#روایت 🗓️شهر محبوب امام شهید سیدعلی خامنه‌ای 🔹مشهد در سال‌های حکومت پهلوی، تنها شهر زیارت نبود؛ میدان تقابل دیانت، استبداد و نفوذ بیگانگان بود. آیت‌الله سیدجواد خامنه‌ای، پدر رهبر شهید، با مرزبندی آشکار با حکومت، هیچ‌گاه در مراسم رسمی رژیم شرکت نکرد و حتی در ماجرای قیام گوهرشاد نیز تنها به‌واسطه تدبیر اطرافیان از دستگیری نجات یافت. هم‌زمان، سیاست‌های رضاشاه مدارس علمیه را تضعیف کرد و اشغال مشهد توسط ارتش شوروی، نفوذ بیگانگان را تا جایی پیش برد که حتی تعیین نمایندگان مجلس نیز بدون نظر آنان ممکن نبود. 🔸رهبر شهید انقلاب در همین فضای پرالتهاب مشهد رشد یافت. علاقه به مهاجرت علمی به قم یا نجف منجر به هجرت‌های کوتاه شد اما ایشان بیش از همه در مشهد بود که از محضر اساتید بزرگ حوزه بهره برد. هم‌زمان، نهضت ملی شدن نفت، کودتای ۲۸ مرداد و حضور شهید نواب صفوی، روحیه مبارزه را در نسل جوان شعله‌ور کرد و حضور در نزد استادانی چون شیخ هاشم قزوینی که با اعتراض صریح خود، چراغ مقاومت را روشن نگه داشته بودند. 🔹بازگشت از قم به مشهد برای رسیدگی به پدر، نقطه عطفی در زندگی رهبر شهید انقلاب شد؛ تصمیمی که آن را معامله‌ای با خدا می‌دانستند و منشأ توفیقات فراوان شد. ایشان در مشهد با طلاب، دانشجویان و نیروهای انقلابی شبکه‌سازی کرد و با اقداماتی چون انتشار آثار فکری و ارسال تلگراف‌های اعتراضی پس از شهادت سیدمصطفی خمینی، مبارزه را گسترش داد. میزان فعالیت ایشان در مشهد، باعث شد ساواک او را خمینی مشهد بداند. ماجرای خاطرات و مبارزات امام شهید را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓️بازخوانی تاریخی تشییع آیت‌الله بروجردی 🔹نوروز ۱۳۴۰ با رحلت حضرت آیت‌الله العظمی سیدحسین بروجردی به عزایی عمومی تبدیل شد. در روزهای نخست سال، خبر وخامت حال ایشان بازارها را نیمه‌تعطیل کرد و پس از انتشار خبر بهبود نسبی، مردم به شکرانه آن شیرینی و شربت پخش کردند، اما این شادی تنها یک روز دوام آورد. آیت‌الله بروجردی پس از دو سکته قلبی، صبح دهم فروردین رحلت کردند و خبر از طریق رادیو به سرعت در کشور و جهان منتشر شد. سراسر ایران تعطیل شد، مجلس شورای ملی و مجلس سنا جلسات خود را تعطیل کردند و مجالس سوگواری در همه‌جا برپا شد. 🔸مرجعیت عامه آیت‌الله بروجردی باعث شد عزای ایشان به مصیبتی برای همه اقشار جامعه تبدیل شود. با انتشار خبر رحلت، قم یکپارچه تعطیل شد و مردم از شهرهای مختلف راهی این شهر شدند. خبرنگاران داخلی و خارجی نیز برای پوشش این مراسم در قم حضور یافتند. حدود ۲۰۰ هزار نفر در تشییع شرکت کردند و مسیر کمتر از ۵۰۰ متری منزل تا حرم، به دلیل ازدحام جمعیت، نزدیک دو ساعت طول کشید. فشار جمعیت چوب‌های عماری را شکست و عمامه آیت‌الله برای تبرک میان مردم تقسیم شد. عزاداری‌ها نیز تا چهل روز ادامه یافت. 🔹دسته‌های عزاداری از شهرهای مختلف ایران به قم آمدند و در کنار مردم، مقامات رژیم پهلوی نیز در مراسم حاضر شدند؛ هرچند دربار هم‌زمان با ارسال تلگراف تسلیت به آیت‌الله حکیم، در پی انتقال مرجعیت شیعه به خارج از ایران بود. در کشورهای مختلف نیز مراسم سوگواری برگزار شد و ناقوس کلیساها به صدا درآمد. شرح این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓️ *کشتاری برای دور نگه داشتن زنان از حضور اجتماعی* روایت اسناد آمریکایی از سرکوب قیام مسجد گوهرشاد مشهد 🔸۲۱ تیر ۱۳۱۴، مسجد گوهرشاد مشهد شاهد یکی از خونین‌ترین وقایع تاریخ معاصر ایران بود. جرقه‌های این تقابل تاریخی زمانی زده شد که در پی صدور فرمان اجباری شدن استفاده از کلاه‌شاپو (کلاه‌فرنگی) برای مردان و افزایش فشارها برای تغییر لباس سنتی و کشف حجاب، آیت‌الله سید حسین طباطبایی قمی، از مراجع وقت مشهد، برای رساندن اعتراض مردم به تهران سفر کرد، اما بلافاصله با دستور حکومت در باغ سراج‌الملک (شهرری) محصور شد. انتشار خبر حصر این مرجع تقلید، فضای ملتهب شهر را به انفجار کشاند و به تحصن گسترده مردم در صحن‌های حرم مطهر رضوی و مسجد گوهرشاد انجامید. 🔹حکومت پهلوی که هیچ‌گونه مقاومت مدنی و مذهبی را برنمی‌تابید، پس از چند روز محاصره، سرانجام در نیمه‌شب ۲۱ تیرماه با اعزام نیروهای لشکر شرق به فرماندهی سرلشکر ایرج مطبوعی و با دستور مستقیم رضاشاه، حریم امن حرم را شکست و متحصنان را به شکلی بی‌رحمانه به گلوله بست. «ویلیام اچ. هورنی‌بروک»، وزیر مختار وقت ایالات متحده در ایران، در گزارش‌های محرمانه خود ابعاد این فاجعه را روایت کرده است. 🔸هورنی بروک گزارش می‌دهد: «هیچ‌یک از اصلاحات دوران رضاشاه به‌اندازه پیشنهاد کشف حجاب با احساس اضطراب و انزجار علنی از رژیم همراه نبوده است.» او همچنین از سانسور شدید خبری پس از قیام خبر می‌دهد. مشروح این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#سند 🗓 بهائیان: شاه و پدرش بهایی هستند 🔸۱۳ تیرماه ۱۳۴۷، ساواک گزارشی محرمانه از جلسه بهاییان شیراز ثبت کرد که در آن فردی به نام سرکار سرهنگ صادقی، با صراحت اعلام می‌کند: «من می‌دانم که شاهنشاه آریامهر و پدرشان بهایی می‌باشند، در این مورد مدارکی داریم.» 🔹هرچند مدارک مورد اشاره او که می‌گوید بهائیان در دست دارند، در دسترس ما نیست تا ارزیابی کنیم، اما با توجه به میزان رشد و نفوذ بهاییت در دوران پهلوی اول و دوم، این ادعا قابل تأمل می‌شود. 🔸بهاییان در آن دوره چنان نفوذی یافته بودند که آن را دوران «استقرار حکومت عادله» می‌خواندند و حضور پررنگ آنان در دستگاه‌های حکومتی و نزدیکی به دربار، این ظن را تقویت می‌کند که سند مذکور، خبر از واقعیت داشته باشد. متن سند را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 وقتی شاه از تحقیر آمریکا خسته شد 🔸 ۲۶ تیرماه ۱۳۴۵، محمدرضا پهلوی در یک ملاقات سه‌ساعته با کرمیت روزولت، طراح اصلی کودتای ۲۸ مرداد، سفره دل باز کرد و از بی‌توجهی دولتمردان آمریکایی به خواسته‌هایش به‌شدت گلایه کرد. شاه در اوج استیصال به فرستاده آمریکا گفت: «از این‌که با من مثل بچه‌مدرسه‌ای‌ها رفتار می‌شود خسته شده‌ام.» شکایتی که خود دلیل علت این رفتار و عمق وابستگی‌ای بود که در طول بیش از دو دهه، مناسبات تهران-واشنگتن را رقم زده بود. 🔹 این وابستگی با کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، شکلی افراطی یافته بود. در آن رویداد، کرمیت روزولت به‌عنوان مأمور سیا، عملیات «آژاکس» را برای سرنگونی دولت مصدق و بازگرداندن شاه به قدرت هدایت کرد. روزولت در خاطراتش از قول شاه نقل می‌کند: «من تاج‌وتختم را مدیون خدا، ملتم، ارتشم و شما هستم.» عبارتی تلخ و صریح به وابستگی وجودی شاه به قدرت خارجی بود. 🔸سیزده سال بعد، شاه از «بی‌تفاوتی دوستان آمریکایی‌اش» گلایه داشت و معتقد بود که «این یک خیابان یک‌طرفه بوده است». او به مشارکت ایران در ویتنام جنوبی، به‌رسمیت‌شناسی و کمک به اسرائیل اشاره کرد و گفت آمریکا قدردان این اقدامات نیست. مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 📷 شرح عکس: زبان بدن محمدرضا پهلوی در روزهای آغاز پادشاهی کنار فرانکلین روزولت رییس جمهور آمریکا، گویای نوع رابطه است. کرمیت روزولت از عموزادگان فرانکلین روزولت بود. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 فرار شاه از کودتا در کشور همسایه! 🔸۲۴ تیرماه ۱۳۳۷، کودتای نظامی در عراق چنان وحشتی در محمدرضا پهلوی ایجاد کرد که از بازگشت به ایران تا روشن شدن بازتاب کودتا در تهران، امتناع ورزید. در ۲۳ تیر که رهبران ایران، پاکستان و ترکیه در استانبول منتظر نوری سعید و ملک فیصل دوم بودند، گروهی از افسران آزاد عراقی به رهبری ژنرال عبدالکریم قاسم و سرهنگ عبدالسلام عارف، کودتا کردند و نظام پادشاهی ۳۷ ساله عراق را سرنگون ساختند. 🔹کودتاچیان پس از تصرف رادیو و فرودگاه بغداد، به کاخ سلطنتی یورش بردند و ملک فیصل دوم (پادشاه ۲۳ ساله) و اعضای خانواده‌اش را به قتل رساندند. اجساد نوری سعید (نخست‌وزیر ۱۴ دوره‌ای) و ولیعهد را طناب‌پیچ کرده در خیابان‌ها گرداندند، سپس به دار آویختند و پس از مثله کردن، آتش زده به دجله انداختند. این صحنه‌های وحشیانه، تصویری از سرنوشت سلطنت‌های وابسته را در ذهن شاه مجسم کرد. 🔸شاه که از سرنگونی نظام پادشاهی در کشور همسایه به شدت هراسان شده بود، نگران بود که انقلاب خونین عراق به عنوان الگویی برای مخالفان رژیم خودش قرار گیرد. او چندین روز در استانبول ماند تا مطمئن شود حوادث عراق واکنشی در ایران ایجاد نکرده است و آنگاه به کاخش در تهران که با تانک محافظت می‌شد مراجعت کرد. رادیو بغداد علیه رژیم‌های ستمگر منطقه شعار می‌داد و این تبلیغات موجی از انزجار نسبت به دربار پهلوی در کشور به وجود آورده بود. مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 📷 دیدار ملک فیصل دوم با محمدرضا پهلوی ۲۶ مهر ۱۳۳۶، ۹ماه قبل از کودتا 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 طراحی ترور در خانه خواهر شاه 🔸هجدهم سپتامبر ۱۹۷۸، مجله پرمخاطب آمریکایی نیویورک مقاله‌ای با این تیتر منتشر کرد: «مأموران ساواک با مصونیت از مجازات در آمریکا فعالیت می‌کنند و مخالفان ایرانی و منتقدان رژیم را زیر نظر دارند و آزار می‌دهند.» این گزارش که بر پایه اسناد اف‌بی‌آی، مدارک وزارت خارجه آمریکا و مصاحبه با مأموران سابق ساواک تنظیم شده بود، پرده از یکی از بزرگ‌ترین رسوایی‌های اطلاعاتی دوران جنگ سرد برداشت. بر اساس این اسناد، پلیس مخفی شاه ایران با آگاهی و همکاری سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا در خاک ایالات متحده به جاسوسی، آزار و حتی طراحی نقشه برای ترور شهروندان آمریکایی مشغول بوده است. 🔹 در روزهای پایانی تیرماه ۱۳۵۶، خبرگزاری پارس در بولتن محرمانه خود از نقشه ترور یک شهروند آمریکایی در خانه اشرف پهلوی، خواهر شاه، خبر داد. یک روزنامه‌نگار ایرانی که نشریه مستقلی در واشنگتن منتشر می‌کرد، هدف این ترور بود. این نشریه به نقد سرسختانه رژیم شاه می‌پرداخت و اخبار مربوط به سرکوب مخالفان را به افکار عمومی آمریکا می‌رساند. 🔸فعالیت‌های او چنان تهدیدآمیز تلقی می‌شد که خود شاه شخصاً از ریچارد هلمز، سفیر وقت آمریکا در تهران، درخواست کرد راهی برای تعطیل کردن این روزنامه بیابد. اما منتفی شدن این راه، به فکر حذف فیزیکی او افتاد. مدارک نشان می‌دهد که جلسه‌ای محرمانه در خانه اشرف پهلوی برگزار شد و موضوع اصلی آن بررسی و برنامه‌ریزی برای ترور این روزنامه‌نگار بوده است. مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 عملیات کانتیننس برای تصاحب نفت ایران 🔸۳۱ تیر ۱۳۲۰، آنتونی ایدن، وزیر خارجه بریتانیا، در یادداشتی محرمانه فاش کرد که انگیزه اصلی اشغال ایران، ترس از دست دادن کنترل بر منابع نفتی و نیاز به کریدور تدارکاتی برای پشتیبانی از جبهه شرقی است، نه «حضور کارشناسان آلمانی» که بهانه‌ای رسمی برای این اقدام بود. 🔹نفت ایران از ابتدای قرن بیستم، نقشی محوری در راهبرد امپریالیستی بریتانیا ایفا کرد. در سال ۱۹۰۱، ویلیام ناکس دارسی امتیاز نفت جنوب ایران را دریافت کرد و در سال ۱۹۰۹، شرکت نفت ایران و انگلیس تأسیس شد. در سال ۱۹۱۴، دولت بریتانیا با خرید ۵۱ درصد از سهام این شرکت، عملاً کنترل آن را به‌دست گرفت. تا سال ۱۹۴۰، ایران سالانه بیش از هشت میلیون تن نفت تولید می‌کرد که بخش اعظم آن برای تأمین نیازهای جنگی بریتانیا حیاتی بود. 🔸با حمله آلمان به شوروی در خرداد ۱۳۲۰، مسیرهای سنتی تأمین کمک به شوروی بسته شد و تنها راه ممکن، مسیر زمینی از طریق ایران بود. این مسیر که به «کریدور فارسی» معروف شد، از بنادر خلیج‌فارس آغاز و از طریق راه‌آهن سراسری به شوروی می‌رسید. در طول جنگ، بیش از ۴ میلیون تن محموله کمک‌های جنگی از این مسیر منتقل شد. 🔹بهانه رسمی بریتانیا و شوروی، «حضور گسترده کارشناسان آلمانی» در ایران بود. اما اسناد تاریخی نشان می‌دهند تعداد آن‌ها کمتر از هزار نفر بود و عمدتاً در پروژه‌های عمرانی غیرنظامی مشغول بودند. مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 قدرت وحدت در برابر توطئه انگلیسی 🔸بیست‌وپنجم تیر ۱۳۳۱، دکتر محمد مصدق به دلیل اختلاف با شاه بر سر وزارت جنگ استعفا کرد. شاه بی‌درنگ احمد قوام، سیاستمدار کهنه‌کار، را مأمور تشکیل کابینه کرد. قوام با انتشار اعلامیه‌ای با جمله معروف «کشتیبان را سیاستی دگر آمد»، هشدار داد که «دوره عصیان سپری شده» و با مخالفان به شدت برخورد خواهد کرد. این لحن تهدیدآمیز، جامعه را ملتهب کرد و مردم از همان ساعات نخست دست به اعتراض و اعتصاب زدند. 🔹مهم‌ترین واکنش از سوی آیت‌الله سیدابوالقاسم کاشانی صورت گرفت. او در بیست‌وهشتم تیر قوام را فردی وابسته به استعمار دانست و از مردم خواست برای دفاع از استقلال کشور آماده شوند. صبح ۳۰ تیر، تانک‌ها در خیابان‌ها مستقر شدند و نیروهای نظامی منزل آیت‌الله کاشانی را محاصره کرده بودند. تظاهرات از دانشگاه تهران آغاز شد و گروه‌های مختلف از هر طبقه و صنفی با هماهنگی قابل‌ستایشی به خیابان‌ها ریختند و به سوی میدان بهارستان حرکت کردند. 🔹نیروهای نظامی ابتدا با باتوم و سرنیزه کوشیدند جمعیت را متفرق کنند، اما هنگامی که موج مردم متوقف نشد، به دستور مستقیم فرماندار نظامی تهران بر روی مردم آتش گشودند. حدود ۸۰۰ نفر زخمی یا کشته شدند. در برخی نقاط، سربازان از تیراندازی خودداری کردند و حتی در یک مورد، مردم و سربازان یکدیگر را در آغوش گرفتند و بوسیدند. سرکوب تنها به تهران محدود نشد و مردم کفن‌پوشی که از شهرهای دیگر به سوی تهران می‌آمدند، در منطقه «کاروانسرا سنگی» به گلوله بسته شدند. مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#روایت 🗓 الگوگیری ماندلا از امام شهید 🔸۳۱ تیرماه ۱۳۷۱، نلسون ماندلا، رهبر کنگره ملی آفریقا و نماد مبارزه با آپارتاید، در تهران با آیت‌الله خامنه‌ای دیدار کرد. ماندلا در این ملاقات، بارها از ایشان به عنوان «رهبر خود» یاد کرد و بر تأثیر مستقیم انقلاب اسلامی در امید بخشیدن به مردم آفریقای جنوبی تأکید نمود. 🔹سابقه این ارتباط به روزهای آغازین مبارزه علیه آپارتاید بازمی‌گشت. ایران با قطع روابط با دولت نژادپرست آفریقای جنوبی، از گروه‌های آزادی‌بخش حمایت کرد. محسن پاک‌آیین، سفیر سابق ایران در زامبیا، روایت کرده که در هشتم اسفند ۱۳۶۹، دو هفته پس از آزادی ماندلا از ۲۷ سال زندان، لوزاکا اولین شهری بود که پذیرای او شد. ماندلا در آن سفر به پاک‌آیین گفت: «من از رهبران ایران بسیار ممنونم. سلام مرا به رهبر و رئیس‌جمهور کشورتان برسانید.» 🔸در مرداد ۱۳۷۰، ماندلا برای دیدار رسمی از ایران به تهران آمد. مهم‌ترین بخش این سفر، ملاقات صمیمانه او با رهبر شهید بود. ماندلا با اشاره به تأثیر انقلاب اسلامی گفت: «انقلاب اسلامی ایران تحت رهبری امام خمینی، امیدهای فراوانی را برای قیام مردم آفریقای جنوبی به همراه داشته است و تاریخ هرگز نقش ایران را فراموش نخواهد کرد.» او تأکید کرد: «ملاقات با رهبر انقلاب بزرگی که جهان را تحت تأثیر قرار داده، برای من امیدبخش و موجب افتخار است.» 🔹ماندلا در این دیدار به کمک‌های مستمر غرب به رژیم آپارتاید اشاره کرد و گفت: «ما هرگز با حامیان دشمن خود متحد نخواهیم شد و به غرب متکی نخواهیم بود» متن کامل این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir

#یادداشت 🗓 مذاکره با دشمن وجودی؛ مبانی فقهی شروط جمهوری اسلامی ایران 🔸پس از شکست آمریکا و رژیم صهیونیستی در تجاوز به ایران، کاخ سفید ناچار به درخواست مذاکره شد. شورای عالی امنیت ملی در ۱۹ فروردین ۱۴۰۵، هشت شرط اساسی اعلام کرد که ریشه در قواعد فقهی دارد؛ نه زیاده‌خواهی سیاسی، بلکه ضرورت دفاع از کیان اسلامی. 🔹تقابل آمریکا با ایران از نوع «جنگ وجودی» است؛ نزاعی بر سر بقاء، هویت و نظام سیاسی. در این نوع جنگ، «صلح پایدار» ناممکن و حداکثر ممکن «آتش‌بس موقت» (هدنه) است. از این رو، شروط مذاکره باید بر «سلب قدرت تجاوز» و «نابودی ابزارهای تهدید» متمرکز باشند. از دل قواعد فقهی، سیزده اصل مذاکراتی استخراج شده است که از جمله آنها می‌توان به «نفی اعتماد به دشمن عهدشکن (اصالت بدبینی)»، «وجوب نفی سبیل»، «عزت‌مداری» و «وفای به عهد تا زمانی که دشمن پایبند باشد» اشاره کرد. 🔸بررسی تفاهمنامه اسلام‌آباد نشان می‌دهد که این سند با وجود نقاط قوت، از منظر فقهی نیازمند بازنگری اساسی در بندهای مرتبط با مدیریت تنگه هرمز، رفع تدریجی تحریم‌ها، عدم تصریح به حق غنی‌سازی و عدم پیش‌بینی مکانیسم خروج یک‌طرفه است. عبارت کلیدی رهبری که فرمودند: «بنده علی‌الاصول، نظر دیگری داشتم»، دقیقاً به همین نقص‌های فقهی در تفاهم‌نامه اشاره دارد. مشروح این بازخوانی دقیق فقهی از تفاهم‌نامه را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir