eitaa logo
موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی
593 دنبال‌کننده
381 عکس
4 ویدیو
0 فایل
مؤسسه‌ای با هدف پاسخ به پرسش‌هایی درباره علل و زمینه‌های انقلاب اسلامی، بازخوانی زوایای پنهان تاریخ و روایتی متکی بر اسناد تاریخی 🌐 www.psri.ir شناسه بله، ایتا و تلگرام: 🆔 @psri_ir
مشاهده در ایتا
دانلود
🗓زنگزور در عصر رضاشاه 🔹۲ بهمن ۱۳۱۰ شمسی، با تصمیم نابخردانه رضا شاه به بهانه حل اختلاف‌های موجود بین ایران و ترکیه «پیمان تعیین حدود مرزی» به امضا رسید و در جریان آن منطقه مهم و استراتژیک قره‌سو از خاک ایران به ترکیه واگذار شد. 🔸این دستاورد استراتژیک به ترکیه امکان داد تا نفوذ و حضور خود در قفقاز جنوبی را بعد از فروپاشی شوروی گسترش دهد و جای پای مستحکمی در این منطقه پیدا کند. 🔹قره‌سو می‌توانست برای ایران نقش یک «گذرگاه شمالی» را ایفا کند که هم به ارمنستان و هم به نخجوان دسترسی مستقیم می‌داد؛ چیزی که امروز نداریم و در معادله «کریدور زنگزور» هم نبودن آن به ضرر ایران تمام شده است. این محدودیت‌ها تا امروز در معادلات منطقه‌ای، از جمله در منازعات قره‌باغ و کریدور زنگزور، تاثیرگذار باقی مانده‌اند. 🔸این تجربه تاریخی به عنوان درسی مهم به مسئولان کنونی یادآوری می‌کند که تصمیمات راهبردی و مرزی می‌تواند آثار بلندمدتی داشته باشد که باید با دقت و هوشمندی و توجه به آینده گرفته شود. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🎙 ماجرای تجدید محاکمه منافقین در تابستان ۱۳۶۷ چه بود؟ مصاحبه اختصاصی با حجت‌الاسلام فلاحیان وزیر اسبق اطلاعات 🔹 کرمانشاه بودم که خبر آوردند که منافقین در زندان اوین و زندان‌های دیگر شورش کرده‌اند. واقعاً منطقه در خطر بود و آنها تا چهارزبر در چند کیلومتری کرمانشاه جلو آمده بودند. این ماجرا خیلی تکان‌دهنده بود که کسانی که در زندان بودند شورش کرده بودند و از این طرف هم اینها جلو آمده بودند. 🔸️ حتی بعضی‌هایشان جوگیر شده بودند و می‌گفتند اگر همین الان مسلسل دست ما باشد، همین جا شما را می‌زنیم. این حرف‌ها را قبلاً در محاکمات نمی‌زدند. 🔹 موقعی که قرار شد تجدید محاکمه انجام بشود، باز برای احتیاط یک گروه سه نفره [... قرار شد] به کار اینها نظارت کند که یک وقت تندروی نشود. 🔸 وقتی در سال ۶۷ چهره اینها روشن شد و محکومیت اعدام گرفتند، نمی‌دانم این خبر به چه شکلی به آقای منتظری منتقل شد که ایشان برآشفته شد و همه کارهایی که ما [... برای اصلاح روابط منتظری] کردیم از بین رفت. 🔹 [نامه دفاع از منافقین او باعث شد] امام برآشفت که آقای منتظری دارد از چه کسانی دفاع می‌کند؟ مگر این منافقین با صدام نیستند؟ یعنی ایشان تا این حد مطالب امنیتی را متوجه نمی‌شود؟ مشروح این مصاحبه را اینجا (+) بخوانید 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 مبارزه با منافع آمریکایی‌ها ولو به قیمت نابودی آنها 🔸۲۲ مرداد ۱۳۵۷، رستوران خوان‌سالار از مراکز خوش‌گذرانی آمریکایی‌ها در تهران، با بمب منفجر شد. 🔹بر خلاف برخی اقدامات مشابه که از سال ۱۳۴۹ به بعد از سوی گروه‌های مارکسیستی یا متأثر از مارکسیسم شکل گرفته بود، این بار نام یک گروه مسلمان و پیرو امام به عنوان مسئول عملیات اعلام شد. 🔸«گروه توحیدی صف» در همان روز با انتشار اعلامیه نظامی شماره ۱ خود، مسئولیت این انفجار را به عهده گرفت. بیانیه گروه توحیدی صف با این جمله از سخنان امام خمینی آغاز شده بود: «با منافع آمریکایی‌ها مبارزه شود ولو آن‌که به‌قیمت نابودی‌شان تمام شود.» 🔹مرحوم محسن کنگرلو در خاطره‌ای منتشرنشده، گفته بود: «می‌گفتند یک چیزی حدود نزدیک به چهل آمریکایی آنجا کشته شدند. من خیلی ناراحت شدم. گفتم تعدادی کارگر و کارمند و این‌ها کشته شدند. جواب این‌ها چه می‌شود؟ خلاصه اختلافمان شدید شد. رفتیم پیش شهید بهشتی برای حل اختلاف رفتیم. 🔸[بعد هم شهید] بروجردی رفت پاریس، [...] امام فرموده‌ بودند که‌ در حد آماده‌ شدن‌ نظامی، اشکالی‌ ندارد. آماده‌ باشند ولی‌ دیدگاه‌ امام‌ اصلا مبارزه‌ مسلحانه‌ نبود.» 🎙 متن کامل مصاحبه کنگرلو را [اینجا] بخوانید و بیانیه گروه را در [اینجا] ببینید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 چرا رضاخان به زیارت کربلا رفت؟ 🔹 برای بسیاری سوال است که مگر رضاخان پس از استحکام پایه سلطنتش، هرگونه عزاداری برای امام حسین علیه السلام را ممنوع نکرد؟ (برای اطلاع بیشتر [اینجا] را بخوانید.) 🔸 با این حساب، چرا در دوره نخست وزیری و در روزهایی که تدارک تغییر سلسله قاجار به پهلوی را می‌داد، به زیارت کربلا رفت؟ برای این پرسش، باید به روزهای نخست همان سال ۱۳۰۳ بازگشت. 🔹 تلاش رضاخان در دوره نخست وزیری برای تبدیل شدن به نفر اول کشور با بلند کردن پرچم جمهوری خواهی، در حالی شکست خورد که همراهی پررنگ یهودیان، بابیان و بهائیان با او در این اقدام، موجب گسترش زمزمه بهائی بودن او در میان مردم شده بود. 🔸 وقتی او با پیروزی بر شیخ خزعل در خوزستان، قدرت خود را به رخ کشیده بود، فرصت را مناسب دید تا با حضور در کربلا، فشار افکار عمومی را از خود بردارد. 🔹 «رضاخان پهلوی و همراهان صبح اول دی ماه ۱۳۰۳ پس از یک شبانه‌روز سفر با قطار به کربلا رسیدند. کنسولگری ایران در کربلا میزبان آنان بود. کاروان دولتی فردای آن با چهارده خودرو از کربلا به نجف رفت.» 🔹 کاردار سفارت آمریکا می‌نویسد: «به هر حال نتیجه تلاش‌ها و مبارزات سردار سپه رضایتمندی بریتانیا را به دنبال داشت؛ و جای تعجب نیست که اگر انگلیسی‌ها به عنوان پاداش خدماتش به انگلستان، او را برای رسیدن به رأس قدرت در مملکت حمایت کنند؛ خواه این ریاست، ریاست جمهوری یا پادشاهی یا نیابت سلطنت باشد.» 🔸 برای دیدن متن مشروح این مقاله، [اینجا] را بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 سال‌ها تلاش برای خلع سلاح حزب‌الله 🔸در دل پیچیده‌ترین تحولات لبنان، موضوع خلع سلاح حزب‌الله همواره یکی از محورهای کلیدی سیاست‌های منطقه‌ای و بین‌المللی بوده است. از آغاز شکل‌گیری این جنبش مقاومت که مأموریت اصلی‌اش دفاع در برابر تجاوزات رژیم صهیونیستی بود، دولت‌های آمریکا و اسرائیل باهدف تضعیف آن وارد میدان شدند. 🔹آنها با روش‌های گوناگون، از جمله فشارهای سیاسی و نظامی، قطعنامه‌های بین‌المللی، طراحی عملیات نظامی گسترده و خدشه واردکردن به حزب‌الله در میان مردم با بهانه‌جویی‌هایی مانند ترور رفیق حریری، کوشیدند حزب‌الله را خلع سلاح کنند. 🔸۲۳ مردادماه یادآور پیروزی حزب‌الله لبنان در جنگ ۳۳ روزه است؛ نبردی که پس از دوره‌ای از فشارهای سیاسی گسترده برای خلع سلاح این جنبش آغاز شد. 🔹در واکنش به این فشارها، در سال ۲۰۰۵، ائتلاف ۸ مارس با مشارکت حزب‌الله، جنبش أمل به رهبری نبیه بری و جریان میهنی آزاد به رهبری میشل عون، راهپیمایی بزرگی را در مخالفت با خلع سلاح حزب‌الله برگزار کرد. 🔸چند روز بعد، در ۱۴ مارس، جریان مقابل نیز به خیابان آمد. این طیف، که ترور رفیق حریری نخست‌وزیر پیشین لبنان را به سوریه و متحدانش نسبت می‌داد، به رهبری سعد حریری، سمیر جعجع و ولید جنبلاط سازمان‌دهی شده بود. 🔹این راهپیمایی‌ها شالودهٔ ائتلاف‌های سیاسی بعد را شکل داد. با این حال، جنگ تموز یا جنگ دوم لبنان نشان داد که دیدگاه حامیان حفظ سلاح حزب‌الله، در واقعیت، از پشتوانهٔ محکمی برخوردار بوده است. شما می‌توانید متن کامل این روایت را، [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 حاج آقا مصطفی خمینی در مشایه اربعین 🔹حاج‌آقا مصطفی به پیاده روی در مسیر کربلا بسیار علاقه‌مند بود و با پای‌برهنه حرکت می‌کرد. در آخرین اربعین عمرش که همزمان با بهمن ماه ۱۳۵۵ بود؛ حضوری حماسی داشت. اربعینی که با نظر علما حضور اعتراضی مردم نسبت به منع عزاداری از سوی حزب، رنگ دیگری یافته بود و با دستور صدام زائرین به خاک و خون کشیده شدند. 🔸امام خمینی آن سال‌ها در نجف در تبعید بودند و حضور حاج آقا مصطفیٰ خمینی در این راه‌پیمایی، تأییدی از سوی ایشان بر این حرکت به شمار می‌رفت. حاج آقا مصطفیٰ توانست از میان نخلستان‌ها خود را به کربلا برساند و غروب روز اربعین، دیرتر از زمانی که پیش‌بینی می‌شد، در کربلا دیده شد. خبر شهادت او در این فاصله به امام رسیده بود و مدّتی طول کشید تا روشن شود که او سالم به کربلا رسیده است. 🔹این قیام، در خاطره‌ی مردم، به «انتفاضه‌ی صَفَر» یا «انتفاضه‌ی اربعین» معروف شد؛ قیامی که منجر به شهادت ده‌ها نفر از مردم گردید و بسیاری از علما نیز بازداشت شدند. آیت‌اللّه سیّدمحمّدباقر حکیم به حبس ابد محکوم و به زندان ابوغریب منتقل شد. برخی از علما که توانستند از معرکه خارج شوند، به اعدام غیابی محکوم شدند.‌ این کشتار و خفقان توانست تا پایان دوره‌ی حکومت صدّام از برپایی راه‌پیمایی اربعین جلوگیری کند، امّا نتوانست ریشه‌ی این حرکت را بخشکاند. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
📷امضای شاه و علم در جدایی بحرین 🔹۲۳ مرداد، سالروز جداسازی بحرین استان چهاردهم از ایران با امضای محمدرضا پهلوی است. 🔸 عیسی بن سلمان آل خلیفه، شیخ بحرین در ۲۳ مرداد ۱۳۵۰ بیانیهٔ استقلال بحرین را منتشر کرد و ساعتی بعد ایران نخستین کشوری بود که استقلال بحرین را به رسمیت شناخت. 🔹پس از کودتای ۲۸ مرداد، انگلیسی‌ها دیگر نتوانستند موقعیت سابق خود را در ایران بازیابند و به تقسیم نفوذ و منافع با هم‌‌پیمان خود، یعنی آمریکا، رضایت دادند. 🔸دولت ایران بی‌درنگ برای کسب کمک‌های اقتصادی و نظامی از دولت سلطه‌گر آمریکا وارد عمل شد و مجبور شد به خواست آن‌ها تن دهد. 🔹در یک کنفرانس مطبوعاتی در دی‌ماه ۱۳۴۷ در دهلی نو، شاه به طور ناگهانی گفت: «اگر اهالی بحرین نمی‌خواهند به کشور من ملحق شوند ایران ادعای ارضی خود را در مورد این مجمع‌الجزایر پس می‌گیرد و خواسته‌ اهالی بحرین را اگر از نظر بین‌المللی مورد قبول قرار بگیرد می‌پذیرد.» 🔸درحالی‌که آبان‌ماه ۱۳۳۶ در مجلس، بر عدم امکان جدایی بحرین تأکید و این بخش از خاک ایران به عنوان استان چهاردهم تعیین شده بود. برای دیدن اسناد امضای شاه و علم بر جدایی بحرین، اینجا را ببینید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓نقش نفت در کودتای ۲۸ مرداد 🔹کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ که به سرنگونی دولت منتخب و دموکراتیک دکتر محمد مصدق انجامید، یکی از سرنوشت‌سازترین وقایع در تاریخ معاصر ایران است که پژوهش‌های تاریخی نشان می‌دهند عامل محوری در این تحول نفت بوده است. 🔸ریشه‌های بحران را باید در قرارداد استعماری شرکت نفت ایران و انگلیس جستجو کرد. این شرکت که دولت بریتانیا سهامدار اصلی آن بود، بر اساس امتیازی ناعادلانه، کنترل کامل بر اکتشاف، استخراج و فروش منابع عظیم نفتی ایران را در دست داشت و در مقابل، سهمی ناچیز به دولت ایران پرداخت می‌کرد و شرکت نفت عملاً دولتی در دولت بود که حتی از حسابرسی توسط مقامات ایرانی نیز مصونیت داشت و به نماد تحقیر ملی و غارت منابع کشور تبدیل شده بود. 🔹در چنین فضایی، جنبش ملی شدن صنعت نفت به رهبری دکتر محمد مصدق ضربه‌ای مهلک به امپراتوری در حال افول بریتانیا بود و از این‌رو با چراغ سبز واشنگتن و همکاری نزدیک سرویس اطلاعاتی بریتانیا، سازمان سیا طرحی به نام «عملیات آژاکس» را برای سرنگونی مصدق تدوین کرد و سپس کودتای ۲۸ مرداد شکل گرفت. برای خواندن متن کامل این روایت، اینجا را بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
📸 ضیافت ناهار برای کودتاچیان به میزبانی فضل‌الله زاهدی (نخست وزیر کودتا) به مناسبت اولین سالگرد ۲۸ مرداد 📍 قیطریه ⏳ ۲۵ مرداد ۱۳۳۳ 🔸پس از صرف ناهار، برای تقدیر از این افراد هدایایی از قبیل اتومبیل لوکس آمریکایی و ساعت مچی طلا از طرف سپهبد فضل‌الله زاهدی به آنها اهدا شد. برای دیدن عکس‌های بیشتر اینجا را ببینید 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
📷سند منتشرنشده از جنایاتی در ۲۸ مرداد 🔹تهرانِ روز ۲۸ مرداد با چراغ سبز ارتشِ مطیع سرلشگر زاهدی، در تسخیر اوباشی بود که ماموریتشان ایجاد رعب و وحشت و سرکوب مخالفان بود. برخی گزارش‌های تاریخی، چهار دسته اوباش را نام می‌برند که هر یک در این روز در منطقه خاصی از تهران دست به راهپیمایی و آشوب زده‌اند. 🔸عصر نوبت خانه مصدق بود. جمعیتی انبوه به منزلش حمله کردند اما با آتش مسلسل عقب رانده شدند؛ کلی آدم کشته و مجروح شدند. دومین حمله که با پشتیبانیِ سربازانِ طرفدارِ زاهدی انجام شد، باز ناکام ماند. این بار تانک‌های سنگینِ شرمن به محل رسیدند و خانه را به توپ بستند. جمعیت داخل ریختند، هر آنچه بود را به تاراج بردند و ساختمان را به آتش کشیدند. 🔹چند روز بعد، پزشکی قانونی آمار کشته‌شدگان این روز را ۴۶ نفر اعلام می‌کند و جزئیات بیشتری از این مساله اعلام نمی‌شود؛ اما طبق گزارش منتشر شده از نماینده دادستان فرمانداری تهران از اوضاع گورستان مسگرآباد تعداد کشته‌شده ها بیشتر و اوضاع رقت‌باری از این بحران گزارش شده است. برای خواندن متن کامل سند، اینجا را بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir