📻 صوت تفسیر صفحۀ ۵۸۹ 👤 مفسر: استاد قرائتی

📍نکات آیۀ ۳۶ سورۀ مطففین «هَلْ ثُوِّبَ الْكُفَّارُ مَا كَانُوا يَفْعَلُونَ»(مطففین/۳۶) 🔆 جملۀ «هَلْ ثُوبَ الْكُفَّارُ» را چند گونه معنا کرده‌اند: ▫️مؤمنان که به عذاب آن‌ها ناظرند، به‌عنوان طعنه به یکدیگر می‌گویند: آیا آن‌ها به کیفر خود رسیدند؟ ▫️این پرسش از جانب خداوند است. ▫️ فرشتگان به مؤمنان می‌گویند: آیا کفاری که شما را مسخره می‌کردند، به جزای خود رسیدند؟ #تفسیر_مبین 💠 كيفرهاى قيامت، بازتاب اعمال خود انسان است. «هل ثُوّب الكفّار ما كانوا يفعلون» #تفسیر_نور #سوره_مطففین @quranhamkhani

📍 سورۀ انشقاق 🔆 این سوره به رستاخیز و برپایی قیامت اشاره دارد و یادآوری می‌کند که انسان سیری به‌سوی پروردگارش دارد تا این‌که او را ملاقات می‌کند و در آن موقف نامۀ اعمالش محاسبه می‌گردد.(الميزان، ج ۲۰، ص ۲۶۹.) #قرآن_حکیم #سوره_انشقاق @quranhamkhani

📍 نکات و پیام‌های آیات ۱ تا ۵ سورهٔ انشقاق «إِذَا السَّمَاء انشَقَّتْ/وَأَذِنَتْ لِرَبِّهَا وَحُقَّتْ/وَإِذَا الْأَرْضُ مُدَّتْ/وَأَلْقَتْ مَا فِيهَا وَتَخَلَّتْ/وَأَذِنَتْ لِرَبِّهَا وَحُقَّتْ»(انشقاق/۱-۵) 🔰 «انشقاق» به معناى شكافته شدن است. حضرت على (ع) فرمودند: «تنشق السماء من المجرة»(تفسير درّالمنثور) يعنى آسمان از طريق كهكشان از هم گسيخته شود. 🔰 «أذِنت» از «اُذُن» به معناى حرف‌شنوى و «حُقَّتْ» يعنى شايسته و سزاوار و حقّش اين بود. 🔰 در قيامت آنچه در دل زمين است، از مردگان و گنج‌ها و... به بيرون پرتاب مى‌شود. چنانكه در سورۀ زلزال مى‌فرمايد: «اذا زلزلت الارض زلزالها و اخرجت الارض اثقالها...» 🔰 در آستانۀ قيامت، آسمان‌هاى استوار و محكم «سبعاً شداداً»(نبأ/۱۲) شكافته مى‌شوند. «اذا السماء انشقت» 🔰 هستى گوش به فرمان و تسليم خداوند است. «اذنت لربّها» (اين جمله دربارۀ آسمان و زمين هر دو آمده‌است.) 🔰 طبيعت نوعى شعور دارد كه فرمان‌پذير خداوند است. «اذنت لربّها» 🔰 تسليم خدا شدن، تنها تسليم‌شدنى است كه شايسته و سزاوار است. «حُقّت» 🔰 در آستانۀ قيامت، زمين چنان دگرگون مى‌شود كه تمام ناهموارى‌هاى آن از ميان رفته و سطحى گسترده و هموار مى‌شود. «اذا الارض مدّت» #سوره_انشقاق #تفسیر_نور @quranhamkhani

📍 تلاشی پررنج به‌سوی کمال مطلق «يَا أَيُّهَا الْإِنسَانُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَي رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلَاقِيهِ»(انشقاق/۶) 🔆 این آیه به یک اصل اساسی در حیات همۀ انسان‌ها اشاره دارد و آن اصل این است که زندگی همواره با زحمت و رنج و تعب آمیخته‌است؛ حتی اگر هدف رسیدن به متاع دنیا باشد؛ تا چه رسد به این‌که هدف آخرت و سعادت جاودان و قرب پروردگار باشد. این طبیعت زندگی دنیا است. حتی افرادی که در نهایت رفاه زندگی می‌کنند نیز از رنج و زحمت و درد برکنار نیستند. 💠 تعبیر ملاقات پروردگار در اینجا خواه اشاره به ملاقات صحنۀ قیامت باشد که صحنۀ حاکمیت مطلقۀ اوست یا ملاقات جزا و پاداش و کیفر او یا ملاقات خود او از طریق مشاهدۀ باطنی، نشان می‌دهد که این رنج و تعب تا آن روز ادامه خواهد یافت و زمانی به پایان می‌رسد که پروندۀ این دنیا بسته شود و انسان با عملی پاک خدای خویش را ملاقات کند. آری، راحتی بی‌رنج و تعب تنها در آنجا است. 💌 در حدیث بسیار پرمعنایی از امام سجاد (ع) می‌خوانیم: «راحت و آسایش در دنیا و برای اهل دنیا وجود ندارد؛ راحت و آسایش تنها برای بهشت و اهل آن آفریده شده‌است. رنج و تعب در دنیا آفریده شده و برای اهل دنیا و به همین دلیل، هیچ‌کس پیمانه‌ای از آن به دست نمی‌آورد، مگر این‌که دو برابر آن حرص نصیب‌اش می‌گردد و کسانی که از دنیا بیش‌تر دارند، فقیرترند، زیرا در حفظ اموال خويش محتاج دیگران و برای حفظ آن به تمام اسباب دنیوی نیازمندند. بنابراین در ثروت دنیا نیز راحتی وجود ندارد.» 🖇 سپس امام (ع) در ذیل حدیث فرموده‌اند: «هرگز دوستان خدا در دنیا به‌خاطر دنیا رنج و تعب نمی‌کشند؛ بلکه رنج و تعب آن‌ها در دنیا برای آخرت است.»(نمونه، ج ۲۶، ص ۳۰۰.) #قرآن_حکیم 💌 امام صادق (ع) می‌فرماید: عاقل به دنیا و اهل آن می‌نگرد و می‌فهمد که جز با مشقت به دست نمی‌آید و به آخرت می‌نگرد و می‌فهمد که آن هم جز با مشقت به دست نمی‌آید، پس عاقل با تحمل مشقت به دنبال آن‌که باقی‌تر است، می‌رود. #تفسیر_مبین #سوره_انشقاق @quranhamkhani

📍 نکات و پیام‌های آیات ۶ تا ۱۵ سورهٔ انشقاق «يَا أَيُّهَا الْإِنسَانُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَي رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلَاقِيهِ/فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ/فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَاباً يَسِيراً/وَيَنقَلِبُ إِلَي أَهْلِهِ مَسْرُوراً/وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ وَرَاء ظَهْرِهِ/فَسَوْفَ يَدْعُو ثُبُوراً/وَيَصْلَي سَعِيراً/إِنَّهُ كَانَ فِي أَهْلِهِ مَسْرُوراً/إِنَّهُ ظَنَّ أَن لَّن يَحُورَ/بَلَي إِنَّ رَبَّهُ كَانَ بِهِ بَصِيراً»(انشقاق/۶-۱۵) ❇️ كلمۀ «كَدح» هم به معناى تلاش و كوشش آمده و هم به معناى آسيب وارد كردن، يعنى انسان به‌سوى پروردگارش پيش مى‌رود، ولى رفتنى همراه با رنج و تعب كه گويا به خود آسيب و خدشه وارد مى‌كند. #تفسیر_نور 🖇 كادح رونده به‌سوی رب‌العالمین است و این سیر جبر است و تنها چیزی که در اختیار اوست، عمل صالح یا فسق و فجور است. این‌طور نیست که انسان بگوید: من نمی‌خواهم به قیامت وارد شوم و خود را گرفتار حساب و کتاب کنم! او را به زور می‌برند و حساب هم می‌کشند. 💌 از معصوم (ع) روایت شده‌است: «کسی که در دنیا نفس خود را محاسبه کرد و پیوسته اعمالش را بررسی نمود، حساب او در قیامت آسان گرفته می‌شود.» #تفسیر_مبین 💌 در حديث مى‌خوانيم: هر كس سه خصلت را دارا باشد، خداوند حساب او را آسان قرار مى‌دهد و با رحمت خود، او را به بهشت وارد مى‌سازد: به آن كس كه محرومش كرده، عطا كند؛ با آنكه قطع رابطه كرده، صلۀ رحم مى‌كند و از آن‌كه به او ظلم كرده، درمى‌گذرد. «تعطى من حرمك تصل من قطعك و تعفو عمن ظلمك»(تفسير نورالثقلين) 💠 در آيۀ نهم و سيزدهم، سخن از شادى و سرور در نزد خانواده است، يكى منفى كه مورد انتقاد است و يكى مثبت كه پاداش نيكوكاران است. آرى، ثمرۀ سرور مستانه و غافلانه در دنيا، دوزخ است و ثمرۀ ايمان و تقوا در دنيا، سرور در ميان بستگان در قيامت است. #تفسیر_نور ✨مراد از اهل، ممکن است خانوادۀ باایمان او باشند که در بهشت با هم هستند و یا منظور از آن حور و غلمان است که برای مؤمن تعیین شده‌است و یا مراد صالحان همتراز او هستند که البته هر سه معنی در اینجا قابل جمع است و بعضی بر آنند که مراد از اهل در این آیه، خانوادۀ جدیدی است که در بهشت از حوری و غلمان برای او تشکیل شده‌است و مؤمن چون وارد بهشت می‌شود با چهره‌های زیبا و تازه‌ای به‌عنوان اعضای خانوادۀ جدید روبه‌رو می‌شود که در انتظارش بوده‌اند و استقبال گرمی از او می‌کنند. #تفسیر_مبین 💌 از حضرت على (ع) دربارۀ آيهٔ «ينقلب الى اهله مسرورا» سؤال شد. فرمودند: كسانى كه در دنيا اهل و عيال انسان بهشتى بودند، اگر مؤمن باشند در آخرت نيز اهل او خواهند بود. 🔰 خداوند در تاريخ و جامعه قوانينى ثابت قرار داده‌است كه همه از آن تبعيّت مى‌كنند؛ نه مى‌توانند توقف كنند، نه به عقب بازگردند و يا به سويى ديگر روند. «كادح الى ربّك كدحا» 🔰 پايان حركت انسان، رسيدن به خداوند است. «فملاقيه» ◽️به شادى‌هاى دنيوى مغرور نشويد كه مى‌گذرد، به شادى‌هاى پايدار قيامت، فكر كنيد. (اگر امروز به خاطر فرمان الهى از بعضى لذّت‌هاى خانوادگى صرف‌نظر كرديم و براى جهاد يا تحصيل علم يا خدمت از خانواده دور شديم، در آينده جبران خواهد شد.) «ينقلب الى اهله مسرورا» 🌀 در روزى كه برخى از يكديگر فرار مى‌كنند: «يوم يفرّ المرء من اخيه...»(عبس/۳۴ـ۳۶) آن‌كه حسابش آسان و جايگاهش بهشت باشد، به‌سوى خانواده‌اش بازمى‌گردد. «ينقلب الى اهله مسروراً» (شايد فراريان از يكديگر، مراد كافران باشند) #تفسیر_نور 💫 این آیه سرنوشت دو گروه کاملاً متقابل را بیان می‌کند؛ یکی کفار درجۀ یک و دیگری مؤمنان درجۀ یک که اصحاب یمین باشند، ولی در اینجا به وضع مؤمنان متوسط‌الحال و گناه‌کار اشاره‌ای نشده‌است. معلوم می‌شود که در قیامت حساب دو گروه از همه مشخص‌تر است؛ کافران ناب یک‌سره به جهنم می‌روند و مؤمنان ناب یک‌سره به بهشت داخل می‌شوند.(واقعه/۹و۲۷) ولی در این میان مؤمنان متوسط و گناه‌کارند که در کش و قوس محاسبۀ قیامت می‌مانند، زیرا آن‌ها مشکل حسابرسی دارند و برای همین منظور در روایات تأکید شده‌است که زیاد قرآن بخوانید تا هشیار عمل کنید. #تفسیر_مبین #سوره_انشقاق @quranhamkhani

📍 پیوسته دگرگون می‌شوید «لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَن طَبَقٍ»(انشقاق/۱۹) 🔆 برای این آیه تفسیرهای گوناگونی کرده‌اند: 1⃣ منظور حالات گوناگونی است که انسان در طریق پررنج و مشقت خود به‌سوی خداوند و کمال مطلق پیدا می‌کند؛ نخست عالم دنیا، بعد جهان برزخ و سپس رستاخیز و حالات آن. 2⃣ منظور حالاتی است که انسان از وقت نطفه بودن تا موقع مرگ پیدا می‌کند و بعضی آن را تا سی‌وهفت حالت برشمرده‌اند. 3⃣ منظور حالات گوناگونی است که انسان در زندگی دنیا از سلامت و بیماری، اندوه و سرور، غم و شادی، سختی و آسایش و صلح و جنگ می‌یابد. 4⃣ منظور حالات و شدایدی است که انسان در روز قیامت با آن رو‌به‌رو می‌شود تا از حساب فارغ گردد و هر کس به‌سوی نتیجۀ کار خویش از بهشت و دوزخ برود. 5⃣ منظور حالاتی است که در اقوام پیشین واقع شده؛ همان حوادث تلخ و شیرین و انواع تکذیب‌ها و انکارهای مخالفان که در این امّت نیز واقع می‌شود. این معنی در روایتی از امام صادق (ع) نیز نقل شده‌است. 📌البته جمع این تفسیرها مانعی ندارد و ممکن است آیه ناظر به همۀ این دگرگونی‌ها و تحولات و مراحلی باشد که انسان در مسیر زندگی خود آن را می‌پیماید. 💠 به هر حال، حدوث این حالات و استقرار نیافتن آدمی بر یک حالت از یک سو، دلیل مخلوق بودن و نیاز او به خالق داشتن است؛ چراکه هر متغیری حادث است و هر حادثی خالقی می‌خواهد. از سوی دیگر، دلیلی است بر ناپایداری این جهان و همچنین نشانه‌ای بر حرکت مستمر انسان به‌سوی ذات پروردگار و بازگشت به‌سوی اوست. (نمونه، ج ۲۶، ص ۳۱۵.) #سوره_انشقاق #قرآن_حکیم @quranhamkhani

📍 نکات و پیام‌های آیات ۱۶ تا ۲۱ سورهٔ انشقاق «فَلَا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ/وَاللَّيْلِ وَمَا وَسَقَ/وَالْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ/لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَن طَبَقٍ/فَمَا لَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ/وَإِذَا قُرِئَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنُ لَا يَسْجُدُونَ»(انشقاق/۱۶-۲۱) 🔰 «يَحور» از «حور» به معناى رجوع و بازگشت است و مراد از آن بازگشت به حيات اخروى در قيامت مى‌باشد. 🔰 «طَبَق» به معناى تطبيق و انطباق است، يعنى قرار گرفتن دو چيز روى هم و به حالت نيز گفته مى‌شود، چون روح انسان با آن حالت منطبق شده‌است. پس «لتركبن طبقاً عن طبق» يعنى شما بر حالتى و خصلتى سوار مى‌شويد كه مثل مَركبى شما را به‌سوى مقصد مى‌برد.(تفسير راهنما) 🔰 همان‌گونه كه در آستانۀ غروب، سرخى نمودار مى‌شود، سپس سياهى شب آن را مى‌پوشاند و آن‌گاه نور مهتاب بر تاريكى شب پرتو مى‌افكند و اين حالات يكى پس از ديگرى مى‌آيد، شما انسان‌ها نيز يكى پس از ديگرى آمده و داراى حالاتى گوناگون در مسير تكامل به‌سوى خدا هستيد. #تفسیر_نور 🔰 چون موقع شب انسان و حیوان همه در خانه و آشیانۀ خود جمع می‌شوند، گفته شده‌است [...] سوگند به شب و آنچه را که جمع می‌کند. 🔰 قسمت ناپیدای ماه در شب چهاردهم در کنار قسمت روشن آن جمع می‌شود و به‌صورت بدر در می‌آید. انسان متفکر از این دگرگونی‌ها و تحولات طبیعت پی می‌برد که معاد هم در پی یک تحول گسترده و عظیم پدید خواهد آمد و این امر طبیعی و ممکن است. 🔰 وقتی او [آدمی] از دنیا به عالم برزخ منتقل می‌شود، سعۀ وجودی و شعوری پیدا می‌کند؛ چه صالح چه فاسق. سخن این‌جاست که وقتی صالح سعۀ وجودی پیدا می‌کند، فیض و رحمت وسیعی دریافت می‌کند و فاسق چون سعۀ وجودی در جهت منفی پیدا می‌کند، وسعت بزرگی از بلاها و عذاب‌ها را بر او تحمیل می‌کنند. #تفسیر_مبین 🔰 مراد از سجده در آيۀ «اذا قرىء القرآن لا يسجدون»، خضوع و تصديق و ايمان است، وگرنه بايد هر آيه‌اى كه تلاوت شود مردم به سجده افتند. 🔰 منشأ بدبختى انسان، غفلت از معاد يا انكار آن است. «ظنَّ ان لن يحور» 🔰 منكران معاد بر اساس گمان انكار مى‌كنند، نه علم. «ظنّ ان لن يحور» 🔰 ريشۀ خوشى‌هاى مستانه، غفلت از آخرت است. «كان فى اهله مسرورا... ظنّ ان لن يحور» 🔰 عقل و احتياط حكم مى‌كند كه اگر يقين به قيامت نداريد، لااقل به وقوع آن گمان داشته باشيد «يظنّون انهم ملاقوا ربّهم»(بقره/۴۶)، نه آنكه به عدم وقوع قيامت گمان بريد كه منشأ هلاكت است. «ظنّ ان لن يحور» 🔰 نتيجۀ قرائت قرآن بايد عبوديّت و تسليم باشد. «اذا قرى ء... القرآن لا يسجدون» #تفسیر_نور #سوره_انشقاق @quranhamkhani

📍 نکات و پیام‌های آیات ۲۲ تا ۲۵ سورهٔ انشقاق «بَلِ الَّذِينَ كَفَرُواْ يُكَذِّبُونَ/وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا يُوعُونَ/فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ/إِلَّا الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ»(انشقاق/۲۲-۲۵) 🔰 «يوعون» از «وِعاء» به معناى ظرف است و مراد از آن در اينجا، ظرف دل است و آنچه انسان در دل دارد. «بَشّر» از بشارت، به خبرى گويند كه به‌واسطۀ آن، در چهره و بَشَرۀ انسان تغييرى صورت گيرد و معمولاً به خبرهاى خوش گفته مى‌شود. گاهى براى تحقير نيز مى‌آيد، چنانكه مى‌گويند: «خبر خوش فلانى، مرگ است.» 🔰 كافران نه‌تنها در برابر آيات قرآن تسليم نمى‌شوند، بلكه آن را تكذيب مى‌كنند. «لايسجدون بل... يكذّبون» 🔰 كسى كه خط كفر را پذيرفت، به هر مسئله‌اى كه رسيد، تكذيب مى‌كند. «بل الّذين كفروا يكذّبون» 🔰 خداوند به اسرار درونى انسان احاطه دارد. «واللّه اعلم بما يوعون» 🔰 گاهى انسان در قالب انكار و تكذيب، اهداف ديگرى را دنبال مى‌كند كه خداوند به آن آگاه است. «يكذّبون واللّه اعلم بما يوعون» 🔰 گاهى انسان به‌خاطر حفظ منافعش، در ظاهر تكذيب مى‌كند، ولى در دل آن را مى‌پسندد. «يكذّبون واللّه اعلم بما يوعون» 🔰 گرچه مبناى كيفر و پاداش عمل است، امّا ارزش عمل به هدف و انگيزۀ آن است كه خداوند به آن‌ها آگاه است. «واللّه اعلم بما يوعون» 🔰 لازمۀ ايمان انجام هر عمل است كه صالح و شايسته باشد، در هر زمينه‌اى كه باشد. «آمنوا و عملوا الصالحات» (عبادتْ يكى از مصاديق عمل صالح است.) 🔰 ايمان از عمل جدا نيست و لازم ملزوم يكديگرند. «آمنوا و عملوا الصالحات» 🔰 پاداش‌هاى الهى، گسسته نمى‌شود و همراه با منّت نيست. «لهم اجر غير ممنون» #سوره_انشقاق #تفسیر_نور @quranhamkhani