📝محمد صدرا مازنی
💠اخبار دروغ و عرف عام(۳)
🔻 چنانچه گفته شد دستیابی به پاسخی جامع در نوشتهای کوتاه غیرممکن مینماید. اما میتوان به دو نکته اشاره کرد:
🔻۱) ما عمدتا از روی غریزه داوری می کنیم. همین داوری های مبتنی بر غریزه به تدریج تبدیل به هنجار می شود. از هنجارها رویه و از رویه های غلط قاعده و قانون درست می شود. آنگاه یک فرهنگ ناروا بر جامعه حکمرانی می کند و اینچنین تمدنها به دست خود مردم به سقوط اخلاقی کشیده می شود. اینجا است که باید شخصیت داوری خویش را از احساسات و عواطف دور نگه داریم و در پی کشف حقیقت باشیم؛ نگاهمان را به واقعیتهای موقعیت معطوف کنیم و با توجه همه ی مولفه های داوری قضاوت کنیم.
🔻۲) می توان مسأله را به تغییر رفتار، اصلاح سبک زندگی، یا سواد رسانهای گره زد. امروزه انحصار سواد به خواندن و نوشتن بیسوادی و پرت بودن از کاروان پرشتاب پیشرفت است. پدیده ی علم با حقیقت گره خورده است. حقیقت متکثر است. در هر مجهولمان حقیقتی پنهان است. باید آن را کشف کرد. چگونه؟ ما با علم، خواندن، جستجوگری به حقیقت می رسیم. اگر زمانی فرایند دست یابی به حقیقت محدود به یادگیری و تسلط در چند دانش بود، امروز اما این گونه نیست. در دوران سیطره ی علم هر روز با نو شدن دانش مواجهیم. این بدان معنی است که کار بر ما دشوار شده است. رسانه محدود بود و سوادش نیز به آگاهی در چند مهارت و تکنیک خلاصه می شد؛ در حالی که امروزه با تکنیک هوش مصنوعی به راحتی می توان تصویر متحرکی از هر کسی که سفارش بدهید، بسازند و مطالبی را به او نسبت بدهند. در این دوران نفوذ اطلاعات و سیطره ی بی اخلاقی چه باید کرد؟ آیا بی جا است که هوشمان را به کار گیریم و دانش خویش را بالاببریم؟
🔻در همین مورد به خصوص نگارنده با دو نگرش مواجه بود، نگرشی سرد و گرم روزگار چشیده، سنجیده که قبل از هر چیز به بررسی و تأیید خبر توجه داشت. از این رو از من خواست تا صحت و سقم اصل خبر و انتساب آن به خبرگزاری حوزه را جویا شوم و با شناختی که از شخصیت آن اندیشمند سراغ دارم اگر اصل خبر و انتسابش تأیید میشد به دنبال متن خبر و پس و پیش آن میرفت و اگر در مقام داوری قرار میگرفت متن و فایل صوتی آن را جویا میشد و هرگونه قضاوت را به پس از آن موکول میکرد و نگرش دیگر احساسی، شتابزده، همراه با عصبانیت که چرا چنین صدایی باید از حوزه بلند شود. چرا سنجیده سخن گفته نمیشود، تا کی باید حوزه توسط حوزویان هزینه دهد. غافل از اینکه او خود برای همین چند جملهاش داوری سنجیدهای نداشته است. جالب اینجا است که هر دو نگاه از جانب حوزویان بود. دو درس خواندهی حوزه؛ منطق خوانده و در کرسی درس معانی و بیان حاضر شده؛ یکی با رویکرد پدیدار شناسانه و دیگری با نگرش خود حقپندارانه که گویی تمام حقیقت را با خواندن چند سطر دربارهی یک مسأله فهمیده است. وقتی وضع ما حوزویان که خویش را خواص میخوانیم، اینگونه است و قضاوت عوامانه داریم؛ از جوان خام یا کارمند و کاسب و کارگر جدا شده از درس و بحث و کرسی تحصیل و کتاب و قلم چه انتظاری داریم. وضع برخی از ما در درباره ی بسیاری از مسائل مطرح در فضای مجازی اینچنین است. کافی است یک بار گروههای طلبگیمان در پیام رسان های فضای مجازی را جستجو کنیم. آنچه بر فراز منبر میگوییم؛ با خویش نجوا کنیم. واعظ نفس خویش باشیم. شک نکینم که کار واعظ منبر در تربیت دینی و ترویج شریعت آسان میشود؛ اگر با وعظ خویش کردارمان را اصلاح کنیم. مردم میبینندمان، سنجیده عمل می کنند و مثل ما میشوند.
تمام
#سواد_رسانهای
#مسائل_پژوهشی
#ما_طلبه_ها
@masaelepazuheshi