind_depths/146
✅۱۶)چرا گاهی آدما با وجود شواهد و اطلاعات تو باور های سیاسی و فکریشون پافشاری میکنن؟
https://eitaa.com/mind_depths/154
✅۱۷)فراآگاهی چیست
https://eitaa.com/mind_depths/162
#فهرست
2⃣