6️⃣این وظیفه #عموم مسلمانان بود؛ اما از برخى آیات استفاده مى شود كه براى این دو فریضه بزرگ، گروه #ویژه اى نیز لازم است.
✔️گروه ویژه
قرآن مى فرماید:
🔹 از میان شما، گروهى باید دعوت به خیر و امر به معروف و نهى از منكر كنند.
🔸(وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ اُمَّةٌ یَدْعُونَ اِلىَ الْخَیْرِ وَ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْروُفِ وَ یَنْهَونَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ اُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُون (آل عمران/104).)
🔹حسابِ این #گروه از حسابِ وظیفه عمومى جداست.
🔸این دسته باید با #قدرت و امكانات وارد عمل شوند و جلوى منكرات را بگیرند؛ براى #مثال، اگر ماشینى در خیابان یك طرفه بر #خلاف مسیر حركت كند، دو وظیفه وجود دارد یكى وظیفه عموم رانندگان است كه تخلف او را با #بوق و چراغ به او مى فهمانند؛ و یك وظیفه اى هم پلیس دارد كه او را جریمه مى كند.
🔵در اهمیت امر به معروف و نهى از منكر همین بس كه در قرآن، #نام آمرین به معروف در كنار نام انبیا آمده است و كیفر قاتلان آنان همچون قتل انبیاست.
🔸( یَقْتُلوُنَ النَّبِیِّینَ بِغَیْرِ الحَقِّ وَ یَقْتُلُونَ الَّذِینَ یَأْمُرُونَ بِالْقِسْطِ فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ اَلِیم (آل عمران/21).)
➖بر خلاف بعضى كه خیال مى كنند رستگارى در انزوا و #گوشه گیرى است، قرآن، رستگاران را تنها كسانى مى داند كه دیگران را دعوت به خیر و امر به معروف مى كنند.
🔸(یَدْعُونَ اِلَى الْخَیْرِ وَ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ ... اُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُون (آل عمران/104).)
🔹البته، زمانى امر به معروف و نهى از منكر رمز برترى و #كرامت است كه این كار براساس #ایمان و برخاسته از انگیزه الهى باشد.
🔹( تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّه (آل عمران/110).)
➖گرچه مسؤولیت #علما و افراد با تقوا بیشتر است ولى امر به معروف و نهى از منكر وظیفه طرفین است و همه باید یكدیگر را به حق و صبر سفارش دهیم.
( و تواصوا بالحق و تواصوا بالصبر.) و همه یكدیگر را از منكر نهى كنیم.(كانُوا لایَتَناهَونَ عَن مُنْكَرٍ فَعَلُوه.. (مائده/79).) و در این راه آماده پذیرش مشكلات باشیم.
🔹انسان با آنكه روح خدا در او دمیده شده و جانشین او در زمین است، همچنین مورد كرامت و فضیلت خاصى است، اما به خاطر #غرایز سركش و وسوسه هاى شیطانى و استكبار طاغوتها بشدت نیاز به كنترل دارد و خداوند متعال انواع مهارها را براى او قرار داده است؛ از جمله :
1) كلمه مقدس #عقل به معناى عقال و وسیله كنترل انسان است. اگر مهارِ #عقل نباشد، انسان خیلى زود خود را نابود مى كند.
2) فطرت نیز مى تواند انسان را به سوى #خوبیها سوق و از بدیها باز دارد.
3) انبیا و #فرستادگان خداوند نیز به همین منظور مبعوث شده اند.( نهج البلاغه، خطبه 1.)
4) امر به معروف و نهى از منكر نیز #بهترین وسیله ارشاد مردم است.
راستى اگر انسان این مهارها را نداشته باشد و بر اساس #هوسهاى درونى خود گام بردارد، آثار فتنه و فسادش تا به آسمانها كشیده مى شود.
🔹( وَ لَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ اَهْوَائَهُم لَفَسَدَتِ السَّموَاتُ وَ اْلاَرْضُ وَ مَنْ فِیهِنّ (سوره مؤمنون/71).)
🔵نهى از منكر در جاهلیت
در زمان جاهلیت، #گروهى از جوانان مشرك با هم پیمان بستند كه اجازه ندهند به مسافران مكه تجاوز و ظلمى شود و از هر مظلومى حمایت كنند.
🔸 در آن روزها كه پیامبر اكرم (ص) هنوز مبعوث نشده بود، در این حركت مظلوم یابى و ظالم كوبى جوانان مكه شركت كرد و بعد از نبوت فرمود: الان نیز اگر براى دفاع از مظلوم دعوتم كنند، شركت مى كنم.( ولو ادعى به فى الاسلام لَاَجبتُ. )
@fatemi5
👌مرحوم شیخ محمدتقی بافقی و امر به معروف و نهی از منکر
شیخ محمد تقی بافقی یکی از علمای بزرگ و جلیل القدر و صاحب #مقامات و کرامات و در امربه معروف و نهی از منکر بسیار #سختگیر و #شجاع و بی باک بود،
چنانکه در یکی از #حمامهای قدیم دید #سرهنگی ریشش را میتراشد.
🔹 نزدیک آمد و به او گفت: مگر نمی دانی که دراسلام تراشیدن ریش حرام و گناه است؟ چگونه به این گناه اقدام میکنی؟
🔸سرهنگ از جرأت و اهانت ایشان #عصبانی شد و کشیدهای به صورت شیخ زد و گفت: به توچه که من ریشم را میتراشم؟
🔹شیخ باکمال خونسردی مانند پدری دلسوز که فرزندش را نصیحت میکند، طرف دیگر صورتش را به سمت او گرفت و فرمود: یک #سیلی هم به این طرف صورتم بزن، ولی خواهش میکنم ریشت را نتراش.
🔸سرهنگ از مشاهده ی این حلم و موعظه خیرخواهانه از عمل خود پشیمان شد و از سلمانی حمام پرسید: این آقا کیست؟
🔸سلمانی گفت: این آقا شیخ محمد تقی بافقی است.
🔹سرهنگ چون شیخ را شناخت بیشتر ناراحت و پشیمان شد. آمد دست آقا را #ببوسد و عذرخواهی نمود وبعد به دست ایشان توبه کرد و بالاخره از نفس پاک شیخ عاقبت بخیر شد.
💐قال رسول الله (صلّی الله علیه و آله و سلّم): المؤمن مرآه اخیه یمیط عنه الذی
رسول اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمود: مؤمن برای برادر خویش همانند آیینه است که بدیها را از او دور میسازد.
@fatemi5
▪️اشخاص وسواسی در نماز چه وظیفه ای دارند؟
🔸همه مراجع: اشخاص وسواسى بايد مطابق اشخاص معمولى عمل کرده وبه يقين و شكّ خود اعتنا نکنند.
🔹تبصره: كسى كه در نماز به حدّى وسواس دارد كه باعث بطلان نمازش مىشود و فقط در صورتى كه نماز را با جماعت بخواند از وسواس راحت مىشود، بايد نماز را با جماعت بخواند و طبق نظر آیت الله وحید، در صورتى كه موجب بطلان نمازش نشود نیز بنابر احتياط واجب باید نماز را به جماعت بخواند.
پی نوشت:
توضيح المسائل مراجع، ج1، مسأله 224 و 1405
العروه الوثقی، ج1، احکام الشکوک،م8
تحرير الوسيلة؛ ج1، القول في الشك،م8
صافی، هداية العباد، ج1، م902
سیستانی و تبریزی،منهاج الصالحين، ج1، في الشك، م847
وحید،منهاج الصالحين، ج2، في الشك، م847 و توضیح المسائل، م230 و 1413
مکارم، توضيح المسائل، م 1068
استفتاء از دفتر مراجع
▪️شخصی که تا قضا شدن نماز ظهر و عصر فقط به اندازه یک نماز وقت دارد، نماز ظهر را بخواند یا عصر؟
🔸در چنین شرایطی نماز ظهر او قضا شده و بايد نماز عصر را به جا آورد.
پی نوشت:
توضيح المسائل مراجع ،ج1، مسأله 731
آیت الله وحید، توضیح المسائل، مساله 737
بعد از تو گوشواره به دردم نمیخورد
رخت و لباس پاره به دردم نمیخورد
اي آفتاب برسر زینب طلوع کن
این چند تا ستاره به دردم نمیخورد
نزدیک تربیا که کمی درد دل کنیم
تنها همین نظاره به دردم نمی خورد
ما را پیاده کن، سرمان سنگ میخورد
این بودن سواره به دردم نمیخورد
چندین شب است منتظرصحبت توأم
حرفی بزن، اشاره به دردم نمیخورد
این ها مرابه مجلس خوبی نمی برند
بعد از تو استخاره به دردم نمیخورد
این سنگها هنوزحسابم نمی کنند
با این حساب چاره به دردم نمیخورد
علی اکبر لطیفیان
به عالم صبر را آموخت زینب
به پای دوست عمری سوخت زینب
میان کوفیان با صوت حیدر
دهان دشمنان را دوخت زینب
***
به روی خاک ها غمگین نشسته
به گریه روضه ها می خواند خسته
گذشت، اما هنوزم باورم نیست
مرا بردند کوفه دست بسته !
پر می کشد دلم به تمنای نیزه ات
دنیای دیگری شده دنیای نیزه ات
جانی بده دوباره… به من نه، به دخترت
تا جان نیامده به لبش پای نیزه ات
ترسانده است فاطمه یِ کوچک تو را
خون های جاری از قد و بالای نیزه ات
یک بوسه بود سهم من از آن گلوی خشک
باقیش گشته قسمت لب های نیزه ات
با دست خطِ نیزه و خونِ گلوی تو
افتاده است هر قدم امضای نیزه ات
لج کرده است تیزی سر نیزه با سرت
چیزی نمانده از تو و دعوای نیزه ات
چرخیده است دیده ناپاکشان به ما
این قوم پست بعد تماشای نیزه ات
سری به نیزه بلند است در مقابل زینب
سری که سایه کشیده ست روی محمل زینب
سری که معجزه اش روی نی تلاوت وحی است
مسیح ِ روی صلیب است در مقابل زینب
چه دلفریب صدایی، چه آیه های به جایی
که بعد خطبه ی خواهر شده مکمِل زینب
پس از خطابه ی منبر زمان نوحه سرایی ست
بخوان که گرم شود با دم تو محفل زینب
چگونه نفی کنم خارجی خطاب شدن را
بخوان که حل شود از خواندن تو مشکل زینب
https://eitaa.com/fatemi5/1644
هدایت شده از M. J20
سلام لینک سخنرانی بسیار زیبا درباره مکتب امام حسین ع مناسب جهت ارائه در کانال
https://as10.cdn.asset.aparat.com/aparat-video/fc3db635bb2b9b4c7f61f74c6481d17920532352-144p.mp4
هر شب جمعه که دلتنگ زیارت میشوم
میروم در گوشه ای غرق عبادت میشوم
یا سلامی میدهم از بام خانه بر حرم
چون کبوتر راهیه صحن و سرایت میشوم
با دوبال حسرتم پر میكشم تا شهر عشق
تا که مهمان تو و گنبد طلایت میشوم
من کبوتر نیستم هستم کلاغی رو سیاه
گر بخواهی ام, غلام رو سیاهت میشوم
مثل جون و مثل عابس, مثل مسلم, مثل حر
گر دهی رخصت مرا, من هم فدایت میشوم
گر برات کربلایم را به دستانم دهی
جان زهرا تا قیامت وامدارت میشوم
چون قسم دادم تو را بر نام زهرا, مادرت
مطمئناً شامل لطف و عطایت میشوم
ای فروزنده مه برج و کمالم پسرم کردی ای ماه دو تا همچو هلالم پسرم
ای جوان رفتی و پیری به سراغم آمد که به یاد الف قد تو، دالم پسرم
عالمی داشتم از داشتن چون تو گلی بعد تو سیر شدم از همه عالم پسرم
سنگدل را خبراز عاطفه هر چند که نیست دشمنان هم دلشان سوخت به حالم پسرم
تیشه عدل کند ریشه صیاد تو را آنکه بشکست ز داغت پر و بالم پسرم ۱
شب
جمعه ای بود قافله ای رسید کربلا ، حرم امام حسین مشرف شدند ملا عباس می
گوید : رفتم کنار ضریح امام حسین زیارت خواندیم ،رفقاش گفتند ملا عباس برای
ما روضه بخوان ، دفتر چه نوحه ام را باز کردم نوحه علی اکبر آمد ، روضه
علی اکبر خواندم صدای ناله همه در حرم امام حسین بلند شد مجلس تمام شد
آمدیم برای استراحت ، ملا عباس می گوید : در عالم خواب دیدم کسی که در اتاق
را می زند بلند شدم در را باز کردم دیدم یک غلامی است گفت : ملا عباس توئی
؟ گفتم بله ، چه کار داری ؟
گفت :بشارت به شما بدهم امام حسین سلام رساندند ، حضرت می خواهد به دیدن اهل این قافله بیاید .
ملا
عباس می گوید : در عالم خواب دوستان را خبر کردم همه با حالت ادب و احترام
منتظر ماندیم طولی نکشید جمال ابی عبدالله نمایان شد خواستم به رسم احترام
بلند شویم ، حضرت اشاره کردند فرمود: به حق من حسین بلند نشوید ، شما خسته
اید، تازه از راه رسیده اید ، فرمود : ملا عباس می دانی برای چه من به
دیدن شما آمدم ؟ من با شما سه کار داشتم :
اوّل: آن که هر کس زائر ما باشد به دیدنش می رویم (رحمت خدا بر این ناله ها )
دوّم : یک پیرمردی خیلی آرزوی کربلا داشت موفق نشده همراه شما بیاید ، در جلسه شهرتان خدمت می کند ، سلام مرا به او برسانید .
سوّم
: ملا عباس اگر شب جمعه کربلا بودید رفقا را به حرم ما آوردید خواستید
روضه بخوانید روضه علی اکبر را نخوانید مگر نمی دانید شبهای جمعه مادرم
فاطمه ، کربلا مهمان من است ۲.
۱. علی ا نسانی .
۱. کرامات الحسینه ص ۱۵ ، گل واژه های محرم ، ص ۵۵
✅آمرین به معروف و ناهیان از منكر
➖در سوره توبه آیه هاى 111 و 112 مى خوانیم :
«خدا از مؤمنان، جانها و مالهایشان را خرید تا بهشت از آنان باشد. آنان رزمندگانى هستند كه در راه خدا مى جنگند، دشمنان خدا را مى كشند و در راه خدا كشته مى شوند.وعده بهشت به آنان در تورات و انجیل و قرآن آمده است و چه كسى بهتر از خدا به عهد خود وفا مى كند.»
➖سپس مى فرماید:
«جان دادن و بهشت گرفتن براى شما مبارك باشد و خود را به این معامله بشارت دهید كه رستگارى بزرگى است.»
➖در ادامه مى فرماید:
این مؤمنان جان بر كف، هم از لغزش هاى خود توبه مى كنند، هم خدا را مى پرستند و ستایش مى كنند، و هم اهل روزه و ركوع و سجودند. این افرادند كه امر به معروف و نهى از منكر مى كنند و حدود الهى را پاس مى دارند.»
➕با یك نگاه سطحى به این دو آیه، #سیما و صفات آمرین به معروف بر همه ما روشن مى شود.
➖آنها افرادى جان بركف و شجاع هستند. فریادشان در روز، با اشك و توبه، و ركوع و سجودشان در شب همراه است.
➖هشدار آنان به خلافكاران، همراه با حفاظت و پاسدارى خودشان از قانون الهى است.
➕آرى ! فوز بزرگى كه خدا در ستایش آنان وعده كرده، مخصوص این گروه از افراد است نه كسانى كه خود خلاف كارند و مقررات و قوانین را زیر پا مى گذارند. مانند كسانى كه از چراغ قرمز رد مى شوند، ولى به بى حجاب تذكر مى دهند.
2⃣امر به معروف در روایات
🔸پیامبر اكرم (ص) فرمود : آمران به معروف، #خلیفه خدا در زمین هستند.
🔸در حدیث دیگر مى خوانیم:
«خداوند، دشمن مؤمن بى دین است. پرسیدند یا رسول الله! مگر #مؤمن بى #دین😳 مى شود؟
فرمود: مسلمانى كه امر به #معروف نكند، بى دین است.
🔸حضرت على (ع) فرمود: نهى از منكر، به خاك مالیدن #بینى فاسقان است.
🔸امر به معروف و نهى از منكر دو #خلق از اخلاق الهى است كه هر كس این دو فریضه را یارى كند، خداوند به او عزت مى دهد.
🔸حضرت على (ع) مى فرماید:
امر به معروف و نهى از منكر براى عموم مردم یك #مصلحت است (انگیزه آنان را نسبت به كار خیر زیاد مى كند)، و نهى از منكر براى افراد نابخرد كه گرایش به #انحراف در آنان زیاد است، وسیله كنترل قوى است.
🔸امام باقر علیه السلام در مقام شكایت مى فرماید:
افرادى هستند كه اگر نماز #ضررى به مال یا جانشان بزند، آن را ترك مى كنند؛ همان گونه كه امر به معروف و نهى از منكر را كه #بزرگ ترین و شریف ترین واجبات است، به همین خاطر رها كردند.»
🔸كسى كه جلو منكر را نگیرد، همانند كسى است كه مجروحى را در كنار #جاده رها كند تا بمیرد.
🔸افراد ساكتى كه در برابر خلافكار هیچ گونه عكس العملى نشان نمى دهند، #مردگانى هستند در میان زندگان.
🔸منكر مثل #آتشى است كه اگر با نهى شما خاموش نشود، همه چیز را #مى سوزاند.
🔸 اگر #گزنده اى را دیدى كه به سوى انسان خفته اى مى رود، ولى فریاد نكشیدى، در #قتل او شریكى'
@fatemi5
3⃣امام صادق (ع) فرمود :
🔹كسى كه بتواند جلوى #مفاسد را بگیرد، ولى نگیرد، دوست دارد كه خداوند متعال معصیت شود. چنین كسى اعلام #دشمنى با خدا كرده است.
🔹آرى! كسى كه گناه را #آشكارا انجام دهد، دین خدا را #ذلیل و دشمنان خدا را دلشاد كرده است.
🔹رسول خدا (ص) فرمود:
گروهى هستند كه نه #پیامبرند و نه شهید؛ ولى مردم به مقام آنان كه به خاطر امر به معروف به دست آورده اند، #غبطه مى خوردند.(40)
🔹در قرآن مى خوانیم:
«قُوا اَنْفُسَكُم وَ اَهْلیكُم ناراً»، خود و بستگانتان را از آتش #دوزخ حفظ كنید.
🔹روایات ذیل این آیه مى فرماید:
«این حفظ باید از طریق امر به معروف و نهى از منكر صورت گیرد.»
🔹اگر مردم در برابر منكر سكوت كنند، #قهر خدا همه را با هم خواهد گرفت:
«وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لاتُصیبَنَّ الَّذینَ ظَلَمُوا مِنْكُم خاصَّة»
هر كس به امر به معروف و نهى از منكر ایمان ندارد، دین ندارد.
🔹لا دین لمن لایدین الله بالامر بالمعروف و النهى عن المنكر.
🔹 #قله دین، امر به معروف و نهى از منكر، و اجراى حدود الهى است.
🔹غایة الدین الامر بالمعروف و النهى عن المنكر و اقامة الحدود
🔹پایه و #اساس دین بر امر به معروف و نهى از منكر و اجراى حدود الهى است.
🔹قوام الشریعة الامر بالمعروف و النهى عن المنكر و اقامة الحدود
🔹خداوند راضى نیست كه در زمین معصیتى شود و #اولیاى او همچنان #ساكت بمانند.(44)
🔹رسول خدا (ص) فرمود:
جبرئیل آمد و گفت كه اسلام ده بخش دارد و بخش #هفتم آن امر به معروف و نهى از منكر است.»
🔹در روایات، به مسلمانى كه نهى از منكر نمى كند، لقب #ضعیف و بى دین داده شده و مورد #غضب خداوند قرار گرفته است.
🔹ان الله لیبغض المؤمن الضعیف الذى لا دین له، فقیل من هو؟ قال الذى لاینهى عن المنكر (وسائل 11 ص 399).
🔹در قرآن مى خوانیم: پیامبرانى همچون داوود (ع) و عیسى (ع) به كسانى كه نهى از منكر نمى كنند، #لعنت فرستاده اند.
🔹- لُعِنَ الَّذِینَ كَفَرُوا مِنْ بَنِى اِسْرَائِیلَ عَلى لِسَانِ داوُودَ وَ عِیسَى بْنَ مَرْیَمَ ذلِكَ بِمَا عَصَوْا وَ كَانُوا یَعْتَدُونَ *كانُوا لایَتَناهَوْنَ عَنْ مُنْكَرٍ فَعَلُوه (سوره مائده، آیه 78و79).
🔹امر به معروف و نهى از منكر راه انبیا، #سیره صلحا و واجبى بزرگ است كه با انجام آن، #جاده ها امن و درآمدها #حلال و حقوق مردم ادا مى شود.
چند درس از نهى از منكر امام حسین (ع)
@fatemi5
4⃣امام حسین (ع) در آخرین لحظه عمر خود، هنگامیكه دید لشكر یزید به خیمه هاى اهل بیت حمله ور شدند.
➖آخرین جمله اى كه به آنها فرمود، این بود: اگر دین ندارید، لااقل در دنیاى خود آزاده باشید.»
➖ این سخن اثر كرد و تا امام زنده بود، از هجوم به خیمه ها دست كشیدند. ما از این جمله آخر، چند درس بگیریم:
1) نهى از منكر واجب است، حتى در لحظه آخر #عمر.
2) نهى از منكر واجب است، حتى نسبت به #وحشى ترین افراد.
3) اگر چند منكر انجام مى شود و ما مى توانیم از یكى از آنها جلوگیرى كنیم، باز هم نسبت به آن #یكى واجب است كه اقدام كنیم.
4) افراد خلافكار ممكن است از #بعضى از منكرات دست بردارند و تحت تأثیر وجدان قرار بگیرند.
5) اگر از دین مردم نمى توان براى نهى از منكر كمك گرفت، از صفات دیگر آنان و از عوامل #عاطفى استفاده كنید.
6) حمایت از #ناموس از بزرگترین واجبات است.
5⃣نهى از منكر در سخت ترین شرایط
پدر، برادر، عمو و ذریه پیامبر (ص) را در پیش چشم امام سجاد علیه السلام شهید كردند و خود او را نیز به اسارت گرفتند و در كوفه و شام گرداندند.
🔹وقتى او را به مسجد #شام بردند و دید كه خطیب روى منبر از یزید ستایش مى كند، یك تنه در حضور یزید فریاد زد:
🔹اى خطیب! تو با این #تملق و ستایش، رضاى یزید را به قهر خدا معامله كردى. تو مورد غضب پروردگار هستى.
🔹من باید از این چوبها بالا بروم و جاى این واعظ چاپلوس بنشینم تا بزرگترین #معروف ها را كه معرفى اسلام محمدى و اهل بیت پیامبر است، زنده كنم.»
🔹سپس امام به بالاى منبر رفت و با سخنرانى خود، كودتاى فكرى و فرهنگى و عاطفى و سیاسى كرد.(47)
🔹سكوت كافى نیست، حركت و فریاد لازم است.
امام صادق (ع) كه در یك مهمانى شركت فرموده بودند، یكى از مهمانها از صاحبخانه با اشاره آب طلبید. او هم #شرابى آورد.
🔹حضرت به محض آنكه متوجه شد، مجلس را ترك كرد و فرمود: «جلسه اى كه در آن شراب بنوشند، نه تنها نباید خورد كه باید آن جلسه را ترك كرد تا دیگران بفهمند كه شراب خوارى كارى زشت است.»(48)
🔹در تاریخ نوشته اند: #اسامة بن زید كه در زمان رحلت رسول خدا (ص) فرمانده جنگ شد و در آن هنگام جوانى هیجده ساله بود، روزى به خدمت مولى امیرالمؤمنین(ع) شرفیاب شد و از حضرت كمك خواست. امام فرمود: من كمك نمى كنم. او گفت:
🔹 من همان اسامه، صحابى نزدیك رسول خدایم. فرمود: درست است؛ اما به یاد دارى كه وقتى ما با معاویه درگیر بودیم، تو ساكت نشستى. سكوت تو گناه بود؛ اگر چه با معاویه نبودى، اما با سكوتت وى را همراهى كردى.
🔹بنابراین، منطق سكوت و در عین حال سلامت از گناه، منطق صحیحى نیست. «یكى از نمایندگان مجلس در قبل از انقلاب اسلامى، خدمت امام امت (ره) رسید و گفت:
🔹قانونى مى خواست تصویب شود كه ضد اسلام بود من رأى ندادم. امام با عصبانیت فرمودند: كافى نبود. باید داد و فریاد به راه مى انداختى و مجلس را ترك مى كردى.»
🔹بنابراین، خوبها نباید در برابر انحرافات سكوت كنند. اگر خوبها به میدان بیایند، فضاى آلوده را تغییر مى دهند؛ براى مثال، اگر همه خوبها اول ظهر اذان بگویند، فضا بكلى دگرگون مى شود.
6⃣اهمیت امر به معروف
🔸ناگفته پیداست كه #حساب امر به معروف و نهى از منكر از حساب نماز، روزه و حج #جداست؛ زیرا آنها ضررى به منافع و هوسهاى دیگران نمى زنند و لذا كسى با آنها مخالفتى ندارد.
🔸اما نهى از منكر، مخالفت با انحرافات و #هوسهاى مردم است و قهراً گروهى در مقابل آن مقاومت مى كنند.
🔸بگذریم كه شناخت معروف و منكر كار هر كس نیست و قدرت برخورد و #تماس با افراد مختلف نیز روان شناسى تبلیغاتى لازم دارد.
🔸اما امر به معروف زمانى مؤثر است كه آمران به معروف و ناهیان از منكر، از #خلق و خوى عالى، اطلاعات كافى، آموزشهاى لازم برخودار باشند.
🔸از سوى دیگر، دولت و مردم از هر گونه حمایت هاى قانونى و مالى دریغ نكنند؛ براى مثال مسیر همه فیلمها و برنامه هاى صدا و سیما زنده كردن خوبیها در جامعه و محو كردن منكرات باشد.
🔸 بعلاوه، مردم باید امر به معروف را یك #فریضه اسلامى بدانند و نه دخالت و #مزاحمت.
🔸در شعارهاى در و دیوار نیز جملاتى باشد كه مردم را به سوى #كمال و نور دعوت كند و فضاى جامعه، اسلامى و فضاى رشد خوبیها و محو بدیها باشد.
🔸به فرموده روایات، امر به معروف حتى از #جهاد در راه خدا مهمتر است؛ زیرا جهاد در تمام عمر یكى دوبار صورت مى گیرد؛ ولى این واجب الهى #هر شب و روز در برابر چشم مردم جلوه گیرى مى كند.
🔸اگر امر به معروف و نهى از منكر نباشد، جامعه اسلامى بیمه نمى شود و هر روز اگر هنرمندى مثل #سامرى یك گوساله طلائى درست كند، مى تواند نسل ما را مورد تهاجم فرهنگى خود قرار دهد.
🔸 به گفته همه علما، امر به معروف و نهى از منكر از واجبات #قطعى است و آن قدر اهمیت دارد كه امام حسین (ع) فرمود: هدف من از رفتن به كربلا، امر به معروف و نهى از منكر است.
🔸با امر به معروف تمام واجبات در جامعه عملى مى شود.
🔸 با نهى از منكر، از همه مفاسد جلوگیرى مى شود. اگر یك #میلیارد مسلمان هر روز به یك معروف امر و از یك منكر نهى كنند، سیماى جهان عوض مى شود.
🔸اگر روزى كه #اسرائیل و آمریكا، مسلمانان منطقه اى را بمباران مى كنند، یك میلیارد فریاد بلند شود، آنها عقب نشینى خواهند كرد.
🔸ما هنوز مزه اتحاد و ایمان و فریاد را به طور كامل نچشیده ایم. آرى از یك قطره آب كارى بر نمى آید؛ همین كه قطرات فراوان به صورت جویها و جویها به صورت رودخانه پشت سدى قرار گیرند، وسیله اى براى تولید برق مى شوند و منطقه اى را روشن مى كنند.
🔸مرحوم شهید مطهرى مى فرماید: «در قرآن، قبل از آیه امر به معروف ، مسأله #اتحاد مسلمانان مطرح شده است؛ یعنى اگر خواستید جلو مفاسد را بگیرید، باید قدرت داشته باشید و قدرت زمانى دارید كه متحد باشید.»
🔸مرحوم شیخ #انصارى مى فرماید: اگر امر به معروف و نهى از منكر نیاز به قدرت و ولایت و حكومت داشت، واجب است كه به سراغ تشكیل قدرت رویم و حكومت تشكیل دهیم.»
🔸مفاسد دیروز دروغ و غیبت بود كه از فردى صادر مى شد و فرد دیگرى او را منع مى كرد؛ ولى مفاسد امروز، شكل دیگرى دارد. امروز، #ناگهان مسلمانان خود را در برابر بزرگترین توطئه ها مى بینند كه اگر از تخصص و تكنولوژى و قدرت و وحدت و اقتصاد كافى برخوردار نباشند، همه چیزشان دستخوش تهاجم قرار مى گیرد.
🔸بنابراین، تشكیل #نظام اسلامى براى نهى از منكر هاى اجتماعى و جهانى، یك ضرورت است.
7⃣هدف نهائى
🔹هدف از امر به معروف، انجام گرفتن خوبیها و هدف در نهى از منكر، #ترك كردن منكرات است.
البته، منظور برخورد سطحى و بى نتیجه نیست.
🔹قرآن مى فرماید: اگر در مجلسى به آیات الهى توهین مى شود، جلسه را به عنوان #اعتراض ترك كنید تا مسیر بحث عوض شود.
(حَتَّى یَخُوضُوا فى حَدیثٍ غَیرِه).
🔹بنابراین، اگر با ترك مجلس بحث ها عوض نشد، باید چاره دیگرى اندیشید؛ چون در قرآن هدف را تنها #تذكر و ترك جلسه ندانسته، بلكه تغییر مسیر بحث دانسته است. لذا براى رسیدن به این هدف،از هر راه ممكن باید استفاده كرد.
🔹در بعضى روایات مى خوانیم: گناهكار را #آزار دهید تا خلاف را ترك كند.
(حَتَّى یَتْرُكَه)
🔹اگر با تذكر و آزار ترك نكرد، مسؤولیت ما تمام نمى شود؛ بلكه از راههاى دیگر باید به نتیجه برسیم.
در آیات جنگ، هدف برطرف شدن فتنه معرفى شده است.
(وَ قاتَلُوهُم حَتَّى لاتَكُونَ فِتْنَة)
🔹بنابراین، باید تا رسیدن به این هدف، مبارزه را به شكلهاى مختلف ادامه داد. این، مربوط به هدف است.
🔹اما مقدار تلاش:
عباداتى مثل نماز و روزه و حج، اعمالى صد در صد #تعبدى است و مقدار و زمان آن كاملاً روشن است؛ اما امر به معروف و نهى از منكر مقدار خاصى ندارد و نظیر مراجعه به پزشك است كه نمى توان گفت هر مریض در عمر خود به چه تعداد پزشك مراجعه كند و براى هر پزشك چند دقیقه صرف كند؛ یا براى خرید دارو چه مبلغى در نظر بگیرد.
🔹 هدف، سالم شدن مریض است و صرف زمان و مبلغ و مقدار تلاش، هیچ اندازه اى ندارد. لذا انبیا مى گفتند: تمام توان خود را براى اصلاح بكار مى بریم.
8⃣واجب عینى یا كفایى
🔸 : «آیا مثل دفن مرده است كه با اقدام بعضى، كفایت مى كند یا مثل اقامه نماز است كه بر هر فردى عیناً واجب است ؟».
🔸هر كدام از نظریه ها طرفدارانى دارد. در اینجا، نكاتى وجود دارد كه شاید بیان آنها مفید باشد؛ براى مثال:
1) از نظر «انكار قلبى» بر فرد فرد مردم #واجب است كه قلباً از گناه #متنفر باشند؛ ولى از نظر «اقدام عملى و بیانى» همین كه بعضى اقدام كنند، از دیگران ساقط مى شود.
2) اگر مراد ما از معروف، احیاى تمام خوبیهاى #جامعه است، باید تمام مردم #قیام كنند؛ اما اگر مراد احیاى نماز، روزه، حج و ... است، اقدام گروهى كافى است.
🔻 همچنین، اگر مراد از منكر برچیده شدن تمام مفاسداز تمام جامعه است، باید تمام مردم به پا خیزند؛ درست مثل #نظافت كردن كه اگر هدف ما نظافت همه خیابان ها، بازارها، مدارس، كوچه ها و خانه هاست، این كار مربوط به همه مردم مى شود؛ ولى اگر هدف از نظافت، قسمت هاى جلو چشم و حساس است، قیام بعضى كافى است.
🔺امر به معروف و دعوت به حق، مخصوص یك گروه نیست.
در جامعه، از نقش افراد #غافل نشویم. اگر یك فوتبالیست در میدان بازى در برابر چشم دیگران از خدا یاد كند و برنامه هاى نماز جماعت را در میدان ورزشى احیا كند؛ و اگر یك دانشگاهى در وسط درس كلام خود را قطع كند و به نماز اول وقت بایستد؛ و اگر مجریان سیما سخن و برنامه هاى خود را قطع كنند و در اول وقت به نماز بایستند، فرهنگ نماز اول وقت ترویج مى شود.
♦️خاطره
روزى كه شاه از ایران فرار كرد، امام خمینى در اطراف پاریس بود. صدها خبرنگار و فیلمبردار گرد ایشان جمع شدند تا سخنان ایشان را به طور مستقیم به دنیا مخابره كنند.
🔺آن روز، مهمترین روز در تاریخ ایران و آن پیام هم #مهمترین سخن امام بود.
همین كه امام روى صندلى نشست و چند كلمه اى با دنیا سخن گفت، ناگاه از فرزند عزیزش كه در كنار ایشان بود، پرسید: آیا اول #وقت نماز شده است؟ گفت: بله، الان اول وقت نماز است.
🔺امام سخن خود را كه در تمام دنیا به طور مستقیم پخش مى شد، قطع كرد و به سراغ نماز رفت.
همه خبرنگاران و فیلمبرداران متحیر شدند كه چرا ناگهان سخن قطع شد. به آنان گفته شد: امام در اول وقت، سخنى با خدا دارد، نه با مردم»
9⃣یك نمونه قرآنى از نهى از منكر
🔻حضرت ابراهیم همین كه #عموى خود را بت پرست دید، به او گفت: این مجسمه هایى كه شما پابند عبادت آنها شده اید، چه معنا دارد.
🔺در این بیان بسیار كوتاه، به چند اصل مهم در امر به معروف و نهى از منكر پى مى بریم : از جمله :
1 - كسى كه امر به معروف مى كند، باید از #رشد و كفایت خاصى برخوردار باشد.
2 - در امر و نهى شرط سنى وجود ندارد (قالَ ِلاَبیه).
3 - امر و نهى را از نزدیكان شروع كنید. (قالَ ِلاَبیه).
4 - در نهى از منكر، ابتدا از #بزرگترین منكرات نهى كنید (ما هذِهِ التَّماثیل).
5 - در امر و نهى، مردم را به #كرامت و شخصیت خودشان متوجه سازید (اَنْتُم لَها عاكِفُون)
6 - در نهى از منكر، گاهى باید یك نفر در برابر گروهى قرار گیرد (ِلاَبیهِ و قَوْمِه).
7 - در امر و نهى با شیوه سؤال، #وجدانها را بیدار كنید. (ما هذِهِ التَّماثیل).
8 - در امر و نهى، قاطعیت و #صراحت داشته باشید. (اَنْتُم وَ اباءَكُم).
این اصول و درسهایى بود كه در نگاه نخست به ذهنم آمد. شاید شما اگر فكر كنید و یا به تفاسیر مراجعه كنید، مطالب دیگرى نیز فرا گیرید.