🔘#یادداشت | #نقد
✅ تطبیق نادرست مناسک کلیسایی بر مناسک شیعی
🖋یادداشت احمد اولیایی در نقد یادداشت دکتر مهراب صادقنیا
🔹اخیرا یادداشتی از دکتر صادقنیا خواندم که دغدغه اخلاق را در مناسک نیمه شعبان جستجو می کرد. از شور و حرارت نیمه شعبان امسال و هیاهوی تلویزیون در تقویت این شور گفته و تفاوت نیمه شعبان های دهه شصت با الان را در احساس عمیق و طبیعی آن موقع تبیین کرده بود. نهایتا ایشان این پرسش را مطرح کرد که آیا این همه افزایش شور و جمعیت منجر به تقویت اخلاقیات مشارکت کنندگان می شود؟!
🔸در مواجهه با این یادداشت چند نکته به ذهن میرسد؛
✔️ یک. بخشی از آن یادداشت می خواهد بگوید (ظاهراً به صورت منفی) که تلویزیون نقش بسزایی در افزایش مشارکت مردم در نیمه شعبان امسال داشته است. پاسخ این است که رسانه ملی به این هیاهویی که ایجاد کرده افتخار هم می کند. اساسا رسانه ملی باید مسئول بسیج عمومی مردم در جهت مشارکت های ملی و مذهبی باشد. این، به هیچ وجه نقصی بر تلویزیون نیست.
✔️ دو. گویی یادداشت دکتر صادقنیا، تمام مناسک نیمه شعبان را با یک سوال، تقلیل می دهد. آن هم سوالی که اساسا پرسش بجایی ازین مراسم نیست. این پرسش انتقادی که «نیمه شعبان چقدر اخلاقیات را ارتقاء می بخشد؟» تداعی می کند که یگانه مسئول ارتقای اخلاقیات در جامعه، جشن هایی مانند نیمه شعبان هستند! اگر هم جشن نیمه شعبان مجبور باشد به این پرسش پاسخ دهد، شاید پرسش آخر می بود. اینکه « نیمه شعبان چقدر نشاط اجتماعی ایجاد می کند؟»، «جشن نیمه شعبان چقدر انسجام اجتماعی ایجاد می کند؟»، «این جشن چه مقدار تقویت احساس مذهبی دارد؟»، «این دو سه روز جشن عمومی چه مقدار فضای امید ایجاد می کند؟» و مانند اینها می تواند پرسش های سودمندتری از جشن نیمه شعبان باشد. پرسش هایی که پاسخ هایش عموما بله و مطلوب است. پرسش یادداشت دکتر صادقنیا، آن سوال تکراری شبهه گونه ایام محرم را تداعی می کند؛ که آیا مثلا بهتر نیست هزینه ایستگاه صلواتی و نذری را به فقرا بدهیم؟! پرسشی که ناشی از عدم شناخت کافی مناسک شیعی ست.
✔️ سه. استدلال به پژوهش پوزیتیویستی رابین گیل (Robin Gill) نوعی مقایسه نابجاست. چرا که روح مناسک شیعی که اتصال آن به عالم بالا حقیقی ست هنگامی که خود را در فعل جمعی مناسکی شیعیان نمایان می کند، اشتراک آیینی خاصی در میان مشارکت کنندگان ایجاد می شود و کمی با کنش کلیسایی متفاوت است. ضمن اینکه در روششناسی رابین گین، فقدان مؤلفههای دیگر در عدم تأثیر مشارکت کلیسایی در اخلاق آشکار است.
✔️ چهار. اساسا چرا در اوج احساس نشاط از یک فعل ملی که اتفاقا ریشه در مذهب هم دارد، تحلیل گر اجتماعی ما به نکات ابهام احتمالی آن فعل می اندیشد و از آن پرسش می کند؟! این، شاید ناشی از فقدان چاشنی «امید» در تحلیلها باشد.
متن یادداشت دکتر صادق نیا را می توانید در این صفحه بخوانید
https://eitaa.com/yaddashtkhani/351
لینک این یادداشت در کانال فکرت؛
https://eitaa.com/fekrat_net/6796
@ahmad_olyaei
🔰نشستهای تخصصی جشنواره فیلم دینی اشراق:
🔹نشست اول: عدالت در سینمای ایران
🔸ارائه؛ احمد اولیایی - ساعت 15
🔻زمان: یکشنبه 21 اسفند ماه
🔺مکان: قم، خیابان شهداء (صفائیه)، نبش کوچه 17، معاونت فضای مجازی، هنر و رسانه دفتر تبلیغات اسلامی،
سالن علامه طباطبایی «ره»
🌐 پخش زنده نشست:
bbb01.dte.ir/b/nv4-fbr-mqj-jy0
🆔 @eshragh_news
@ahmad_olyaei
48.46M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
دغدغه عدالت اجتماعی اساسا یک دغدغه دینی برای هنرمند است/ مسأله محور بودن اثر هنری می توان به حل مسأله جامعه کمک کند/ ما نیاز به رویکرد ایجابی در سینمای عدالت داریم، رویکردی که تلاش ها برای بسط عدالت را به تصویر بکشد یا ایده ای را طرح کند/ اعطای جایزه ویژه عدالت در جشنواره فیلم اشراق به یک فیلم داستانی کوتاه و یک مستند از طرف کارگروه عدالت دفتر تبلیغات
📺گفتگوی احمد اولیایی با شبکه قرآن در حاشیه پخش زنده جشنواره فیلم دینی اشراق
🗓سه شنبه، ۲۳ اسفند ۱۴۰۲
قم، سالن همایش های غدیر
@ahmad_olyaei
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
📣 بخشی از بیانات رییس جمهور محترم در مراسم افتتاح مرکز جامع تشخیص و درمان سرطان برکت، ۱۴۰۱/۱۲/۲۵
✍ بسیار ستودنی ست این دغدغه عدالت اجتماعی از طرف رئیس جمهور کشور و البته بسیار امیدبخش.
از یک بخش کوتاه سخنرانی نمی توان به دیدگاه نظری رئیس جمهور در باب عدالت اجتماعی پی برد اما همین مقدار بیانات و البته جنس فعالیت های بسیار خوب دولت در کمک به اقشار ضعیف نشان می دهد که کمی در تعریف عدالت تقلیل گرایی وجود دارد.
عدالت فقط به معنای رسیدگی به نیازمندان نیست. با این دیدگاه، از تعداد نیازمندان کاسته نمی شود و فقط انرژی دولت صرف رفع نیازهای اولیه (basic needs) نیازمندان می شود.
و حال آنکه دولت تحول خواه و عدالت خواه باید به سمت ایجاد ساختاری شود که عدالت فرایندی (Procedural justice) منجر به توزیع عادلانه شود.
دو تیم فوتبال الف (مثلا آلمان) و ب (مثلا بولیوی) را در نظر بگیرید که در یک شرایط عادلانه (تعداد بازیکن برابر، داور واحد، زمین واحد، آب و هوای واحد، قوانین واحد) با هم مسابقه می دهند اما تیم الف با اختلاف پیروز می شود. هرچند ظاهراً در مسابقه، عدالت برقرار بوده اما تیم آلمان همیشه آلمان می ماند و بولیوی هم در همان سطح درجا می زند.
یارانه های برابر، سبد کالا، و مانند این ها مانند شرایط حین بازی است اما اصلاح نظام بانکی، اصلا نظام حقوق و دستمزد، اهتمام به پیوست عدالت قوانین، و مانند این ها می تواند فرایند هایی ایجاد کند تا نیازمند از حالت نیازمندی خارج شود.
#عدالت_اجتماعی
@ahmad_olyaei
عمر می گذرد و لحظه ها سپری می شود. انسان اجتماعی در تمام لحظات زیست مشترکش با دیگر انسان ها گاه به دلیل شهوات، جاه، حسادت، تکبر و حتی سوءتفاهم موجبات ناراحتی دیگران را فراهم می کند. آنچه که آب زلالی ست بر تیرگی ناراحتی و نفرت و کینه، «بخشش» است.
این بخشش اگر در آستانه سال نو و ماه مبارک رمضان که مهمانی مشترک مومنین است باشد، ارزشی دو چندان دارد...
چه زیباست آنچه یونس بن عبدالرحمن در باب بخشش دیگران که به او تهمت ها زدند، گفت؛
🛑 عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا: أَنَّ يُونُسَ بْنَ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ قِيلَ لَهُ: إِنَّ كَثِيراً مِنْ هَذِهِ اَلْعِصَابَةِ يَقَعُونَ فِيكَ وَ يَذْكُرُونَكَ بِغَيْرِ اَلْجَمِيلِ! فَقَالَ: أُشْهِدُكُمْ أَنَّ كُلَّ مَنْ لَهُ فِي أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ (عَلَيْهِ السَّلاَمُ) نَصِيبٌ فَهُوَ فِي حِلٍّ مِمَّا قَالَ .
🔰به یونس بن عبدالرحمن که از اصحاب امام کاظم و امام رضا" علیهماالسلام" است گفته شد:
کثیری از مردم تو را مذمت کرده و به زشتی از تو یاد میکنند
یونس بن عبدالرحمن گفت: شاهد باشید هر کسی که محبت امیرالمومنین علیه السلام را داشته باشد، حلال کردم
📚:رجال کَشی ج۱ ص ۴۸۸
(یونس بن عبدالرحمان از یاران امام رضا علیه السلام بود که بارها مورد بی احترامی و جسارت های نااهلان قرار گرفت اما مقامی خاص نزد حضرت داشت که وی را سلمان زمان خویش معرفی کردند)
☘سال نو مبارک☘
@ahmad_olyaei
سلسله یادداشت های «جستجوی عدالت در قرآن»؛ قسمت اول
تأمل در قرآن کریم کاری به غایت دشوار است بخصوص زمانی که در باب موضوعی پیچیده همچون عدالت اجتماعی باشد. ماه مبارک رمضان و اهمیت عدالت اجتماعی بهانه خوبی است تا تأملاتی کوتاه درین باب داشته باشیم. ان شاء الله در این ماه که بهار قرآن است سلسله یادداشت هایی را با عنوان «جستجوی عدالت در قرآن» تقدیم میکنم که البته تأملی بیش نیست و نیازمند کمک دیگران برای اصلاح و تکمیل.
روش شناسی فهم دیدگاه قرآن پیرامون مفهومی که تطور مفهومی در بستر تاریخ داشته و اکنون در زمره مفاهیم مدرن هم بشمار می رود، خود کار سختی ست. البته عدالت اجتماعی برخلاف مفاهیمی مانند «حزب» است. حزب و تحزب در اندیشه سیاسی مدرن به یک معناست و با آنچه در قرآن مانند آیه «فَإِنَّ حِزۡبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ» آمده تفاوت دارد. اما عدالت اجتماعی در طول تاریخ وجود داشته و حداقلی از ارتکاز مشترک مفهومی را در میان مکاتب، متون و اندیشه ها دارد. با این حال باید به تفاوت دو مبنای گسست در اندیشه کوئنتین اسکینر (Quentin Skinner) و مبنای پیوست در نظر آرتور لاوجوی (Arthur Lovejoy) توجه کرد؛ مبنای گسست که معتقد است مفاهیم، زمانمند و مکانمند هستند و قدرت انتقال تاریخی ندارند و مبنای پیوست که مفاهیم را دارای اتحاد معنایی در طول تاریخ می داند.
با تمام توضیحات فوق بنظر عدالت اجتماعی را نمی توان بدون توجه به پرسش های امروزینش مانند دعوای خیر (good) و حق (right)، عاملیت عدالت و ... در قرآن جستجو کرد. از طرف دیگر مرور آیه های متعدد مرتبط با عدالت مانند نحل ۹۰، ص۲۶، مائده ۸، حدید۲۵، شوری۱۵، اعراف ۲۹، نساء۱۳۵، ممتحنه ۸، یونس ۴۷، انعام ۱۵، نساء ۵۸، حجرات ۹، مائده ۴۲، انعام ۱۵۲، اعراف ۸۵، هود ۸۴، اعراف ۱۸۱، بقره ۲۱۳، رحمن ۸ و ... نیز باید انجام شود تا یک میدان معنایی شکل گرفته و معنای عدالت اجتماعی قرآنی از آن استخراج شود. البته پیمودن هر دو مسیر کار سختی است.
@ahmad_olyaei
سلسله یادداشت های «جستجوی عدالت در قرآن»
قسمت دوم: عامل عدالت
یکی از مهم ترین بحث ها در عدالت اجتماعی، عاملیت (agency) و بسط عدالت است؛ اینکه چه کسی یا نهادی و یا به طور کل عاملی، مسئول بسط و نهادینه کردن عدالت در جامعه است؟! می دانیم که ما اکنون از عدالت فردی (individual justice) صحبت نمیکنیم بلکه محل بحث ما عدالت اجتماعی (social justice) است. عدالت فردی بیشتر در حوزه اخلاق فردی و فقه فردی از لزوم عادلانه رفتار کردن فرد صحبت می کند؛ آیاتی مانند آیه ۲۸۲ سوره بقره «وَلْيَكْتُبْ بَيْنَكُمْ كَاتِبٌ بِالْعَدْلِ» که در مورد عدالت کاتب و شاهد معاملات است، یا آیه ۹۵ سوره مائده «يَحْكُمُ بِهِ ذَوَا عَدْلٍ مِنْكُمْ»
که در باب عدالت شاهدست، در حوزه عدالت فردی هستند. اما مسأله عاملیت بیشتر در عرصه عدالت اجتماعی که عدالت در ساختار و کلیت جامعه را دنبال می کند، نمود دارد.
آیه ۲۵ سوره حدید «لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ» شاید شروع خوبی برای جستجوی بحث عاملیت در عدالت باشد.
پیامبران علیهم السلام با خود سه چیز دارند؛ بینات، کتاب و میزان. این سه یحتمل حاوی مواد نظریه جامع اسلامی عدالت اجتماعی ست که باید در فرایند اقامه اولا نظریه تولید و ثانیا اجرا شود. مردم که در این آیه فاعل فعل «یقوم» هستند، عامل بسط عدالت اند. اما یک نکته اساسی وجود دارد؛ این برداشت (عاملیت مردم) نباید این تصور را ایجاد کند که دولت(state) ها دیگر نقشی ندارند. شاید کلمه قسط در اینجا و تفاوت ظریفش با عدل، از همین منظر باشد با این توضیح که عدل (عدالت اجتماعی) که توزیع عادلانه منابع مهم ترین رکن آن است، وظیفه دولت هاست چرا که منابع و قدرت در اختیار آن هاست. اما قسط که معنای اخص دارد، به وظیفه مردم در برابر یکدیگر و انصاف در شراکت اشاره دارد. به عبارت دیگر، عاملیت عدالت در شرایط وجود دولت ها و حاکمیت ها (مانند جوامع کنونی) بر عهده آن هاست و پس از توزیع، اقامه قسط و امتداد توزیع و رعایت عدالت نسبت به یکدیگر، توسط عامل بعدی یعنی مردم صورت می گیرد.
@ahmad_olyaei
سلسله یادداشت های «جستجوی عدالت در قرآن»:
قسمت سوم؛ اقامه عدل
آیه ۲۵ سوره حدید «لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ» نکات بسیاری در بحث عدالت اجتماعی دارد که نکته عاملیت از این آیه قبلاً بیان شد.
یکی دیگر از نکاتی که این آیه در بحث عدالت اجتماعی برای ما دارد مقوله «اقامه» است. اقامه عدل که بر عهده ناس یا مردم در این آیه گذاشته شده، هدف انبیا ذکر شده است.
اقامه در قرآن در آیات متعددی آمده؛ اقامه صلات مانند آیه ۵ سوره بینه؛ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ، اقامه تورات و انجیل در سوره مائده آیه ۶۶؛ وَلَوْ أَنَّهُمْ أَقَامُوا التَّوْرَاةَ وَالْإِنْجِيلَ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ مِنْ رَبِّهِمْ لَأَكَلُوا مِنْ فَوْقِهِمْ، اقامه شهادت در سوره مائده آیه ۱۰۷؛ فَإِنْ عُثِرَ عَلَىٰ أَنَّهُمَا اسْتَحَقَّا إِثْمًا فَآخَرَانِ يَقُومَانِ مَقَامَهُمَا مِنَ الَّذِينَ اسْتَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْأَوْلَيَانِ و مانند اقامه عدالت در آیه ۲۵ سوره حدید و ۱۳۵ سوره نساء؛ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ.
علامه طباطبایی در جلد ۱۱ المیزان در باب اقامه توضیحاتی داده اند: «ظاهرا ریشه این لغت از قیام آدمى گرفته شده باشد، چون انسان ... در حال قیام مسلط بر کارها و مقاصد خود هست ... وقتى انسان بر پاى خود بایستد از هر حال دیگرى بهتر تعادل خود را در دست دارد و در نتیجه به تمامى اعمال خود از ثبات و حرکت ، دادن و گرفتن ، اعطاء و منع و جلب و دفع مسلط تر است ، و نیز کنترل تمامى قواى خویش و افعال آن قوا را در دست دارد...و قیام عدل این است که در زمین گسترده شود. و به همین منوال اقامه ، به معناى بپاداشتن هر چیز است به نحوى که تمامى آثار آن چیز مترتب بر آن شود، و هیچ اثر و خاصیتى پنهان و مفقود نماند، مانند اقامه عدل و اقامه سنت و اقامه نماز و اقامه شهادت و اقامه حدود و اقامه دین و امثال آن.»
لذا اقامه عدالت از جنس استوارترین و محکم ترین کارهاست که با سستی و رخوت و تعلل همخوانی ندارد. انسانی که میخواهد اقامه عدل کنند باید دست بر زانوان گذاشته، حالت قیام بگیرد و بایستد و تمام توان خود را برای اقامه عدل به کار گیرد.
نکته دوم این است که اقامه عدل فقط به معنای اقامه فردی نیست، بلکه باید عدالت در همه جا گسترش یابد. این نکته هم دایره وظیفه انسان نسبت به اطرافش را روشن می کند، هم یک نگاه تمدنی به او می دهد و هم مقوله انتظار و مهدویت را برای وی معنادارتر می کند.
@ahmad_olyaei
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
#ایران،کهن ترین کشور جهان
منبع: USAtoday
✍ یکی از ارکان تحلیل امیدمحور از وضعیت موجود و آینده ی یک جامعه، توجه به مؤلفه های هویتی آن است.
🔹 تاریخ و فرهنگ از مصادیق همین مؤلفه های هویتی هستند.
🔸کسانی که تصور می کنند جامعه ایران اکنون با تبلور و تبرج تعداد محدودی کشف حجاب کننده، دارد از یک جامعه دیندار به بی دین تبدیل می شود، سخت در اشتباهند و قدمت فرهنگی ایران که شامل دینداری جداناپذیر و همچنین حیا به عنوان یک ساختار فرهنگی ایرانی کهن می شود را نادیده گرفته اند.
🔹 تلاش دشمن در مقوله حجاب زدایی، عفت زدایی و دین زدایی جامعه ایرانی قطعا محکوم به شکست است چراکه در برابر فرهنگ کهن دین محور ایرانی قرار گرفته است و یارای تقابل ندارد هرچند ممکن است فراز و نشیب هایی را طی کند.
@ahmad_olyaei
#نشست
🕗 سهشنبه ۱۵ فروردین ۱۴٠۲، ساعت ۲٠
📱به صورت زنده در کانال ایتا حجت الاسلام حسین میرزایی (نماینده مجلس شورای اسلامی) به آدرس؛
@huseinmirzaie_ir
@ahmad_olyaei
سلسله یادداشت های «جستجوی عدالت در قرآن»
قسمت چهارم: عدالت اجتماعی «با» مردم یا «برای» مردم؟َ
به نظر می رسد مردم عمدتاً در بحث عدالت اجتماعی، حالت انتظار و قعود دارند تا اقامه. بدین معناکه انتظار دارند بسط عدالت در جامعه توسط حاکمیت صورت گیرد. البته این انتظار به نوعی طبیعی است چرا که در وضعیت دولت_ملت (nation_state) هستیم. دولت_ملت یا دولت ملی شکل خاصی از حاکمیت و دولت سازی مدرن است که ساختارهای اداری، اقتصادی و فرهنگی مشخص و منضبط دارد و عقلانیت سیستمی در آن در جریان است. فارغ از ارزش گذاری بر این مدل، منابع، عمدتاً در اختیار سیستم یا دولت یا حاکمیت (state) است. یعنی مردم در توزیع معادن، آب ها، جنگل ها، انرژی، گاز، نفت، یارانه ها و غیره نقشی ندارند. همین وضعیت، یک دولت حداکثری (maximum state) و نوعی دولت گرایی (statism) ایجاد میکند که مقام معظم رهبری نیز در سخنرانی سال نو در حرم رضوی فاصله گرفتن از آن را توصیه کردند.
مردمی که با این وضعیت رو به رو هستند مقوله توزیع و عدالت اجتماعی را نیز از دولت و حاکمیت انتظار دارند.
حال، این انتظار، رافع وظیفه مردم و حتی حق مردم (اگر اقامه عدل را حق بدانیم چون قیام به فضایل حق انسان است) است یا خیر، بیشتر باید بررسی شود اما بنظر می رسد آیه ۲۵ سوره حدید؛ «لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ» برای اقامه عدل توسط مردم اهمیت خاصی قائل است.
(این بحث، ادامه دارد...)
@ahmad_olyaei
شب ۱۹رمضان.mp3
34.49M
#صوت
#سخنرانی
💠 مراسم شب احیاء وعزاداری شهادت امیرالمومنین حضرت علی علیهالسلام
سخنران: احمد اولیایی
موضوع: نزول ولایت
🗓 ۱۸رمضان/ یکشنبه ۲۰ فرودین ۱۴۰۲
🕌 حرم مطهر امامزادگان موسی مبرقع و چهل اختران علیهم السلام
@ahmad_olyaei
سلسله یادداشت های «جستجوی عدالت در قرآن»
قسمت پنجم: قیام دائمی و پرقوت برای عدالت اجتماعی
بیان شد که عاملیت در بسط عدالت بسیار مهم است و مردم به مثابه رکن یک جامعه سهم بسزایی از این عاملیت دارند. عدالت اجتماعی البته که «برای» مردم است اما قطعا این مهم «با» مردم اتفاق می افتد نه بدون آن ها. آیه ۲۵ سوره حدید «لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ» گویی اساسا اقامه عدالت را بر عهده مردم گذاشته بود هرچند نقش پیامبران در زمینه سازی اقامه عدل و فراهم آوردن مقدماتش نیز در این آیه بیان شده است. یکی دیگر از آیات مرتبط، آیه ۱۳۵ سوره نساء « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ» است. قوَّام مبالغه است و به معنای اولا قیام دائمی برای عدالت و ثانیا قیام کامل و تام برای عدالت است. این معنا، یک رویکرد دائمی است نه یک تصمیم و کنش لحظه ای. «کونوا» اشاره به بودن در کسوت عامل و قائم به عدالت است نه فقط مطالبه گری عدالت. بدین معنا که عاملیت عدالت مقصود است و الا مطالبه کردن عدالت می تواند مقصود دیگری باشد که ضمن قیام به عدالت حاصل شود یا از دستورات دیگر دینی استفاده شود.
ادامه این آیه عدم ملاحظه در اجرای عدالت را گوشزد می کند حتی نسبت به والدین و اقوام. همچنین اهمیت معیار عدالت را تبیین می کند با این فراز که « إِنْ يَكُنْ غَنِيًّا أَوْ فَقِيرًا»؛ یعنی لزوما همواره طرف فقیر را گرفتن و به نفع غنی حکم کردن خلاف عدالت نیست، بلکه باید بسط عدالت بر اساس معیار عادلانه باشد. اگر این معیار رعایت شد، مهم نیست که سهم به غنی رسیده یا فقیر، به والدین رسیده است یا اقوام یا غریبه ها.
اگر مسیر بسط عدالت اجتماعی به سه بخش چیستی عدالت، چرایی عدالت و چگونگی عدالت تقسیم شود، این «چگونگی» است که جوامع را با خود درگیر کرده و بشر را دچار اختلاف نظر ها و چالش های فراوان نموده است. چگونگی بسط عدالت دقیقا به همان معیارهای عدالت اجتماعی اشاره دارد که کشف و انتخاب آن ها کار بسیار دشواری است.
مروری بر یادداشت های قبلی رمضان؛
یادداشت اول؛https://eitaa.com/ahmad_olyaei/170
یادداشت دوم؛ https://eitaa.com/ahmad_olyaei/171
یاداشت سوم؛ https://eitaa.com/ahmad_olyaei/172
یادداشت چهارم؛ https://eitaa.com/ahmad_olyaei/175
@Ahmad_olyaei
«شب قدر، ولایت و عدالت»
🔹همه می دانیم «قُتِلَ عَلِیٌّ فِی مِحْرَابِ عِبَادَتِهِ لِشِدَّةَ عَدْلِهِ». به قول استاد شهید مطهری «عدالتي كه قاتل علي شد آيا صرفاً اخلاقي بود نظير عدالت امام جماعت يا قاضي و شاهد طلاق يا بينه شرعي، اين جور عدالت ها كه باعث قتل كسي نمي شود بلكه بيشتر باعث شهرت و محبوبيت و احترام مي گردد. پس آنچه باعث كشته شدن مولا شد، نوع تفكر مخصوصي بود كه در عدالت اجتماعي اسلامي داشت و خودش بر آن اصرار مي ورزيد. او تنها عادل نبود، عدالتخواه بود همان طور كه فرق است بين آزاد و آزاديخواه. يكي آزاد است يعني خودش شخصاً مرد آزادي است و يكي آزاديخواه است يعني طرفدار آزادي اجتماع است و آزادي هدف و ايدۀ اجتماعي اوست همين طور يكي عادل است يعني شخصاً آدم عادلي است و يكي عدالتخواه است يعني عدالت فكر اجتماعي اوست. »(کتاب بيست گفتار، ص۱۱).
🔸شب قدر شب نزول ولایت است. قال الصادق علیه السلام: «... نَزَلَتْ وَلَایَهًُْ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ علیه السلام فِیهَا قُلْتُ فِی لَیْلَهًِْ الْقَدْرِ الَّتِی نُرَجِّیهَا فِی شَهْرِ رَمَضَانَ قَالَ نَعَمْ هِیَ لَیْلَهًٌْ قُدِّرَتْ فِیهَا السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ وَ قُدِّرَتْ وَلَایَهًُْ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ علیه السلام فِیهَا؛ امام صادق علیه السلام فرمود: در آن شب ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام نازل شده است. گفتم: در شب قدری که ما آن را در ماه رمضان امید داریم؟ فرمود: آری! شبی که در آن شب آسمانها و زمین اندازهگیری شده، و ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام در آن تقدیر و معیّن شده است».(تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۲۴۰)
🔸و شب قدر شبی ست بهتر از هزار ماه بشرط ولایت که در امام عادل بروز و ظهور دارد. قال الصّادق علیه السلام- قَوْلُهُ عَزَّوَجَلَّ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ هُوَ سُلْطَانُ بَنِی أُمَیَّهًَْ وَ قَالَ لَیْلَهًٌْ مِنْ إِمَامٍ عَدْلٍ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ مِنْ مُلْکِ بَنِی أُمَیَّهًْ؛ امام صادق علیه السلام فرمود: خداوند عزّوجلّ فرمود: خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ؛ که سلطنت بنی امیّه [در آن] میباشد. شبی از [امامت] امامی عادل، بهتر است از هزار ماه حکومت بنی امیّه.(تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۲۶۰)
@ahmad_olyaei
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
"وقتی یک «مجتهد تبلیغ» خطابه می کند..."
_ رحمت خدا را معرفی می کند
_ پروژه دشمن در حجاب را تبیین می کند
_ مهر را نثار بدحجاب و بی حجاب می کند
_ وجوب حجاب را اشاره می کند
_ از زنان الگو در اسلام بهره می برد
_ عشق نهادینه شده در دل مخاطب نسبت به اهل بیت علیهم السلام را برای حجاب، تحریک می کند
_ بصیرت سیاسی (اشاره به دشمن)، اعتقادی (اشاره به رحمت خدا)، ملی(اشاره به دختران ایران)، بصیرت مناسکی (اشاره به حضرت زهرا و حضرت رقیه علیهما السلام) اش را یکجا به رخ می کشد
✍ او در سخنوری دینی در اوج قدرت، اخلاص و توانایی همه کار می کند. او مجتهد تبلیغ و جذب دینی در عین وفاداری به مبانی اسلام، تشیع و نظام است. نابجا نیست اگر همین چهار دقیقه کارعملی کلاسهای تبلیغ در حوزه ها و میان مبلغان باشد.
@ahmad_olyaei
سلسله یادداشت های «جستجوی عدالت در قرآن»
قسمت ششم: راهپیمایی روز قدس به مثابه قیام برای عدالت
عدالت اجتماعی در عین حال که آرزوی بشر و جوامع است، گمشده ی این روزهای دنیای ظالمانه است. ساختارهای مستکبرانه حاکم بر دنیای امروز که البته در شرف فروپاشی ست سال ها طعم شیرین عدالت را از مردم فلسطین گرفته اند. در این بین، ذیل لزوم اقامه عدالت توسط مردم در آیه ۲۵ حدید و مانند آن، مسلمانان باید نقش خود را در اقامه عدالت سیاسی یعنی توزیع عادلانه قدرت سیاسی و اعطای حق عادلانه حاکمیت به مردم مظلوم دنیا من جمله فلسطین ایفا کنند. اگر چه فرد فرد مسلمانان لزوما توان تأثیرگذاری تام در این باب ندارند اما ذیل آیه ۶۰ سوره انفال «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ»، راهپیمایی روز قدس مصداق بارز اقامه عدل در حد استطاعت است. این راهپیمایی تأیید شده به آیات دیگر قرآن نیز هست؛
آیه ۱۲۰ سوره توبه «...وَلَا يَطَئُونَ مَوْطِئًا يَغِيظُ الْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَيْلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صَالِحٌ...» ناخشنود کردن دشمن را عمل صالح می داند و چه کسی ست انکار کند که حضور میلیونی مسلمانان در نقاط مختلف دنیا، استکبار جهانی و رژیم غاصب صهیونیستی را عصبانی می کند.
اتفاقا این حضور یک اقامه جمعی ست که فرمایش رسول اکرم صلوات الله علیه «الْبَرَكَةَ مَعَ الْجَماعَةِ»، برکت را از آثار آن می شمارد.
نتیجه آنکه حضور در راهپیمایی روز قدس فارغ از وظیفه بودن، مصداق حفظ شعائربودن، همدردی با مظلوم و ...، مصداق اقامه عدالت است.
@ahmad_olyaei
بیاد استاد...
▪️انگار همین دیروز بود که متواضعانه پذیرفت استاد مشاور رساله م باشد. برایش نوشتم: "انتخاب حضرتعالی نه فقط به جهت علمیت شما بلکه در اصل مِن باب محبتی است که میان این شاگرد و استاد وجود دارد که حضرت صادق علیه السلام فرمودند: «اذا اَحْبَبْتَ رَجُلاً فَأَخْبِرْهُ»." او را حقیقتا دوست داشتم.
▪️گاهی فراموش می کردم او استاد مشاورم است زیرا فراتر از رویه های معمول، وقت می گذاشت. چراکه اولا موضوع رساله، عدالت بود و او با دغدغه عدالت زیست و نوشت و گفت. و دوم، او برای طلبه ها ارزش قائل بود. می گفت من در دانشگاه های بسیاری درس دادم، از همه جا ناامیدم اما به دانشگاه باقرالعلوم امیدوارم. طلاب که در اینجا تحصیل می کنند می توانند نقش مهمی در علم و جامعه ایفا کنند. لذا به طلاب درس می داد و همراهی می کرد.
▪️«دغدغه» و «دلسوزی» شاخصه اصلی استاد بود. چنان به کشورش و انقلاب عشق می ورزید که بارها زمانی که با همان انرژی و تعصب همیشگی از مشکلات می گفت، بغض هایش را دیدم.
▪️«تعهد» مثال زدنی ش در تدریس را از خاطر نمی برم. تولیدات علمی لحظه به لحظه آن درس را دنبال می کرد و طوری سرکلاس حاضر می شد که گویی جدیدترین حرف ها را برایمان آورده. تکرار نداشت. وقت هدر نمی داد. انگیزه می داد و البته کار هم از دانشجو طلب می کرد.
▪️«مردم» و «انسان» برایش بسیار مهم بود. او «انسان گرایی بدون خدا» و «خداگرایی بدون انسان» را دو مسیر اشتباه می دانست و بجایش «عامگرایی توحیدی» را پیشنهاد می داد؛ الگویی که شاید بتوان از آن برای معضلات فرهنگی امروز بهره برد.
▪️عماد افروغ مانند ستونی در وادی علم فروغ داشت، در نظر تولید کرد و در عمل خدمت. او اندیشمندی بود که دغدغه روزهای آخرش یعنی فاصله نظر تا عمل را، علمی و عملی پی گرفت.
خدایش بیامرزد...
@ahmad_olyaei
#معرفی_مقاله
#عماد_افروغ
#حجاب
عنوان: "به دنبال یک معنا در قالب یک واحد در مسئله حجاب"
✍ این روز ها که هم بحث حجاب داغ است و هم داغدار دکتر افروغ هستیم، خواندن این مقاله که گفتگوی حجت الاسلام زیبایی نژاد با دکتر عماد افروغ حدود ۱۷ سال پیش در باب حجاب میباشد، خالی از لطف نیست.
🔸این گفتگو در شماره ۲۳ نشریه حوراء در سال ۱۳۸۵ منتشر شد.
🔹جمله ای از دکتر افروغ درین مقاله که قابل تامل است:
«اگر وضعیت به همین روال پیش رود و کار شایستهای صورت نگیرد، به ویژه در ارتباط با وظایف و تکالیفی که دولت درپاسداشت هویت ملی بر عهدهاش هست، میتواند تبدیل به یک مسأله شود و البته هیچ ضمانتی هم نیست که به بحران مبدل نشود»
لینک مقاله؛
https://b2n.ir/e43483
@ahmad_olyaei
انعکاس یادداشت های رمضانی «عدالت در قرآن» در سایت الف
https://www.alef.ir/news/4020124048.html
@ahmad_olyaei
«به بهانه مناظره تلویزیونی آقایان درخشان و غنی نژاد»
🔹نظریه ای در ارتباطات هست به نام جریان دو مرحله ای ارتباطات «Two-step flow of communication». این نظریه اجمالا می گوید که پیام رسانه ای مستقیما به مردم نمی رسد بلکه رهبران فکری «opinion leaders» آن پیام ها را تسویه، بازنگری، اصلاح، متناسب، هدفمند و .... کرده و به مخاطب تحویل می دهند. به نظر می رسد این نظریه تا زمانی که ارتباطات اجتماعی به صورت حقیقی برقرار باشد، مخاطبان عام هنوز به مراجع فکری و اساتید مراجعه کنند و همچنین مقوله «پرسش» و «اعتراف به ندانستن» در میان مخاطبان وجود داشته باشد، دوام دارد. اما اکنون ارتباطات مردم کاهش پیدا کرده، مراجعه به اساتید کم شده و اساسا خیلی پرسش نمی کنند چون بمباران داده و اطلاعات یک خودعالم پنداری در میان آن ها ایجاد کرده است. در این شرایط باید از نظریه های دیگری تبعیت کرد؛ نظریه ای که میزان درستی و نادرستی آن پیام رسانه ای را به فهم و ادراک مردم از شرایط جامعه گره می زند. به عبارت دیگر، دورانی که افرادی بیایند و پیام رسانه ای را برای مخاطبان و توده تفسیر کنند گذشته است. مخاطب پیام را با زمینه های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی خود تفسیر می کند؛ با آن چیزهایی که تجربه کرده است.
🔹فارغ از اینکه برنده مناظره اساتید اقتصاد در برنامه جهان آرا که بود و یا چه آسیب ها و قوت هایی داشت، باید گفت مناظره در قاب رسانه ملی و یک رسانه جمعی بنام تلویزیون پخش شده است. تلاش رهبران فکری (اساتید، فعالان فضای مجازی، اندیشمندان عرصه اقتصاد و .... ) که بعد از مناظره در حال تحلیل مناظره و اعلام برنده یا بازنده هستند، خیلی قابل تقدیر بود اگر ما همچنان از نظریه جریان دو مرحله ای ارتباطات تبعیت می کردیم. اما مخاطبی که منتظر ثبت نام خوردو است، درباب هزینه اجاره مسکن می اندیشد، گرانی گوشت را روزانه لمس می کند، در بورس سرمایه خود را باخته است و به طور کل در انتهای زنجیره، نتیجه دیدگاه های اقتصادی، فلسفه اقتصاد و مبانی اقتصاد را لمس می کند، برنده و بازنده را در همان ابتدا و میانه برنامه تلویزیونی انتخاب کرده است.
@ahmad_olyaei
🔹صدا و سیمای مراکز به مراتب کمتر از شبکه های ملی کارهای اندیشه ای و محتوایی دارند. و البته باید بهشان حق داد.
🔹اما مرکز صدا و سیمای آبادان این روز ها مشغول تولید برنامه خوب «حاصل جمع» است. برنامه ای اندیشه ای که موضوعاتی مانند اقتصاد، عدالت اجتماعی، نسل زد، نظریه اجتماعی و ... را به بررسی و تضارب آراء می گذارد.
🔸امروز توفیق شد در باب عدالت اجتماعی در خدمت این برنامه باشم. از وضعیت عدالت بحث شد تا ادراک عدالت اجتماعی و از وظیفه مردم تا ساختارها.
🔸امیدوارم که مفید واقع شود. جا دارد از جناب آقای هربان تهیه کننده خوب کار و همکارانشان تقدیر کنم.
پ.ن: با حضور جناب آقای بهرام مدیر کل صدا و سیمای آبادان (نفر چهارم از راست در عکس پایین) نگاه های محتوایی خوبی در برنامه ها ایجاد شده است.
@ahmad_olyaei
https://eitaa.com/Haselejam_tv
#کارگاه
#یادداشت_نویسی
⏰ زمان :
جلسه اول : دوشنبه ساعت ۱۴
جلسه دوم : سه شنبه ساعت ۱۳
📌مکان :دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام طبقه همکف کلاس ۲۰
✅ شرکت برای عموم دانشجویان آزاد است.
@azadbou_ir
@ahmad_olyaei
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
🔹وقتی عشق حرف اول را می زند...
🔹 کسانی که دنیا را سه طلاقه کردند...
🔸لات های با معرفت که عاشق خمینی بودند...
🔹 و سال ها بعد....؛ جای کاسبی و عاشقی عوض شد. خوشا بحال آنها که عاشقانه رفتند.
#شهدا
@ahmad_olyaei