🔻«کار فرهنگی»؛ اسم رمز انفعال سازمان‌یافته لیبرالیسم در تاروپود حکمرانی آزاده محمودیان ۱. هنگامی‌که در مسئله حجاب، سخن از سرکوب و سلطۀ ایدئولوژیک می‌شود، بی‌درنگ ذهن‌ها به سوی تحمیل در نحوۀ پوشش، از سوی حکومت اسلامی می‌رود. اما آنچه در سال‌های اخیر شاهد آن هستیم، موضعی کاملاً واژگونه است. کردار متولّیان حکومتیِ امر فرهنگ در پرونده حجاب، در واقعیت، نوعی تحمیل و حقنۀ ایدئولوژی لیبرالی و اباحه‌گری، به بدنۀ عفیف جامعه ایرانی است. اما این عملیات ذیل شعار همه‌پسند «کار فرهنگی» و به‌طور نامحسوس در دستگاه‌های مرتبط حکومتی، اجرایی شد و نوعی تناقض آشکار را رقم زد. بدان معنا که قدرت برای حفظ یک ارزش، در ظاهر و در زبان، وعدۀ کار فرهنگی داد، اما در عمل، همان ارزش را به حالت تعلیق و فرسایش و اضمحلال بُرد. ۲. از چشم‌انداز فوکویی، قدرت، در دولت مدرن دیگر با سرکوب مستقیم عمل نمی‌کند، بلکه از طریق به تعویق انداختن تصمیم و اقدام، در قالب گفتار عقلانی و خیرخواهانه کار می‌کند. در مسئلۀ حجاب، شعار کار فرهنگی، ظاهراً به معنای نوعی رویکرد آگاهانه و غیرقهری بود؛ اما این دقیقاً همان سازکار قدرت مدرن بود. قدرت در نظام اسلامی، برای اولین‌بار بی‌پرده گفت «اجبار حجاب، قابل پذیرش نیست، در عوض، باید آگاهی ایجاد کنیم»؛ اما به‌جای ایجاد آگاهی، فرآیند را بوروکراتیزه و بی‌انتها کرد؛ و بدین ترتیب، مسئله‌ای که باید «حل» شود، را به نظامی از مدیریت و مهار نرم، حواله کرد؛ آن‌هم حواله‌ای که در پشت خود هیچ اعتباری نداشت. در این مسیرِ حساب‌شده، در دل‌ها و ذهن‌ها، حجاب به‌عنوان یک امر دینی و اخلاقی کم‌رنگ شد و به موضوع صِرف سیاست‌گذاری تبدیل گردید. دستگاه‌های سیاستی نیز در مسیر حفظ قدرت خود، بی‌عملی را برگزیدند؛ با اینکه این بی‌عملی، آشکارا بر خلاف ارزش‌های اسلامی و اخلاقی مورد نیاز و مطالبۀ جامعه بود. ۳. حقیقت آن است که ایدئولوژی لیبرالی خصلت و ماهیتی سلطه‌جو و استعلاگر دارد. اکنون و در مسئله‌های اخلاقی، به‌ویژه حجاب، استعلای ایدئولوژی لیبرالی از ما نمی‌خواهد کاری انجام دهیم، بلکه فقط می‌خواهد احساس کنیم که در مسیر درست قرار داریم؛ و فراتر از این احساس، کاری از ما ساخته نیست. در قصۀ پرغصۀ حجاب، شعار «باید کار فرهنگی کرد» مبدّل به نوعی ابزار مهار فشار شد. دولت و مسئولان فرهنگی، با گفتن، و جامعۀ مذهبی، و بدنۀ فعّالان فرهنگی با شنیدن این جمله احساس می‌کنند در جهت درست حرکت می‌کنند، در حالی‌که هیچ اقدام واقعی صورت نمی‌گیرد. این دقیقاً همان وضعیتی است که ژیژک آن را ایدئولوژیِ خالی از عمل می‌نامد؛ ایدئولوژی‌ای که خودش را نه با تحقّق کار، بلکه با ادامه دادن گفتار دربارۀ کاری که باید بشود، بازتولید می‌کند. مردم ناراضی، اعم از مذهبی و مخالفان بی‌حیایی، می‌دانند که هیچ کار فرهنگی مؤثری انجام نشده، مسئولان هم می‌دانند که مردم می‌دانند، اما همه در سکوت ادامه می‌دهند، چون خود گفتنِ «باید کار فرهنگی کرد» یک نوع کنش ایدئولوژیک در نظر گرفته شده، که از سوی باورمندان به لیبرالیسم در بدنۀ حکمرانی به جامعه تزریقِ مداوم می‌شود. ۴. بر این مبنا، در حکمرانی‌ای که تا عمیق‌ترین لایه‌های سیاستی خود تحت رخنۀ لیبرالیسم قرار گرفته، کار فرهنگی نه ابزاری برای اصلاح، بلکه شکل جدیدی از انفعالِ قدرت است. قدرت دیگر با نهی از منکر مردم را کنترل نمی‌کند، بلکه با گفتن «باید کار فرهنگی کرد» خودش را از مسئولیت رها، و فرصت و قدرت ابراز مخالفت با وضع نابسامان موجود را از بدنۀ عمومی مردم می‌ستاند. این دقیقاً خطرناک‌ترین نوع ایدئولوژی است؛ ایدئولوژی‌ای که با زبان نرمِ عقل و اخلاق، بی‌عملی و تسامح و تساهل را مشروع می‌کند. چه‌بسا همین انفعال سازمان‌یافته در میان مسئولان موجب شد تا رهبر انقلاب از خطاب قرار دادن آنان، و گزارۀ «حکومت اسلامی موظف است در مقابل حرام بایستد»، به تخاطب با مردم و گزارۀ «به دختران عزیزم[...] عرض می‌کنم توجّه بدهید کسانی را که در پیرامون شما هستند که مسئلۀ حجاب را یک مسئلۀ دینی و اسلامی و زهرائی و زینبی بدانند...» رسیدند. ۵. کوتاه‌سخن آنکه، هنگامی‌که بخش‌های عمدۀ حاکمیت نمی‌خواهند یک ناهنجاری در حوزۀ دین را اصلاح کنند، عامدانه و زیرکانه به فرهنگ و سازکار فرهنگی ارجاع می‌دهند؛ در حالی‌که اراده‌ای برای فعال‌سازی منطق فرهنگی ندارند و تنها در پی تعلیق و سرگردانی جامعه هستند. به بیان دیگر، فرهنگ در اینجا به دستاویزی برای بی‌عملی و بی‌تحرّکی تبدیل می‌شود. اصرار بر کار فرهنگی، در ذات خویش و آن‌گونه که تجربۀ گفتاری کارگزاران نشان می‌دهد، حاکی از ارجاع به تعلیق و انفعال است، نه یک سیاست واقعی و پیشروانه. https://eitaa.com/AzadeMahmoudian/437

🔻بازخوانی حکم امام خمینی در توهین به حریم عصمت؛ آزمون علمای اعلام حوزه‌های علمیه آزاده محمودیان ۱. هشتم بهمن ۱۳۶۷، در برنامه‌ای رادیویی به مناسبت ولادت حضرت فاطمه‌زهرا (سلام‌الله علیها)، با موضوع الگوی زنان ایرانی، یکی از مصاحبه‌شوندگان می‌گوید: «الگوی مناسب زنان ایرانی اوشین است». فردای آن روز، واکنش رسمی امام خمینی به این واقعه اینچنین است: آقای محمد هاشمی! مدیرعامل صداوسیمای جمهوری اسلامی «با کمال تأسف و تأثر» روز گذشته (روز شنبه ۸ بهمن) از صدای جمهوری اسلامی مطلبی در مورد الگوی زن پخش گردیده است که انسان «شرم» دارد بازگو نماید! فردی که این مطلب را پخش کرده است تعزیر و اخراج می‌گردد و دست‌اندرکاران آن تعزیر خواهند شد. در صورتی که ثابت شود قصد توهین درکار بوده است، بلاشک «فرد توهین‌کننده محکوم به اعدام است». اگر بار دیگر از این‌گونه قضایا تکرار گردد، موجب «تنبیه و توبیخ و مجازات شدید و جدّی مسئولین» بالای صدا و سیما خواهد شد. البته در تمامی زمینه‌ها «قوه قضائیه» اقدام می‌نماید(صحیفه نور، جلد۲۱ : ص۷۶). ۲. در عمق این واقعه چند عبرت مهم برای امروز نهفته است: ▪️اصل عبارت بیان‌شده از سوی فرد مصاحبه‌شونده، درباره حضرت زهرا نبود. او فردی آگاه به علم دین و تاریخ اسلام نبود. اما سنگین‌ترین حکم ممکنه، در صورت احراز نیت توهین، برای او درنظر گرفته شد. یعنی حتی نیت توهین یا ادبیاتی که شائبۀ گستاخی نسبت به معصومین علیهم‌السلام در آن باشد، اگرچه غیرمستقیم و بدون ذکر نام ایشان باشد، به هیچ وجه قابل مسامحه نیست و مستلزم اشدّمجازات است. ▪️در ظاهرِ آن عبارتِ بیان‌شده، هیچ خبری از تردیدافکنی، گستاخی یا استخفاف نسبت به معصومین علیهم‌السلام نبود. اما حکم امام نشان داد، حساسیت نسبت به حریم قدسی آل‌پیامبر بسیار جدّی و دایره آن بسیار ضیق است و هیچ امکانی برای اولویّت دادن به حمل‌بر خیر دربارۀ آن وجود ندارد. که اگر چنین بود، امام به‌جای اعلان موضع رسمی و اعلام حکم، به‌طور غیررسمی و به‌دور از عتابی چنین سخت، ابتدا در خفا اظهار نظر می‌فرمودند. موضع رسمی و شدید ایشان نشان داد حداقلِ ورود به این حریم، باید سخت‌ترین عقوبت‌ها را در پی داشته باشد. ▪️ در آن ماجرا، نه‌تنها خود فرد بلکه عوامل و مسئولین سازندۀ برنامه نیز مستحق تعزیر و اخراج دانسته‌ شده‌اند. یعنی حتی زمینه‌سازی برای گستاخی به حرمت اهل بیت قابل اغماض نیست؛ چه رسد به آنکه فردی مکرّر در منابر و رسانه بر آن اصرار ورزد و در سیره و عمل معصومین علیهم‌السلام تردید و شبهه وارد نماید. ▪️ در تمام این موارد بنا بر حکم امام خمینی، قوه قضائیه ملزم به اقدام است. ۳. حال این پرسش اساسی مطرح است، که اگر در آن روز، صداوسیما به‌عنوان یک نهاد حکومتی، تنها در مقابل شائبۀ توهین به اهل بیت، چنین مورد عتاب و واکنش سخت امام، به‌عنوان متولی حکومت قرار گرفت؛ امروز تردیدافکنی‌ها و گستاخی‌های بی‌سابقۀ یک فرد معمّم و ذیل حوزۀ علمیه قم، نسبت به سیره و حریم آل‌عبا، و به‌کار بردن ادبیاتی به‌شدت سخیف نسبت به اهل بیت، چه واکنشی را از سوی علمای اعلام و مراجع عظام، به‌عنوان متولیان حوزه‌های علمیه، در پی خواهد داشت؟! اگر آن روز، امام راحل اشاره به آن واقعه را -که عدم سوء‌نیت افراد دخیل در آن ثابت شد- موجب شرم می‌دانستند، امروز و این ادبیات سخیف و شبهه‌افکنی چگونه تحلیل خواهد شد؟! ۴. پایان‌سخن آنکه ساده‌اندیشی‌ است اگر گویندۀ این سخنان را صرفاً ابله بدانیم، در شرایطی که بسی بیش از پیش، ارادت جهان اسلام و حتی غیرمسلمانان به تشیّع و اهل‌بیت، یکی از دستاوردهای دفاع ایران از غزۀ مظلوم بوده است و موج محبت به شیعه‌گری، به ویژه در میان اهل تسنن، خیز بلند گرفته است. و چرا دشمنان شیعه نباید از کارآمدترین ابزار نبرد، یعنی پیوند رسانه و روایت‌پردازی برای مخدوش کردن این موج بلند، بهره ببرند؟! همانطور که واکنش شدید و بی‌تساهل امام، حساسیت مقام ولایت به گزافه‌گویی دربارۀ اهل بیت را آشکار کرد، واکنش امروز حوزۀ علمیه قم، موضع علمای دین نسبت به گستاخی‌ به حریم عصمت را در تاریخ ثبت خواهد نمود. #آستان_قدس #حضرت_زهرا #سلیمانی_اردستانی #مجمع_محققین #حوزه_علمیه_قم #اصلاح‌_طلبی #نبرد_روایت‌ها https://eitaa.com/Najvayeqalam_Mahmoudian/439

پرونده ویژه روزنامه آگاه با عنوان «زنان، سازندگان آینده کشور هستند»، به قلم تعدادی از اعضای شبکه نویسندگان. «از پدافند به آفند» را اینجا در صفحه هفتم آگاه بخوانید.

🔻از پدافند به آفند؛ ضرورت چرخش راهبردی در میدان رسانه‌ای آزاده محمودیان ۱. فرمان آفند فرهنگی، همچنان در صدر توصیه‌های رهبر انقلاب به رسانه‌ها قرار دارد. با وجود تأکیدهای مکرر، همچنان رسانه‌های رسمی نظام، فاصله چشم‌گیری با جایگاه آفندی و تهاجمی دارند. در بادی امر باید برای رسانه مفهوم و اهمیت آفند فرهنگی روشن گردد. «حفظ موقعیت آفندی در فرهنگ» یعنی داشتن ابتکار، ساخت روایت اول و توان تعیین دستورِ گفتگو در حوزهٔ فرهنگ و رسانه؛ و این موارد فاصله‌ای جدی با تلاش برای دفاع از هویت یا واکنش به دیگری‌های هویتی دارد. «موقعیت آفندی» در عرصهٔ فرهنگ یعنی دست برتر و نخستین در تولید معنا و نماد، توان هدایت قالب‌های تفسیری، شکل‌دهی به سبک‌های ادراک مخاطب و تسلط بر قواعد بازی فرهنگی. برخلاف موقعیت پدافندی که صرفاً از ارزش‌ها و هویتِ موجود دفاع می‌کند، آفند فرهنگی خواهان تعیین میدان بازی، فتحِ افکار عمومی و ایجاد هژمونی نمادین است. ۲. اما چرا موقعیت آفندی تا این حد اهمیت دارد؟! در جهان روایت‌ها، هرکه روایت اول را بسازد، معیارِ قضاوت‌ها را شکل می‌دهد؛ و تلاشِ باقیِ بازیگران صحنه، حتی قادر به تغییر نیمی از قالب‌های اولیه، نیست. پس تعیین دستورِ رسانه‌ای و اول شنیده‌شدن، نخستین ویژگی موقعیت آفندی است. نفوذ نمادین در تولید تصاویر، اسطوره‌ها و سبک‌های زندگی، می‌تواند رفتارها و هنجارها را در بلندمدت تغییر بدهد. از سویی، کارت برتر در دیپلماسی فرهنگی و ارتباطات بین‌المللی، ایجاد جذابیت به‌جای اجبار است، همان نیروی پرنفوذی که از آن به قدرت نرم تعبیر کرده‌اند. و غایت مطلوب این مسیر، همان دغدغۀ این روزهای کشور است، یعنی ایجاد سرمایهٔ فرهنگی و اجتماعی که بستر مقاومت و پایداری راهبردی را فراهم می‌کند. ۳. اما مگر قرار گرفتن در موضع پدافندی فرهنگ، چه معایب و خطرهایی دارد که پیوسته تنذیر می‌شود؟! وقتی رسانه رسمی دائماً واکنش نشان می‌دهد، فضای رسانه‌ای و مفاهیمِ کلیدی همواره به دست دیگری تعیین می‌شود؛ و او همیشه در حالت پاسخ است. رفتار دفاعیِ مستمر تصویر یک مدافعِ ناامید را القا می‌کند و به‌مرور مخاطب را خسته می‌کند. دفاع دائمی، تمام منابع را صرفِ مهارِ بحران می‌کند و خودش بحرانِ نو می‌آفریند و فرصتِ سرمایه‌گذاری در تولید خلّاق و بلندمدت را می‌سوزاند. رسانۀ پدافندی حتی اگر درست بگوید، گفتاری در چارچوبِ ساخته‌شده توسط دیگری تفسیر می‌شود و پیشاپیش از اعتبار و تأثیرش کاسته می‌شود. ماندن در سنگر دفاع، و تداوم اقدامات واکنشی می‌تواند موجب تشدید حملاتِ فرهنگی دشمن یا رسانه‌های رقیب شود و امید رسیدن به موضع برتر را به ناامیدی بکشاند. در واقع، پیوسته در موقعیت پدافند ماندن، مانع از ایجاد هژمونی فرهنگی می‌شود؛ رسانه اگر فقط دفاع کند، نمی‌تواند موقعیت دقیق برتری را بدست آورد. ۴. برای پیدا کردن نقطۀ دقیق آفند باید بر موضِع و موضوعات آغاز و تداوم جنگ اشراف پیدا کرد. البته تغییر فرهنگی، تدریجی و ساختاری است، نه همچون مبارزهٔ نظامی یا سیاسی، ناگهانی یا مقطعی. این دید به فهم تفاوت بین حملهٔ مستقیم و کار فرهنگی بلندمدت کمک می‌کند. اما مهم‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین نکته آن‌است که برای برتری در نبرد، باید بافتارِ معرفتیِ خودساخته و غیرتقلیدی داشت. بازی مطابق قواعد دشمن، نتیجه‌ای جز شکست ندارد؛ زیرا طراح اولیۀ نقشه به‌یقین، بیشتر و بهتر از تقلیدکنندگان، راه و رسم نقشه‌اش را می‌شناسد. کنترل و تغییر جهت در تفوّق فرهنگی تنها از این طریق میسور است و تنها اینچنین می‌توان دور بُرد را از رقیب گرفت. تا زمانی‌که رسانه ما به ذخایر معرفتی و نوابغ خلاق برای طراحی نقشۀ تهاجمی خودش رجوع نداشته باشد، چاره‌ای جز بازی در زمین دشمن ندارد؛ بازی‌ای که پایان آن بارها و بارها روشن شده است. https://eitaa.com/AzadeMahmoudian/441

پرونده ویژه روزنامه #آگاه با عنوان «جدال با رسانه‌های دشمن» به قلم تعدادی از اعضای شبکه نویسندگان منتشر شد. یادداشت‌ها به ترتیب انتشار در صفحه روزنامه درج شده است.👇 ۱- قواعد طراحی جبهه رسانه‌ای تهاجمی ✍️ آزاده محمودیان ۲- آشوب ذهنی هدف پنهان جنگ رسانه‌ای ✍️ علیرضا احمدی قره زاغ ۳- جنگ رسانه‌ای به مثابه جنگ هستی‌ها ✍️ محسن سلگی ۴- نبرد با اذهان ✍️ علی لرستانی ۵-آموزش تاریخ در بستر دیجیتال ✍️ نفیسه محمدی ۶- عملیات شناختی پیش‌دستانه ✍️ حسین انجدانی ۷_ جهاد تبیین به مثابه پدافند فعال شناختی ✍️ محمدسجاد شیرودی ۸_ جنگ بر سر معنا ✍️ رضا واوسری ۹_ فرمان آرایش جنگی ✍️ سعید سپاهی ۱۰_ نفوذ ناپذیری رسانه‌ای ✍️ محمد عرفان‌خانی ۱۱_ اتحاد را صادر کنیم ✍️ حامد بلالی پژوه ۱۲_تحول برای جهش ✍️ عماد خورشیدطلب ۱۳_ جنگ (هستی شناختی) ✍️ معصومه فردوسی ۱۴_ طراحی عملیات فرهنگی؛ از واکنش تا پیش دستی ✍️ شادی ورشوچی ۱۵- اگر روایت نکنیم، روایت می شویم ... ✍️ نصیبه سادات حسینی ۱۶- جامعه رسانا ✍️ سعید توتونکار ۱۷- دکترین نبرد در بزنگاه ✍️مرتضی امیری نژاد شبکه نویسندگان؛ محلی برای نوشتن جمعی https://eitaa.com/writersnetwork

«بازآرایش رسانه در معرکۀ منازعۀ تمدنی؛ قواعد طراحی جبهۀ تهاجمی» را اینجا بخوانید: https://eitaa.com/AzadeMahmoudian/445 https://eitaa.com/AzadeMahmoudian/446

🔻بازآرایش رسانه در معرکۀ منازعۀ تمدّنی؛ قواعد طرّاحیِ جبهۀ تهاجمی آزاده محمودیان ۱. روایت اول و بسته‌شدن پایان داستان ما در کانون یک جنگ تمام‌عیار تبلیغاتی و رسانه‌ای در مقابل یک جبهۀ وسیع قرار گرفته‌ایم. دیده‌بانی میدان نبرد، خبر از آرایش منسجم و برنامه‌ریزی‌شده و مجهز در صفوف دشمن دارد. وضعیت دشمن در این میدان کاملاً تهاجمی است؛ مترصّد ایجاد رخنه‌ای کوچک برای حملات بزرگ است. از پس یک مرگ عادی یا یک برخورد روزمره یا یک حادثۀ طبیعی، به‌سرعت رگبار روایت‌پردازی‌ها از جبهه‌های از پیش‌آماده‌ را می‌آغازد و به رسانه‌های رسمی ما مجالی جز پاسخ و واکنش و پدافند نمی‌دهد. دشمن، غرض دارد و نمی‌خواهد واقعیّت را بیان کند؛ بلکه می‌خواهد ناواقعیّت بسازد و جنگ و نزاع پدید بیاورد. اکنون، رسانه در خدمت غرض سیاسی و حتی تمدّنی قرار گرفته است. برگ برنده ازآن کسی است که زودتر، ماشۀ روایت را بچکاند و ذهن‌ها را دچار اعوجاج کند. رسانه‌های رسمی ما پیوسته در موقعیت دفاع و رفع‌ورجوعِ مهملات و قصه‌پردازی‌های بریده از واقعیت قرار دارند. اما پیروزی در این میدان، نیازمند آرایش آفندی و تهاجم است. چطور با وجود جبهۀ منسجم و حرفه‌ای و تا بن‌دندان مجهز دشمنان، رسانه‌های رسمی می‌توانند خود را در موقعیت هجوم و حمله قرار بدهند؟ ۲. قاعدۀ بنیادین در تکوین روایت غالب نقطۀ آغاز رسیدن به «آرایش جنگی رسانه‌ای» و «موقعیت تهاجمی در نبرد روایت‌ها»، شناسایی دشمن و توان اوست. ایران به‌ویژه در دو دهۀ اخیر و با ظهور پدیدۀ فضای مجازی آن‌قدر در نبرد رسانه‌ای زخم خورده است که عناصر جبهۀ دشمن را به دقت بشناسد. در مجموعه‌ای از دوایر متحدالمرکز از جبهۀ فعّال دشمن، صهیونیست‌ها و آمریکا در مرکز و هسته قرار گرفته‌اند، در لایۀ بعدی بعضی از کشورهای اروپایی‌ قرار دارند و در لایۀ حاشیه‌ای مزدورها و خائن‌ها و بی‌وطن‌ها. عناصر این جبهه، از پس یک جنگ تمام‌عیار نظامی به این باور رسیده است که تصرّف این مُلک و این خاک و این سرزمین الهی و معنوی با ابزار نظامی ممکن نیست. از این‌رو «جنگ اطلاعاتی و جنگ روایت‌ها» را به‌عنوان سلاح کارساز خود بیش از پیش به‌کار گرفته‌اند. جنگ اطلاعاتی و روایتی به‌معنای استفاده برنامه‌ریزی‌شده از اطلاعات، روایت‌ها و رسانه‌ها برای تأثیرگذاری، تضعیف، سردرگمی یا کنترل ادراک افکار عمومی ایرانیان، به‌خصوص جوانان است. نبرد روایت‌ها هر بار به‌فراخور مختصات و وضعیت میدان، به‌گونه‌ای رخ می‌نماید؛ همواره در پی ساخت کج‌روایت مسلط است؛ از پرتاب روایت‌های رقیب غافل نمی‌شود؛ روایت تهاجمی و دست‌اول اما دروغین و ساختگی همیشه در آستین اوست و در نهایت با همین ابزار‌ها بازی روانی خود را در کف میدان پیاده کرده و میوه‌اش را که تغییر و فتح فکرها و دل‌ها و ذهن‌هاست، در پایان یک عملیات ادراکی می‌چیند. همه این مراحل بدون در دست‌داشتن میدان نبرد یعنی فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی غیرممکن می‌نماید. و امروز حکمرانی بر این میدان نبرد در دستان دشمن ماست. او بر طبق نقشۀ چندلایۀ جنگی‌اش، در این میدان می‌تازد، سربازانش فرامین فرمانده‌ها را پیاده می‌کنند و هر لحظه از نیروهای سرگردان ما، سربازگیری می‌کند. و ما در این سوی جبهه، در این جدال به‌سر می‌بریم که ضرورت حکمرانی بر میدان جنگ فرهنگی را برای یکدیگر تئوریزه کنیم. ۳. از دگرگونی آرایش تا دگرگونی بازیگران رسانه‌ای «ارتباطات راهبردی» یکی از مهم‌ترین چارچوب‌های رسمی رسانه‌ای در غرب، به‌ویژه آمریکاست. در ایدۀ مرکزی این راهبرد همۀ پیام‌ها و سکوت‌ها و تصاویر و کنش‌ها باید در خدمت یک هدف راهبردی باشند. در این نگاه، رسانه سلاح است؛ پیام مهمّات است و روایت همان نقشۀ جنگ است. پس، آرایش جنگیِ رسانه‌ای در این نظریه در مرحلۀ ابتدایی یعنی هماهنگی رسانه‌ها، هم‌راستایی پیام‌ها، پرهیز از پیام‌های متناقض و در مرحله بعدی تعیین دشمن روایی و هدف ادراکی. در این راهبرد، موقعیت تهاجمی یعنی به‌جای پذیرش قاب و چارچوب دشمن، چارچوب جدید را تحمیل کنی. یعنی برندۀ این نبرد کسی است که روایت را زودتر، پرتکرارتر و سازمان‌یافته‌تر منتشر ‌کند؛ بازیگران را نام‌گذاری کند؛ مرز خیر و شر را تعیین کند. کسی که تعریف می‌کند، برنده است؛ نه کسی که پاسخ می‌دهد. در نبرد رسانه‌ای، دستی که در مقام پاسخ و واکنش و دفع قرار دارد برنده نیست؛ حتی اگر پاسخ‌هایی بی‌نقص و با سرعت روانۀ میدان نماید. آن که روایت اول را بگوید، زمین معنا را طراحی کند، و دشمن خود را وادار به واکنش کند در موضع و نقش تهاجمی قرار دارد، نه برعکس. تهاجمی بودن لزوماً به معنای اقناع همه نیست؛ بلکه به معنای داشتن روایت مستقل و فعال است. پاسخ‌گوییِ پسینی، انکار توضیح فنی، نه روایی، از علائم طرف شکست‌خوردۀ نبرد رسانه‌‌ای است. در نبرد روایت‌ها احساس بر منطق، سرعت بر دقت و تعریف بر توضیح، رجحان دارد.

۴. واقعیّت اینجاست، روایت آنجاست این واقعیت که رسانه و ملزومات و دانش آن غرب‌خاسته است موجب شده تا ما فهمی نابومی از خویشتن رسانه‌ای خود داشته باشیم. نسبت ما با زادگاه علم ارتباطات و رسانه، تقلیدی و در مقام پیرو تعریف شده است. در بهترین راهبردهای رسانه‌های رسمی، شاهد خوب‌پیاده‌شدن الگوهای رسانه‌ای هستیم که در عالم غربی طراحی و مکرّر اجرا شده‌اند. این در حالی‌است که ما زمانی‌ پیروز یک نبرد خواهیم بود که توان اجرای طرحی را داشته باشیم که دشمن نسبت به آن مسلط و حتی آشنا نباشد. در این تردیدی نیست که ما آنچه از این دانش و مهارت‌ها و پیچ‌و‌خم‌های آن وجود دارد را باید بیاموزیم و لحظه‌ای از به‌روز شدن غافل نشویم؛ اما به‌موازات آن، ضرورت میدان نبرد ایجاب می‌کند که داشته‌های فرهنگی و خلاقیت و روح انقلابی را به‌هم پیوند بزنیم و طرحی نو در عالم ارتباطات و رسانه دراندازیم. اکنون و در میانة آتش، مرجعیّت رسانه‌ای ما با دیگریِ تمدّنی ماست و زمام افکار عمومی به دست غیر افتاده است. همانطور که در هر دهه بر مهارت مهندسی و ساخت تجهیزات نظامی ما افزوده شد، از حیاتی‌ترین اقدامات این بود که قرابت محافل علمی و دانشگاهی با میدان نبرد رسانه‌ای نیز مورد توجه جدی قرار گیرد؛ امر مهمی که حتی بدان پرداخت اولیه نیز نشد. ۵. در فضیلت تولید ادبیاتِ غرب‌شناسانۀ انتقادی «شناسایی نقاط ضعف دشمن» اولین گزاره در پاسخ به پرسش چگونه حمله کنیم، است. در ابتدا ما باید بر این مهم اشراف دانشی و البته قلبی داشته ‌باشیم که با یک تمدّن به شدت معیوب و مختل و دست به گریبان با انبوه دشواری‌ها، روبرو هستیم. برخلاف سیل حجیم کج‌روایت‌های روانه شده به میدان نبرد، آنجا بهشت نیست. ادبیات رسانه‌ای ما نیز باید به سوی تولید ادبیات مبتنی بر غرب‌شناسی انتقادی حرکت کند و بر این متمرکز شود که تمدّن غرب به حقیقت و بر اساس واقعیّات میدان، در معرض افول و انحطاط است. این آگاهی برای رسانه‌های ما می‌تواند یک برگ برندة قطعی قلمداد شود که قابلیت نفوذ تا عمق میدان دشمن را دارد؛ و باید منجر به طراحی یک خط رسواسازی از این دیگریِ منحطِ فرسوده شود. این مهم دست‌مایة طراحی نقشة یکی از بهترین تهاجم‌های رسانه‌ای ما خواهد بود. کشف و روایت‌پردازی دربارة امراض درونی تمدّن غربی، از سیاست قدرت‌مآب آن گرفته تا فرهنگ اباحه‌گر و اقتصاد سرمایه‌سالارش کار دشواری نیست. رسانه باید بر نقطة هدف‌گیری‌اش تمرکز داشته باشد. ۶. هویّت اسلامی-انقلابی به‌مثابه منِ ما حملات آفندی تنها بر نقاط ضعف دشمن استوار نیست؛ بلکه آرایش تهاجمی با تکیه بر شناسایی و بهره‌مندی از ذخایر درونی صورت‌بندی می‌شود. رسانه باید به‌نیکی بداند که جوهرۀ ما چیست و چرا این قدرت درونی همواره زیر آماج تهاجمی دشمن قرار داشته است. طرح هویت‌زدایی فرهنگی از دهۀ هفتاد آغاز شد و خط قدرتمندی را با هدف ایجاد واگرایی‌های فرهنگی در جامعه ایرانی در پی گرفت. تهاجم فرهنگی و سکولاریسمِ تحمیلیِ هوشمند از جدی‌ترین و علنی‌ترین راهبردهای این خط بود که تهی‌سازی جامعۀ ایران از ارزش‌ها را هدف اصلی خود قرار داده بود. حساسیّت سه‌دهه‌ای رهبر انقلاب در این باره، نشان از میزان اهمیت این نقشة دشمن و ضرورت آرایش متناسب در جبهة خودی داشت. در برابر تهاجم به اصالت‌های فرهنگی باید به‌سراغ مقاومت فرهنگی رفت؛ و مقاومت منهای هویّت، فرومی‌پاشد. و هویت فرهنگی ما تنها در سایة استقلال در امان خواهد ماند. در شرایطی که از سوی مرزی مشخص احتمال هجوم افزایش می‌یابد می‌بایست تمرکز و قدرت آفندی و پدافندی در آن مرز افزایش یابد. در چنین شرایطی هیچ عقل سلیمی باز کردن و رها کردن آن مرز را تایید نمی‌کند. در دهه‌های اخیر هیچ‌یک از مرزهای مورد هجوم ایران اسلامی به‌اندازه مرز‌های فرهنگی مورد هجمه قرار نگرفته و البته خسارات وارده به افکار عمومی جامعه از مجرای رسانه‌های بیگانه غیرقابل انکار است. استقلال به‌عنوان یکی از مفاهیم کلیدی ادبیات و هویت انقلابی تضمین‌کننده اصالت‌های فرهنگی ماست که تنها با مرزبندی فرهنگی قابل تحقق است. مهمترین هدف مرزبندی فرهنگی، جداسازی مواضع شناختی، ارزشی- هویتی و رفتاری میان خود و بیگانگان برای مصونیت از تهاجم نرم است. حکمرانی رسانه در این جبهه باید از دو سو طراحی داشته باشد؛ اولین و حیاتی‌ترین اقدام باید امینت‌ دادن به مرزهای فرهنگی و تضمین امنیت بلندمدت آن باشد و سپس طراحی حمله بر اساس نقاط برجسته و قدرتمند هویتی؛ که برخاسته از مؤلفه‌های اسلامی و انقلابی است. #آرایش‌رسانه‌ای

🔻وسوسۀ جامعه با داستان‌پردازی زنانه؛ سلبریتی فراموش‌شده و شورش معطوف به تنانگی آزاده محمودیان ۱. به «مستند ترانه» باید به‌چشم بخشی از «آرایش تهاجمی» نبرد رسانه‌ای نگریست. خود این بازیگر و بیماری‌اش و آنچه در جهان واقعیّت بر او گذشته، محل توجه نیست؛ بلکه این روایتِ کاملاً مهندسی‌شده، مرثیه‌ای است بر یک رؤیای وانهاده و بی‌اسطوره؛ که دست‌وپا می‌زند از آسمان، ریسمانی ببافد تا شاید فقدان روایت و قهرمان را برای اغتشاش‌های بی‌فرجام‌ ۱۴۰۱ جبران کند. البته بی‌بی‌سی روایت‌پرداز قهّاری است و حالا که طراح و پشتیبان کار شده، قصه را چنان می‌بافد که در ذهن مخاطبش، نقش‌ونگار یک بیماری طبیعی را به‌جای آثار شکنجۀ روانی در زندان‌های مخوف ستمگران دوران جا بزند. هرچه باشد، انگلیس استاد جنگ روانی است. زن‌ها همه‌کارۀ این روایت انگلیسی هستند، چون زنی که مادر هم هست و جوان هم هست و بیمار هم شده، خوب می‌تواند احساس و عواطف ما ایرانیان را «دست‌کاری» کند. این روایت یک شلیک است، با گلولۀ عواطف و احساسات به پیکر نیمه‌جان جامعۀ زخمی از ولنگاری فضای مجازی. اما این تمام نقشه نیست. تهاجم زمانی تکمیل می‌شود که در مدت زمان کوتاهی از مسئول فلان جبهۀ سیاسی تا خیل بازیگران و اهالی سینما از فراموش‌شدگان گرفته تا حاضران در رسانۀ ملی(!) در نقش پشتیبانان آتش جنگی، پُست و استوری‌ها را روانۀ میدان نبرد می‌کنند. یک حمله تبلیغاتی با دستاورد بازدید چند میلیونی. ۲. ما با نقشۀ آشکاری روبرو هستیم. اگر حملۀ نظامی اسرائیل به میهن ما، در تیرماه ۱۴۰۴ همراه می‌شد با اغتشاش‌های خیابانیِ مردم، دشمن دوازده‌روزه به گدایی آتش‌بس نمی‌افتاد؛ و اگر اغتشاش ۱۴۰۱، اسطوره و قهرمان داشت می‌‌توانست در بزنگاه تیرماه بستر را برای تحریک‌های احساسی و هیجانی مردم و تکرار فریب‌ها و آشوب‌های گذشته فراهم کند. این دو حلقه باید در هم تنیده شوند، تا طرح دشمن در زمین ایران محقّق گردد. پس، پیش و بیش از هرچیز دشمن اسرائیلی و حامی انگلیسی‌اش، طراحی‌های خود برای تأمین قهرمان را به میدان روانه کردند. چون این‌بار باید ترتیب مراحل به‌گونه‌ای دیگر باشد؛ ابتدا اغتشاش، سپس حمله نظامی. ۳. در نگاهی ارتباطی-رسانه‌ای، مستند ترانه در پی «عادی‌سازی» ستیز با حکومت است. در این دیار می‌توان علیه قانون و ساختارهای رسمی و اصل حکومت رفتار کرد و در کمال آرامش روی کاناپه خانۀ خود در قلب پایتخت نشست و با حمایت مالی و غیرمالی دشمنانِ انگلیسی، مستند پُر کرد و منتشر کرد؛ آب از آب تکان نخواهد خورد وقتی مستند را از مسئولان فرهنگی و امنیتی گرفته تا میلیون‌ها نفر در کشور ببینند و روایتی دروغ را باور و بازنشر کنند. این یعنی «مشروعیت‌بخشی از طریق مرجعیت اجتماعی» و در هم شکستن «چارچوب‌‌های ارزشی». سازندگان انگلیسیِ این کج‌روایت، خبر دارند از اثر الگوبرداری، پس الگوها را روانۀ میدان می‌کنند تا با «مهندسی رضایت عمومی» سبک و رفتار مورد نظر و نیاز خود را به روندی عادی مبدّل سازند. این فیلمِ غیرمستند دو بازیگر زن دارد، یکی در جلوی دوربین و دیگری با نامش در پشت دوربین، به‌نقش کارگردان؛ چراکه زنان در جامعۀ ایرانی متخصص «اقناع غیرمستقیم و هیجانی» هستند. خصوصاً هنگامی‌که به تأیید تجربه، می‌توان بر موج ولنگاری فضای مجازی نشست و بهره‌های پرسودی از سرمایه نمادین سلبریتی‌ها بُرد، بدون هیچ هزینه‌ای. ۴. ترانه در سکانس‌ها و بسترها و قالب‌های دیگر، اما همچنان با نقش‌آفرینی زنان و شعارهای فمینیستی، تکرار خواهد شد. با تکرار این سکانس از نقشه، دشمن می‌تواند از حساسیت اجتماعی نسبت به کشف حجاب و ستیزگری سیاسی با حاکمیت بکاهد؛ هنجارها و مرزهای ارزشی را قدم‌به‌قدم تغییر بدهد؛ پذیرش عمومی و همدلی خلق کند و نفوذ فرهنگی را به‌ویژه در نسل نوجوان و جوان سرعت ببخشد‌ و در نهایت، افکار عمومیِ رهاشده در طوفان شبکه‌های اجتماعی را بدون مقاومتِ شناختی، مطیع و زمین‌گیر کند. ترانه، روایت پایانی نیست و تهاجم روایت‌ها در نبرد تبلیغاتی و رسانه‌ای، در روزهای پیش‌رو، بیش از گذشته ادامه خواهد یافت. https://eitaa.com/AzadeMahmoudian/447

🔻روایت درون‌ساختاری تلخ‌کامی جامعه: نارضایتی‌ها، شالوده‌شکنانه نیستند آزاده محمودیان ۱. قیمت‌هایی که پیش چشم مردم افزایش لحظه‌به‌لحظه دارند، افول آن‌به‌آن معیشت و رهاشدگی وضعیت اقتصادی، می‌رود که موجی دومینووار از ابراز نارضایتی‌ها را در پی داشته باشد. ۲. اکنون و در غیاب حداقل‌های حکمرانی بر فضای مجازی، چاره‌ای نیست جز آنکه رسانه ملی درست در میان ماجرا قرار گیرد و «چارچوب‌های ذهنی» مردم را شکل بدهد. ۳. به‌جای آنکه افکار مردمِ بی‌مقاومتِ شناختی، در دست کانال‌های مشخصی در تلگرام رها شود، رسانه ملی می‌تواند تعیین کند که افکار عمومی به این وقایع چگونه بنگرند و از آن چه‌ فهمی داشته باشند و با چه کلماتی آن را برای یکدیگر تفسیر کنند. ۴. قرار گرفتن خبرنگاران آشنا و حرفه‌ای در وسط میدان و گزارش بی‌لکنت نارضایتی مردم، سرعت در ساخت روایت دسته اول، ورود به لایه‌های پنهان و‌ پشت‌پرده و گزارش بی‌سانسور آن، و حرکت سریع به سوی «چارچوب‌سازی رسانه‌ای»، می‌تواند زمام امور را حفظ می‌کند. ۵. سرعت در بازتاب هدفمند وقایع کف میدان، هدایت روایت‌‌پردازی‌ها و دست برتر در مفهوم‌پردازی‌ها، از «اغتشاش» به سوی «ابراز نارضایتی‌»، از «حکومت» به‌ سوءمدیریت و «بی‌کفایتی افراد مشخص»، اگرچه نمی‌تواند چرخه اعتراض‌ها را متوقّف کند، اما می‌تواند این حرکت را در مسیر از‌پیش‌تعیین‌شده قرار دهد و قابل کنترل نماید. ۶. در نهایت، رسانه باید به جایگاه تبیین‌گری نزدیک شود و از نقش «پاره‌ای از قدرت دولت بودن»، فاصله بگیرد؛ از جایگاه پاسخ‌گویی به جایگاه پرسشگری خیز بگیرد؛ و ذهن‌ها و‌دل‌ها را متوجه این حقیقت کند که وقایع امروز حاصل انتخاب دیروز خود مردم است و نمی‌توان جو کاشت و گندم درو‌ کرد. https://eitaa.com/AzadeMahmoudian/448

رسانه در بحبوحۀ نارضایتی‌های مردم، باید بر جایگاه تبیین‌گری بنشیند و از نقش «پاره‌ای از دولت بودن»، فاصله بگیرد؛ از پاسخ‌گویی به پرسشگری خیز بگیرد؛ ذهن‌ها و‌دل‌ها را متوجه کند که وقایع امروز حاصل انتخاب دیروز خود مردم است و نمی‌توان جو کاشت و گندم درو‌ کرد. https://eitaa.com/AzadeMahmoudian/449

🔻 تأملی بر نحوۀ آرایش جنگی در رسانه: جغرافیای مشترک با مخاطب درون‌مزری آزاده محمودیان ۱. می‌دانستیم که یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های پیروزی ایران در جنگ دوازده‌روزه آرامش جامعه و عدم التهاب و اغتشاش بود. می‌دانستیم پس از آتش‌بس دشمن بر جنگ تبلیغاتی متمرکز شده و در انتظار نشانه‌هایی از شکاف اجتماعی است تا شکست خود را جبران نماید. می‌دانستیم جدی‌ترین نقطه آسیب و چشم‌اسفندیار ما در جنگ تبلیغاتی، ولنگاری فضای مجازی است و دستگاه‌های فرهنگی حکومت اراده‌ای برای حکمرانی بر این فضا را ندارند. اما امروز که آتش اغتشاش به خیابان‌های ما کشیده شده، خبری از اتاق جنگ تبلیغاتی ما نیست؛ و چه ضرورتی از این اقدام فوری‌تر و حیاتی‌تر. این نگاشته در ضرورت تشکیل و بخشی از ملزومات اتاق جنگ رسانه‌ای و هم‌افزایی سربازان میدان تبلیغات است. ۲. به موازات کاستی‌های فوق، جمع کثیری از فعالان و انسان‌رسانه‌های آگاه به شرایط خطیر کشور، در همان فضای مجازی وجود دارند؛ که در کنار قدرت رسانه ملی، می‌تواند لشکری چشم‌گیر و کارآمد را برای مواجهه با بمباران تبلیغاتی و رسانه‌ای دشمن فراهم آورد. اما این اقدام نیازمند تحقّق ملزوماتی است، که فراتر و‌ مقدم‌ است بر راهبردهای طراحی نقشۀ آفند تبلیغاتی. ملزوماتی بنیادین و ابتدایی همچون اراده‌ای برای گردهم‌آیی این نیروها و تحقّق بستری برای هم‌اندیشی و‌ هم‌گرایی. در جبهه انقلاب مدت‌هاست که فقدان عقل متفکّر مرکزی و نقطۀ اتصال نیروها محسوس است. این فقدان در عرصۀ رسانه به‌مراتب غلیظ‌تر و ملموس‌تر است. دیگر نکته، سازگاری بر سر هدف غایی و نقطۀ ضربه، و توافق بر سازِکار آفند و تهاجم است. نیروهای میدان تبلیغ باید بر سر شعار و رویکرد حملۀ خود متّفق شوند. این نقطۀ مرکزی سیاست است یا اقتصاد؟ غایت، اصلاح دستگاه نظری و‌ معرفتی است یا تغییر افراد یا ساختار؟ چه زمانی، کدام نقطه را باید هدف قرار داد؟ و... . چنین خلأهایی اکنون مشهود است؛ نیروهای میدان، هریک بنا بر تشخیص خود دست‌به‌کار می‌شوند و اینگونه، صداهای کم‌نوا در هیاهوی یک‌صدای سکوهای بیگانه به گوش نمی‌رسند؛ و پیش‌قراولان نیز ناچارند بدون پشتیبانی، راهی میدان نبرد شوند. غایات و اولویت‌ها و حدود و زمان هر حمله که منسجم و معیّن شد، باقیِ صحنۀ نبرد را به دست خلاقیّت مبارزان خودجوش صحنه باید سپرد. ۳.جبهه تبلیغاتی ما در بهره‌جویی از سرمایه‌های اجتماعی اغلب فرصت‌سوز و غیرخلاق است. یکی از کارآمدترین سرمایه‌های اجتماعی در این زمان محدود، سلبریتی‌ها و چهره‌های برجسته و محبوب است که در دو جهت ایجابی و سلبی می‌تواند به ‌کار آید. ما عادت کرده‌ایم که این افراد را در جبهۀ مقابل ببینیم و دشمن تا توانسته از اندوختۀ محبوبیت ایشان برای بسیج افکار عمومی علیه جمهوری اسلامی بهره گرفته است. این درحالی است که در بسیاری از ممالکِ داعیه‌دار آزادی بیان، سلبریتی‌ای که ذره‌ای با سیاست‌های جاری حکومت ناسازگاری نشان دهد، از طریق اعمال جرایم سنگین مالی، توقیف آثار و محدود شدن حق خروج، به‌سرعت همراه و سازگار می‌شود؛ این واکنش عاقلانه، حاشیه‌ای در پی ندارد و به فرد فرصت نمی‌دهد که با عکس یادگاری در مقابل بازداشتگاه بر مخاطبان مجازی‌اش بیفزاید و راه طغیان را برای دیگران ساده‌نمایی کند. در مقابلِ سلبریتی‌‌های ناسپاس، در عالم ورزش و هنر و علم، نام‌آشنایان متعددی هستند که مشتاقانه اعتبار خود را فدای امنیت خواهند کرد؛ اما تا کنون هیچ اراده و برنامه‌ای برای استفاده از توان بسیج‌گری ایشان در میان نبوده است. ۴. طراحی آفند و تهاجم، بخشی از هدف اتاق جنگ تبلیغاتی است، و بخش دیگر پدافند است. اما چه میتوان کرد وقتی زمین جنگ متعلّق به دشمن است و قواعد نبرد را او تعیین می‌کند. زمین جنگ ما، اینستاگرام و تلگرام و واتساپ است. تصمیم‌گیران و سیاستگذاران فرهنگی، سینۀ ملت را گشوده‌اند برای شلیک مستقیم دشمنان؛ از طرح صیانت که توسط رئیس مجلس به محاق رفت، تا ولنگاری و سیطرۀ سکوهای صهیونی که در بی‌ارادگی و ناآگاهی شورای‌عالی فضای مجازی، هر روز قربانی می‌گیرد. بر این اساس، پدافند واقعی پس از تعیین تکلیف شبکه‌های اجتماعی لجام‌گسیخته محقّق خواهد شد. https://eitaa.com/AzadeMahmoudian/450