📌تاثیر روانشناسی بر مدیریت مسجد غرض از آنچه که در بالا گفته آمد توجه دادن به این نکته بود که نمی توان روی همه ی افراد با روش تربیتی یکسانی پیش رفت و هر تیپ شخصیتی، سیاست خاص خود را می طلبد. نکته ی مهم دیگر که از توجه به امور روانشناسی حاصل می شود آنکه تربیت بنیانی و ریشه دار زمان دارد و زمانش که بگذرد، تقریبا شخص از حالت تربیت پذیری خارج می شود. نتیجه آنکه برای مدیریت بلند مدت اجتماعی اول باید به سراغ نوجوانان و خردسالان رفت و آنان را تحت الحفظ آموزش داد و بالا اورد تا بتوان بعداً از آنها برای اداره ی مجموعه استفاده کرد، و افرادی را هم که گمان می رود از سن اثرپذیری خارج شده و یا آموزش و تربیت شان بسیار هزینه بر است، باید با ترفندهایی مدیریت و کنترل کرد، چون حذف آنها عموما امکانپذیر نیست. همه ی اینها در وهله ی اول نیازمند شناخت دقیق افراد و سپس سیاست به خرج دادن برای اداره ی امور است. مدیریت جامعه هم دقیقا همینطور است، برخی را می توان حرکت داد و بالا اورد، اما برخی دیگر فقط باید مدیریت شوند که آسیب نزنند، و الا به درمانشان امیدی نیست. و اول و آخر قلب ها همه به دست خداست. @modmasjed

📌پل های پشت سر 🔹در طول این سالهایی که در مسجد بودم بسیار پیش آمد که افراد کاری را که به آنها سپرده بودم بدرستی انجام ندادند و یا اصلا در مسئله ای با هم به اختلاف جدی خوردیم. اکنون بسیار خدا را شکر می کنم که با آنها برخورد تندی نکردم و با وجود حاد بودن شرایط آنها را از خود نرنجاندم ، همانها در دوره های بعد خدماتی به مسجد کردند و گره هایی را گشودند که اگر آنها نبودند کار احتمالا به آن سادگی و کم هزینگی حل نمی شد. الحمدلله سالها قبل با مجموعه ای همکاری می کردم که هرکسی که در آن مجموعه سرش به تنش می ارزید، با اندک اختلافی با مدیر، با برخورد غیرمنتظره ی مدیر مواجه می شد و نهایتا ترک می کرد. نتیجه آنکه بسیاری از افراد توانمند که در ابتدای تشکیل آن مجموعه همراه و موثر بودند با رنجیدگی، طوری گذاشتند و رفتند که دیگر پشت سرشان را هم نگاه نکردند، خودم هم با چنین حالی از آن مجموعه جدا شدم، آن مجموعه هنوز هم دایر است، اما با کادری کاملا گوش بفرمان، منفعل، بدون خلاقیت و بدون ابتکار حفظ کردن ادمها، و مدیریت کردن انها، تا هم خودشان رشد کنند و هم بدرد مجموعه بخورند، یک هنر است که باید آن را آموخت و تمرین کرد. @modmasjed

📌تجربه در ابتدای ورودم به مسجد بسیاری افراد از پیر تا جوان و نوجوان بودند که هر چه نگاه می کردم، به ذهنم می آمد که باید طوری از مسجد بیرون انداخته شوند که دیگر جرأت برگشتن پیدا نکنند، (غالبا بدلیل مسائل اخلاقی و رفتاری) با بسیاری از همین ها وارد تعامل و رفاقت شدم، نه در همه، اما بعدها در بسیاری از آنها قابلیت هایی دیدم که در ابتدا اصلا مشهود نبود و الان مدتهاست که داریم گام به گام با هم پیش می رویم و انصافا کمک کارم در امور مسجد شده اند.

📌 مسجد و عالم کثرت مسجد خوودش بتنهایی عالم کثرتی است که گویا از هر چه در بیرون و در دنیا هست، نشانی در خود دارد. محراب را ظاهراً از این جهت محراب گفته اند که نوک پیکان مبارزه با این کثرتها و توجه به عالم وحدت است و امام جماعت باید خود بدین وحدت رسیده یا در تلاش برای رسیدن به آن باشد، تا بتواند مردم را ذره ذره به عالم وحدت راهبری کند. این روزهایی که دارد می گذرد روزهای بسیار شلوغ و پر رفت و آمد و پرالتهاب و پرمسئله ی مسجد، درست مانند یک کشتی که داردوسط دریای طوفانی آنهم شبانه راه می سپرد و در همان حال هم عده ای در داخل به منازعه و رقابت و.... مشغولند. جمع کردن ذهن و قلب و توجه به نقطه ی کانونی عالم درین لحظات چقدر دشوار است؟ روزهایی که گذشت مسائل و بحرانهای مهمی را پشت سر گذاشتیم، از مسائل فرهنگی و مدیریتی گرفته تا مسائل فنی و تاسیساتی و.... . گاهی اوقات در بعضی بحران‌هایی که مردم را خسته و کلافه می کند در موردش با مردم صحبت می کنم و اصل ماجرا و اقداماتی که دارد صورت می گیرد و... را با آنها در میان می گذارم و دست آخر هم می گویم این بحرانها و در هم پیچیدگی آنها خاصیت دنیاست و نباید ما را کلافه کند، بلکه باید تلاش کنیم تا با کمک هم بحرانها را یک به یک حل کنیم و.... و بعد هم همیشه این نکته را اضافه می کنم که: این که مشکلات و بحرانها طبیعت زندگیست، و اینکه آرام آرام و با حسن تدبیر باید حل شود را، در طول زندگی به فرزندان و زیردستانتان بیاموزید تا مرد و زن زندگی شوند و با یک چالش، از پا نیفتند. امیدوارم این حرفها اول در خودم اثزداشته باشد و سپس در مردم @modmasjed

🏴فیلم منتشرنشده سخنرانی حاج قاسم در ایام فاطمیه دوران دفاع مقدس شهید قاسم سلیمانی: اگر گفتیم رمز پیروزی ما سه چیز است؛ ذکر خدا، صبر و توکل، هر سه این‌ها در زهرا(س) نهفته بود.. https://eitaa.com/westanews

📌«داریم پیش می رویم» 🔹کارهای مسجد افتان و خیزان دارد پیش می رود، بعضی کارها به روز است و بعضی هم عقب افتاده اما در حرکت است، مهمش برایم این است که گوشه گوشه ی مسجد فعالیتی در جریان است و از پیر و جوان و زن و مرد فراتر از نقش نمازگزار صرف، فعالیت دیگری هم دارند، از کارهای خیریه گرفته تا انجام امور جاری مسجد و کارهای فرهنگی و ... . بحمدلله محیط مسجد خیلی پرهیاهو و پر نشاط است. الحمدلله بعضی افراد و گروه ها هستند که به محض مهیا بودن شرایط خودشان فعال می شوند و بعضی دیگر را باید روشن کرد و کار بهشان سپرد، و حتی کاری برایشان ایجاد کرد. بچه های بسیج را - که نوعا نیروی انباشته ی فراوانی دارند- را از همین طریق مدیریت کرده ایم و کارهایی را که عمدتا نیروی زیادی می خواهد را به آنها سپرده ایم و آنها هم تا بحال انصافا کارهای محوله را خوب در آورده اند. برای اعتکاف امسال احتمالا جمع زیادی جذبی جدید داریم، اعتکاف بهترین موقعیت است هم برای جذب های جدید و هم سپردن کارها به جوانان و نوجوانان مسجد که فقط نیروی نهفته دارند و نمی دانند چطور خرجش کنند. با فعال شدن کمیته ی اعتکاف در آنها هم شوری ایجاد شده. باور ما بر آنست که نقطه ی آغاز و مسیر تربیت همه ی افراد یکسان نیست و تربیت هرکسی از جای خاصی آغاز می شود. بچه های درسخوان یک طور، بچه های پر تحرک و عملگرا یک طور، افراد میانسال و کاسب و دانشجو هم طور دیگر. نکته ی عمده در اصلاح محیط اجتماعی مانند مسجد آنست که برای رشد هر یک از افراد محیط لازم فراهم شود و تلاش شود تا با کمترین تعارض میان گروه ها، هر کس در مسیر رشد خود بیفتد. به فضل الهی این اتفاق در مسجد ما در حال رخ دادن است و تلاش شده هر کس به تناسب از امکانات مسجد سهمی داشته باشد، حتی با وجود جوانان و نوجوانان انبوه که هر شب سر اذان و تکبیر و قرائت قرآن رقابت دارند، بعضی وعده ها مختص پیشکسوتان و پیرمردهایی است که احیانا نفسی هم برایشان باقی نمانده، اما هنوز جزو موذنین و قاریان مسجد هستند. این است که می گوییم علی رغم تمام مشکلات و موانع، «داریم پیش می رویم»، ربنا و لک الحمد @modmasjed

📌این روزها به موازات کارها و برنامه ی بسیار سنگین و فشرده در مسجد، کوهی از تجربیات در حال تحصیل است که فرصت بازگو کردن همه ی آن نیست. یکی از آنها این است: در یک مجموعه ی فرهنگی بزرگ یا مسجدی که زمینه فعالیت بالایی دارد، نمی شود همه ی کارها را یک نفر دنبال کند، یعنی نمی تواند، بلکه امام جماعت بعنوان مدیر مسجد باید با سنخ بندی فعالیت های زیرمجموعه، آنها را به افراد مختلف بسپارد و پس از تعیین سیاست ها و راهبردهای کلان آن بخش از دخالت در جزییات اجرایی پرهیز نموده و فقط بر حسن اجرای نظارت داشته باشد. اینگونه هم فراغت پیدا می کند که همه ی بخش ها را بصورت هماهنگ جلو ببرد و هم زیردستان فرصت رشد و حرکت و خلاقیت پیدا می کنند. در مسجد خودمان اگرچه نتوانسته ام این الگو را بصورت کامل پیاده کنم و گاهی اوقات بخاطر اضطرار شرایط وارد میدان شده و حتی در امور جزیی دخالت کرده ام، اما رویه ی کلی مان در مسجد همین است. به بسیج و کانون فرهنگی و بخش های فرهنگی و تربیتی خانمها به مقدار نیاز اعلامی و معقول فضا و امکانات تخصیص داده شده و حتی از جهت مالی نیز تا حدی مورد حمایت قرار گرفته اند. با هرکدام ازین بخش ها نیز بصورت روزانه یا هفتگی یا دوهفته یکبار جلسه داریم و چارچوب ها و سیاست ها و برنامه های اجرایی را مرور می کنیم. بعضی ازین گروه ها بی وقفه دارند کار می کنند و جلو می روند و برخی دیگر هم مدام بهانه می آورند و بی برنامگی شان را به گردن این و آن می اندازند و... این روزها که به ایام اعتکاف نزدیک می شویم به کانون فرهنگی که عهده دار این مراسم است اختیارات و امکانات کافی داده شد و آنها هم حقا و انصافا دارند سخت و سنگین کار می کنند و جلو می روند، جلسه پشت جلسه و هماهنگی های متعدد، تجهیز سخت افزاری، هماهنگی آشپزخانه و.... انبوهی کارهای دیگر با قوت دارد پیش می رود، الحمدلله بسیج اما علی رغم درخواست و میدان دادن، هنوز هم بسیار سخت و سنگین است و انگیزه ای برای فعالیت از خود نشان نمی دهد، جز معدودی از بچه ها که بصورت آتش به اختیار یا در خدمت کانون مشغول فعالیتند و کمک می کنند، سنگینی تا به حدی که حتی برای هفته ی بسیج هم هیییچ اقدامی صورت ندادند و حتی دعوت مرا برای برخی اقدامات بی جواب گذاشتند. قسمت های خیریه ی بانوان اما سخت فعال و مشغولند و خانواده های نیازمند متعددی را در این مدت به فضل الهی جمع و جور کردند و مسجد هم ظرفیت و امکانات لازم را در حد مقدور برایشان فراهم کرد. .قسمت های فرهنگی خواهران و مهد نیز کاملا فعالند و پر رونق دارند پیش می روند. و..... بعضی بخش ها هم در مسجد هستند که ترجیح می دهند در حد فعالیت حداقلی بمانند، از اینها هم آرام آرام در حال عبور هستیم. مدیریت اجتماعی همین است، ابتدا ترسیم طرحی کلان، سپس تقسیم کار به تناسب توان و ظرفیت افراد و سپس نظارت و پیگیری، بعد از آن یا حمایت و تقویت، یا اصلاح و یا حذف و جایگزینی @modmasjed

هر کدام از این سرفصل های سه گانه در مدیریت اجتماعی (طراحی و سیاستکذاری، تقسیم کار و نظارت) با تطبیق بر مدیریت مسجد، نکته های بسیاری دارد که اگر خدا توفیق دهد از فردا شب نوشتن خواهم کردن.

📌بعدالتحریر 🔹اعتکاف بسیار شیرین و بسیار دشوار و سنگینی از نظر اجرا در مسجد در حال برگزاری ست. امسال حدود ۱۳۰ نوجوان معتکف داریم، یکی از یکی پاک تر و معصوم تر. به لطف خدا با الحاق گروهی از طلاب جوان و توانمند و با انبوهی از برنامه های تربیتی متنوع، تا این لحظه اعتکافی تاریخی در مسجد ما رقم خورده است که همه به دنبال استمرارش در قالب های دیگر هستند. اینها را بعداً شرح خواهم دادن انشالله ، اما مهمترین دستاورد آن، به گمانم دستاوردهایی بسیار ارزشمند در حوزه ی مدیریت اجتماعی و مدیریت فرهنگی بود که تلاش می کنم خرد خرد به آنها بپردازم، اگر فراغتی فراچنگ آید. و لله الحمد فی الاولی و الآخره @taamollat @modmasjed

📌تجربه ی مدیریت اجتماعی با تمرکز بر مورد اعتکاف 👈بخش اول: نیروی انسانی۱ 🔹مهمترین لازمه ی هراقدام بزرگ در حوزه ی اقتصادی یا فرهنگی یا.... داشتن نیرو است. بدون امکانات و منابع شاید بشود اما بدون نیرو.... نیرو را یا باید جمع کرد و یا باید از ابتدا ساخت. افرادی که ما در مسجد بهشان نیاز داریم برای کار فرهنگی نوعا یا وقت ندارند و یا توقعات آنچنانی دارند و یا نظرات و دیدگاه های متفاوتی دارند که عملا مخل کار است. از همین جهت مسجد را در شرایطی دست گرفتم که عمده ی افراد مسجد آماده ی قبول مسئولیت بلند مدت نبودند، هنوز هم همین طور است و عملا با تجزیه و خرد کردن کارها، هر بخشی را به کسی سپرده ام تا مجموعش به انجام کار منتهی شود. مثلا کارهای تاسیساتی مسجد در آستانه ی اعتکاف را دو سه نفر بصورت مستقل دست گرفتند و خودم فقط مدیریت می کردم، یکی مسئول گرمایش شبستانها و دیگری مسئول تعمیر وسایل و دیگری مسئول تجهیز صوت و تصویر و اینها بود. ریشه ی این چند پاره شدن کارهای تاسیساتی این بود که «آدمش را نداشتیم» که کل مسئولیت تاسیسات و پشتیبانی را بعهده بگیرد و تمام در بخش های دیگر هم همین است و کار افتان و خیزان دارد پیش می رود. نکته ی مهم این یادداشت آنست که اگر کسی از سالها قبل برای خودش تیم نچیده و در آب نمک نگه نداشته باشد، عملا باید برای تولید نیرویش از صفر حداقل ده سال وقت بگذارد. کاری که ما الان به فضل الهی در مسجد به دنبالش هستیم، خصوصا در حوزه ی مربیان تربیتی. 🔹یکی از اهداف اصلی اعتکاف، همین شناسایی و تقویت نیروهای فرهنگی بالقوه برای سالهای آینده بود. پس از یک اعتکاف تاریخی در مسجد که به عنایت امام عصر ع با بیشترین بهره و کمترین آسیب برگزار شد، در همین ابتدای کار نیروهای بالقوه و بالفعلی رو آمده و شناسایی شدند که تلاش می شود طی هفته های آینده اقدامات اولیه ای با همین ها آغاز شود. از میان نیروهایی که در اعتکاف امسال کمک کار بودند جز یکی دو تن هیچ کدام مال مسجد نبودند، به عبارتی موقت آمده بودند، اما همین ها خیلی کمک کردند و چندتایی هم در قلاب مسجد گیر افتادند.😂 هیچ انتظار نداریم که در یکی دو سال آینده با همین ها اقدام فرهنگی قابل توجه و پر سر و صدایی رقم بخورد، اما دلخوشیم که با اعتکاف امسال هسته ی فرهنگی اولیه ای بر بستر خود مسجد شکل گرفت که صدر و ساقه اش متعلق به خود مسجد است و به آن امیدها می رود، انشالله با نظر امام عصر ببالد و پیش برود. #مدیریت_اجتماعی @modmasjed

📌تجربه ی مدیریت اجتماعی با تمرکز بر مورد اعتکاف 👈بخش اول: نیروی انسانی۲ (اازامات ساخت نیرو) 🔹طبق تجربه ی چندساله ی مدیریت مسجد و... و مرور اقدامات دیگران، به نظر می رسد در ساخت نیرو سه مؤلفه ی اصلی باید رعایت شود: ۱. اقناع فکری ۲. پشتیبانی میدانی ۳. تامین مالی 👈بدون اقناع فکری و توجیه کردن زیردستان نسبت به برنامه ی کوتاه مدت و بلند مدت و همچنین چشم انداز و مراحل رسیدن به آن، نیروی زیر دست یا عملا شل می شود و یا به سلیقه ی خودش عمل می کند. اقناع فکری گاهی ریزترین مسائل را در بر می گیرد و گاهی باید دلیل ریزترین و جزیی ترین مسائل را برای زیردست توجیه نمود تا گره های ذهنی اش باز و همراهی او تضمین شود. (در طول این سالها در مجموعه هایی کار کرده ام که همراهی کورکورانه ای می خواستند و عملا نسبت به توجیه نیرو هیچ اعتنایی نداشتند، نتیجه آنکه بسیاری نیروهای بدرد بخور گذاشتند و رفتند و فقط افراد ساده و گوش بفرمان در مجموعه ماندند.) 👈👈دیگر آنکه مدیر و مجموعه برای آنکه بتواند نیرویش را بسازد یا به خدمت نگه دارد، نباید او را در بحبوحه ی کار به حال خود رها کند، بلکه باید او را در میدان تامین و پشتیبانی کند. این موضوع حتی خانواده و متعلقین او را نیز در بر می گیرد و نیرو بنحوی باید مورد پشتیبانی قرار گیرد که دغدغه ی خانواده و ... را نداشته باشد. (در خاطرات مرحوم علامه کرباسچیان موسس مدرسه ی علوی می دیدم که اگر خانواده ی یکی از نیروهایش دچار مشکل می شد، او خود را موظف به پشتیبانی و حمایت می دانست و برای رفع نگرانی کارمندی افرادی را گسیل می کرد تا نیرو بدون دغدغه به وظیفه اش برسد.) طبیعی است که در چنین شرایطی نیرو با دل و جان کار می کند و می ماند. 👈👈👈شاید مهمترین بخش ساخت نیرو همین تامین مالی باشد، بدون تامین مالی یا امید به آن نیرو چندان دوام نمی اورد، مگر اینکه از جای دیگری تامین باشد و با انگیزه های الهی به میدان آمده باشد که چنین چیزی محدود به موارد خاص است، از این رو در اقدامات فرهنگی لازم است منابع مالی مناسب و مستمر پیش بینی شود. با این توجه که بخشی از تامین مالی را خود نیروها هم می توانند به انجام برسانند که این موضوع از آنجا که ممکن است در برنامه ی اصلی مجموعه اخلال ایجاد کند، در یادداشت دیگری باید مورد بحث قرار گیرد. #مدیریت_اجتماعی @modmasjed

📌عکس پایانی اعتکاف امسال مسجد ما ربنا و لک الحمد 🔹🔹اینها همه بچه های سال هفتم تا نهم بودند و غالبا پر تحرک، اداره ی اینها برای سه روز کاری بود به غایت دشوار که بحمدلله با کمک حدود ۷ طلبه ی مربی و چند نیروی اجرایی نوبتی و تمام وقت بانجام رسید. اینهمه غیر از پدران و مادران و اولیای مدرسه بودند که پشتیبانی بیرونی، مانند طبخ غذا و خریدها و نظافت و تاسیسات را بعهده داشتند. مجموعا حدود ۲۰ نفر در داخل و بیرون مراسم پشتیبانی را بعهده داشتند. علاوه بر اینها نمازگزاران نیز پشتیبانی مالی خوبی داشتند و کمبودهای مالی عمدتا توسط آنان و برخی اولیا تأمین شد. مجموعا این اعتکاف توانست بین بچه ها و اولیا و مدیران سه مدرسه با مسجد ارتباط خوبی برقرار کند که امید می رود همین ارتباط آغازین به برکات دامنه داری در سطح منطقه منجر شود. @modmasjed