☀️۴) از امام باقر ع و جداگانه از امام صادق ع روایت شده است که فرمودند:
همانا شیعه ما کسی است که صدایش از گوش خودش تجاوز نکند...
📚الكافي، ج2، ص238
📚صفات الشيعة، ص14 و 18
قَالَ ع: شِيعَتُنَا مَنْ لَا يَعْدُو صَوْتُهُ سَمْعَه ...
@yekaye
👇سند کامل احادیث در👈
https://eitaa.com/yekaye/9355
هدایت شده از یک آیه در روز
☀️۵) ابوهاشم جعفری میگوید: نزد امام رضا ع بودیم و سخن از عقل و ادب بود. ایشان فرمودند:
ابوهاشم! عقل خلعتی از جانب خداوند است؛ و ادب حاصل زحمت؛ پس کسی که برای به دست آوردن ادب خود را به تکلف و زحمت اندازد بر آن دست مییابد؛ و کسی که برای عقل خود را به تکلف و زحمت اندازد جز جهالت [اش] افزوده نشود.
📚الكافي، ج1، ص23-24
عَلِيٌّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ الْجَعْفَرِيِّ قَالَ: كُنَّا عِنْدَ الرِّضَا ع فَتَذَاكَرْنَا الْعَقْلَ وَ الْأَدَب.
فَقَالَ: يَا أَبَاهَاشِمٍ الْعَقْلُ حِبَاءٌ مِنَ اللَّهِ وَ الْأَدَبُ كُلْفَةٌ فَمَنْ تَكَلَّفَ الْأَدَبَ قَدَرَ عَلَيْهِ وَ مَنْ تَكَلَّفَ الْعَقْلَ لَمْ يَزْدَدْ بِذَلِكَ إِلَّا جَهْلًا.
@yekaye
هدایت شده از یک آیه در روز
.
1️⃣ «إِنَّ الَّذینَ ینادُونَكَ مِنْ وَراءِ الْحُجُراتِ أَكْثَرُهُمْ لا یعْقِلُونَ»
میدانیم که پیامبر اکرم ص همسران متعددی داشتند و هریک را حجرهای [=اتاقی، خانه کوچکی] در کنار مسجد بود ، و پیامبر هرشب نزد یکی از آنان بسر میبرد؛ و در واقع تمام این حجرهها منزل پیامبر ص حساب میشد؛
و برخی از مفسران این احتمال را هم مطرح کرهاند که این تعبیر «الحجرات» (که به معنای «حجرههای زنان» بوده) کنایه از خلوت کردن ایشان با همسرانشان بوده است
📚(تفسير كنز الدقائق، ج12، ص324 )
چنانکه در شأن نزول اشاره شد، این آیه درباره گروهی از بنیتمیم بود که وقتی به مدینه رسیدند و به مسجد مدینه سراغ پیامبر ص رفتند، پیامبر ص آنجا نبود؛ و با اینکه رسم ادب اقتضا میکند که وقتی شخصی با همسرش خلوت کرده (بویژه اگر وی پیامبر خدا باشد)، صبر کنند تا وی خودش تشریف بیاورد، از همانجا با صدای بلند فریاد زدند: «یا محمد؛ یا محمد» تا ایشان هرچه سریعتر از حجرهاش بیرون، و نزد آنان بیاید.
بر اساس همین نکته،
اغلب مفسران وجه بیعقل خوانده شدن آنان در پی این کارشان را این دانستهاند که اساسا ادب و رعایت کردن ادب، ویژگیای خاص انسان و به خاطر عاقل بودن اوست؛ و کسی که ادب را رعایت نمیکند همچون حیوانات است که عقل، و در نتیجه، ادب ندارند
📚(مثلا: مجمع البیان، ج9، ص197 ؛ المیزان ج۱۸، ص۳۱۰)
@yekaye
#حجرات_4
.
3️⃣ «إِنَّ الَّذینَ ینادُونَكَ مِنْ وَراءِ الْحُجُراتِ أَكْثَرُهُمْ لا یعْقِلُونَ»
اگر ندا دادن پیامبر ص از پشت حجرهها کار ناروایی است، چرا همه آنان را یکجا مذمت نکرد و فرمود «أَكْثَرُهُمْ» لا یعْقِلُونَ؟
🔹الف....
🔹ب. چنانکه در شأن نزول اشاره شد، این آیه در وصف بنیتمیم نازل شد؛ و بویژه در برخی از قرائات دیدیم به کلمه «بنی تمیم» تصریح شده است. و میدانیم که طبیعی است که برخی از افراد در آن قبیله بوده باشند که واقعا مشمول این حکم واقع نشده باشند (یعنی اگر در برابر این کار جماعت سکوت کردهاند لزوما سکوتشان به معنای رضایت نباشد که این عمل در پرونده آنان هم ثبت شود)؛ پس با این تعبیر، دارد نشان میدهد که تنها عدهای از آنان، و نه همه آنان، مشمول این مذمتند.
📜نکته تاریخی: درباره بنو تمیم
چنانکه در شأن نزول اشاره شد، این مطلب که آیه فوق در وصف بنوتمیم بوده است در نقلهای متعددی ذکر شده، و این بقدری مشهور بوده که گاه بین شخصی از بنوتمیم و شخصی از قبیلهای دیگر درگیری میشد، و مخالفان بنیتمیم سابقهشان در این واقعه را به عنوان مذمت آنان گوشزد میکردند
(مثلا برای دو حکایت در این زمینه، ر.ک: الدر المنثور، ج6، ص86-87 ؛ و الفصول المختارة، ص92-96)
در همین راستا حدیثی نیز منسوب به پیامبر ص در منابع اهل سنت آمده است که وقتی از ایشان در مورد این آیه سوال میشود میفرمایند: این در مورد افراد بینزاکتی از بنیتمیم بود؛ و اگر نبود که آنان شدیدترین جنگ و مبارزه را با دجال اعور [اعور= کسی که چشمش چپ است] خواهند داشت به پیشگاه خداوند دعا میکردم که آنان را هلاک کند
📚 (الدر المنثور، ج6، ص87)
قبیله بنیتمیم از قبایل مهم در تاریخ اسلام بودهاند که هم افراد شاخص بسیار خوب و هم افراد شاخص بسیار بدی از آنان برخاستهاند:
بعد از شهادت پیامبر اسلام ص، مالک بن نویره، از سران بنیتمیم، در اعتراض به جانشینی ابوبکر، از دادن زکات سرباز زد، که او و بسیاری از افراد قبلیهاش را به اتهام ارتداد [!] کشتند.
از آن سو، در میان آنها سجاح پیدا شد که ادعای پیامبری کرد.
آنان که اغلب ساکن بصره بودند، در جنگ جمل عمدتا در لشکر مقابل امیرالمومنین ع قرار گرفتند؛ اما پس از جنگ جمل وقتی عبدالله بن عباس، استاندار بصره با آنها به تندی برخورد کرد، امیرالمومنین علی علیه السلام نامه تندی به او نوشت و او را از بدرفتاری با این قبیله نهی کرد و نوشت که: بنیتمیم همانها هستند که انسان فرهیختهای از آنان از دنیا نرفت مگر اینکه فرهیخته دیگری به جایش برخاست؛ در نبرد و مبارزه، چه در جاهلیت وچه در اسلام، کسی بر آنها سبقت نگرفت، آنها با ما خویشاوندی ویژه دارند که اگر ما این پیوند را برقرار کنیم نزد خدا مأجوریم، و اگر بگسلیم گناه کرده و مسئولیم (نهج البلاغه، نامه18)...
(مدخل «بنیتمیم» در دانشنامه اسلامی)
@yekAaye
متن کامل این تدبر در:
https://eitaa.com/yekaye/9360
4️⃣ «إِنَّ الَّذِينَ يُنادُونَكَ مِنْ وَراءِ الْحُجُراتِ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ»
چون در این آیه سخنی از حجرههای پیامبر ص به میان آمده مناسب دیدیم که اشارهای درباره این حجرهها داده شود که خلاصهای در اینجا تقدیم میشود.
برای دیدن متن کامل به اینجا مراجعه کنید:
https://eitaa.com/yekaye/9361
📜نکته تاریخی: درباره حجرههای پیامبر
▪️اولین حجرهای که پیامبر اکرم ص برای زنانشان ساخته شد حجره سوده بود (اولین همسر پیامبر ص بعد از حضرت خدیجه، که به مدت سه سال تنها همسر ایشان بود) که همزمان با بنای مسجد النبی ساخته شد. پس از آن، پیامبر اکرم ص با هر زنی که ازدواج میکرد، برای او خانهای در کنار مسجد النبی میساخت و او را در آن ساکن میکرد تا زمانی که تعداد این حجرهها به نُه باب رسید (وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى، ج2، ص۵۲).
▪️... ظاهرا ایشان حجره اختصاصیای هم داشتهاند که حضرت زهرا تا پیش از ازدواجشان با امیرالمومنین ع، در آن حجره در کنار پیامبر ص زندگی میکردهاند و بعد از ازدواجشان هم آن حجره اختصاصی پیامبر ص باقی بوده، و مدتی بعد از ازدواج حضرت فاطمه س با حضرت علی ع، حجرهای برای این دو بزرگوار چسبیده به همین حجره اختصاصی پیامبر ص بنا شد (بشارة المصطفى لشيعة المرتضى، ص137 ؛ وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى، ج2، ص214) که درب این دو حجره کاملا کنار هم قرار داشت (الكافي، ج4، ص556)...
▪️نقل شده که عرض هر حجره (یعنی سمتی که در حجره قرار داشت)، شش یا هفت ذرع بود و طول درون آن ده ذرع بود و ستونهای آن به هشت یا هفت عدد میرسید ... و به لحاظ مصالح ساختمانی، برخی از این خانهها با خشت و بعضی از شاخه نخل بود که با گل اندود شده بود. ارتفاع آنها نسبتا کم بود ...
▪️این حجرهها همه در یک سمت مسجد بود ...؛ و درهایشان (همانند دربهای خانههای بسیاری از مهاجران و انصار) به مسجد باز میشد، تا زمانی که دستور آمد که تمام دربهایی که به مسجد باز میشود باید بسته شود غیر از درب خانه امیرالمومنین ع [= خانه حضرت زهرا س] ...
▪️درباره درب ورودی آنها دو گونه روایت آمده است: طبق برخی نقلها بر در این خانهها درهایی از پردههایِ مویی آویخته بودند که اندازه آن را سه ذرع در یک ذراع و یک وجب بود ... اما در برخی دیگر از نقلها درباره درب برخی از حجرههای مذکور (مثلا حجره عایشه) نقل شده که آن دری یک لنگه و از چوب عرعر یا ساج بوده است ...
📛این حجرهها سالها برقرار بود تا اینکه به دستور ولید بن عبدالملک (و طبق برخی نقلها در زمان عمر بن عبدالعزیز) ویران و به مسجد ملحق گردید ...
@yekAaye
#حجرات_4
هدایت شده از یک آیه در روز
.
5️⃣ «إِنَّ الَّذِينَ يُنادُونَكَ مِنْ وَراءِ الْحُجُراتِ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ»
با توجه به دو آیه قبل، معلوم میشود که سه گونه وضعیت در برقراری ارتباط با پیامبر ص مد نظر قرار گرفته شده است:
➖ارتباطی که با بلند کردن صدا در محضر پیامبر ص همراه است؛ که منجر به حبط عمل میشود؛
➖ارتباطی که با فروکاستن صدا در نزد پیامبر ص همراه است؛ که نشانگر سربلندی در امتحان الهی از قلب است و منجر به مغفرت و اجر عظیم خواهد شد؛
➖ارتباطی که با صدا بلند کردن از بیرون حجرهها همراه است، که حکایت از بیعقلی دارد!
در واقع، دو آیه اول، نسبت انسان با (و وظیفه او در قبال) پیامبر ص را در محضر پیامبر ص شرح میدهد؛ و این آیه (و آیه بعد) نسبت انسان با (و وظیفه او در قبال) پیامبر ص را در زمانی که در محضر پیامبر ص نیست شرح میدهد.
🤔اگر فقط مساله ادب ظاهری باشد شاید انسان فرقی بین اینکه در محضر پیامبر ص بلند سخن بگوید با اینکه از بیرون حجرهها با صدای بلند ایشان را خطاب کند نبیند، و بلکه دومی را بیادبانهتر قلمداد کند؛
اما مقایسه این چند آیه با همدیگر، نشان میدهد که وضعیت کسی که در محضر ایشان است (چه در جهت مثبت و چه در جهت منفی) بسیار شدیدتر از کسی است که در محضر نیست. خطا از جانب کسی که در محضر است به ضایعه عظیمی به نام حبط عمل میانجامد؛ اما دومی صرفا کاری نابخردانه کرده، که چنانکه در آیه بعد بیان میشود، هنوز راه مغفرت برایش باز است.
💢این نشان میدهد که اگرچه مساله رعایت ادب در ارتباطات اجتماعی، بویژه در برابر پیامآور دین خدا بسیار مهم است؛ اما مساله را نباید فقط به همین محدود کرد؛ بلکه ظاهرا امری بسیار فراتر از یک بیادبی در رفتارهای اجتماعی که با مقیاسهای عرفی سنجیده میشود در کار است؛ که انشاء الله ذیل آیه بعد در این باره بیشتر توضیح داده خواهد شد.
@yekaye
#حجرات_4
هدایت شده از یک آیه در روز
.
6️⃣ «إِنَّ الَّذینَ ینادُونَكَ مِنْ وَراءِ الْحُجُراتِ أَكْثَرُهُمْ لایعْقِلُونَ»
پیامبر ص اگرچه از حیث زیست دنیوی، همچون بقیه انسانها در مقطع خاصی زندگی کرده و سپس از دنیا رفته است، اما از آن جهت که پیامآور الهی است و از طریق قرآن کریم و اهل بیتش ع همچنان وظیفه رساندن پیام الهی به انسانها را انجام میدهد زنده است؛
و همان گونه که انسانها وقتی او به لحاظ بیولوژیکی زنده است ممکن است از ورای حجرهها (که وی دیده نمیشود) او را ندا دهند، از این حیث که پیام الهی را آورده نیز ممکن است وی را از جایی که او و پیامش دیده نمیشود مخاطب قرار دهند.
یعنی
چهبسا این آیه اشاره داشته باشد به اینکه همان طور که به لحاظ فیزیکی نباید از جایی که پیامبر ص را نمیبینید او را مخاطب قرار دهید و این کار در اغلب موارد نشانه بیعقلی است؛
به همین ترتیب، مادام که پیام او را نشنیده و بررسی نکردهاید نباید در قبال دین خدا موضعی بگیرید؛ که این کار هم خلاف عقلورزی است.
💢به نظر میرسد مخاطب امروزین این آیه (یعنی در زمانهای که شخص رسول الله ص با بدن جسمانی در میان ما نیست و فقط پیام او در میان ما هست) کسانیاند که امروزه به اسم روشنفکری بدون بررسی فقیهانه مواضع شریعت، از جانب خود اظهارنظرهایی مبتنی بر آرای شخصی خویش میکنند.
بیهوده نیست که شهید مطهری در نقطه مقابل جمود خشکهمقدسان، این گونه موضعگیریهایی را «جهالت» (اسلام و نیازهای زمان، ج۱، ص۵۰) و افرادی را که با ادعای روشنفکری چنین موضعگیریهایی می کنند «جاهل»ها میخواند (اسلام و نیازهای زمان، ج۱، ص۱۸۲).
@yekaye
#حجرات_4