یادداشت‌های جنگ(۲۱) «درس‌های جنگ حزیران۱۹۶۷ برای جنگ رمضان ۲۰۲۶» 🔸اعلام استقلال رژیم صهیونیستی در فلسطین با موضع تهاجمی جهان عرب مواجه و جنگ‌های چهارگانه عربی-اسرائیلی در سال‌های1948،1956،1967،1973را به دنبال داشت که اوج آنها جنگ حزیران۱۹۶۷با همراهی حداکثری کشورهای عربی بود. 🔹 آن دوره اوج محبوبیت ایده پان عربیسم به رهبری جمال عبدالناصر بود‌ لذا امید می رفت اشغال فلسطین برای همیشه با حمله عرب‌ها پایان یابد. 🔸جنگ با حمله غافلگیرانه اسرائیل آغاز و طی سه ساعت،85%از هواپیماهای مصر نابود و در این جنگ شش روزه۲۱،۵۰۰نفر از عرب‌ها و۷۷۹نفر از اسرائیل کشته شدند. 🔸باخت اصلی جنگ،اشغال جولان،کرانه باختری،قدس، نوار غزه و صحرای سینا توسط رژیم صهیونیستی بود به طوری طوری که جغرافیای رژیم به سه برابر افزایش یافت 🔹شکست،چنان حس ناامیدی در جهان عرب ایجاد کرد که مشهور شد«توفي جمال عبد الناصر عام67 وشيعت جنازته عام70 =جمال عبدالناصر در سال۶۷(سال شکست)مرد و سال ۷۰(سال مرگ)تشییع شد»این شکست تاثیر زیادی نیز بر فضای روشنفکری عربی داشت چون تأمل در چرایی عقب ماندگی و سلطه غرب، تبدیل به هسته اصلی پروژه‌های روشنفکری عربی شد 🔸البته در پرتو این‌ جنگ،جهان عرب فهمید که اسرائیل تنها نبوده و پشتیبان اصلی آمریکا و غرب هستند. فلسطینی‌ها هم فهمیدند که از جهان عرب کاری بر نیامده و خودشان باید دست به کار شوند لذا مقدمه شکل‌گیری جنبش‌های مقاومت فراهم شد هر چند یأس نهادینه شده،عده‌ای را نیز به سمت صلح با رژیم سوق داد. #جنگ #فلسطین #ایران 🔻منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1.

یادداشت‌های جنگ(۲۲) «پساجنگ با ایران در ذهن آنسوی خلیج فارس» 🔸گفتمان انقلاب اسلامی با ایده همسایگان حاشیه خلیج‌فارس تفاوت بنیادین داشت لذا دو گفتمان به لحاظ مذهبی (شیعه-سنی)، سیاسی (مردم‌سالاری دینی- پادشاهی)، امنیتی( مستقل- وابسته) و...،«دیگریِ» هم تلقی می‌شدند. این دو گفتمان به صورت غیرمستقیم در سوریه، عراق و یمن رودرروی یکدیگر قرار گرفتند تا اینکه بالاخره جنگ رمضان این رویارویی را به نقطه صفر و برخورد مستقیم رساند. برخی ایده‌های قابل تأمل برای حکام منطقه برای تنظیم مناسباتشان با ایرانِ پساجنگ می تواند چنین باشد: 🔹۱. در کوتاه مدت، ایران باید دنبال جایگزین سازی واردات از امارات باشد چون تقریباً ۳۰درصد واردات از مبدأ این کشور صورت می‌پذیرد و می‌تواند فاکتوری برای فشار اقتصادی این کشور بر ایران باشد. در سال ۱۴۰۳ از مجموعه ۷۲میلیارد دلار واردات ایران، ۲۱ میلیارد دلار( تقریباً ۳۰درصد)از مبدأ امارات بوده است. 🔸۲. خدشه به امنیت، کشورهای حوزه خلیج فارس را به تأمل در مسیری متفاوت از سابق(تکیه صرف بر پایگاه‌های آمریکا) سوق خواهد داد؛ اندیشیدن به بازدارندگی هسته‌ای یکی از سناریوها در این کشورها خواهد بود. 🔸۳. نارضایتی از سطح حمایت آمریکا از این کشورها در برابر ایران،گرایش به شرق خصوصاً چین را برای تنوع بخشی امنیتی فراروی این کشورها قرار خواهد داد. 🔸۶.علاوه بر نزدیکی به شرق در سطح بین المللی، همکاری با قدرت های منطقه‌ای مانند پاکستان و ترکیه برای کنترل ایران افزایش می‌یابد 🔹۴. سناریوی امنیت دسته جمعی کشورهای حوزه خلیج فارس یا همان ایده تأسیسی شورای همکاری خلیج فارس در نسخه‌ای جدید برجسته‌تر خواهد شد. 🔹۵. تأمل درباره سازوکار تداوم پایگاه‌های امریکایی- که قرار بود تضمین کننده امنیتشان باشد اما دلیل حمله ایران به آنها شد- حداقل در سطح عمومی و رسانه‌ای برجسته خواهد شد. 🔹۶.پروژه‌های متمرکز بر توسعه خط لوله‌های انتقال انرژی که تنگه هرمز را دور بزند به دغدغه جدی‌تر کشورهای منطقه تبدیل خواهد شد. #خلیج_فارس #ایران #جنگ 🔻منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

«یاداشت های تجمیعی جنگ تا روز سی هفتم» 🔸 لینک مجموعه یاداشت‌های منتشر شده تاکنون به صورت تجمیعی تقدیم می‌شود. ضمن سپاس از فرهیختگانی که در فضای مجازی و برخی پایگاه‌های خبری(جام جم آنلاین،ایکنا، تسنیم) به بازنشر برخی موارد پرداختند. یادداشت‌های جنگ۱ «چیزی که ترامپ را مأیوس می‌کند» https://eitaa.com/Arabworld2023/258 یادداشت‌های جنگ۲ «گزاره هایی برای روایت جنگ تاکنون» https://eitaa.com/Arabworld2023/259 یادداشت‌های جنگ۳ «جنگِ لاجَرم» https://eitaa.com/Arabworld2023/260 یادداشت‌های جنگ(۴) «تکیه‌گاهِ ایرانِ تنها کجاست؟» https://eitaa.com/Arabworld2023/203 یادداشت‌های جنگ(۵) «پایانِ مشترک و راز امید به آینده» https://eitaa.com/Arabworld2023/262 یادداشت‌های جنگ(۶) «نخبگان عرب و فروپاشی انگاره امنیت بخشی آمریکا» https://eitaa.com/Arabworld2023/269 یاداشتهای جنگ(۷) «دلایلی برای امیدواری» https://eitaa.com/Arabworld2023/270 یادداشت‌های جنگ(۸) «مشروط سازیِ عربی» https://eitaa.com/Arabworld2023/271 یاداشت های جنگ(۹) «ایران و همسایگان جنوبی در ترازوی تمدنی مالک بن نبی» https://eitaa.com/Arabworld2023/274 یادداشت‌های جنگ(۱۰) «احمد الریسونی؛صدای آزادگی در میانه جنگ» https://eitaa.com/Arabworld2023/276 یادداشت‌های جنگ(۱۱) «الصمیدعی و الخلیلی؛ صدای آزادگی عربی در میانه جنگ» https://eitaa.com/Arabworld2023/278 یادداشت‌های جنگ(۱۲) «تحلیل عمرو موسی از جنگ منطقه‌ای» https://eitaa.com/Arabworld2023/279 ياداشت های جنگ(۱۳) «ایده‌هایی برای نقد کردن فاکتور تنگه هرمز» https://eitaa.com/Arabworld2023/280 یادداشت‌های جنگ(۱۴) «تحلیل اقتصادی عبدالله النفیسی تحلیلگر کویتی از جنگ» https://eitaa.com/Arabworld2023/281 یادداشت‌های جنگ(۱۵) «حریفانِ بی ملت» https://eitaa.com/Arabworld2023/282 یادداشت‌های جنگ(۱۶) «حزب التحریر صدای آزادگی عربی در میانه جنگ» https://eitaa.com/Arabworld2023/283 یادداشت‌های جنگ(۱۷) «صدای آزادگی عربی در میانه جنگ؛خالد عمارة» https://eitaa.com/Arabworld2023/284 یادداشت‌های جنگ(۱۸) «جنگ رمضان از نظر الجزایری‌ها» https://eitaa.com/Arabworld2023/287 یادداشت‌های جنگ(۱۹) «مرتزقة الإمارات؛ارتش بی بنیاد» https://eitaa.com/Arabworld2023/288 یادداشت‌های جنگ(۲۰) «چقدر راست می‌گفت سَفَر الحوالي» https://eitaa.com/Arabworld2023/289 یادداشت‌های جنگ(۲۱) «درس‌های جنگ حزیران۱۹۶۷ برای جنگ رمضان ۲۰۲۶» https://eitaa.com/Arabworld2023/292 یادداشت‌های جنگ(۲۲) «پساجنگ با ایران در ذهن آنسوی خلیج فارس» https://eitaa.com/Arabworld2023/295 #خلیج_فارس #ایران #جنگ 🔻منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

📍 #پادکست | #جنگ‌نامه 🔷 جنگ رمضان و تأملات نخبگان جهان عرب 📆 ۱۲ فروردین ۱۴۰۵ 🌱 فکرت | گفت‌وگویی برای ساخت فردا 🔅@fekratmedia🔅 #جهان_عرب #ایران #جنگ 🔻منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

🎙 #پادکست | جنگ رمضان و تأملات نخبگان جهان عرب 👤 دکتر #مختار_شیخ‌حسینی؛ پرسش از مواجهه فکری 1:30 تنوع خرده‌گفتمان‌های جهان عرب 03:00 ویژگی‌های کشورهای خلیج فارس 5:05 متغیر خارجی و نظام‌های عربی 07:00 پدیده مرتزقه و برون سپاری امنیت 10:05 تحلیل‌های نخبگان خلیج‌فارس از جنگ رمضان 12:00 تحلیل نخبگان مغرب عربی از جنگ رمضان 16:30 بازاندیشی در مشروعیت پایگاه‌هایی آمریکایی 24:45 مشابهت سازی جنگ 1967 و جنگ رمضان 29:41 دارایی‌های ایران در جنگ رمضان 32:15 جمع‌بندی 35:50 #خلیج_فارس #ایران #جنگ 🔻منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

«الأسس السياسية في رؤية الإمام الشهيد» 🔸به همت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی در مصر نشست علمی«شخصیت شناسی تمدنی رهبر شهید» با سخنرانی جمعی از اساتید ایرانی و مصری به صورت حضوری و مجازی در تاریخ یکشنبه ۲۱ فروردین برگزار شد. در این نشست علمی با ارائه سخنرانی«الأسس السياسية في رؤية الإمام الشهيد خامنئي» به مبانی و برخی مولفه‌های سیاسی در اندیشه و عمل امام شهید اشاره شد. #رهبر_شهید #ایران #مصر #اندیشه_سیاسی 🔻منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

«نعزيكم بذكري إستشهاد الامام جعفر الصادق عليه السلام»  ▪️قال الصادق (عليه السلام): "مَنْ صَدَقَ لِسَانُهُ زَكَى عَمَلُهُ، وَ مَنْ حَسُنَتْ نِيَّتُهُ زِيدَ فِي رِزْقِهِ، وَ مَنْ حَسُنَ بِرُّهُ بِأَهْلِ بَيْتِهِ مُدَّ لَهُ فِي عُمُرِهِ راستگفتار، راست کردار شود؛ خوش نیت، پرروزی؛ و خانواده دوست، عمرش دراز گردد» ▪️رادود(مداح): باسم الكربلايي #شهادت_امام_صادق #مداحی_عربی 🖤منظاری ایرانی؛ منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

یادداشت های جنگ(۲۳) «زنگی زنگ،رومی روم؛ تجدیدنظرهای عربیِ ایران» 🔸در جنگ رمضان افکار عمومی جهان عرب به استثناء کشورهای حوزه خلیج فارس و سوریه تا حدی زیادی با ایران همراه بودند. دخالت این کشورها در امور داخلی سایر کشورهای عربی و همکاری آنها با رژیم صهیونیستی، تصویری منفی از آنها در افکار عمومی عربی شکل داده است در لایه حکومتی هم هر چند هیچ حکومتی در جهان عرب به صورت رسمی کنار ایران قرار نگرفت اما هیچ کشوری هم آمادگی پرداخت هزینه و قرارگرفتن در صف کشورهای خلیج فارس برای مواجهه مستقیم با ایران را نداشت. تأمل در پیامدهای جنگ تجدید نظر و بازنگری ایران در برخی از رویکردهایش نسبت به مناسبات مربوط به همسایگان حوزه خلیج فارس را اجتناب ناپذیر می‌کند که سرفصل برخی چنین می‌تواند باشد: 🔸«بازگشت به خانه» در این جنگ تنها شیعیان لبنان، عراق و یمن تا آخر خط با ایران ماندند و از اسلامگرایان سیاسی عرب و حکومت‌ها خبری نبود. اگر در لحظه مبادا فقط طیفی از شیعیان پای ایده انقلاب اسلامی می‌مانند چرا باید بیش از اندازه سهم را به پروژه‌های فقهی و فرهنگی تقریب محور داد که به دنبال اثبات برادری ما با دیگرانی است که از حمله به ما خوشحال اند. وقتی طی این سالها همواره ایران به پروژه تشییع(شیعه سازی) متهم است چرا با صدای رسا اعلام نکنیم بله ایران یک حکومت شیعی است اما هدف آن ترویج «خوانشی عقلانی و تمدنی از شیعه»است که مفاهیم محوری آن (ضد سلطه، عدالت محور و حامی ملت‌ها) است و از هر شیعه با چنین هویتی دفاع حداکثری می‌کند اما با پروژه تشییع(شیعه کردن اهل سنت) نسبتی ندارد. این گفتمان در لایه دوم از هر مسلمان غیر شیعه با این مولفه‌های هویتی و در لایه سوم از هر انسانی با این مولفه‌ها دفاع می‌کند. در واقع باید به ایده «جماعت صالحان» بازگشت و با رجوعی به شیعیان وفادار، به تقویت و ارتقاء آنها پرداخت و در مخاطب نهادهای فرهنگی بین‌المللی تجدیدنظر اساسی کرد. 🔸«از اسلامگرایان سیاسی به قومی» جنگ رمضان همراهی جدی اسلامگرایان سیاسی عرب با ایران را به دنبال نداشت حال آنکه حتی در کشورهای حوزه خلیج فارس صدای قومی های عرب مانند دکتر محمد المسفر قطری و احمد الدیین کویتی هم در مخالفت با رویارویی کشورهایشان با ایران شنیده شد. شاید گذار از اسلامگرایان اخوانیِ منفعت محور، به عرب های قومی با ارزش‌های ثابت(ایستادگی در برابر غرب و استقلال طلبی) فایده بیشتری برای ایران داشته باشد. 🔹«به سوی القاعده دور از داعش» ایده سلفیه جهادی که به لحاظ فکری با مفاهیمی چون«مبارزه با عدو بعید= تمدن غرب،اجرای شریعت در جامعه و مبارزه با حکام نامشروع» صورت‌بندی می‌شود؛ظرفیت بزرگی برای مبارزه با امریکا و اسرائیل محسوب می شود. هر چند در تجربه عملی داعش- که مورد تائید بسیاری از جهادی ها نبود- تصویر این ایده منفی شد اما ارتباط با طرفداران این ایده آنگونه که در ذهن نسل اول جهادی ها مانند سید قطب و عبدالسلام فرج بود؛ فرصتی برای یارگیری جدید ایران در جهان عرب باشد. 🔸«از ارزش به منفعت» واقعیت این است که در سطح دولت‌ها خصوصاً در حوزه خلیج فارس کسی برادری ایران را نمی‌پذیرد بلکه آنها چنان انقلاب اسلامی را دشمن تلقی کرده که از ائتلاف با اسرائیل و آمریکا هم کوتاهی نمی‌کنند در چنین بستری تداوم گفتمان تقریب و اثبات برادریِ ایران باید به حاشیه و به صورت شفاف از رویکرد ارزش گرایانه به منفعت گرایانه تغییر جهت داد. این قلم سال‌ها معتقد به بازدارندگیِ عربیِ ایران بوده است. حالا که در جنگ رمضان ایران با تاخیر چند دهه‌ای امنیتش را به امنیت این کشورها پیوند زده، زین پس باید پیشبرد پروژه‌های اقتصادی منطقه را هم به نفع اقتصادش گروگان بگیرد. به عبارتی همانگونه که «امنیت یا برای همه یا برای هیچ‌کس» باید در پسا جنگ«رشد اقتصادی یا برای همه یا برای هیچ کس» راهنمای عمل قرارگیرد. «با قبیله به زبان قبیله» کشورهای حوزه خلیج فارس علیرغم تفاوت ها، در قبیلگی اداره شدن مشترک اند. برای قبیله حفظ و سپس توسعه قدرت مهمترین ارزش و تنها عامل کنترل قبیله هم قدرت سخت(زور) است. ایران در صورت خروج مقتدرانه از این جنگ باید با منطق قبیله با این کشورها تعامل کند و گرنه فشار بر شیعیان بومی، حمایت از رسانه های ضد ایرانی، ایجاد چالش اقتصادی برای ایران توسط این کشورها رو به فزونی خواهد گذاشت. #ایران #جنگ_رمضان #جهان_عرب 🔻منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

یادداشت‌های جنگ(۲۴) «پیش‌فرضی که فرضیه شد» 🔸انگاره امنیت بخش بودنِ پایگاه‌های آمریکایی برای کشورهای حوزه خلیج فارس -با توجه به هزینه سالانه این کشورها برای خرید تسلیحات از آمریکا- در دهه‌های اخیر تبدیل به امری پیش‌فرض(قطعی و غیرقابل خدشه) در نگاه تحلیل‌گران و سیاستگذاران این کشور‌ها شده بود.با جنگ رمضان، این انگاره، تَرَک برداشته و به تدریج صدای نخبگانی در این کشورها شنیده می‌شود که پایگاه‌های امنیت بخشِ سابق را دلیلی برای حمله ایران و ایجاد ناامنی در این کشورها می‌دانند. 🔹صحبت‌های«دکتر فیصل أبوصلیب»، استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه کویت و مولف کتاب«السياسة الخارجية الأميركية تجاه منطقة الخليج، والمحافظون الجدد» که در رسانه‌های منطقه رویکرد ضد ایرانی را ترویج می‌کند؛ نمونه‌ای از این تغییر با تاکید بر گزاره های ذیل است: - این‌جنگ نقطه مهمی برای تجدیدنظر در مناسبات کشورهای خلیج فارس با آمریکاست. -آیا با وجود امکانات نظامی خریداری شده توسط کشورهای خلیج فارس، ضرورتی به حضور آمریکا در این منطقه وجود دارد؟ - آیا باید به تعطیلی پایگاه‌ها یا راهکار جایگزین اندیشید. - پساجنگ همراه پرسش‌هایی خواهد بود که ضرورت پایگاه‌ها را زیر سوال می‌برد. 🔸صدای تجدیدنظرطلب نسبت به تداوم پایگاه‌های آمریکایی در کویت و کشورهای منطقه، نشان از تَرَک برداشت انگاره ای دارد که تا پیش از جنگ«پیش‌فرض» تلقی می‌شد و اکنون فقط در حد «فرضیه»(امرقابل تردید)مطرح است. #امریکا #ایران #کویت #خلیج_فارس #جنگ_رمضان 🔻منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

یادداشت‌های جنگ(۲۵) «تَرَک یک انگاره دیگر» 🔸یکی از انگاره‌های تَرَک برداشته در فضای نخبگانی کشورهای خلیج فارس پس از جنگ رمضان، تردید در قابل اعتماد بودن آمریکاست. نگاه تحقیرآمیز ترامپ نسبت به این کشورها، به تدریج اعتراض نخبگانی در کویت و سایر کشورها را به دنبال داشته است. 🔹صحبت‌های«دکتر عبدالله الشایجی»، استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه کویت، کارشناس ارشد مسائل آمریکا و مشاور سابق مجلس کویت، دیدگاه طیفی از نخبگان را روایت می‌کند: - آمریکا ما را وارد یک جنگ غیر ضروری کرد؛ جنگی که برنامه ریزی درستی نداشت. با ما هماهنگ نشده بود؛ با اروپا هماهنگ نشده بود. -وقتی آمریکا با تکبر و از بالا به پایین به صورت تحقیر آمیز با همپیمانانی مثل ناتو صحبت می‌کند؛دیگه تکلیف ما روشن است - ترامپ اصلا قابل اعتماد نیست و باید از او دوری کنیم و تلاش کنیم بدون تحریک او دوره‌اش تمام شود. #ترامپ #امریکا #کویت #خلیج_فارس #جنگ_رمضان 🔻منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

«قلبی زیر آوارها» ▪️انگار شهر رمق برخاستن ندارد. نخل‌ها به استواری گذشته نیست. سوخته صورتانِ شهر، سوخته دل و موسیقی حزن انگیز جنوب هم توانِ روایت گری نوحه مادرانِ جوان، بر قبر کودکانشان را ندارد. ▪️اینجا قلم خشکیده و گریه بهانه نمی‌خواهد، آرام باید گام برداری،بال پروانه‌ ها فرش زمین است. در گلزار میناب آنقدر پروانه خفته که نام فرزندانت هرچه باشد؛ شهیدی به نامشان می‌یابی. ▪️سویه امید اما صدای تپش قلبی به بلندای ایران است که از زیر آوارهای مدرسه میناب شنیده می‌شود‌. پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت مدرسه شجره طیبه میناب #میناب #ایران #امید #شجره_طیبه 🖤منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1