eitaa logo
موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی
593 دنبال‌کننده
381 عکس
4 ویدیو
0 فایل
مؤسسه‌ای با هدف پاسخ به پرسش‌هایی درباره علل و زمینه‌های انقلاب اسلامی، بازخوانی زوایای پنهان تاریخ و روایتی متکی بر اسناد تاریخی 🌐 www.psri.ir شناسه بله، ایتا و تلگرام: 🆔 @psri_ir
مشاهده در ایتا
دانلود
🗓️تلاش ساواک برای جلوگیری از برگزاری مراسم ختم 🔹این اسناد از تلاش ساواک برای جلوگیری از برگزاری مراسم توسط مبارزان برای بزرگداشت شهید شکنجه، حجت الاسلام شیخ نصرت الله انصاری در دومین سالگرد شهادت وی حکایت دارد. 🔸وی که از مبارزان نهضت امام خمینی بود و با تشکیل صندوق قرض الحسنه تعاون اسلامی در قم، به حمایت از مبارزان همت گماشته بود، در سال ۱۳۵۴ توسط ساواک دستگیر شد. 🔹با توجه به عدم دسترسی به اطلاعات صحیح، بر اساس قرائن مشهور شد که وی ۱۵ آبان ۱۳۵۴زیر شکنجه به شهادت رسیده است. از این رو برای اولین بار مراسم بزرگداشت او در سال ۱۳۵۶ در همان روز برگزار شد. 🔸هرچند اسناد بعدی نشان داد که او در اسفند همچنان زنده بوده و بازجویی می‌شده و ۲۴ اسفند ۱۳۵۴ به شهادت رسیده است؛ اما سالگرد شهادت وی به همان تاریخ شهرت یافته است. برای خواندن سندهای بیشتر اینجا و اینجا را ببینید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️مصادره کتب و اسناد‌ حاج‌آقا روح الله 🔹 در ۲۲ آبان ۱۳۴۶، مأموران ساواک با هجوم به منزل امام خمینی در مقابل مدرسه حجتیه قم، تمامی کتاب‌ها، جزوات و اسناد موجود را ضبط کردند. حجم کتاب‌ها و نشریات توقیف‌شده بیش از ده‌هزار جلد بود. ساواک که از نفوذ در خانه امام ناکام مانده بود، به بهانه وجود کتابخانه و احتمال دستگاه تکثیر اعلامیه، دستور مصادره اسناد و کتاب‌ها را صادر کرد. نعمت‌الله نصیری مأموریت را به گروهی از ساواک، شهربانی و دادستانی قم سپرد. 🔸 در جریان بازرسی‌ها، ۱۲۹۰ جلد کتاب از خانه امام و ۲۱۸۵ جلد دیگر از کتابخانه روبه‌رو ضبط شد. همه اتاق‌ها لاک و مهر گردید و رفت‌وآمد به‌کلی ممنوع شد. دو کیسه مدارک مهم برای بررسی به تهران ارسال شد. این اقدام که با هدف کشف دفتر وجوه شرعی و ارتباطات امام در نجف صورت گرفته بود، نتوانست راه‌های ارتباطی مالی طلاب با ایشان را قطع کند. ساواک همچنان از نفوذ در شبکه یاران امام ناکام ماند. 🔹 طلاب حوزه قم این حمله را ضربه‌ای سنگین بر فعالیت یاران امام دانستند. آیت‌الله مرعشی نجفی در حالی‌که اشک می‌ریخت، درس خود را نیمه‌کاره رها کرد و آیت‌الله انصاری نیز حاضر به تدریس نشد. ساواک در ادامه با نظارت بر مکاتبات علی‌اکبر اسلامی تربتی کوشید مسیر پرداخت شهریه‌ها را متوقف کند، اما تنها یک ماه بعد گزارش رسید که شهریه طلاب همچنان از طریق روحانیان هر شهرستان در قم پرداخت می‌شود؛ واکنشی خلاقانه در برابر فشار ساواک. برای خواندن متن کامل روایت اینجا را ببینید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓روایتی از شکست عملیات سرویس امنیتی فرانسه علیه ایران 🔹تیتر یک روزنامه‌های ۱۷ آبان ۱۳۶۲ تهران خبر از «عقیم ماندن توطئه مزدوران فرانسوی برای انفجار ۵۰۰ کیلو تی‌ان‌تی در سفارت ایران در بیروت» دادند. 🔸ساعت یک بامداد دوشنبه ۱۶ آبان ۱۳۶۲، اقدامی تروریستی از سوی اداره کل امنیت خارجی فرانسه علیه سفارت جمهوری اسلامی ایران در بیروت صورت گرفت که با هوشیاری نگهبانان سفارت، این عملیات خنثی و خودروی حامل ۵۰۰ کیلوگرم مواد منفجره که مقابل ساختمان سفارت پارک شده بود، منفجر نشد. قصد دولت فرانسه از این اقدام تخریب کامل ساختمان سفارت ایران در بیروت بود که در نهایت محقق نشد. 🔹این اقدام دولت فرانسه علیه ایران بر اساس اطلاعات نادرستی صورت گرفت که سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا درباره‌ی دخالت ایران در انفجار یکم آبان ۱۳۶۲ در اختیار دولت فرانسه قرار داده بود. 🔸اول آبان، انفجاری مهیب در ساختمان محل استقرار نیروهای چتربازان فرانسه در بیروت رخ داد که به کشته‌شدن ۵۸ نظامی فرانسوی انجامید و گروه «جهاد اسلامی» لبنان مسئولیت این حمله را برعهده گرفت. برای خواندن زوایای دیگری از این واقعه، اینجا را بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️موشک‌های برگشتی اسراییل از ایران 🔹۲۲ آبان ۱۳۶۵رونالد ریگان رئیس جمهور امریکا در یک نطق تلویزیونی مسئولیت کامل سفر رابرت مک فارلین مشاور خود به تهران و تبعات آن را پذیرفت. این اقدام پس از آن بود که هاشمی رفسنجانی برای نخستین‌بار از سفر محرمانه رابرت مک‌فارلین، مشاور پیشین امنیت ملی دولت ریگان، به تهران پرده برداشته بود. این اقدام که با مخالفت و دستور قاطع امام خمینی برای توقف مذاکرات مواجه شد، در آمریکا به بحران سیاسی گسترده‌ای موسوم به «ایران‌گیت» انجامید. 🔸آقای هاشمی رفسنجانی نیز در سال ۱۳۸۲ به روزنامه همشهری در مورد این ماجرا گفت: «مک‌فارلین که به ایران آمد بنا بود مقدار قابل‌توجهی سلاح هم بیاورد اما چند کانتینر قطعات موردنیاز ما را با هواپیما آوردند. تعدادی موشک ‌هاوک اسرائیلی هم آوردند که مدت‌ها در فرودگاه ماند و آن‌ها مجبور شدند پس بگیرند.» 🔹این سخن آقای هاشمی رفسنجانی در آینده مورد تأیید اعضای گروه تاور نیز قرار گرفت و آن‌ها نیز تأیید کردند که ایران، محموله موشک‌هایی که روی آن آرم اسرائیل بود را برگشت داده است. نکته مهم این است که نه آمریکا و نه ایران در این ماجرا به دنبال ایجاد ارتباط رسمی ‌نبودند. 🔸ماجرای ورود مک‌فارلین به ایران برای چند هفته نقل مجالس بود و موجب اعتراض رسانه‌ها و برخی از مسئولان شد. از اینجا روایتی را بخوانید که یکی از دیپلمات‌های وقت بازخوانی کرده، کسی که مأمور شده بود کتاب ماجرا را بنویسد . 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓سیری در اندیشه سیاسی و اجتماعی علامه محمد تقی جعفری 🔹در دهه‌ای که حوزه‌های علمیه نجف و قم مرکز تلاقی سنت‌های کهن و پرسش‌های نوین دینی بودند، علامه محمدتقی جعفری از معدود روحانیونی بود که کوشید میان عمق فقهی و وسعت اندیشه فلسفی پیوندی تازه برقرار کند. 🔸سفر او به نجف در سال ۱۳۲۷ آغاز مرحله‌ای بود که در آن، با بهره‌گیری از محضر استادانی چون آیت‌الله خویی و عبدالهادی شیرازی، از مرز تحصیل سنتی فراتر رفت و به تأملی تطبیقی میان فلسفه اسلامی و اندیشه‌های مدرن رسید. 🔹امام خمینی به او لقب ابن‌سینا زمان را داده بود. وی در کنار درس و تدریس، به نگارش و پژوهش در حوزه فلسفه، انسان‌شناسی و نسبت دین و علم پرداخت. بازگشتش به ایران در اواخر دهه سی، سرآغاز فصلی تازه در حیات علمی و فرهنگی او شد؛ فصلی که نامش را در شمار متفکران اثرگذار معاصر نشاند. 🔸او به دنبال رسالت علمی خود بود و از این رو، از تدریس منظم برای دانشگاهیان پرهیز می‌کند و حتی وقتی شهید مطهری چنین درخواستی را مطرح کرد، عذرخواهی کرده و قول می‌دهد که نه به‌عنوان برگزاری کلاس درس رسمی، بلکه هر سال بنا به ضرورت، جلسات بحثی را برای دانشگاهیان سراسر کشور برگزار نماید. 🔹در اواخر عمر، بیماری سخت و طاقت‌فرسای سرطان ریه وی را به‌شدت آزرده ساخت. به‌طوری‌که با صلاحدید اطرافیان و پزشکان معالج برای معالجه ابتدا به نروژ و سپس در یکی از بیمارستان‌های لندن بستری شد و پیش از ظهر روز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۳۷۷ چشم از این دنیا فروبست. برای خواندن بیشتر درباره او، این لینک را باز کنید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓فرانسه، پناهگاه مخالفان پس از انقلاب 🔹پس از پیروزی انقلاب اسلامی، پاریس به پناهگاه اصلی ضدانقلاب بدل شد؛ از جمله پس از شکست آمریکا در طبس، در تیرماه ۱۳۵۹ شبکه کودتای موسوم به «نقاب» لو رفت و عملیاتی که قرار بود با فرماندهی بختیار از پاریس انجام شود، شروع نشده شکست خورد. 🔹متعاقب کشف شبکه کودتا، عده‌ای از جمله بقایی در آن مجلس بازداشت شدند. زیرا فرمانده نظامی کودتا سپهبد مهدیون، از یاران نزدیک بقایی بود. 🔸به دنبال بازداشت بقایی، احمد احرار روزنامه‌نگار مشهور ساکن پاریس، نامه‌ای برای او ارسال کرد. «چون پیغام‌آور مورداعتماد نبود» احرار فقط جملاتی مختصر نوشت که به نفع اوست پرونده‌اش در کرمان خاتمه بیابد و به تهران کشیده نشود. 🔹احرار در نامه‌ای دیگر به او از وضع پاریس چنین گفت:«مسافران بدون گذرنامه را هم این روزها در پاریس می‌توان دید. مثلاً اردشیر زاهدی را رفقا در حوالی شانزلیزه دیده بودند و آقای بختیار چند روز پیش در مصاحبه‌ای اعلام کرد که تا پانزده روز دیگر به ایران می‌رود.» 🔸سال ۱۳۶۵ احمد احرار و علی امینی تلاش کردند بقایی را به پاریس بکشانند و رهبر اپوزسیون کنند، اما بقایی پس از آنکه هیچ نشانه‌ای از وعده‌های آنها مشاهده نکرد، از لندن به پاریس نرفت و به ایران بازگشت ... 🌄شرح عکس: تصویری از شاپور بختیار، آخرین نخست‌وزیر شاه در مسیر وزارت خارجه فرانسه در تاریخ ۲۷ تیر ۱۳۵۹ ادامه مطلب را در لینک زیر بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
📣 موسسه مطالعات پژوهش‌های سیاسی در ایام هفته کتاب، همه کتاب‌های خود را با تخفیف ۲۰ درصد همراه با ارسال رایگان در اختیار مخاطبان قرار داده است. برای اطلاع بیشتر و خرید کتاب به [لینک] مراجعه کنید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️روایت وزیرمختار آمریکا از دستگیری و مرگ سردار اسعد 🔹جعفرقلی ‌خان بختیاری، مشهور به سردار اسعد سوم، ۲۶ آبان ۱۳۱۲ به دستور مستقیم رضاشاه بازداشت شد. او در کابینه مهدی‌قلی هدایت مسئولیت وزارت جنگ را بر عهده داشت. 🔸بااین‌حال، پس از استقرار کامل حکومت مرکزی و تضمین اقتدار آن، زمانی که دیگر ارتش نیازی به نیروهای بختیاری نداشت، روابط رضاشاه با متحدان پیشین خود دستخوش تغییر شد و سردار اسعد به‌تدریج با سیاست‌های بدبینانه دربار مواجه شد. 🔹«ویلیام هورنی‌بروک»، وزیر مختار آمریکا قبلا در گزارشش نظری مساعد درباره رضاشاه و پیشرفت و مدرنیزه‌سازی ایران تحت رهبری او ابراز کرده بود؛ اما مرگ سردار اسعد در زندان که به همان شیوه مرگ تیمورتاش اتفاق افتاد، حقیقت حکومت وحشی را که بر ایران حاکم بود برایش مکشوف ساخت. هورنی‌بروک کمی ‌بعد از ارسال گزارش «سکته ‌قلبی» سردار اسعد در زندان، گزارش اعدام سران ایل‌ بختیاری و احکام سنگین سایر متهمان را نیز به واشنگتن ارسال کرد. 🔸او که درمورد غیرطبیعی بودن علل مرگ‌او به نشانه‌هایی دست یافته‌بود، در گزارشی درباره تدفین سردار اسعد گفت: از منابع دیگر شنیده‌ام که جسد سردار اسعد را بلافاصله با اسکورت نظامی‌ از تهران به اصفهان فرستادند و جسد را بیرون شهر نگاه داشتند تا اعضای خانواده و فامیلش را خبر کنند؛ سپس به آن‌ها گفتند که مراسم تدفین فقط باید با حضور تعداد بسیار اندکی از فامیل نزدیک انجام شود و هیچ‌کس حق معاینه جسد را ندارد. برای مطالعه قسمت‌های بیشتری از این روایت اینجا را بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️تکلیف قانونی میلسپو چه بود و چه بر جای گذاشت؟ 🔸 پس از اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰ و تضعیف دولت مرکزی، بحران نان شدت گرفت و زمینه ورود مشاوران خارجی را فراهم کرد. آمریکا با اعزام هیئت میلسپو نفوذ خود را گسترش داد. دولت ایران به‌دنبال کارشناس بی‌طرف بود اما قوام و مجلس با تصویب لایحه اختیارات میلسپو، حتی حق قانون‌گذاری به او دادند. میلسپو با حقوق بالا و اختیارات گسترده وارد شد و وظایف حساس دولت را عملاً در دست گرفت. 🔹با اوج‌گیری بحران نان، میلسپو انحصار حمل‌ونقل غلات را برقرار کرد و کنترل کامل توزیع غله را به اداره غله و نان سپرد. او تعیین قیمت، جمع‌آوری محصول، توزیع، آسیاب و جیره‌بندی را کاملاً دولتی کرد. این سیاست‌ها نه‌تنها جلوی قاچاق را نگرفت بلکه موجب تعقیب مردم عادی و پیچیده‌تر شدن شبکه حمل‌ونقل شد. سپس «قسمت پخش» را برای تمرکز بیشتر ایجاد کرد و با آیین‌نامه‌ای تازه فروش آزاد غله را کاملاً ممنوع ساخت. 🔸سیاست‌های قهری میلسپو موجب افزایش قیمت نان، حمله مردم به انبارها و تشدید ناامنی شد. کیفیت نان نیز به‌شدت کاهش یافت و سیلو با تولید نان‌های نامرغوب موجب اعتراضات گسترده گردید. اقدامات میلسپو با وجود ظاهر اصلاحی خود، به گسترش فساد، افزایش نارضایتی و ناکامی در تحقق اهداف مالی منجر شد. 🔹میلسپو به‌جای تمرکز بر مشکلات ایران، منافع آمریکا و حتی مطامع شخصی خود را در اولویت قرار داد و پیامد آن، تشدید کمبودها، گرانی، افزایش بدهی دولت و توصیه او به استقراض خارجی بود. برای مطالعه کامل این روایت اینجا را ببینید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir