eitaa logo
موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی
615 دنبال‌کننده
407 عکس
4 ویدیو
0 فایل
مؤسسه‌ای با هدف پاسخ به پرسش‌هایی درباره علل و زمینه‌های انقلاب اسلامی، بازخوانی زوایای پنهان تاریخ و روایتی متکی بر اسناد تاریخی 🌐 www.psri.ir شناسه بله، ایتا و تلگرام: 🆔 @psri_ir
مشاهده در ایتا
دانلود
🗓 ۳۴ روز مقابل با یک تئوری 🔻بازخوانی ناکامی دکترین «زمین می‌دهیم، زمان می‌گیریم» 🔸با آغاز یورش ارتش بعث در شهریور ۱۳۵۹، بنی‌صدر، رئیس‌جمهور و فرمانده وقت کل قوا، بر اجرای دکترین «جنگ اشکانی» و ایده «زمین می‌دهیم تا زمان بگیریم» تأکید داشت؛ ایده‌ای که قرار بود با کشاندن عراق به عمق خاک ایران، توان آن را فرسوده کند. اما خرمشهر، یک دشت خالی نبود؛ یک شهر زنده بود. 🔹در دوم مهرماه، با رسیدن تانک‌های عراقی به نزدیکی پل نو و آغاز آتش سنگین توپخانه، ارتباط زمینی خرمشهر با اهواز قطع و شهر در آستانه محاصره قرار گرفت. مدافعان، درحالی‌که با حداقل سلاح‌های سبک و کمبود شدید مهمات می‌جنگیدند، چشم به پشتیبانی فرماندهی داشتند؛ اما منطق حاکم بر ستاد فرماندهی کل قوا همچنان بر همان ایده استوار بود: نباید برای نگه‌داشتن شهر، هزینه سنگین داد. 🔸با این حال، میدان جنگ برخلاف محاسبه این تئوری پیش رفت. خرمشهر قرار نبود در چند روز سقوط کند. پاسداران، تکاوران نیروی دریایی و مردم بومی، با وجود کمبود شدید تجهیزات، ۳۴ روز در برابر ارتش مجهز عراق ایستادند و ارتشی را که برای پیشروی سریع آمده بود، پشت دروازه‌های شهر متوقف کردند. سرانجام خرمشهر پس از پایان مهمات و زیر آتش سنگین دشمن سقوط کرد، اما همین ۳۴ روز نشان داد که مقاومت در یک شهر مرزی می‌توانست زمان بسیار بیشتری از آنچه در محاسبات «زمین دادن» تصور می‌شد، از دشمن بگیرد. می‌توانید متن کامل این روایت را در [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗒بازخوانی الگوی مواجهه امام خمینی با جنگ تحمیلی 🔹با آغاز جنگ امام خمینی جنگ را صرفاً یک درگیری مرزی و نظامی ندیدند. در نخستین واکنش رسمی، با تأکید بر اطاعت از شورای فرماندهی، جلوگیری از دخالت افراد غیرمسئول، کنترل اخبار و کنار گذاشتن اختلافات داخلی، خطوط اصلی مدیریت جنگ را ترسیم کردند. 🔸در روایت آیت‌الله خامنه‌ای، فرماندهی امام به معنای حضور در قرارگاه‌های تاکتیکی و جابه‌جایی مستقیم یگان‌ها نبود؛ توان اصلی ایشان در شناخت میدان، تعیین جهت حرکت و هدایت کلی جنگ جلوه می‌کرد. امام با شناخت شرایط، اهدافی را مطرح می‌کردند که گاه برای نیروهای حاضر در میدان دشوار و حتی دست‌نیافتنی به نظر می‌رسید؛ از محاصره آبادان و آزادی سوسنگرد تا آزادسازی خرمشهر. در کنار این قاطعیت، امام به ظرفیت مردم و نیروهای مسلح اعتماد داشتند و با حفظ روحیه عمومی، اجازه نمی‌دادند فشار میدان به تزلزل داخلی تبدیل شود. این ترکیبِ تشخیص، قاطعیت و اعتماد، از مهم‌ترین جلوه‌های توانایی ایشان در هدایت جنگ بود. 🔹توانایی امام در مواجهه با جنگ تنها به تشخیص دشمن و سامان‌دهی فرماندهی محدود نماند؛ ایشان ظرفیت عظیم مردم را نیز بخشی از توان دفاعی کشور دیدند. از همان روزهای نخست، با تأکید بر وحدت، مقابله با شایعه و حفظ روحیه، جامعه را از پشت جبهه وارد میدان دفاع کردند. واکنش ایشان به احتمال سقوط اهواز، با جمله «مگر جوانان اهواز مرده‌اند؟!» نمونه‌ای از همین نگاه بود؛ نگاهی که به‌جای پذیرش هراس، بر توان داخلی تکیه داشت. شرح روایت را [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗒 نقشه ضدایرانی آمریکا با دلارهای عربی 🔹در سال‌های جنگ تحمیلی، آمریکا و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در حمایت از عراق با یکدیگر پیوند عمیق داشتند. ریچارد آرمیتاژ بعدها از ۴۵ میلیارد دلار بدهی عراق به کشورهای عربی سخن گفت؛ بدهی‌ای که بخشی از کمک‌های این دولت‌ها در جنگ با ایران بود. هم‌زمان، «استراتژی شولتز» با هدف تقویت اقتصادی و نظامی عراق، درگیر کردن کشورهای عرب، کاهش صادرات نفت ایران و منزوی کردن جمهوری اسلامی شکل گرفت. 🔸این همکاری فقط به پول نفت محدود نماند. تقریباً همه کشورهای عربی به شکلی از عراق حمایت کردند؛ عربستان کمک‌های مالی، اطلاعاتی و نفتی در اختیار بغداد گذاشت و کویت بخشی از درآمد نفتی و حتی جزایر خود را برای استقرار پایگاه‌های موشکی عراق در اختیار آن قرار داد. مصر تانک، هواپیما و مهمات فرستاد و هزاران نیروی مصری در ارتش عراق حضور داشتند. اردن نیز مرزها و بندر عقبه را برای تدارک‌رسانی به عراق گشود. در همین حال، آمریکا با انتقال فناوری، سلاح، وام و اطلاعات ماهواره‌ای، پشتیبانی خود از بغداد را گسترش داد. 🔹آمریکا در کنار این حمایت‌ها، فشار سیاسی و اقتصادی بر ایران را نیز تشدید کرد. تحریم نفت ایران، فشار بر کشورهای دیگر برای کاهش خرید نفت و سرانجام ورود مستقیم‌تر نیروی دریایی آمریکا به خلیج فارس، بخشی از همین سیاست بود. شرح کامل این ماجرا را در [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ بن‌بست راهبردی آمریکا در قبال تحریم ایران 🔸۴ مهر ۱۳۸۳، روزنامه واشنگتن‌پست در گزارشی از اختصاص ۴۰ میلیون دلار برای «مقابله با نفوذ ایران» خبر داد و در کنار آن اعتراف کرد که شکاف میان پنتاگون و وزارت خارجه، دولت آمریکا را به مدت سه سال برای اتخاذ سیاستی بلندمدت در قبال ایران فلج کرده است. این خبر در ظاهر یک تخصیص بودجه ساده بود، اما در باطن از یک آسیب ساختاری عمیق‌تر پرده برداشت: ناتوانی نظام تصمیم‌گیری آمریکا در تولید یک راهبرد منسجم در قبال ایران. 🔹برای فهم این بن‌بست، باید به نقطه آغاز تحریم‌ها بازگشت. نخستین اقدام رسمی واشنگتن در ۱۷ آبان ۱۳۵۸ و چهار روز پس از تسخیر سفارت، با ممنوعیت صادرات تسلیحات به ایران آغاز شد. چهار روز بعد، واردات نفت از ایران ممنوع شد و در ۲۳ آبان، کارتر با فرمان اجرایی ۱۲۱۷۰، بالغ بر ۱۲ میلیارد دلار از دارایی‌های ایران را مسدود کرد. امام خمینی در واکنش، قطع رابطه را «به فال نیک» گرفت و فرمود: «رابطه بین یک ملت به پا خاسته با یک چپاول‌گر عالم‌خوار، همیشه به ضرر ملت مظلوم است.» امام خمینی، تحریم‌ها را با وجود سختی، «هدیه‌ای الهی» و باعث «پرورش فکرها و تلاش در راه خودکفایی» می‌دانست. 🔸پس از آزادی گروگان‌ها بر اساس بیانیه الجزایر، آمریکا متعهد به لغو تحریم‌ها شد، اما در عمل فقط ممنوعیت صادرات و واردات را اجرا کرد و ۹۰۰ میلیون دلار از دارایی‌های ایران همچنان بلوکه ماند. این رویه - تعهد به رفع تحریم در توافق و عدم اجرای کامل آن - الگویی شد که در دهه‌های بعد تکرار شد. در دهه ۱۳۷۰، «سیاست مهار دوگانه» کلینتون تدوین شد و در ۱۴ اوت ۱۹۹۶، قانون تحریم‌های ایران و لیبی (داماتو) به تصویب رسید که شرکت‌های خارجی را نیز در صورت سرمایه‌گذاری بیش از ۲۰ میلیون دلار در صنعت نفت ایران، تهدید به تحریم می‌کرد. 🔹نقش لابی‌های صهیونیستی در طراحی این تحریم‌ها انکارنشدنی است. بر اساس گزارش‌ها، زمینه اجرای سیاست مهار دوگانه «تحت‌تأثیر گرایش‌ها و اعمال نفوذهای گروه‌های ضد ایرانی که عمدتاً از آیپک و سایر محافل صهیونیستی سرچشمه می‌گرفت، فراهم گردید.» با این حال، یک‌جانبه بودن تحریم‌ها و ناتوانی آمریکا در جلب حمایت اروپا، چین و روسیه، دلیل عمده عدم موفقیت این سیاست بود. در ۱۸ مه ۱۹۹۸، کلینتون ناچار شد شرکت توتال فرانسه را از تحریم داماتو معاف کند. 🔸پس از ۱۱ سپتامبر، تحریم‌ها وارد فاز جدیدی شدند. قطعنامه‌های ۱۶۹۶، ۱۷۳۷، ۱۷۴۷، ۱۸۰۳ و ۱۸۳۵ شورای امنیت صادر شد، اما آمریکا «شورای امنیت را دور زد و اختیارات آن را به نفع خود مصادره کرد.» در دی ۱۳۸۵ تحریم بانک سپه آغاز شد و در ۱۹ آبان ۱۳۹۰، دارایی‌های بانک مرکزی بلوکه شد. در ژانویه ۲۰۱۲، اتحادیه اروپا واردات نفت از ایران را قطع کرد و صادرات ایران از ۲۵۰۰ هزار بشکه به ۱۵۰۰ هزار بشکه کاهش یافت. با این حال، تحریم‌ها نه تنها به تسلیم ایران منجر نشد، بلکه به انسجام داخلی و خودکفایی انجامید. 🔹با روی کار آمدن ترامپ در ژانویه ۲۰۱۷، طرح اس ۷۲۲ با ۹۸ رأی موافق در سنا تصویب شد که تحریم‌های موشکی، سپاه، حقوق بشر و تسلیحاتی را در بر می‌گرفت. این چرخش دوباره به تحریم، تکرار همان الگویی بود که از آبان ۱۳۵۸ آغاز شده بود: تشدید فشار، سپس گشایش موقت، سپس بازگشت دوباره به تحریم. فاصله میان ۴۰ میلیون دلار خبر مهر ۱۳۸۳ تا تحریم بانک مرکزی و تحریم نفتی، نشان‌دهنده تشدید پلکانی است؛ اما این تشدید، نه محصول یک راهبرد منسجم، بلکه نتیجه ادامه همان الگوی واکنشی بود. این روزها بسیاری از مطبوعات غربی با مرور گذشته، بر این باورند که ایران با اعمال تحریم، نه تسلیم خواهد شد و نه قابل مدیریت. مشروح ماجرا را [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️تلاش برای قطع شریان حیات 🔹از سال ۱۳۵۹، حملات رژیم بعث به جزیره خارک آغاز شد؛ اما هر بار پس از وارد آمدن آسیب، فعالیت پایانه نفتی از سر گرفته شد. اهمیت خارک برای اقتصاد ایران به اندازه‌ای بود که حدود ۹۰ درصد صادرات نفت و درآمدهای ارزی کشور از این جزیره انجام می‌شد. عراق از سال ۱۳۶۳ با اعلام منطقه ممنوعه دریایی و آغاز جنگ نفتکش‌ها، تلاش کرد این شریان حیاتی را قطع کند. 🔸با شدت گرفتن حملات به خارک، ایران به جای متوقف کردن صادرات، به دنبال بازسازی و ایجاد مسیرهای جایگزین رفت. در فوریه ۱۹۸۵، انتقال نفت از خارک با نفتکش‌های اجاره‌ای به دو ابرتانکر ذخیره‌سازی در نزدیکی جزیره سیری آغاز شد. این سامانه که در ابتدا با مشکلات فنی روبه‌رو بود، به‌تدریج توسعه یافت و ظرفیت انتقال حدود ۱٫۵ میلیون بشکه نفت در روز را به دست آورد. 🔹حملات گسترده صدام اگرچه در مقاطعی موجب کاهش صادرات نفت ایران شد، اما نتوانست هدف اصلی خود را محقق کند. گزارش اکونومیست در مهر ۱۳۶۴، در اوج حملات به خارک، از ادامه صادرات نفت ایران خبر می‌داد. ایران با بازسازی تأسیسات، استفاده از نفتکش‌های اجاره‌ای، راه‌اندازی مسیر سیری و به‌کارگیری خطوط لوله جایگزین، جریان صادرات را حفظ کرد. در سال ۱۳۶۴، صادرات نفت ایران ادامه داشت و درآمد نفتی کشور به ۵۹.۱۲ میلیارد دلار رسید. این روند نشان می‌داد که حملات رژیم بعث، برخلاف هدف اولیه، نتوانسته بود شریان اقتصادی ایران را قطع کند. متن کامل این روایت را در [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 تفرقه بینداز و حکومت کن 🔹در جریان جنگ جهانی اول، انگلستان برای پیشبرد اهداف استعماری خود به رقابت‌های درونی ایل قشقایی ورود کرد. اختلاف میان صولت‌الدوله و محمدعلی‌خان کشکولی بر سر اداره کازرون، زمین‌ها، مراتع و عوارض راه بوشهر ـ شیراز، پیش از این نیز وجود داشت؛ اما به درگیری گسترده‌ای منجر نشده بود. از سال ۱۲۹۵، بریتانیا با حمایت از محمدعلی‌خان علیه صولت‌الدوله، معادلات منطقه را تغییر داد و اختلافی محلی را به ابزاری برای پیشبرد منافع خود تبدیل کرد. 🔸انگلستان برای حفظ نفوذ خود در فارس، هم‌زمان با دو طرف اختلاف ارتباط برقرار کرد. این دولت در سال ۱۹۱۶ از محمدعلی‌خان کشکولی حمایت کرد و او را به اقدام علیه نیروهای نزدیک به صولت‌الدوله تشویق نمود. در اردیبهشت ۱۲۹۶ نیز ارنست بریستو، معاون کنسول بریتانیا، با صولت‌الدوله توافق کرد و انگلستان ۳۰ هزار تومان به او پرداخت. 🔹در بهار ۱۹۱۸، دخالت‌های انگلستان به رویارویی نیروهای صولت‌الدوله با پلیس جنوب و متحدان محلی بریتانیا انجامید. این درگیری‌ها پس از جنگ جهانی اول هم ادامه یافت و سرانجام، با بازگشت قدرت صولت‌الدوله در سال ۱۳۰۰، خوانین کشکولیِ همراه بریتانیا بازداشت و برای تضعیف موقعیت آنان اقدام شد. روزنامه «ستاره» در ۱۳ مهر ۱۳۰۰ نوشت که کنسول بریتانیا در شیراز طی شش سال برای به جان هم انداختن عشایر قشقایی و کشکولی تلاش کرده و هزاران ایرانی بی‌گناه در این میان کشته شده‌اند. متن کامل این روایت را در [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ دزدیدن خاک سرخ بوموسی توسط بریتانیا 🔸«اظهار وزارت خارجه انگلیس دایر به اینکه استخراج خاک سرخ عنوان بهره‌برداری تجارتی داشته و امر سیاسی نیست صورت مغالطه دارد، زیرا اعطای امتیاز از نتایج مالکیت است و مالکیت امر سیاسی است، بنابراین مشمول اصل حفظ وضعیت حاضره می‌گردد.» این فراز، بخشی از پاسخ حقوقی ایران به ادعای بریتانیا درباره استخراج خاک سرخ از جزیره ابوموسی در دوران پهلوی اول است؛ ادعایی که تلاش می‌کرد بهره‌برداری اقتصادی از جزیره را از مسئله حاکمیت جدا نشان دهد. 🔹مقامات بریتانیایی مدعی بودند خاک سرخ از قدیم استخراج می‌شده و مسئله تازه‌ای نیست. پاسخ ایران اما این بود که «دولت ایران از سی سال [قبل] به این طرف به مداخلات شیوخ و انگلیس‌ها در مورد جزایر تنب و ابوموسی اعتراض نموده و در هر موقع دلائل خود را اظهار کرده، و به علاوه کاری با رضایت ایران صورت نگرفته است که بتواند سابقه واقع شود.» 🔸مستند دیگر ایران، نقشه‌ای بود که وزارت جنگ بریتانیا پنجاه سال پیش از آن ترسیم کرده بود. در این نقشه، «جزایر تنب و ابوموسی و سیری را به رنگ داخله ایران رسم کرده» بودند. ایران با وجود آنکه «تمام نقشه را از حیث اینکه بحرین را به رنگ مملکت دیگر زده قبول نداریم»، اما «نسبت به این جزایر» از آن به عنوان سند استفاده می‌کرد؛ استفاده‌ای گزینشی که نشان می‌دهد ایران از تناقض موجود در اسناد بریتانیا آگاه بود و از آن بهره می‌گرفت. متن کامل این سند را در [اینجا] ببینید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ حماس چگونه متولد شد؟ 🔻روایتی از تاسیس سنگر دفاع از فلسطین 🔸۲۳ آذر ۱۳۶۶، پس از آنکه یک صهیونیست با کامیون چهار کارگر فلسطینی را در نوار غزه زیر گرفت و به شهادت رساند، اعتراضات گسترده فلسطینیان آغاز شد و به انتفاضه اول انجامید. در همین فضای مبارزه و در واکنش به سال‌ها اشغال، سرکوب و فشار اسرائیل، «حماس» رسماً اعلام موجودیت کرد. حماس که نام خود را از «جنبش مقاومت اسلامی» گرفته بود، از دل جریان اخوان‌المسلمین فلسطین شکل گرفت؛ اما برخلاف رویکرد پیشین این جریان، مبارزه مسلحانه با اشغالگران را در پیش گرفت و به یکی از جریان‌های مهم مقاومت فلسطین تبدیل شد. 🔹حماس در مسیر مبارزه خود، عزالدین قسام را الگوی مبارزه مسلحانه قرار داد؛ روحانی و مبارزی که در برابر استعمار انگلیس و صهیونیسم ایستاد و سرانجام در ۲۸ آذر ۱۳۱۴ به شهادت رسید. شیخ احمد یاسین نیز به‌عنوان رهبر معنوی حماس، سال‌ها هدف فشار و زندان اسرائیل قرار گرفت و سرانجام دوم فروردین ۱۳۸۳، پس از نماز صبح، با شلیک موشک بالگرد اسرائیلی به شهادت رسید. 🔸سرکوب فلسطینیان، توسعه شهرک‌های صهیونیستی و سیاست مشت آهنین اسرائیل، زمینه گسترش مقاومت را فراهم کرد. در مقابل توافق‌هایی مانند اسلو، حماس بر ادامه مبارزه تأکید کرد و در سال ۱۳۸۵ با پیروزی در انتخابات شورای قانون‌گذاری فلسطین، ۷۵ کرسی از ۱۲۸ کرسی را به دست آورد. اسرائیل و متحدانش از حماس خواستند شروطی از جمله شناسایی اسرائیل را بپذیرد، اما این سازمان نپذیرفت. متن کامل این روایت را در [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ حذف رقبا برای قدرت 🔻مروری بر اقدامات رضاخان برای تصرف کرسی نخست‌وزیری 🔹۱۵ مهر ۱۳۰۲، رضاخان سردارسپه قوام‌السلطنه را به اتهام مشارکت در طراحی قتل وزیر جنگ بازداشت کرد؛ اقدامی که در عمل یکی از آخرین موانع رسیدن او به ریاست‌الوزرایی را کنار زد. پیش از آن، سردارسپه با پرسی لورن، وزیرمختار انگلیس، دیدار کرده و از احمدشاه خواسته بود حکم ریاست‌الوزرایی را به نامش بنویسد. هم‌زمان، شایعه سقوط دولت مشیرالدوله در تهران پیچیده بود. بازداشت قوام در چنین فضایی، نمونه‌ای از روش‌های خشن و کثیف رضاخان برای حذف رقیبان بود. 🔸رضاخان برای رسیدن به ریاست‌الوزرایی فقط به رایزنی سیاسی اکتفا نکرد. ۱۵ مهر، هم‌زمان با بازداشت قوام‌السلطنه، میثاق سیاسی و سری خود را با چند چهره سیاسی امضا کرد و سه روز بعد، بزرگ‌ترین نمایش نظامی وزارت جنگ را در حوالی کرج به راه انداخت. تجمع نظامیان و رژه نظامی، یادآور صحنه‌های پیش از کودتای ۱۲۹۹ بود. نمایش قدرت در کنار فشار سیاسی و حذف رقبا، نشان می‌داد رضاخان برای رسیدن به قدرت از هر ابزار ممکن، حتی شیوه‌های کثیف و ارعاب‌آمیز، استفاده می‌کند. 🔹پس از بازداشت قوام، فشارها ادامه یافت؛ نمایش‌های نظامی دیگری اعلام شد، تظاهرات برنامه‌ریزی‌شده علیه دولت مشیرالدوله شکل گرفت و موضع‌گیری جراید علیه دولت شدت گرفت. درنهایت، مشیرالدوله و وزیرانش ۲۹ مهر استعفا دادند و احمدشاه نیز روز بعد رضاخان را برای تشکیل کابینه فراخواند. قوام‌السلطنه ۳۱ مهر از تهران خارج شد و راه بغداد را پیش گرفت. متن کامل این روایت را در اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ ابعاد غیرمکشوف از آیت‌الله عبدالکریم حق‌شناس 🔹پرونده سه‌جلدی آیت‌الله عبدالکریم حق‌شناس در اسناد ساواک، تصویری متفاوت از این معلم اخلاق ارائه می‌دهد. مسجد امین‌الدوله در بازار تهران، که سال‌ها محل تدریس او بود، به کانونی برای فعالیت جوانان انقلابی و شکل‌گیری هیئت‌های مؤتلفه اسلامی تبدیل شده بود. ساواک با نفوذ منابعی چون منبع ۱۰۴۲، سخنرانی‌ها و رفت‌وآمدهای مسجد را زیر نظر داشت؛ اما حق‌شناس از حضور آنان آگاه بود و با زیرکی، سخنانش را به گوش سازمان امنیت می‌رساند. 🔸در یکی از ملاقات‌های خصوصی، به منبع ۱۰۴۲ گفته بود: «از طرف سازمان امنیت گفتند شیخ عبدالکریم ورق سیاه دارد. آخر من به آنان چه کرده‌ام که ورقم سیاه شده؟ در کدام انقلاب شرکت جسته‌ام؟» و سپس با کنایه‌ای آشکار افزوده بود: «ای کاش یک کسی بود تا این حرف‌های مرا به سازمان امنیت برساند و بگوید که شیخ عبدالکریم چنین و چنان می‌گفت.» این جمله نشان می‌دهد که او آگاهانه سخنانش را برای رسیدن به گوش ساواک تنظیم می‌کرد. 🔹از سال ۱۳۴۲، مسجد امین‌الدوله میزبان جلسات سیاسی شبانه بازاریان بود. آیت‌الله حق‌شناس با یادکرد از امام خمینی، انتقاد از ظلم و استبداد و دعوت از وعاظ انقلابی چون مرتضی مطهری، مسجد را به کانونی برای روشنگری تبدیل کرده بود. در سال ۱۳۵۴ نیز نام او در فهرست نمایندگان امام خمینی برای جمع‌آوری وجوه سهم امام قرار گرفت. با وجود تلاش ساواک برای شناسایی و مختل کردن فعالیت‌های نهضت، تدبیر حق‌شناس به تداوم این حرکت کمک کرد. متن کامل این روایت را در [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ قوای مکمل دشمن در حصر آبادان 🔹در روزهای نخست جنگ تحمیلی، در حالی که ارتش بعث عراق خرمشهر و آبادان را زیر آتش گرفته بود، برخی اعضای سازمان مجاهدین خلق به بهانه دفاع از کشور در جبهه‌ها حاضر شدند؛ اما هدفشان تنها مقابله با دشمن نبود. آن‌ها در پی جمع‌آوری سلاح و اطلاعات نظامی بودند. 🔸اول شهریور ۱۳۵۹، دادسرای انقلاب آبادان و خرمشهر فعالیت سازمان مجاهدین خلق و چند گروه دیگر را به دلیل درگیری‌های خیابانی و ایجاد ناامنی ممنوع اعلام کرد. با وجود این، فعالیت‌های آن‌ها ادامه یافت و در پی بازداشت اعضای سازمان به اتهام جاسوسی، ابعاد دیگری از اقدامات‌شان آشکار شد. ۱۷ آبان ۱۳۵۹، در یکی از خانه‌های تیمی آبادان، ۳۰ قبضه اسلحه، لباس غواصی، بی‌سیم مسروقه و اسناد مربوط به استقرار نیروهای ارتش و محل سلاح‌های سنگین کشف شد. 🔹با شکسته شدن حصر آبادان، تجهیزات پیشرفته جاسوسی و رمزهای مخابراتی از خانه‌های تیمی اعضای سازمان کشف شد. دستگاه بی‌سیم SSB برای شنود مکالمات نیروهای ایرانی و ارسال اطلاعات به عراق به کار می‌رفت. روزنامه کیهان نیز از دیدگاه برخی اعضای مؤثر سازمان پرده برداشت؛ آن‌ها معتقد بودند پیروزی ایران، نظریات سازمان را بی‌اعتبار می‌کند و به همین دلیل باید ایران در جنگ شکست بخورد تا بتوانند نارضایتی عمومی را برای سرنگونی نظام به کار بگیرند. شرح عکس: نمای یکی از ساختمان‌های مخروبه آبادان در اثر تجاوز توپخانه‌ای دشمن متن کامل این روایت را در [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ هزینه گزاف تکیه پهلوی به هخامنشیان 🔹۲۰ مهر ۱۳۵۰، جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی آغاز شد؛ مراسمی پرهزینه که قرار بود از شاهان ایران باستان، برای سلطنت پهلوی اعتبار بسازد. طرح جشن از سال ۱۳۳۸ مطرح شد، اما به‌تدریج دعوت از سران کشورهای مختلف، میل به تبرج را در آن افزایش داد. حکومت با تشکیل کمیسیون‌های فرهنگی و استفاده از نویسندگان و هنرمندان خارجی، تلاش کرد سلطنت پهلوی را به شاهنشاهی ایران باستان پیوند بزند و تصویری باشکوه از قدرت شاه بسازد. 🔸اما همه واکنش‌ها مطابق میل طراحان پیش نرفت؛ هزینه جشن‌های ۲۵۰۰ ساله به یکی از مهم‌ترین محورهای انتقاد خارجی‌ها تبدیل شد. برآوردها از هزینه‌ای بین ۱۲۰ تا ۱۵۰ میلیون دلار حکایت داشت؛ رقمی سنگین در مقایسه با درآمد مردم ایران. جورج بال، معاون پیشین وزارت خارجه آمریکا، این مخارج را در برابر درآمد ۲۵۰ دلاری سرانه مردم به چالش کشید. با وجود دفاع اسدالله علم از ضرورت برگزاری جشن، پذیرایی‌های مجلل، حضور ۱۵۹ آشپز و خدمتکار فرانسوی و واردات گسترده مواد غذایی و تجهیزات، تصویر تجمل‌گرایانه را پررنگ‌تر کرد. حتی شاه در کنفرانس مطبوعاتی با پرسش مستقیم خبرنگاران خارجی درباره این هزینه‌ها روبه‌رو شد. 🔹تلاش محمدرضا پهلوی برای پیوند دادن خود با کوروش و شاهنشاهی باستان، در روایت‌های انتقادی اقدامی برای ساختن مشروعیت تاریخی سلطنت ارزیابی شد. هزینه جشن حدود ۳۰۰ میلیون دلار ارزیابی شد و مراسم «سرود پیروزی خاندان پهلوی» نام گرفت. متن کامل این روایت را در [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir